II SAB/OL 115/25

II SAB/Ol 115/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Katarzyna Matczak /przewodniczący/
Piotr Chybicki
Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Szpitala
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Dnia 6 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2025 roku sprawy ze skargi P. K. na bezczynność S. Sp. z o.o. w udostępnieniu informacji publicznej 1) umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od S. Sp. z o.o. na rzecz skarżącego P. K. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 24 czerwca 2025 r. P. K. (dalej jako: "skarżący"), powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej zwrócił się do Szpitala w [...] Sp. z o.o. (dalej: "organ") o przesłanie informacji dotyczącej pięciu zadanych pytań.
W odpowiedzi na powyższy wniosek w dniu 8 lipca 2025 r. organ przesłał żądane informacje na cztery zadane pytania. Odnosząc się do pytania numer 3 zawierającego żądanie przesłania "skanów wszelkich umów zawartych przez Szpital Miejski w [...] Sp. z o.o. z Panem W. P." organ stwierdził, że dane te nie stanowią informacji publicznej, albowiem osoba której dotyczą nie pełni funkcji publicznej.
Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z 7 sierpnia 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność szpitala w [....], zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 24 czerwca 2025 r.
W oparciu o powyższy zarzut skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu w zakresie pytania nr 3 i zobowiązanie szpitala do prawidłowego rozpoznania pytania nr 3, zawartego we wniosku z dnia 24 czerwca 2025 r., w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący potwierdził, że organ prawidłowo rozpoznał wniosek w zakresie punktów 1 – 2 oraz 4 – 5, zakwestionował natomiast prawidłowość rozpoznania pytania trzeciego. Dyrektor zarządzający szpitala, a taką funkcję w przeszłości pełnił i aktualnie pełni W. P. posiada co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach tej instytucji. Nie ulega wątpliwości, że umowy zawarte z dyrektorem zarządzającym stanowią informację publiczną i powinny zostać udostępnione. Nie została również wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej, zatem organ pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że w dniu 28 sierpnia 2025 r. udostępnił wnioskodawcy treść żądanej informacji, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Do odpowiedzi organ dołączył przesłaną skarżącemu umowę o pracę wraz z pismem przewodnim.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.")., Zgodnie z tym przepisem mogła być ona rozpoznana w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. sądowa kontrola administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa.
Przechodząc do meritum sprawy należy podnieść, że skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przez "informację publiczną" rozumie się każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Informacją publiczną jest więc informacja o aktywności podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie celów publicznych (por. wyroki NSA: z 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 218/18, z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14, dostępne w CBOSA).
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że adresat wniosku, którym jest spółka prowadząca szpital, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jest to bowiem podmiot leczniczy w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2025 r. poz. 450 ze zm.), który udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Jest to zatem jednostka dysponująca majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne. Okoliczność ta zresztą nie budziła jakichkolwiek wątpliwości.
Wątpliwości sądu nie budzi także to, że żądanie zawarte w punkcie trzecim wniosku stanowi informację publiczną, gdyż wniosek ten dotyczył informacji o umowach zawartych przez szpital z osobą mogącą podejmować konkretne czynności w imieniu szpitala, pełniącą funkcję dyrektora zarządzającego.
Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z 24 czerwca 2025 r. skarżący zwrócił się do organu o udzielenie informacji publicznej. Pismem z 8 lipca 2025 r., organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na cztery z pięciu zadanych pytań oraz poinformował skarżącego o zajętym stanowisku w zakresie pytania trzeciego, wyrażającym się poglądem, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Jednak już po wniesieniu w dniu 7 sierpnia 2025 r. skargi organ skorygował swoje stanowisko i w dniu 28 sierpnia 2025 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na pytanie numer trzy.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skarga na dzień jej wniesienia była zasadna. Jednakże bezczynność organu ustała przed rozpatrzeniem skargi przez sąd. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest zaś stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna w CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2017r., sygn. akt I OSK 1789/16, CBOSA).
Zatem sąd umorzył postępowanie w co do bezczynności organu, o czym orzeczono w pkt 1) sentencji wyroku.
Stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W ocenie sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p, jaskrawego braku woli załatwienia sprawy, czy ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Wynikało ono po prostu z błędnego przekonania, że żądana informacja nie jest informacją publiczną.
O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego: uiszczonego wpisu od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł), rozstrzygnięto na zasadzie art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964).