II SAB/Ol 102/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2025-10-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuwynagrodzeniaumowyszpitalprawo pracyfunkcja publicznaochrona danych

Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał szpital do rozpoznania części wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie, zasądzając koszty od szpitala.

Skarżący złożył skargę na bezczynność Powiatowego Szpitala w I. w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umów i wynagrodzeń zastępców dyrektora oraz głównej księgowej. Sąd uznał, że szpital nie rozpoznał w pełni wniosku w zakresie umów, zobowiązując go do ich rozpoznania w terminie 14 dni. W zakresie wynagrodzeń, które zostały udostępnione po wniesieniu skargi, sąd umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Stwierdzono również, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a szpital został obciążony kosztami postępowania.

Skarżący P.K. zwrócił się do Powiatowego Szpitala im. W. w I. o udostępnienie skanów umów z zastępcami dyrektora i główną księgową oraz informacji o ich wynagrodzeniach za lata 2023-2025. Szpital odpowiedział, że umowy nie są dokumentami urzędowymi, a kwestia wynagrodzeń została częściowo udostępniona. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że w zakresie umów szpital pozostawał w bezczynności, ponieważ nie wydał formalnej decyzji odmawiającej udostępnienia informacji, a jedynie poinformował o możliwości ponownego rozpatrzenia sprawy. Sąd zobowiązał szpital do rozpoznania wniosku w tym zakresie w terminie 14 dni. W odniesieniu do wynagrodzeń, które zostały udostępnione po wniesieniu skargi, sąd umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a zasądził od szpitala na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona ponagleniem, gdyż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje takiego środka zaskarżenia.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie toczy się w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego, który reguluje instytucję ponaglenia. Ustawa o dostępie do informacji publicznej również nie przewiduje ponaglenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § 1-2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1 i par.1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 4 i pkt 5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, z wyłączeniem informacji o osobach pełniących funkcje publiczne.

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 1-2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 17 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 53 § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 2 lit.b

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

k.k. art. 115 § 13

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wydał formalnej decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej w zakresie umów, co stanowi bezczynność. Kwalifikacja osób pełniących funkcje publiczne wymaga indywidualnej analizy ich kompetencji i obowiązków.

Odrzucone argumenty

Szpital i jego Dyrektor nie są organami władzy publicznej (argument odrzucony w kontekście stosowania u.d.i.p.). Odmowa udostępnienia informacji na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. bez wydania decyzji administracyjnej była wystarczająca (argument odrzucony).

Godne uwagi sformułowania

Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem.

Skład orzekający

Bogusław Jażdżyk

przewodniczący

Grzegorz Klimek

sprawozdawca

Tadeusz Lipiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organu w zakresie dostępu do informacji publicznej, wymogów formalnych decyzji odmawiającej udostępnienia informacji oraz kwalifikacji osób pełniących funkcje publiczne."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku szpitala i wniosku o udostępnienie umów i wynagrodzeń, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sektorach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego – dostępu do informacji publicznej, a także kwestii wynagrodzeń osób pełniących funkcje publiczne w placówkach medycznych. Pokazuje praktyczne problemy związane z interpretacją przepisów.

Szpital musi ujawnić umowy i wynagrodzenia? WSA rozstrzyga w sprawie dostępu do informacji publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Ol 102/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-10-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/
Grzegorz Klimek /sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku w części; w pozostałym zakresie oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.3 par.2 pkt 8, art. 52 par.1-2, art. 53 par.2b, art.119 pkt 4, art.120, art.149 par.1 pkt 1 i par.1a, art.161 par.1 pkt 3, art.200, art.205 par.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2014 poz 782
art.4 ust. 1 pkt 4 i pkt 5, art. 5 ust.2, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit.b, art. 13 ust. 1, art. 14 ust.1-2, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 października 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Powiatowego Szpitala im. W. w I. w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje Powiatowy Szpital im. W. w I. do rozpoznania pkt. [...] wniosku skarżącego z dnia [...] - w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku; II. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe w przedmiocie bezczynności organu; III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Powiatowego Szpitala im. W. w I. na rzecz P. K. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 26 czerwca 2025 r., P.K. (dalej jako: strona, skarżący), powołując się na 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 – u.d.i.p.), zwrócił się do Powiatowego Szpital im. (...) w I. (dalej jako Szpital, organ) o udostępnienie informacji publicznej na wskazany adres poczty elektronicznej:
1. Skanów umów z zastępcami dyrektora ds. medycznych i ds. pielęgniarstwa, oraz głównej księgowej Powiatowego Szpitala im. (...) w I. wraz z wszystkimi aneksami, obowiązujących w latach 2023-2025;
2. Informacji o wysokości wynagrodzenia osób, pełniących funkcje wymienione w punkcie 1 w poszczególnych miesiącach lat 2023-2025 z rozdziałem na kwotę brutto, netto, wszelkiego rodzaju dodatków, premii, "13", wynagrodzenia stałego, zmiennego i wszelkich innych tytułów.
W dniu 11 lipca 2025 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu, zarzucając mu nierozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wskazał, że w dniu 1 lipca 2025 r. organ przesłał odpowiedź, która nie stanowi prawidłowego rozpoznania wniosku z dnia 26 czerwca 2025 r. W zakresie punktu 1 organ stwierdził, że umowy zawarte z główną księgową i zastępcami dyrektora ds. pielęgniarstwa i ds. medycznych nie są dokumentami urzędowymi, lecz dokumentami prywatnoprawnymi, sporządzonymi na podstawie przepisów prawa pracy. Organ nie wyjaśnił czy wskazane we wniosku osoby pełnią funkcje publiczne, natomiast dla prawidłowej kwalifikacji tych osób konieczne jest zapoznanie się z zakresem ich kompetencji i obowiązków i w oparciu o te dane rozstrzygnięcie tej kwestii. Odnośnie zaś do żądanych danych w zakresie punktu 2 wniosku wskazał, że w myśl art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Prawo do prywatności nie chroni zatem osoby pełniącej funkcję publiczną w zakresie informacji mających związek z pełnieniem tej funkcji, a wysokość pobieranego wynagrodzenia niewątpliwie pozostaje w związku z pełnioną funkcją. Wskazując na powyższe wniósł o stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie do rozpoznania wniosku z dnia 26 czerwca 2025 r. w pełnym zakresie w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę z 30 lipca 2025 r. pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie w całości ewentualnie o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Podniósł, że Szpital i jego Dyrektor nie są organami władzy publicznej, zatem z mocy art. 17 ust. 1 u.d.i.p., do rozstrzygnięć tego rodzaju podmiotów postanowienie art. 16 cyt. ustawy stosuje się jedynie odpowiednio. W piśmie z 1 lipca 2025 r. Szpital wyraźnie poinformował skarżącego, że odmawia udostępnienia nośników informacji publicznej w postaci żądanych skanów umów i wszystkich aneksów obowiązujących w latach 2023 - 2025 jak wymienionych w pkt 1 wniosku mailowego z 26 czerwca 2025 r, wskazując, że odnośnie tego odmownego rozstrzygnięcia skarżący może zwrócić się do Szpitala w terminie 14 dni, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, co odpowiadało dyspozycji przepisu art. 17 ust. 2 u.d.i.p. Jednocześnie wskazał, że w mailu z 29 lipca 2025 r. wystosowanym na adres poczty elektronicznej skarżącego wraz ze skanem pisma strony z dnia 29 lipca 2025 r. i załącznikami w postaci zestawienia wynagrodzeń wraz z wszystkimi składnikami Dyrektora (...) Szpitala, Głównego Księgowego i Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa, przekazano skarżącemu dane objęte zapytaniem nr 2 jak w mailu skarżącego z dnia 26 czerwca 2025 r. Wykazuje to, iż postępowanie w sprawie w odniesieniu do zapytania nr 2 z maila z dnia 26 czerwca 2025 r. stało się bezprzedmiotowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność organu administracji w udostępnieniu informacji publicznej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a powoływanego art. 3 § 2 tej ustawy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że pomimo że art. 53 § 2b p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek poprzedzenia skargi na bezczynność ponagleniem skierowanym do właściwego organu (jako warunek dopuszczalności skargi), to tego rodzaju środek zaskarżenia nie jest wymagany na gruncie spraw, których przedmiotem jest bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowym, w którym podkreśla się, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie toczy się, poza wyjątkami wyraźnie wskazanymi w u.d.i.p. (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), w trybie unormowanym w k.p.a., który w art. 37 reguluje instytucję ponaglenia. Ustawa o dostępie do informacji publicznej również tego rodzaju środka zaskarżenia nie przewiduje.
Z powyższych względów skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, gdyż nie jest on przewidziany "w ustawie", jak nakazuje art. 52 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA: z 19 września 2019 r., I OSK 525/18; 7 czerwca 2019 r., I OSK 2830/18, z 19 lipca 2019 r., I OSK 322/18; CBOSA). Tym samym skarga niniejsza jest dopuszczalna bez wyczerpania wskazanego trybu.
Dalej wskazać należy, iż na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, której przedmiotem jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowanie może zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu.
Przechodząc do oceny zasadności skargi na wstępie należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji mamy do czynienia w sytuacji, gdy organ milczy wobec wniosku o udzielenie takiej informacji. Nakazanie organowi określonego działania jest możliwe jedynie wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji, będąc do tego właściwym, nie załatwił toczącej się przed nim sprawy, natomiast celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest doprowadzenie do podjęcia przez organ określonego w przepisach działania.
Podkreślić przy tym należy, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z organem, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem.
Dla stwierdzenia bezczynności organu konieczne jest zatem ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu oraz wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach.
W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się o udzielenie informacji do Szpitala. Wskazać zatem należy, iż w świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.
Pozostaje poza sporem w badanej sprawie, że adresat przedmiotowego wniosku przy jego rozpatrzeniu wprost ustosunkował się do wniosku, odpowiadając na powyższy, w którym odwołał się wprost do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stwierdzenie powyższego powinno oznaczać, że podmiot, do którego skierowany został wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie miał wątpliwości co do spełnienia zakresu podmiotowego stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. A zatem, że jest organem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej.
Wobec powyższego nie może budzić wątpliwości, że Szpital, jako organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym (wykonujący zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia i dysponujący środkami publicznymi), jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia informacji mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.
Przykładowy katalog informacji publicznych, podlegających udostępnieniu wymienia art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP (konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji), przyjmują szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się każdą informację wytworzoną przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które gospodarują mieniem publicznym, jak również informację odnoszącą się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności.
Konsekwencją uznania przez podmiot mieszczący się w katalogu określonym w art. 4 u.d.i.p., że żądana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu tej ustawy, jest obowiązek podjęcia przez niego działań wymaganych przez tę ustawę.
Zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot zobowiązany powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2). Jeżeli organ, rozpoznając wniosek, dojdzie do przekonania, że żądana informacja nie jest informacją publiczną jest zobowiązany do powiadomienia o tym fakcie wnioskodawcy pismem, bez szczególnej formy. Z kolei obowiązek wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ustawodawca przewidział w przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz podmiot zobowiązany odmawia jej udostępnienia, bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że organ administracji nie udzielił skarżącemu pełnej, żądanej informacji publicznej zgodnie z jego wnioskiem
Odpowiadając bowiem na wniosek skarżącego, w odniesieniu do pytań dotyczących umów wraz z aneksami wskazał, że odnośnie odmownego rozstrzygnięcia skarżący może zwrócić się do Szpitala w terminie 14 dni, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, co odpowiada dyspozycji przepisu art. 17 ust. 2 u.d.i.p. Dodał, że Szpital i jego Dyrektor nie są organami władzy publicznej.
Niewątpliwie, w ocenie Sądu, żądana przez skarżącego informacja w zakresie umów co do zasady stanowi informację publiczną. Dalej należy jednak zauważyć, iż przesądzenie przez Sąd, że informacja ta posiada przymiot informacji publicznej nie powoduje bezwzględnej konieczności automatycznego jej udostępnienia, lecz wymaga rozważenia czy nie zachodzi przesłanka wyłączająca udzielenie tej informacji wskazana w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Stosownie do tego przepisu "prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa".
Z powyższego unormowania wynika, że obowiązkiem organu jest udzielenie informacji dotyczącej każdego, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub wykonuje powierzone mu państwowe lub samorządowe zadania, nawet jeżeli nie wyraził on zgody na udzielenie takiej informacji. Obowiązek ten nie obejmuje natomiast informacji dotyczących pracowników niespełniających funkcji publicznych, mających związek z pełnieniem tych funkcji, gdyż w tym przypadku podlegają one prawnej ochronie, a ich udostępnienie może nastąpić jedynie za zgodą danego pracownika. Brak takiej zgody wyklucza zatem udostępnienie informacji publicznej.
Organ rozpoznający taki wniosek powinien mieć przy tym na uwadze, że w razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznych a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy wskazanych dóbr chronionych (np. anonimizacja danych wrażliwych). W przypadku, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej.
Odnosząc powyższe rozważania do zaistniałego stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie organ nie wyjaśnił czy wskazane we wniosku osoby pełnią funkcje publiczne.
W zależności od rozstrzygnięcia tej kwestii zależy sposób rozpatrzenia wniosku. Zakres ochrony danych dotyczących osób pełniących funkcje publiczne jest bowiem znacznie węższy od takiego zakresu dotyczącego pozostałych osób. Kwalifikacja osób objętych wnioskiem jest zatem kluczowa i stanowi istotę prawidłowego rozpatrzenia wniosku. Przy ocenie tego, czy pracownik pełni funkcje publiczne, zachodzi konieczność badania uprawnień pracowników, których dotyczą żądane informacje. Niezbędna jest zatem indywidualna ocena każdej osoby, której dotyczy żądana informacja, pod kątem spełnienia przesłanek do zakwalifikowania jej jako osoby, która nie pełni funkcji publicznych (vide: wyrok NSA z dnia 12 listopada 2024 r. III OSK 5321/21).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte jest bardzo szerokie pojęcie funkcjonariusza publicznego. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 72/17 przyjęto, że za osobę pełniącą funkcję publiczną należy uznać każdego, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, jeżeli tylko funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Do kategorii tej należą także członkowie rad nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2003 r. sygn. akt II SAB 194/03, z 1 lutego 2023 r. sygn. akt III OSK 1827/21, z 12 października 2022 r. sygn. akt III OSK 1736/21, z 20 września 2022 r. sygn. akt III OSK 1921/21, z 18 maja 2021 r. sygn. akt III OSK 1077/21, z 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 559/21). Osobą pełniącą funkcję publiczną jest niewątpliwie funkcjonariusz publiczny w rozumieniu art. 115 § 13 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138, ze. zm.) ale pojęcie to zarówno na gruncie art. 115 § 19 Kodeksu karnego, jak i art. 6 ust. 1 pkt 2) lit. d) u.d.i.p. należy rozumieć szerzej, jako osobę pełniącą w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, funkcję mającą związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym, lub majątkiem Skarbu Państwa, z wykluczeniem osób zajmujących stanowiska, które mają charakter usługowy lub techniczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10, czy wyrok WSA w Bydgoszczy z 16 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 395/14).
Sprawowanie funkcji publicznej wiąże się więc z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tą instytucję zadanie publiczne.
Dla prawidłowej kwalifikacji osób wskazanych we wniosku konieczne jest zapoznanie się z zakresem ich kompetencji i obowiązków i w oparciu o te dane rozstrzygnięcie tej kwestii. Niewątpliwie udostępnienie informacji wskazanych w punkcie 1 wniosku umożliwiałoby (również wnioskodawcy jak i Sądowi) taką analizę i weryfikację zakresu kompetencji określonych osób, a co za tym idzie ich prawidłową kwalifikację (wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 56/25). Ponadto są do dane odnoszące się do organizacji podmiotu (art. 6 ust. 1 pkt 2) lit. b) u.d.i.p.).
W tym miejscu należy wyjaśnić, że chociaż organ powołał się na przesłanki do odmowy udzielenia informacji wymienione w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., to jednak nie wydał formalnej decyzji administracyjnej, która powinna zostać wydana w sytuacji, gdy następuje ograniczenie dostępu (odmowa) do informacji publicznej. Organ natomiast, co wskazano już wcześniej, wychodząc z założenia, że zachodzi ograniczenie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i w konsekwencji nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej uznał, że wystarczające jest jedynie poinformowanie o tym wnioskodawcy za pomocą zwykłego pisma, że skarżący może zwrócić się do Szpitala w terminie 14 dni, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Takie działanie stanowi jednak w okolicznościach niniejszej sprawy naruszenie art. 17 w zw. z art. 16 ust. 1 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p., skoro przyjmujemy, iż żądana informacja ma walor informacji publicznej, a organ został uznany za podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. W przypadku bowiem, gdy dana informacja będąca informacją publiczną nie może być udostępniona z przyczyn określonych w przepisach ustawy, podmiot dysponujący taką informacją jest zobowiązany wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia. Organ nie wydał jednak decyzji administracyjnej, a jedynie "poinformował" wnioskodawcę zwykłym pismem o swoim stanowisku w sprawie wniosku. Decyzja w tym przedmiocie, odmawiająca udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na określone okoliczności ustawowe winna wskazywać informacje (dane) objęte odmową - określone rodzajowo, przy czym treść decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej w całości lub określonej części musi być na tyle wyczerpująca i precyzyjna, aby umożliwiała weryfikację tego rozstrzygnięcia w ramach ewentualnej kontroli instancyjnej lub sądowej. Natomiast pismo organu skierowane do skarżącego, nie spełnia wymogu uznania go za decyzję administracyjną.
Skoro zatem sprawa żądania zawartego w pkt 1 wniosku skarżącego nie została do dnia rozpoznania sprawy - we wskazanym zakresie - załatwiona w sposób przewidziany w ustawie o dostępie do informacji publicznej, należało stwierdzić, że organ pozostaje w bezczynności co do rozpatrzenia wniosku skarżącego we wskazanym zakresie. W związku z tym, koniecznym stało się zobowiązanie organu do załatwienia pkt 1 przedmiotowego wniosku – z uwzględnieniem, że informacją publiczną jest fakt zawarcia umowy, jej strony, a także treść. Za integralną część umowy należy uznać załączniki do umowy, które są wyraźnie wskazane i wymienione w jej treści - w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, co powinno nastąpić w postaci czynności techniczno-materialnej (w przypadku uznania wniosku za zasadny), ewentualnie poprzez wydanie decyzji (w przypadku uznania, że należy zastosować art. 5 ust. 2 u.d.i.p.), z której uzasadnienia winno wynikać w sposób pozwalający na zweryfikowanie stanowiska organu, dlaczego zastosowano ww. przepis.
O powyższym orzeczono, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w pkt I sentencji wyroku.
Organ nie udzielił, w reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, informacji publicznej w zakresie pkt 2 wniosku, pozostawał zatem wobec tego wniosku w bezczynności i bezczynność ta trwała również w momencie wniesienia skargi do sądu. Sytuacja procesowa w niniejszej sprawie ukształtowała się jednak w ten sposób, że po wniesieniu skargi na bezczynność organu, udostępnił on wnioskowaną informację. Skoro zatem organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek strony w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie (udostępnił wnioskowaną informację), postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA), przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec powyższego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego (pkt II wyroku).
Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III wyroku). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" - takie stanowisko, akceptowane w pełni przez Sąd, wyrażono w doktrynie (B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zważyć bowiem należy, że nieudostępnienie w terminie wnioskowanej informacji w pełnym zakresie nie można oceniać jako przejawu złej woli organu. Organ udzielił w części pozytywnej odpowiedzi na wniosek skarżącego po wniesieniu skargi. W ocenie Sądu opóźnienie w rozpoznaniu wniosku nie nosiło zatem cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt. IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł), wysokość opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) oraz wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, będącego adwokatem (480 zł), stosownie do § 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI