II SAB/OL 106/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zobowiązał Dyrektora Szkoły Podstawowej do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kopii arkuszy prac klasowych i sprawdzianów.
Skarżąca I. G. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej kopii nie wypełnionych arkuszy prac klasowych i sprawdzianów z matematyki oraz ich odpowiedzi. Organ odpowiedział, że szkoła nie posiada takich formularzy ze względu na brak umowy z wydawnictwem. Sąd uznał, że żądane informacje stanowią informację publiczną i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżąca I. G. zwróciła się do Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. o udostępnienie kopii nie wypełnionych arkuszy prac klasowych i sprawdzianów z matematyki oraz kopii arkuszy odpowiedzi. Organ odpowiedział, że szkoła nie posiada takich formularzy, ponieważ nie ma podpisanej umowy na korzystanie z oprogramowania "Kompozytor klasówek" wydawnictwa GWO. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP, Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że żądane przez skarżącą informacje stanowią informację publiczną, ponieważ są ściśle związane z działalnością podmiotu zobowiązanego z zakresu edukacji i dotyczą spraw publicznych. Sąd nie podzielił stanowiska organu, że szkoła nie posiada takich formularzy, podkreślając, że informację publiczną stanowią również dokumenty używane przez podmioty przy realizacji zadań publicznych. W konsekwencji Sąd zobowiązał Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Sąd stwierdził również, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, żądane informacje stanowią informację publiczną, ponieważ są ściśle związane z działalnością podmiotu zobowiązanego z zakresu edukacji i dotyczą spraw publicznych.
Uzasadnienie
Informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, w tym treść dokumentów urzędowych oraz dokumenty używane przez podmioty wykonujące zadania publiczne przy realizacji przewidzianych prawem zadań. Arkusze prac klasowych i sprawdzianów, wykorzystywane w procesie nauczania i wpływające na ocenę uczniów, mieszczą się w tej kategorii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (15)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych.
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Wymienia przykładowe rodzaje spraw, których mogą dotyczyć informacje publiczne, w tym informacje o podmiotach zobowiązanych i zasadach ich funkcjonowania oraz treść dokumentów urzędowych.
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stanowi podstawę prawa obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki uwzględnienia skargi na bezczynność, w tym zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności.
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przypadki, w których stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy edukacji publicznej.
p.o. art. 8 § 3
Ustawa Prawo oświatowe
Jednostki samorządu terytorialnego mogą zakładać i prowadzić jedynie szkoły i placówki publiczne.
u.d.i.p. art. 13 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
W przypadku opóźnienia, organ powiadamia o powodach i terminie udostępnienia informacji.
u.d.i.p. art. 14 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organ może umorzyć postępowanie w razie braku współdziałania wnioskodawcy z organem.
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych.
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
MPPOiP art. 19 § 2
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych
Prawo do swobodnego wyrażania opinii obejmujące prawo do poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania informacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądane przez skarżącą informacje (kopie nie wypełnionych arkuszy prac klasowych, sprawdzianów i odpowiedzi) stanowią informację publiczną. Dyrektor Szkoły Podstawowej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie podjął w ustawowym terminie czynności polegających na udostępnieniu informacji lub wydaniu decyzji odmownej.
Godne uwagi sformułowania
informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych informację publiczną stanowią m.in. dokumenty bezpośrednio wytworzone przez podmioty zobowiązane oraz te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nieudzielenie informacji mogło być wynikiem błędnego rozumienia przepisów u.d.i.p. oraz wadliwego przekonania o realizacji wniosku.
Skład orzekający
Grzegorz Klimek
sprawozdawca
Marzenna Glabas
przewodniczący
Piotr Chybicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście dokumentów szkolnych (arkusze prac klasowych, sprawdziany) oraz ocena bezczynności organu w przypadku odmowy udostępnienia takich informacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku umowy z wydawnictwem, która była podstawą odmowy udostępnienia informacji przez organ.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej w kontekście szkolnym, co może być interesujące dla rodziców i nauczycieli. Pokazuje, że nawet dokumenty związane z materiałami wydawniczymi mogą podlegać udostępnieniu.
“Czy szkoła musi udostępnić kopie sprawdzianów? WSA rozstrzyga w sprawie dostępu do informacji publicznej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Ol 106/23 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2023-10-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Grzegorz Klimek /sprawozdawca/ Marzenna Glabas /przewodniczący/ Piotr Chybicki Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Dyrektor Szkoły Treść wyniku Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 13 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 149 § 1 pkt 1, § 1a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Piotr Chybicki Asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi I. G. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] - w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. na rzecz skarżącej I. G. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie I. G. (dalej: skarżąca, wnioskodawczyni) wnioskiem z 6 czerwca 2023 r., powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwróciła się do Dyrektora Szkoły Podstawowej (dalej jako: organ, dyrektor szkoły) o udzielenie informacji publicznej dotyczącej: kopii nie wypełnionych arkuszy prac klasowych, sprawdzianów z przedmiotu matematyka, nauczyciela pani A. W. dla klas IV, V, VI, VII, VIII; Każdej z oddziałów klasowych oraz każdej z podzielonych grup w roku szkolnym 2022/2023, kopii arkuszy odpowiedzi na zadania w/w prac wraz z oznaczeniem zadania i przyporządkowanej mu odpowiedzi. W odpowiedzi na powyższy wniosek, przy piśmie z 20 czerwca 2023 r., organ poinformował, że szkoła nie posiada takich formularzy, ze względu na to, że nie ma podpisanej umowy na korzystanie z oprogramowania o nazwie "Kompozytor klasówek" wydawnictwa GWO, z którego korzystają nauczyciele tworząc prace klasowe i sprawdziany. Dostęp do informacji dotyczącej prac pisemnych uczniów, które mogą zostać udostępnione rodzicom, prawnym opiekunom i uprawnionym podmiotom jest określony w statucie szkoły. Pismem z 22 czerwca 2023 r. skarżąca wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Zarzuciła organowi naruszenie: - art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, - art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - u.d.i.p.) w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji wskutek udostępnienia informacji innych od objętych zakresem wniosku. Wskazując na powyższe wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni; zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych; rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi podniosła, że informacja, jaką jej udzielono nie była przedmiotem złożonego wniosku, bowiem zwróciła się o udostępnienie kopii nie wypełnionych arkuszy/treści zadań prac klasowych i sprawdzianów przedmiotu matematyka oraz treści ich odpowiedzi. Nadto fakt wykupienia przez nauczyciela licencji oprogramowania, z którego korzysta nie może ograniczać uczniowi i jego rodzicom swobodnego dostępu do informacji dotyczącej treści zadań. Jeśli wydawnictwo pozwala na wykorzystanie ich sprawdzianów w celach edukacyjnych (do oceniania i sprawdzania wiedzy), to zgoda ta dotyczy całego zakresu tej działalności w szkołach i jeśli nauczyciel ma prawo do wykorzystania materiałów wydawnictwa do sprawdzianu, to uczeń/rodzic ma prawo do przeanalizowania sprawdzianu w domu czy zrobienia jego kopii. Jeśli szkoła nie ma prawa do używania materiałów, to nie powinna tego w ogóle robić. Szkoła musi zapewnić uczniom prawo do sprawdzianów. To rolą szkoły jest więc korzystać z takich materiałów, jakie pozwolą na realizowanie obowiązków, które na szkołę nakłada prawo oświatowe. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - p.p.s.a.). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a., jak również stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie zaś do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35-36 k.p.a., bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji. Wyjaśnić pozostaje również, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownych czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wyjaśnić należy, że w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą o dostępie do informacji publicznej, jak i wówczas, gdy podmiot ten błędnie stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na zasadach wskazanej ustawy. Oceniając, czy adresat żądania o udostępnienie informacji publicznej pozostaje w bezczynności należy wziąć pod uwagę, że na gruncie przepisów u.d.i.p. realizacja "prawa dostępu do informacji publicznej" w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1-3) wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., po drugie adresatem żądania musi być podmiot zobowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p., i po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). W rozpoznawanej sprawie adresatem wniosku był dyrektor szkoły podstawowej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372) zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy edukacji publicznej. Z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082) wynika z kolei, że jednostki samorządu terytorialnego mogą zakładać i prowadzić jedynie szkoły i placówki publiczne. Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że niewątpliwie szkoła podstawowa jest podmiotem publicznym, gdyż wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji, jak również dysponuje majątkiem publicznym. Tym samym kierujący taką placówką dyrektor jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jako organ władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., o ile ma ona charakter informacji publicznej. Okolicznością sporną w niniejszej sprawie jest natomiast to, czy żądana we wniosku informacja jest informacją publiczną. W związku z tym odnotować trzeba, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Udostępnieniu podlega więc informacja o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej i zasadach ich funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.), a także informacja o danych publicznych, w tym m.in. treść i postać dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera jednak tylko przykładowy katalog spraw i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na podstawie wskazanych przepisów przyjąć trzeba, i jest to stanowisko powszechnie prezentowane w orzecznictwie sądowym, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego przez kogo zostały wytworzone. Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne bądź funkcje publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą bezpośrednio od nich. W doktrynie wyrażany jest ponadto trafny pogląd, że informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Przy czym pojęcie "dokumentu" trzeba rozumieć w szerokim tego słowa znaczeniu prawa do informacji publicznej. Na potrzeby konstytucyjnego prawa do informacji publicznej za "dokument" w ogólności uznaje się każdą informację o działalności władzy publicznej lub o sprawach publicznych. Zatem dokument sporządzony (wytworzony) przez pracownika organu w związku z wykonywaniem zadania publicznego ma walor informacji publicznej. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że żądane przez skarżącą we wniosku z 6 czerwca 2023 r. kopie nie wypełnionych arkuszy prac klasowych, sprawdzianów z przedmiotu matematyka oraz kopie arkuszy odpowiedzi na zadania w/w prac wraz z oznaczeniem zadania i przyporządkowanej mu odpowiedzi, jako ściśle związane z działalnością podmiotu zobowiązanego z zakresu edukacji, mieściły się w kategorii informacji publicznej. Niewątpliwie służą one sprawdzeniu umiejętności nauczanych w szkole uczniów, a także dostarczają wiedzy o sposobach, prawidłowości i poziomie edukacji prowadzonej przez nauczyciela, czyli osoby pełniącej funkcje publiczne, która realizuje określone ustawą zadania publiczne. Poza tym prace klasowe i sprawdziany stanowią istotny element programu nauczania (pisemnej formy sprawdzania wiadomości ucznia). Żądana informacja zawiera zatem informacje o podmiocie zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej i zasadach jego funkcjonowania, czyli o sprawach publicznych, więc posiada charakter informacji publicznej. Z przedstawionych przyczyn Sąd nie podzielił stanowiska organu, że szkoła nie posiada takich formularzy, ze względu na to, że nie ma podpisanej umowy z wydawnictwem. Jak wspomniano już wcześniej, informację publiczną stanowią bowiem m.in. dokumenty bezpośrednio wytworzone przez podmioty zobowiązane oraz te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, w tej konkretnej sprawie przez nauczyciela matematyki. Powtórzyć też przyjdzie, że informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Informacje, których udostępnienia domagała się skarżąca zostały wytworzone w ramach działalności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej i po myśli art. 1 ust. 1 u.d.i.p. zawierały informację ze sfery spraw publicznych oraz zostały skierowane do podmiotów zewnętrznych, tj. uczniów. W ocenie Sądu wnioskowane informacje nie są również tzw. "dokumentami wewnętrznymi", roboczymi, dokumentami prywatnymi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że terminu "dokument wewnętrzny" używa się dla określenia dokumentu, który nie jest skierowany do podmiotów zewnętrznych. Dokumenty takie służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk, mogą wskazywać zasady działania w określonych sytuacjach, mogą też być fragmentem przygotowań do powstania aktu będącego formą działalności danego podmiotu. Dokumenty tego typu mogą mieć dowolną formę, nie są wiążące co do sposobu załatwienia sprawy, nie są w związku z tym wyrazem stanowiska organu, nie stanowią więc informacji publicznej (por. wyrok WSA w Łodzi z 17 października 2019 r., sygn. akt II SAB/Łd 66/19 i powołane tam orzecznictwo, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). W świetle powyższego nie sposób uznać, że arkusze prac klasowych i sprawdzianów, które następnie wykorzystuje się w procesie nauczania uczniów i które oddziałują na ocenę ich postępów, stanowią jedynie informację o charakterze roboczym. Przesądzenie, że informacja objęta złożonym przez skarżącą wnioskiem stanowi informację publiczną oraz, że dyrektor szkoły jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia tej informacji, powoduje, iż w sprawie podmiot ten zobowiązany był do załatwienia wniosku z 6 czerwca 2023 r. w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. W związku z tym celowe jest przedstawienie ogólnych zasad dotyczących załatwiania wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Mianowicie według art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona we wskazanym terminie, to - zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei w sytuacji, gdy zaistnieje podstawa do pobrania opłaty, o której mowa w art. 15 ust. 1 u.d.i.p., w myśl art. 15 ust. 2 u.d.i.p. podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji powiadamia wnioskodawcę o jej wysokości, w terminie 14 dni do dnia złożenia wniosku i następnie udostępnia informację zgodnie z wnioskiem po upływie 14 dni od dnia powiadomienia, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może także odmówić udostępnienia tej informacji z uwagi na wystąpienie okoliczności określonych w art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z tą regulacją prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega również ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Odmowa taka następuje w formie decyzji administracyjnej. Organ w drodze decyzji administracyjnej może ponadto umorzyć postępowanie w razie braku współdziałania wnioskodawcy z organem przez modyfikację wniosku, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W przypadku natomiast zakwalifikowania żądanej informacji jako informacji przetworzonej, o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organ o swojej ocenie powinien powiadomić stronę wnioskującą, tak aby miała możliwość wykazania w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przewidziana w tym przepisie przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, a mianowicie, że jej żądanie będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Po upływie wyznaczonego terminu, nawet w sytuacji milczenia strony, organ, dla zrealizowania obowiązków wynikających z u.d.i.p., powinien albo udostępnić wnioskowaną informację albo wydać decyzję odmowną, wykazując w niej brak przesłanki przewidzianej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wskazać również należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż informacja ma charakter informacji publicznej, jeżeli jest to informacja istniejąca i będąca w posiadaniu organu. Informacja ma pozostawać w dyspozycji organu w chwili złożenia wniosku o jej udostępnienie, a udzielenie informacji publicznej nie może w szczególności polegać na odtwarzaniu sytuacji mających miejsce w przeszłości i nadawaniu im obecnie konkretnego znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3351/19, CBOSA). W przypadku zatem, gdy organ nie jest w posiadaniu żądanych informacji publicznych, właściwą reakcją winno być poinformowanie wnioskodawcy, że nie posiada informacji wskazanej we wniosku (por. Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer, 3. wydanie, Warszawa 2016 r., s. 314). Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w sytuacji niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15, CBOSA). Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził na podstawie przedstawionego materiału dokumentacyjnego, że organ nie podjął w terminie 14 dni odpowiednich czynności. Jak już wyżej wykazano, żądanie wniosku dotyczy danych o sprawach publicznych, ściśle związanych z funkcjonowaniem szkoły. Tymczasem w realiach sprawy czynnością, jaka została podjęta przez organ po otrzymaniu wniosku, było jedynie powiadomienie skarżącej, że szkoła nie posiada wnioskowanych formularzy bowiem nie podpisała stosownej umowy. Niewątpliwie takie działanie organu nie wyczerpuje żadnej z przedstawionych wyżej i przewidzianych w u.d.i.p. form załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej. Organ - w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - nie udostępnił bowiem informacji publicznej wskazanej we wniosku, jak również nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Nie został też zastosowany tryb określony w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Niepodjęcie zaś stosownego aktu przewidzianego w przepisach u.d.i.p. lub niepoinformowanie wnioskodawcy o braku posiadania żądanej informacji jest równoznaczne z pozostawaniem skarżonego organu w stanie bezczynności. Powyższe ustalenie skutkowało koniecznością zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z 6 czerwca 2023 r. w trybie przewidzianym w u.d.i.p., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Odnotowania jeszcze wymaga, że w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może określić, w jaki sposób adresat wniosku powinien załatwić sprawę. Przy rozpoznaniu skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej rola sądu sprowadza się jedynie do oceny, czy wniosek o udzielenie informacji podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów u.d.i.p. oraz czy został w tym trybie załatwiony przez jego adresata. Uwzględnienie skargi może zatem polegać jedynie na zobowiązaniu adresata wniosku do jego załatwienia w sposób zgodny z przepisami u.d.i.p. W ocenie Sądu opisana bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności czy lekceważenia wniosku i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W rozpoznawanej sprawie Sąd uwzględnił fakt, że organ w wymaganym terminie zareagował na wniosek strony. Natomiast nieudzielenie informacji mogło być wynikiem błędnego rozumienia przepisów u.d.i.p. oraz wadliwego przekonania o realizacji wniosku. W pkt 3 sentencji wyroku Sąd orzekł, o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zaznaczyć należy również że złożona skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W takim przypadku skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI