II SAB/LU 99/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zobowiązał Dyrektora Zespołu Szkół do udostępnienia imion i nazwisk nauczycieli wraz z ich wynagrodzeniami, stwierdzając częściową bezczynność organu.
Skarżący P. C. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej imion i nazwisk nauczycieli wraz z ich wynagrodzeniami. Sąd uznał, że dane te stanowią informację publiczną, a Dyrektor, udostępniając wynagrodzenia, ale pomijając imiona i nazwiska, pozostawał w bezczynności w tej części. Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni, jednocześnie stwierdzając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący P. C. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] imienia C. K. N. w Ś. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wynagrodzeń nauczycieli, w tym ich imion i nazwisk. Dyrektor udostępnił dane o wynagrodzeniach, ale nie podał imion i nazwisk nauczycieli, co skarżący uznał za częściowe zrealizowanie wniosku i podstawę do zarzutu bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznając sprawę, uznał, że informacje o imionach i nazwiskach nauczycieli wraz z ich wynagrodzeniami, stażem pracy i przedmiotem nauczania stanowią informację publiczną. Sąd stwierdził, że Dyrektor, pomijając dane osobowe nauczycieli i nie wydając decyzji odmownej, pozostawał w bezczynności w tej części wniosku. W związku z tym, Sąd zobowiązał Dyrektora do załatwienia wniosku w terminie 14 dni. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a skargę w pozostałej części (dotyczącej grzywny) oddalił. Zasądzono również koszty postępowania od Dyrektora na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, Dyrektor pozostaje w bezczynności w części dotyczącej udostępnienia imion i nazwisk nauczycieli, ponieważ dane te stanowią informację publiczną, a organ nie udostępnił ich ani nie wydał decyzji odmownej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że imiona i nazwiska nauczycieli wraz z informacjami o ich wynagrodzeniach, stażu pracy i przedmiocie nauczania stanowią informację publiczną. Pominięcie tych danych w odpowiedzi organu, bez wydania decyzji odmownej, skutkuje bezczynnością.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zobowiązania organu do załatwienia wniosku.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Definicja informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Obowiązek udostępniania informacji publicznej przez organy władzy publicznej.
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Ograniczenie prawa do informacji ze względu na prywatność, z wyłączeniem informacji o osobach pełniących funkcje publiczne.
u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 5 lit. c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Informacje dotyczące wynagrodzeń stanowią informację publiczną.
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Termin na udostępnienie informacji publicznej lub wydanie decyzji odmownej.
u.d.i.p. art. 14 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Forma udostępnienia informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do uzyskiwania informacji publicznej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi w pozostałej części.
u.d.i.p. art. 16 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Stosowanie przepisów k.p.a. do decyzji odmownej.
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych art. 19 § 2
Prawo do swobodnego wyrażania opinii, w tym poszukiwania i otrzymywania informacji.
Prawo oświatowe art. 1 § 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
System oświaty i realizacja prawa do kształcenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Imiona i nazwiska nauczycieli wraz z informacjami o ich wynagrodzeniach stanowią informację publiczną. Dyrektor, udostępniając wynagrodzenia, ale pomijając imiona i nazwiska, pozostawał w bezczynności w tej części wniosku. Brak wydania decyzji odmownej w zakresie nieudostępnionych danych osobowych nauczycieli.
Odrzucone argumenty
Argument Dyrektora, że udostępnienie imion i nazwisk nauczycieli wraz z wynagrodzeniami narusza ich prywatność i dobre imię (sąd uznał, że dane te są informacją publiczną i powinny być udostępnione).
Godne uwagi sformułowania
Nauczyciele są osobami pełniącymi funkcje publiczne. Informacja o wysokości wydatków na wynagrodzenie pracownika instytucji publicznej, finansowanego ze środków publicznych, stanowi informację publiczną. Ograniczenie prawa do prywatności osób pełniących funkcje publiczne nie ma charakteru bezwzględnego. Rażące naruszenie prawa to stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty.
Skład orzekający
Bartłomiej Pastucha
sprawozdawca
Jacek Czaja
członek
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej w kontekście wynagrodzeń osób pełniących funkcje publiczne, w szczególności nauczycieli, oraz ocena bezczynności organu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji udostępniania danych nauczycieli i ich wynagrodzeń. Ocena związku informacji z pełnieniem funkcji publicznej jest zawsze indywidualna (in concreto).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej, zwłaszcza w kontekście wynagrodzeń nauczycieli i ochrony ich prywatności. Jest to temat budzący zainteresowanie zarówno prawników, jak i opinii publicznej.
“Czy wynagrodzenie nauczyciela to tajemnica? WSA rozstrzyga o dostępie do informacji publicznej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Lu 99/24 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2024-09-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Bartłomiej Pastucha /sprawozdawca/ Jacek Czaja Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Dyrektor Szkoły Treść wyniku Zobowiązano do dokonania czynności Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151, art. 149 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 902 art. 5, art. 16 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi P. C. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] imienia C. K. N. w Ś. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] imienia C. K. N. w Ś. do załatwienia wniosku P. C. z 6 maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w części dotyczącej imion i nazwisk nauczycieli zatrudnionych w Zespole Szkół Nr [...] imienia C. K. N. w Ś., w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] imienia C. K. N. w Ś. w załatwieniu wniosku P. C. z 6 maja 2023 r. w części opisanej w punkcie I., nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] imienia C. K. N. w Ś. na rzecz P. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. w pozostałej części skargę oddala. Uzasadnienie P. C. (dalej także jako "skarżący" lub "wnioskodawca") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] imienia C. K. N. w Ś. (dalej także jako "Dyrektor" lub "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 6 maja 2023 r. W skardze skarżący zarzucił, że wskutek bezczynności organ dopuścił się w przedmiotowej sprawie naruszenia: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji; 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji, poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek; 3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako "u.d.i.p."), w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się rażącej bezczynności, wymierzenie organowi grzywny oraz zobowiązanie organu do załatwienia przedmiotowego wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, w zakresie nieudostępnionych informacji, tj. podania imion i nazwisk nauczycieli przy wynagrodzeniu. Ponadto zwrócił się o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że we wskazanym wyżej wniosku, który wpłynął do organu w dniu 18 maja 2023 r., zwrócił się o podanie wynagrodzenia nauczycieli zatrudnionych w szkole, ze wskazaniem ich imion i nazwisk oraz podaniem informacji o dodatkach, przedmiocie nauczania, stażu pracy i wymiaru godzin. W dniu 5 czerwca 2023 r. skarżący otrzymał odpowiedź na wniosek, w której udostępniono mu żądane informacje publiczne, jednak bez wskazania imion i nazwisk nauczycieli. W ocenie skarżącego, doszło zatem tylko do częściowego udostępnienia informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek. Dyrektor nie wydał decyzji odmownej w tej sprawie. W ocenie skarżącego, istota sporu sprowadza się zatem do oceny tego, czy istniały podstawy do ograniczania prawa do udostępnienia wnioskowanej informacji z powołaniem się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Powołując się na treść art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p., skarżący podniósł, że stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż informacje odnoszące się do wynagrodzenia nauczycieli stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Oceny tej, zdaniem skarżącego, nie zmienia art. 5 ust. 2 u.d.i.p., ograniczający dostęp do informacji publicznej ze względu na wskazane w nim ograniczenia. Nauczyciele – jak wskazał skarżący powołując się na wybrane orzeczenia sądów administracyjnych – są bowiem osobami pełniącymi funkcję publiczną, w rozumieniu powyższego przepisu. W związku z tym rozważenia wymaga, czy informacja o wynagrodzeniu osoby pełniącej funkcję publiczną, niezależnie od tego, że dotyka także prywatności tej osoby, ma związek z pełnieniem funkcji publicznej. Z pewnością takiego związku nie ma w odniesieniu do niektórych składników wynagrodzenia, wynikających ze statusu rodzinnego lub socjalnego pracownika (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 695/14; z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 123/13, CBOSA). Taki związek zachodzi natomiast w odniesieniu do wynagrodzenia zasadniczego osoby pełniącej funkcję publiczną, czy dodatku motywacyjnego oraz w odniesieniu do sposobu ustalenia tego wynagrodzenia. Wynagrodzenie to jest wszakże rekompensatą za wykonywanie przez osobę pełniącą funkcję publiczną jej obowiązków służbowych. Wykonywanie obowiązków służbowych stanowi zaś pełnienie funkcji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 123/14; z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2561/13, CBOSA). Bez znaczenia przy tym pozostaje, że udostępnienie takiej informacji będzie umożliwiało identyfikację tożsamości nauczycieli, gdyż prywatność tych osób, na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., nie stanowi przesłanki pozwalającej na odmowę udostępnienia informacji publicznej. Skarżący podkreślił, że jakkolwiek wartość związana z transparentnością życia publicznego me może prowadzić do całkowitego przekreślenia i zanegowania ochrony związanej z życiem prywatnych osób wykonujących funkcje publiczne, to jednak osoby wykonujące funkcje publiczne, z momentem ich podjęcia, muszą zaakceptować szerszy zakres ingerencji w sferę ich prywatności, niż w przypadku innych osób (por. wyrok TK z dnia 20 marca 2006 r., K 17/05). Podsumowując skarżący stwierdził, że dane z imienia i nazwiska w zakresie, w jakim odnoszą się do nauczycieli, stanowią informację publiczną. W związku z tym w odniesieniu do tej części wniosku, która nie została zrealizowana, organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji, co czyni skargę zasadną i konieczną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wskazał, że skarżącemu "udzielono odpowiedzi na informację publiczną (...) wg. wniosku i ustawowym czasie". Wniósł o rozstrzygnięcie sporu, czy należy udostępniać dane takie jak imię i nazwisko nauczyciela w informacji publicznej wraz z zarobkami, nie godząc w dobre imię i prywatność osoby. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w zasadniczej części zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że bezspornym jest, iż Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] imienia C. K. N. w Ś. należy do kręgu podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznych. Przy czym ze względu na publiczny status tej placówki, Dyrektora zaliczyć należy do organów władzy publicznej, co oznacza, że obowiązek udostępniania informacji publicznych ciąży na nim z mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W świetle poglądów orzecznictwa i doktryny, o bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) można mówić co do zasady wówczas, , gdy w określonym w art. 13 ust.1 u.d.i.p. terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o informację publiczną, podmiot zobowiązany do jej udostepnienia nie udziela żądanej informacji w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.), ani też nie wydaje w tym terminie decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej lub umarzającej postępowanie (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Podjęcie powyższych działań uzależnione jest jednak od stwierdzenia w pierwszej kolejności, że wniosek dotyczy informacji mającej charakter informacji publicznej (art. 1 ust. 1). Jeżeli bowiem wniosek nie dotyczy informacji publicznej, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 2, Warszawa 2012, s. 206). Dopiero zatem stwierdzenie, że żądane przez wnioskodawcę informacje mają charakter informacji publicznej pozwala na dokonanie oceny, czy w danej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Istotne przy tym jest, że nawet udzielenie informacji publicznej nie przesądza to o braku bezczynności, bowiem przedstawienie informacji innej, niż ta, której oczekuje wnioskodawca, bądź też informacji niepełnej – nieadekwatnej do zakresu przedmiotowego wniosku, może stanowić o bezczynności podmiotu zobowiązanego w odniesieniu do tej części informacji, która w udzielonej odpowiedzi została pominięta (por. wyroki NSA: z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2569/12; z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 13/16). Rozpoznając skargę wniesioną w takich okolicznościach Sąd zobowiązany jest do dokonania oceny, czy odpowiedź organu była kompletna i adekwatna do treści wniosku, czy też pomimo udzielonej odpowiedzi organ nie załatwił wniosku w pełnym zakresie i z tej racji pozostaje w stanie bezczynności. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak bowiem wynika z akt sprawy, skarżący wnioskiem z dnia 5 czerwca 2023 r. zwrócił się do Dyrektora o udostępnienie w trybie u.d.i.p. informacji o wysokości wynagrodzeń nauczycieli zatrudnionych w ww. Zespole Szkół, wraz z wysokością dodatków, z podziałem na przedmiot nauczania, staż pracy i wymiar godzin. Przy czym skarżący we wniosku zaznaczył, że żąda udostępnienia powyższych informacji wraz z podaniem imienia i nazwiska każdego z nauczycieli obok danych dotyczących jego osoby. W sprawie bezsporne pozostaje, że Dyrektor, z zachowaniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnił skarżącemu – w formie wykazu – dane o wynagrodzeniu zasadniczym nauczycieli (wraz z dodatkami), ich stażu pracy i nauczanym przedmiocie żądane informacje, jednak w udzielonej odpowiedzi pominął dane osobowe (imiona i nazwiska) nauczycieli objętych wnioskiem. Udzielając powyższych informacji Dyrektor nie ujawnił jednak imion i nazwisk poszczególnych nauczycieli, ograniczając się do operowania kolejnymi numerami w ramach listy nauczycieli. W konsekwencji zarzucona Dyrektorowi bezczynność ogranicza się jedynie do tej części wniosku. Rolą Sądu rozpoznającego skargę jest więc dokonanie oceny, czy pominięcie w udzielonej skarżącemu odpowiedzi informacji w postaci imion i nazwisk nauczycieli, było uzasadnione w świetle regulacji u.d.i.p. Odpowiedź na tak postawione pytanie wymaga w pierwszym rzędzie dokonania oceny tego, czy informacja o imionach i nazwiskach nauczycieli zatrudnionych w Zespole Szkół Nr [...] imienia C. K. N. w Ś., żądana w powiązaniu z danymi o ich wynagrodzeniu, stażu pracy i nauczanym przedmiocie, jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 u.d.i.p., który w ust. 1 zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, pośród których znalazły się między innymi informacje o majątku, którym dysponują podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Orzecznictwo sądów administracyjnych jest co do zasady jednolite w zakresie oceny, iż informacja o wysokości wydatków na wynagrodzenie pracownika instytucji publicznej, a więc wynagrodzenia finansowanego ze środków publicznych, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Pogląd ten znajduje zastosowanie w odniesieniu do nauczycieli zatrudnionych w szkołach publicznych. Podobnie należy ocenić dane o stażu pracy, nauczycieli, albowiem jest to okoliczność wpływająca na wysokość wynagrodzeń. Staż pracy takich nauczycieli również więc mieści się w pojęciu informacji publicznej. Z kolei informacja o nauczanym przedmiocie jest informacją o tym, w jaki sposób są realizowane zadania publiczne powierzone szkołom, a więc to informacja o "zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1", która wprost wpisu się w kategorię informacji publicznych wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. Niejednoznacznie natomiast ocenia się w judykaturze charakter informacji o wynagrodzeniu konkretnych – wskazanych z imienia i nazwiska - pracowników instytucji publicznych. Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę uznaje jednak, że twierdzenie, iż charakter publiczny przypisać można wyłącznie informacjom dotyczącym wynagrodzenia na określonym stanowisku (tj. informacji o kwotach wydatkowanych na utrzymanie danego etatu ze środków publicznych), jednak bez wskazania danych osobowych konkretnej osoby, uznać można za słuszne jedynie w zakresie, w jakim odnosi się do stanowisk niezwiązanych z pełnieniem funkcji publicznej. Natomiast informacje dotyczące wynagrodzeń skonkretyzowanych z imienia i nazwiska pracowników instytucji publicznych, którzy pełnią funkcje publiczne, co do zasady stanowią informację publiczną (por. wyroki NSA: z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2755/14; z dnia 15 czerwca 2016 r" sygn. akt I OSK 3217/14; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 949/15; wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Ke 28/12). W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że nauczyciele są osobami pełniącymi funkcje publiczne. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 900), system oświaty, którego elementem są szkoły, zapewnia realizację prawa każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki. Wykonywanie powyższych zadań publicznych odbywa się przede wszystkim poprzez pracę nauczycieli. (por. wyroki NSA: z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 125/11; z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1108/14; z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt I OSK 537/17). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że pełen zakres informacji objętych wnioskiem skarżącego z dnia 6 maja 2023 r., a więc również informacje w postaci imion i nazwisk poszczególnych nauczycieli zatrudnionych w Zespole Szkół, należy zakwalifikować jako informację publiczną. Zatem także w odniesieniu do tej części żądanych informacji, Dyrektor zobowiązany był załatwić wniosek w sposób przewidziany w u.d.i.p., czego nie uczynił pomijając te dane w udzielonej skarżącemu odpowiedzi na wniosek, a jednocześnie nie wydając w tym zakresie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Zauważyć przy tym należy, że wyrażona przez Sąd ocena, iż również wskazana powyżej część żądanych informacji – jako dotyczących osób pełniących funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. – stanowi informację publiczną, nie oznacza jeszcze, że informacja ta może zostać udostępniona wnioskodawcy z wyłączeniem ochrony prywatności tych osób. Zgodnie bowiem z powyższym przepisem, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Z przytoczonego unormowania wynika zatem, że ograniczenie prawa do prywatności osób pełniących funkcje publiczne nie ma charakteru bezwzględnego. Dla ograniczenia prawa do prywatności takich osób konieczne jest także, aby żądana informacja o osobie pełniącej funkcję publiczną miała związek z pełnieniem tejże funkcji. Musi więc istnieć adekwatny związek między informacją odnoszącą się do danej osoby, a funkcjonowaniem tej osoby w sferze publicznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 35/24). Innymi słowy to, że osoba pełniąca funkcje publiczne musi liczyć się z koniecznością ujawnienia także danych należących do jej sfery prywatnej, nie oznacza jeszcze, że chodzi o wszystkie takie dane. Z ograniczenia tego wyłączone są jedynie takie dane prywatne dotyczące osób pełniących funkcje publicznej, które dotyczą pełnienia tych funkcji, w tym warunków ich powierzenia i wykonywania. W ocenie Sądu oznacza to, że ograniczeniem dostępu ze względu na ochronę prywatności pozostają objęte informacje dotyczące osób publicznych, których ujawnienie nie jest niezbędne dla realizacji celów omawianej ustawy, a więc dla zapewnienia jawności władzy publicznej i kontroli społecznej jej działalności. W przepisie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. chodzi zatem o taką sytuację, w której bez danych identyfikujących osobę pełniącą funkcję publiczną, w szczególności bez podania jej imienia i nazwiska, nie jest możliwe skontrolowanie, czy prawidłowo wykonuje zadania publiczne i korzysta ze środków publicznych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2006 r., K 17/05 (OTK-A 2006, nr 3, poz. 30) stwierdził, że regulacja zawarta w art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. tylko wtedy naruszałaby normy konstytucyjne, jeśli jej stosowanie wykraczałoby poza niezbędność określoną potrzebą transparentności życia publicznego, ocenianą zgodnie ze standardami przyjętymi w demokratycznym państwie. Kluczowym problemem związanym z zagadnieniem konstytucyjności wyłączenia, o którym mowa w ust. 2 art. 5 u.d.i.p., jest więc określenie związku między życiem prywatnym a działalnością publiczną. Jego istnienie oznacza, że informacja powinna wiązać się z funkcjonowaniem instytucji, w szczególności mogłaby mieć znaczenie dla ukształtowania się poglądu o sposobie jej funkcjonowania. Na gruncie ustawodawstwa zwykłego nie jest możliwe precyzyjne i jednoznaczne określenie sytuacji istnienia związku między życiem prywatnym a ograniczeniem prawa do prywatności z uwagi na obowiązek udzielania informacji publicznej i skorelowane z nim prawo podmiotowe. Ustawa w tym zakresie musi posługiwać się zwrotem ogólnym i opisowym, a ocena istnienia związku powinna być dokonana zawsze in concreto. Nie jest przy tym możliwe przyjęcie nieskrępowanej swobody interpretacyjnej. W każdym wypadku musi być wyraźne powiązanie określonych faktów z życia prywatnego z funkcjonowaniem osoby, której dotyczą, w instytucji publicznej. Zatem w każdym przypadku podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej - również dotyczącej osoby pełniącej funkcje publiczne - ma obowiązek przeanalizować, które spośród danych objętych sferą prywatną (które informacje o tej osobie) powinny być udostępnione publicznie, by zapewnić realizację celu przepisów u.d.i.p. Dokonując takiej oceny organ musi wyważyć wartości chronione przepisami dotyczącymi danych osobowych i realizację prawa dostępu do informacji publicznej. Konieczne jest więc ustalenie, czy identyfikacja osoby pełniącej funkcje publiczne m.in. poprzez wskazanie jej imienia i nazwiska, jest niezbędna do skutecznej kontroli społecznej działalności publicznej. Powyższe uwagi dotyczące wykładni art. 5 ust. 2 u.d.i.p., odnoszą się także do nauczycieli jako osób pełniących funkcje publiczne w szerokim rozumieniu. Kształcenie, w tym nauczanie i wychowanie, należy do ich podstawowych obowiązków, stosownie do regulacji Prawa Oświatowego i Karty nauczyciela, a za wykonywane zadania otrzymują wynagrodzenie ze środków publicznych. Okoliczność ta, w świetle przedstawionej wykładni art. 5 ust. 2 u.d.i.p., nie oznacza jednak, że ich imiona i nazwiska automatycznie, w każdy przypadku podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Zależy to do tego, czy istnieje związek, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. To, czy imię i nazwisko osoby pełniącej funkcje publiczne powinno zostać udostępnione wraz z wysokością jej wynagrodzenia, zależy więc od sprawowanej przez tę osobę funkcji, zakresu powierzonych jej zadań, a w konsekwencji od tego, jak istotna jest jej rola w działalności publicznej i jaka jest jej odpowiedzialność publiczna. W odniesieniu do nauczycieli nie jest więc wykluczone, że w każdym przypadku żądania ich danych osobowych będzie zachodził związek, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., pozwalający na pozbawienie ochrony ich prywatności. W takich przypadkach społecznej kontrola działalności szkoły, jako podmiotu wykonującego zadania publiczne i wydatkującego środki publiczne, możliwa będzie bez konieczności wskazywania imion i nazwisk nauczycieli zatrudnionych w szkole. Reasumując, wbrew stanowisku skarżącego, brak jest podstaw by przesądzić, że wzgląd na ochronę prywatności nie może uzasadniać zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w odniesieniu do imion i nazwisk nauczycieli żądanych w powiązaniu z informacjami o wysokości pobieranego wynagrodzenia, stażu pracy i przedmiocie nauczania. W przypadku zastosowania tego ograniczenia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej powinien jednak wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie udostępniania informacji publicznej. Jako, że do decyzji takiej stosuje się przepisy k.p.a. (art. 16 ust. 2 u.d.i.p.), a więc również art. 107 § 3 k.p.a., decyzja taka winna zawierać uzasadnienie zawierającego wyjaśnienie, z jakich powodów organ uznał, że w danym przypadku ochrona prywatności przemawia za ograniczeniem informacji publicznej i udzieleniem jej bez wskazania konkretnych danych osobowych, tj. imion i nazwisk. Skoro Dyrektor w udzielonej pismem z dnia 22 maja 2023 r. odpowiedzi na wniosek skarżącego nie podał imion i nazwisk nauczycieli, których dotyczyły udostępniane informacje publiczne, ani też nie wydał w tym zakresie decyzji o odmowie informacji publicznej, uznać należało, że pozostaje bezczynny w odniesieniu do tej części żądania skarżącego. W tym stanie rzeczy zasadne jest zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego w spornej - pominiętej części, o czym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł w punkcie I sentencji wyroku. Dyrektor, rozpatrując wniosek w tej części, będzie miał na względzie przedstawione wyżej uwagi dotyczące dopuszczalnego zakresu ograniczenia na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. dostępu do informacji publicznej o osobach pełniących funkcje publiczne ze względu na ochronę prywatności tych osób. Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., w punkcie II sentencji wyroku stwierdził, że bezczynność organu w powyższym zakresie, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśnić należy, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Rażące naruszenie prawa to zatem naruszenie wyraźne oraz bezsporne. W niniejszej sprawie bezczynność organu nie miała takiego charakteru, albowiem nie wynikła z zaniechania jakichkolwiek działań w sprawie wniosku skarżącego, lecz stanowiła konsekwencję błędnej oceny charakteru jedynie części żądanych w tym wniosku informacji. Nie można natomiast pominąć okoliczności, że organ - choć nie załatwił wniosku w całości sposób zgodny z u.d.i.p. – to jednak z znacznej części wniosek ten zrealizował udostępniając skarżącemu żądane informacje publiczne. Orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, zawarte w punkcie III sentencji wyroku, znajduje natomiast uzasadnienie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Objęte tym orzeczeniem, poniesione przez skarżącego koszty postępowania, ograniczają się do uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych. Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., w punkcie IV sentencji wyroku oddalił natomiast skargę w pozostałej części, tj. w zakresie żądania wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., Wyjaśnić w tym miejscu należy, że orzeczenie grzywny na podstawie ww. przepisu może nastąpić w sytuacji, w której istnieją szczególne okoliczności sprawy przemawiające za tym, że samo zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, może nie być wystarczające dla zdyscyplinowania organu. W rozpoznawanej sprawie przyczyny zaistnienia po stronie organu bezczynności, jak też brak podstaw uzasadniających uznanie tego stanu za rażący, świadczą o braku okoliczności przemawiających za wymierzeniem organowi grzywny.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI