II SAB/Ol 117/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zawiadomień o przestępstwie, uznając, że dostęp do nich regulują przepisy Kodeksu postępowania karnego, a nie ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Skarżący zwrócił się do Wójta Gminy o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa, które organ złożył na policję i prokuraturę. Organ udzielił częściowej odpowiedzi, wyjaśniając, że treść zawiadomień nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na przepisy szczególne Kodeksu postępowania karnego. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo rozpoznał wniosek, stosując przepisy k.p.k. zamiast ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ zawiadomienia te stanowiły część akt postępowań przygotowawczych.
Skarżący M. R. zwrócił się do Wójta Gminy O. o udostępnienie informacji publicznej, w tym o przesłanie treści zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa złożonych przez Wójta Gminy na policję i prokuraturę w latach 2019-2022. Organ odpowiedział na część wniosku, ale odmówił udostępnienia treści zawiadomień, powołując się na przepisy szczególne Kodeksu postępowania karnego (art. 156 § 5 i § 5b k.p.k.), które regulują dostęp do akt spraw karnych. Wójt Gminy wyjaśnił, że informacja ta nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, argumentując, że zawiadomienia te stanowią informację publiczną i powinny być udostępnione na podstawie u.d.i.p., a organ powinien był wydać decyzję o odmowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd uznał, że Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej i że żądane informacje miały taki charakter. Jednakże, zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy tej ustawy nie mają zastosowania, gdy dostęp do informacji regulują przepisy szczególne. Sąd stwierdził, że przepisy art. 156 k.p.k. stanowią takie przepisy szczególne, które w sposób wyczerpujący regulują dostęp do akt spraw karnych, w tym do zawiadomień o przestępstwie, które stały się częścią tych akt. W związku z tym, organ prawidłowo postąpił, stosując przepisy k.p.k. zamiast u.d.i.p. Sąd podkreślił, że dopuszczenie dualizmu prawnego w dostępie do tych samych informacji byłoby nieprawidłowe i mogłoby prowadzić do omijania przepisów k.p.k. Dlatego też, organ nie pozostawał w bezczynności, a skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie pozostaje w bezczynności, ponieważ dostęp do takich dokumentów, stanowiących część akt postępowań przygotowawczych, regulują przepisy szczególne Kodeksu postępowania karnego, a nie ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zawiadomienia o przestępstwie, które stały się częścią akt postępowań przygotowawczych, podlegają przepisom Kodeksu postępowania karnego, a nie ogólnej ustawie o dostępie do informacji publicznej. Przepisy k.p.k. stanowią przepisy szczególne, które wyłączają stosowanie u.d.i.p. w tym zakresie. Organ prawidłowo rozpoznał wniosek, stosując właściwe przepisy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust.1-2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § ust.1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § ust.1 pkt 3 lit. a) i d)
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 10
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust.1-2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § ust.1-2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 15 § ust.2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § ust.1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 17 § ust.1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
k.p.k. art. 156 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten reguluje zasady udostępniania akt postępowania przygotowawczego, w tym zawiadomień o przestępstwie, i stanowi przepis szczególny wyłączający stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
k.p.k. art. 156 § § 5b
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego.
Pomocnicze
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8-9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 30
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 31
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 156 § 5 i § 5b) stanowią przepisy szczególne, które wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej do informacji zawartych w aktach postępowań przygotowawczych. Organ prawidłowo rozpoznał wniosek, stosując przepisy k.p.k. zamiast u.d.i.p., ponieważ zawiadomienia o przestępstwie stanowiły część akt postępowań przygotowawczych. Dopuszczenie dualizmu prawnego w dostępie do tych samych informacji publicznych byłoby nieprawidłowe i mogłoby prowadzić do omijania przepisów k.p.k.
Odrzucone argumenty
Organ dopuścił się bezczynności, nie udostępniając informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ powinien był wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji, a nie jedynie pisemnie poinformować o braku podstaw do udostępnienia w trybie u.d.i.p. Przepis art. 156 k.p.k. nie ma zastosowania, gdyż skarżący nie żądał wglądu w akta sprawy, lecz konkretne dokumenty.
Godne uwagi sformułowania
przepisy szczególne określające zasady dostępu do tych dokumentów, tj. art. 156 § 5 i § 5b Kodeksu postępowania karnego nie podlegają udostępnieniu w trybie tej ustawy z uwagi na przepisy szczególne nie można uznać, że organ pozostawał w bezczynności, bowiem wniosek skarżącego w przedmiocie udzielenia informacji publicznych został prawidłowo rozpoznany, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa nieprawidłowa byłaby wykładnia dopuszczająca niejako dualizm prawny w dostępie do tych samych informacji publicznych
Skład orzekający
Marzenna Glabas
przewodniczący
Bogusław Jażdżyk
sprawozdawca
Piotr Chybicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia informacji publicznej, gdy dostęp do niej regulują przepisy szczególne, takie jak Kodeks postępowania karnego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy żądana informacja publiczna znajduje się w aktach postępowania karnego lub innego postępowania, dla którego przepisy szczególne przewidują odrębny tryb dostępu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla prawników i obywateli: kiedy można uzyskać dostęp do informacji publicznej, a kiedy obowiązują przepisy szczególne, takie jak te z k.p.k. Rozstrzygnięcie sądu jest kluczowe dla zrozumienia granic stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej.
“Czy zawiadomienie o przestępstwie to informacja publiczna? Sąd wyjaśnia, kiedy chroni je tajemnica śledztwa, a kiedy dostępność.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Ol 117/22 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2022-06-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Bogusław Jażdżyk /sprawozdawca/ Marzenna Glabas /przewodniczący/ Piotr Chybicki Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 2305/22 - Wyrok NSA z 2023-11-21 Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 137 art.1 par.1-2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art.1, art.3 par.2 pkt 8-9, art.119 pkt 4, art.134 par.1, art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 2176 art.1 ust.1-2, art.4 ust.1 pkt 1, art.6 ust.1 pkt 3 lit. a) i d), art.10, art.13 ust.1-2, art.14 ust.1-2, art.15 ust.2, art.16 ust.1, art.17 ust.1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. R. na bezczynność Wójta Gminy O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Uzasadnienie Wnioskiem z 25 stycznia 2022 r. M. R. (dalej jako: wnioskodawca lub skarżący), na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity na dzień złożenia wniosku - Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.), zwrócił się do Wójta Gminy O. (dalej jako: Wójt Gminy lub organ) o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: 1. wskazanie, ile zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa złożył Wójt Gminy w latach 2019-2022 na policję i prokuraturę; 2. podanie, czy inni urzędnicy zawiadamiali prokuraturę i policję w latach 2019-2022; 3. przesłanie treści zawiadomień do prokuratury oraz policji z lat 2019-2022; 4. wskazanie podstawy prawnej dotyczącej możliwości zawiadamiania policji i prokuratury o możliwym przestępstwie. W odpowiedzi na powyższy wniosek organ pismem z 8 lutego 2022 r. udzielił odpowiedzi w zakresie pkt 1 oraz pkt 2, zaś w odpowiedzi na pkt 3 wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. treść zawiadomień nie podlega udostępnieniu w trybie tej ustawy z uwagi na przepisy szczególne określające zasady dostępu do tych dokumentów, tj. art. 156 § 5 i § 5b Kodeksu postępowania karnego (dalej jako: k.p.k.). Natomiast w zakresie pkt 4 organ wskazał, że informacja dotycząca podstawy prawnej zgłoszeń nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu. Wnioskodawca pismem z 19 kwietnia 2022 r. podniósł, że nie została udzielona mu odpowiedź w zakresie pkt 3 oraz pkt 4 złożonego wniosku i wniósł o jej udzielenie lub wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji w tym zakresie, w terminie do 22 kwietnia 2022 r. Pismem z 22 kwietnia 2022 r. organ poinformował wnioskodawcę, że odpowiedź na złożony przez niego wniosek o udostępnienie informacji publicznej została udzielona w piśmie z 8 lutego 2022 r. Wyjaśnił również, że w przypadku, gdy wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej lub tryb jej udostępnienia regulują przepisy szczególne, brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej. Następnie pismem z 28 kwietnia 2022 r. wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 3 wniosku z 25 stycznia 2022 r. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a także art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek we wskazanym przez ustawodawcę terminie i tym samym, naruszenie prawa człowieka do otrzymywania informacji. W związku z powyższym, skarżący wniósł o stwierdzenie, że w niniejszej sprawie organ dopuścił się bezczynności i zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ błędnie uznał, że zawiadomienia do prokuratury nie stanowią informacji publicznej. W ocenie skarżącego wnioskowane informacje dotyczyły czynności, wykonywanych przez organ w ramach swoich zadań i kompetencji. Nie ma żadnych podstaw do uznania, że nie stanowiły one informacji publicznej, bowiem ich przedmiotem były zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożone przez Burmistrza Miasta do prokuratury. Jednocześnie wskazano, że zgodnie z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w razie uznania, że na gruncie niniejszej sprawy stosuje się przepisy innej ustawy niż u.d.i.p., organ winien był wydać decyzję administracyjną. Zdaniem skarżącego przepis art. 156 § 5 i § 5b k.p.k. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż nie żądał on wglądu w akta sprawy, lecz zawnioskował o konkretne dokumenty, które mogą, ale nie muszą być częścią tych akt. Tylko żądanie udostępnienia akt sprawy jako zbioru dokumentów dotyczącego danego postępowania nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Tym samym, wniosek o udostępnienie pojedynczych dokumentów nie stanowi żądania, o którym mowa w art. 156 k.p.k. i podlega rozpatrzeniu w trybie u.d.i.p. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślono, że organ nie wskazał, że żądana w punkcie 3 wniosku skarżącego informacja nie stanowi informacji publicznej, lecz wyjaśnił, że wnioskowane informacje publiczne nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. z uwagi na przepisy szczególne określające zasady dostępu do tych dokumentów, tj. art. 156 § 5 i § 5b k.p.k. Tym samym, organ nie był zobligowany do wydania decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 5 ust. 1, gdyż w przedmiotowym zakresie przepisy u.d.i.p. nie miały zastosowania. Jeżeli bowiem wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu. Jednocześnie organ wyjaśnił, że w przypadku obu zawiadomień Wójta Gminy zostało wszczęte postępowanie przygotowawcze, zaś w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, są przepisy art. 156 § 5 i § 5b k.p.k., co oznacza, że nie ma do nich zastosowania u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Kontrola sądu sprowadza się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Należy również zauważyć, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępne w CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Zatem dla oceny, czy w sprawie ma, bądź miała miejsce bezczynność istotne jest, obok wykazania uchybienia wskazanego terminu, również ustalenie, czy podmiot, do którego skierowano wniosek jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej oraz ustalenie, czy żądanie zawarte we wniosku dotyczy informacji publicznej. Jedynie bowiem publiczny charakter żądanej informacji uzasadnia przekonanie, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności (por. wyroki NSA: z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06 oraz z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 385/10, dostępne w CBOSA). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarżący pismem z 25 stycznia 2022 r. skierował do Wójta Gminy wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez: 1) wskazanie ile zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa złożył Wójt Gminy w latach 2019-2022 na policję i prokuraturę; 2) podanie, czy inni urzędnicy zawiadamiali prokuraturę i policję w latach 2019-2022; 3) przesłanie treści zawiadomień do prokuratury oraz policji z lat 2019-2022; 4) wskazanie podstawy prawnej dotyczącej możliwości zawiadamiania policji i prokuratury o możliwym przestępstwie. Pismem z 8 lutego 2022 r. organ udzielił odpowiedzi w zakresie pkt 1 oraz 2, zaś w odpowiedzi na pkt 3 poinformował wnioskodawcę, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. treść zawiadomień nie podlega udostępnieniu w trybie tej ustawy z uwagi na przepisy szczególne określające zasady dostępu do tych dokumentów, tj. art. 156 § 5 i § 5b k.p.k. Natomiast w zakresie pkt 4 organ wskazał, że informacja dotycząca podstawy prawnej zgłoszeń nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu. Kolejnym pismem z 19 kwietnia 2022 r. skarżący ponowił swój wniosek o udzielenie odpowiedzi na pytanie w zakresie pkt 3 oraz 4 bądź też wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji w tym zakresie. Pismem z 22 kwietnia 2022 r. organ poinformował wnioskodawcę, że na złożony przez niego wniosek o udostępnienie informacji publicznej została udzielona kompletna odpowiedź. W tej sytuacji skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 3 wniosku z 25 stycznia 2022 r. W niniejszej sprawie niesporne jest, że adresatem wniosku skarżący uczynił podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Wójt gminy jest organem wykonawczym gminy – jednostki samorządu terytorialnego i kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 30 i 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz. U. z 2020 r. poz. 713). Tym samym, Wójt Gminy jest zobowiązany do udzielenia posiadanych informacji publicznych. Nie budzi też wątpliwości, że wniosek dotyczył informacji publicznej. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a) i d) u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, a także sposobach przyjmowania i załatwiania spraw. W tej kategorii informacji publicznych niewątpliwie mieści się informacja odnośnie do zawiadomień złożonych przez Wójta Gminy lub innych urzędników organu do prokuratury i policji o możliwości popełnienia przestępstwa. Należy jednak zauważyć, że norma kolizyjna zawarta w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza stosowanie przepisów u.d.i.p. w przypadku istnienia regulacji szczególnych o dostępie do informacji publicznych. Wskazany przepis należy rozumieć w ten sposób, że wyłącza on u.d.i.p. w zakresie, w jakim inna szczególna ustawa reguluje ten dostęp, a pozwala na jej stosowanie tam, gdzie ustawa szczególna nie reguluje kwestii dostępności do informacji publicznych (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 865/21, dostępne w CBOSA). Istota odesłania, o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. dotyczy bowiem takiej sytuacji, że to odrębna ustawa precyzuje zarówno zasady, jak i tryb dostępu do informacji publicznej, których zastosowanie wyłączać będzie zasadność ich realizacji na podstawie trybu ogólnego (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2012 r., I OSK 2451/11, dostępne w CBOSA). W odniesieniu zaś do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, przepisami szczególnymi, o których mowa we wskazanym przepisie w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, są przepisy art. 156 Kodeksu postępowania karnego, co oznacza, że nie mają do nich zastosowania przepisy u.d.i.p. (por. uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13; wyrok WSA w Lublinie z dnia 14 maja 2019 r., sygn. akt II SAB/Lu 11/19, dostępne w CBOSA). Zgodnie z powołanym przepisem stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie (art. 156 § 1 k.p.k.). Natomiast w myśl art. 156 § 5 k.p.k. jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej. Przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego (art. 156 § 5b k.p.k.). Należy zauważyć, ze przepisy k.p.k. zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, że są one adresowane do wszystkich, nie tylko do stron postępowania karnego, bowiem jak wynika z treści zdania drugiego art. 156 § 5 k.p.k. akta mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym) osobom. Nie budzi zatem wątpliwości, że wskazane przepisy k.p.k. stanowią "przepisy innych ustaw", o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4343/21, dostępne w CBOSA). Tym samym, przepisy k.p.k., które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie trwającego postępowania przygotowawczego, wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy określonych w przepisach u.d.i.p. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy prawidłowo uznał, że żądane przez skarżącego w pkt 3 wniosku informacje są informacjami publicznymi, jednakże nie podlegają one udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p. z uwagi na przepisy szczególne, czyli k.p.k. Jak wynika bowiem z akt sprawy treść zawiadomień o popełnieniu przestępstwa, których udostępnienia domagał się skarżący, były podstawą wszczęcia postępowań przygotowawczych przez organy ścigania i w konsekwencji stanowią one część akt tych postępowań. W tej sytuacji, mimo że nie można wskazanym dokumentom odmówić waloru informacji publicznej, nie podlegają one udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p., lecz na zasadzie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. dostęp do nich regulują przepisy szczególne, tj. przepisy k.p.k. W ocenie Sądu za powyższą interpretacją wymienionych przepisów przemawia również okoliczność, że nieprawidłowa byłaby wykładnia dopuszczająca niejako dualizm prawny w dostępie do tych samych informacji publicznych, tzn. jeżeli strona wystąpi do organu administracji działa on wyłącznie w oparciu o przepisy u.d.i.p., jeżeli zaś wystąpi do organów wymiaru sprawiedliwości zastosowanie znajduje art. 156 k.p.k. Taka interpretacja przepisów mogłaby również doprowadzić do próby omijania zapisów art. 156 k.p.k. np. w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej w tym trybie, dany podmiot mógłby zwrócić się o tą samą informację do organu administracji publicznej, który procedowałby w oparciu o przepisy u.d.i.p. z pominięciem zapisów art. 156 k.p.k. W świetle powyższych rozważań należy zatem stwierdzić, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, że organ pozostawał w bezczynności, bowiem wniosek skarżącego w przedmiocie udzielenia informacji publicznych został prawidłowo rozpoznany, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI