II SAB/LU 76/06

II SAB/Lu 76/06 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2007-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec
Krystyna Sidor
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.61 par. 1 i 3, 63 par.2 i 3, 64 par.1 i 2, 65, 156 - 159
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1971 nr 27 poz 250
art. 18 ust.1 pkt.4
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par.2 pkt.8, 4, 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa I. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do podjęcia czynności w sprawie w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku; II. przyznaje [...] A. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) podatku od towarów i usług.
Uzasadnienie
II SAB/Lu 76/06
U Z A S A D N I E N I E
K.K. w dniu 7 lipca 2006 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na działanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie z jej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego stanowiącego własność ojca skarżącej B.K., położonego w D. Skarżąca wyjaśniła, że gospodarstwo rolne należące do jej ojca B.K. zostało przejęte na własność Skarbu Państwa w wyniku akcji "[...]"
w 1947 r. K.K. podkreśliła, iż jako spadkobierczyni ojca nie uzyskała do chwili obecnej słusznego odszkodowania z tytułu przejęcia gospodarstwa rolnego ojca, pomimo licznych pism, które kierowała do organów administracji publicznej. Zdaniem strony skarżącej Kolegium nieprawidłowo wezwało ją do wskazania orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w przedmiocie przejęcie gospodarstwa, skoro ten ostatni organ wbrew postanowieniom art. 3 i 4 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nie będących we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa b., l., r. i k. (Dz.U. Nr 46, poz. 339 ze zm.) nie wydał w tej sprawie orzeczenia. W związku z tym, jak podkreśla skarżąca, nieruchomość ta wciąż stanowi jej własność, z uwagi zaś na fakt, iż w chwili obecnej jest ona
w posiadaniu innych osób, to na podstawie art. 77 Konstytucji należy się jej wynagrodzenie szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działania władzy publicznej.
Pismem z dnia 20 listopada 2006 r. pełnomocnik skarżącej, ustanowiony
w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wyjaśnił, że skarga K.K. stanowi skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie z jej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego stanowiącego własność ojca skarżącej B.K. i wniósł o zobowiązanie Kolegium do wydania decyzji w przedmiocie wniosku skarżącej w terminie do dnia 31 grudnia 2006 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego wniosło o jej odrzucenie. Kolegium podniosło, że pismem z dnia 5 maja 2006 r. skarżąca została wezwana w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków wniosku
z dnia 1 marca 2006 r. w niniejszej sprawie, poprzez: przedłożenie dokumentów potwierdzających, że jest stroną postępowania oraz wskazanie orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, której dotyczy złożony wniosek. Wnioskodawczyni w zakreślonym terminie złożyła odpis jej wniosku z dnia 17 maja 2006 r. skierowanego do Sądu Rejonowego o stwierdzenie nabycia spadku po B.K., nie złożyła natomiast żądanego orzeczenia organu administracji. W tej sytuacji Kolegium pismem z dnia 14 czerwca 2006 r. poinformowało K.K., iż pozostawiło bez rozpoznania jej wniosek – na podstawie art. 64 § 2 k.p.a.
Ponadto w dniu 9 lutego 2007 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącej wraz
z załączonym prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego Wydziału I Cywilnego z dnia [...] czerwca 2006 r., sygn. akt [...], stwierdzającym, że spadek po B.K., zmarłym dnia 28 października 1973 r. w Ż., na podstawie ustawy nabyły żona O.K. oraz córki K.K. i M.W. po 1/3 części każda z nich wprost.
Na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił,
że popiera skargę zmodyfikowaną pismem z dnia 20 listopada 2006 r. i wniósł
o zakreślenie terminu dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku
na wydanie decyzji oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
W myśl przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa", kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4. Na podstawie tego przepisu skarga do sądu przysługuje więc w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających
z przepisów prawa, określone w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy.
W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ administracji publicznej nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności.
Skarżąca zarzuca organowi administracji publicznej bezczynność polegającą na pozostawieniu bez rozpoznania podania o stwierdzenie nieważności przejęcia przez państwo gospodarstwa rolnego jej ojca. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że w każdym wypadku, gdy organ pozostawia podanie bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 1 lub § 2 k.p.a., osobie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa, polegające na bezczynności organu wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania (żądania), przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2000 r., III ZP 11/00, OSNIAPiUS 2000, nr 19, poz. 702).
W myśl przepisu art. 64 § 1 k.p.a. jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Jeżeli natomiast podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.).
W świetle przytoczonego przepisu w związku z przepisem art. 61 § 1 i 3 k.p.a., stanowiącym o wszczęciu postępowania na żądanie strony, wszczęcie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie podania (żądania) skierowanego do organu administracji publicznej możliwe jest tylko wtedy, gdy podanie czyni zadość wymaganiom prawnym. Po pierwsze - wskazuje ono osobę, od której pochodzi oraz jej adres, po drugie - określa jej żądanie, czyli przedmiot postępowania oraz po trzecie - czyni zadość także ewentualnym dalszym wymaganiom prawnym, określonym innymi przepisami ustawowymi (por. powołaną wyżej uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2000 r.).
Podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, gdy zawiera braki inne niż niewskazanie adresu wnoszącego. Pojęcie "przepisów prawa", ustalających inne wymagania dotyczy zarówno przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 63 § 2 i § 3 k.p.a., nakładających na wnoszącego podanie obowiązek wskazania osoby, od której pochodzi, jej adresu i żądania oraz podpisania podania, jak i przepisów szczególnych.
W rozpoznawanej sprawie, mimo licznych pism skarżącej, zawierających szereg różnie formułowanych żądań (por. akta postępowania administracyjnego) nie budzi wątpliwości, że podanie skarżącej, pozostawione bez rozpoznania, dotyczyło stwierdzenia nieważności przejęcia przez państwo – w trybie administracyjnym – gospodarstwa rolnego ojca skarżącej, B.K.. Prawidłowo zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze zakwalifikowało podanie skarżącej jako żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 k.p.a. Błędna jest jednak ocena Kolegium, że podanie skarżącej nie czyniło zadość innym niż wskazanie adresu wymaganiom ustalonym w przepisach prawa w rozumieniu przepisu art. 64 § 2 k.p.a., a w konsekwencji, że zawierało braki, których nieusunięcie pozwala na pozostawienie podania bez rozpoznania.
Przepis art. 64 § 2 powinien być interpretowany przy uwzględnieniu dyrektyw wynikających z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 9 k.p.a. W orzecznictwie przyjmuje się, iż powołanie się przez organ administracji na treść art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1996 r., II SA 1473/94, OSP 1997, z. 7-8, poz. 136 oraz wyrok z dnia 30 września 1999 r., I SAB 89/99, niepubl.).
Przepisy art. 156 – 159 k.p.a., normujące stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie określają żadnych wymogów formalnych podania zawierającego żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Nie ma też żadnych przepisów szczególnych, określających dodatkowe wymogi podania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na rzecz skarbu państwa własności gospodarstwa rolnego. Podanie to odpowiadać powinno zatem wymogom ogólnym, określonym w przepisie art. 63 k.p.a.
Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 5 maja 2006 r. wezwało skarżącą do usunięcia braków podania przez: 1) "przedłożenie dokumentów potwierdzających, że skarżąca jest stroną postępowania uprawnioną w świetle art. 157 § 2 k.p.a. do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji" oraz 2) "wskazanie konkretnego orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, którego dotyczy złożony wniosek".
Kolegium wezwało zatem skarżącą do przedstawienia dowodów, a nie do usunięcia braków formalnych podania, o których mowa w przepisie art. 64 § 2 k.p.a.
Pozostawiając następnie podanie skarżącej bez rozpoznania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że nie udało się odnaleźć orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej o przejęciu gospodarstwa rolnego rodziców skarżącej i wskazało, że "nie może rozpatrzeć złożonego wniosku z uwagi na jego niekompletność i brak orzeczenia, w stosunku do którego wnioskodawczyni wnosi o stwierdzenie jego nieważności".
Przyczyny pozostawienia podania bez rozpoznania wskazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze również nie są tymi, które przepis art. 64 § 2 k.p.a. wymienia jako uzasadniające pozostawienie podania bez rozpoznania.
Skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest zatem w pełni uzasadniona. W konsekwencji bowiem wadliwego stwierdzenia istnienia braków formalnych podania polegających na niedołączeniu żądanych dokumentów, Kolegium wezwało najpierw skarżącą do uzupełnienia braków formalnych podania, a następnie pozostawiło podanie bez rozpoznania, mimo ciążącego na nim obowiązku przeprowadzenia postępowania w sprawie żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Oznacza to bezczynność organu w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy.
W tej sytuacji, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do podjęcia w terminie miesiąca czynności w sprawie.
Wobec nieistnienia braków formalnych podania żądającego stwierdzenia nieważności, obowiązkiem organu administracji było przeprowadzenie postępowania w sprawie wszczęcia postępowania na żądanie strony.
Należy wyjaśnić, że w świetle przepisu art. 157 k.p.a. postępowanie o stwierdzenie nieważności na żądanie strony składa się z dwóch etapów. W pierwszej fazie bada się kwestie formalne. Postępowanie wyjaśniające winno w tym przypadku dotyczyć legitymacji podmiotu, żądającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, jego zdolności do czynności prawnych i wskazania podstawy z art. 156 § 1 k.p.a.
Pierwsza faza, tj. postępowanie w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, kończy się bądź wydaniem postanowienia o wszczęciu, gdy spełnione są warunki formalnoprawne, bądź decyzją o odmowie wszczęcia, gdy warunki te nie są spełnione (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 1995 r., III SA 182/95, ONSA 1996, nr 4, poz. 167 i z dnia 19 marca 1997 r., III SA 1802/95, niepublikowany, w których stwierdzono, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma miejsce wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie).
Badanie podstaw formalnoprawnych dotyczy także przedmiotu sprawy. Stąd przesłanką odmowy wszczęcia postępowania jest także żądanie stwierdzenia nieważności w stosunku do takiej formy działania, do której nie odnosi się instytucja nieważności. Stosownie do art. 156 k.p.a. instytucja stwierdzenia nieważności odnosi się do decyzji administracyjnych. Ponadto przepis art. 126 k.p.a. nakazuje stosowanie instytucji stwierdzenia nieważności także do postanowień, na które przysługuje zażalenie. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie może być natomiast zaświadczenie ani inna czynność materialno-techniczna.
Na tym etapie postępowania bada się zatem, czy istnieje decyzja lub postanowienie, do których odnosi się instytucja nieważności. Należy w tym momencie zauważyć, że skarżąca wielokrotnie podkreślała, że rodzina jej nie dysponuje decyzją o przejęciu gospodarstwa, ponieważ decyzja taka nigdy nie została zainteresowanym doręczona. Jednocześnie z akt administracyjnych wynika, że organy administracji publicznej w licznych pismach, kierowanych do ojca skarżącej w różnych latach nie kwestionowały lub wręcz potwierdzały fakt przejęcia gospodarstwa w trybie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa b., l., r. i k. (Dz. U. Nr 46, poz. 339 ze zm.). Rzeczą organu będzie więc ustalenie, czy i w jakiej formie przejęte zostało przez skarb państwa gospodarstwo ojca skarżącej. Okoliczność ta nie została należycie, mimo podjęcia określonych działań przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wyjaśniona. Należy bowiem zwrócić uwagę, że ojciec skarżącej – według jej twierdzeń – nosił imię W. które po opuszczeniu D. zmienił na imię B. Z akt postępowania administracyjnego wynika natomiast, że poszukiwania orzeczenia o przejęciu gospodarstwa dotyczyły B., a nie W.K. Nie można więc z całą pewnością stwierdzić, że rzeczywiście brak orzeczenia o przejęciu gospodarstwa. W jednym z zachowanych pism ojca skarżącej, którego kopie znajdują się w aktach administracyjnych (m. in. na k. 104 i 118) widnieje nazwisko i podpis: "K.W.". Jest to podanie z 1957 r. zawierające prośbę o zwrot gospodarstwa lub, gdyby to było niemożliwe, przydzielenie innej ziemi w D. Odpowiedź Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 7 sierpnia 1957 r. również skierowana jest do W.K. (por. m.in. k. 102 i 116 akt administracyjnych).
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji (lub postanowienia, na które przysługiwało zażalenie) następuje, stosownie do przepisu art. 157 § 3 k.p.a., w drodze decyzji. Od decyzji tej przysługuje stronie odwołanie, a w przypadku orzekania przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Stwierdzenie, że podanie żądające wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji wniosła osoba legitymowana, posiadająca zdolność do czynności prawnych oraz że wskazuje jedną z postaw stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. prowadzi do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Dopiero po wszczęciu tego postępowania mogłaby rozpocząć się faza postępowania, której celem jest wydanie decyzji o stwierdzeniu względnie odmowie stwierdzenia nieważności. Przedmiotem tego postępowania jest wyjaśnienie, czy w sprawie wystąpiły przesłanki nieważności.
Zobowiązując Kolegium do podjęcia czynności zwrócić należy również uwagę na kwestię właściwości organu. W myśl przepisu art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Zasada ta obowiązuje we wszystkich stadiach postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej powinny więc badać kwestie właściwości przed wszczęciem postępowania w sprawie.
W rozpoznawanej sprawie kwestia właściwości była wprawdzie przedmiotem badania organu administracji - Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. przekazał podanie skarżącej według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, a następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. utrzymał swoje postanowienie o przekazaniu w mocy (k. 1 i 25 akt administracyjnych), należy jednak zauważyć, że z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika wprost, że przekazanie sprawy według właściwości na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. wiąże organ, któremu sprawa została przekazana, a tym samym wyklucza spór kompetencyjny. W postanowieniu z dnia 14 grudnia 2005 r. (II OW 59/05, opubl. w ONSAiWSA 2006/4/98) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli organ, do którego strona zwróciła się o załatwienie sprawy, uznał się za niewłaściwy i przekazał podanie w drodze postanowienia na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. innemu organowi, organ, któremu podanie przekazano ostatecznym postanowieniem, jeżeli uzna, że nie jest organem właściwym, nie może wydać postanowienia o przekazaniu podania organowi, od którego je otrzymał, lecz powinien wystąpić do sądu administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu na zasadzie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepis ten dotyczy również rozstrzygania sporów kompetencyjnych między samorządowymi kolegiami odwoławczymi a organami administracji rządowej. Także w postanowieniu z dnia 12 sierpnia 2005 r. (II OW 34/05, opubl. w ONSAiWSA 2006/2/40) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że związanie treścią postanowienia o przekazaniu w trybie art. 65 § 1 k.p.a. nie wyklucza sporu kompetencyjnego na zasadach wynikających z art. 22 k.p.a. Pogląd o dopuszczalności sporu kompetencyjnego, mimo wydania postanowienia o przekazaniu w trybie art. 65 § 1 k.p.a. wyrażany jest też przez niektórych przedstawicieli doktryny (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Zakamycze, 2005, wyd. II, s. 442).
Należy podkreślić, że w chwili wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności nie obowiązywały już przepisy prawa materialnego, będące podstawą przejęcia gospodarstwa w trybie powoływanego dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. Dekret ten utracił bowiem moc na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, Dz. U. Nr 27, poz. 250, która weszła w życie z dniem 4 listopada 1971 r. Utrata mocy obowiązującej dekretu oznacza, że przestała istnieć podstawa materialnoprawna do orzekania o przejęciu określonych nieruchomości na rzecz państwa, żaden zatem organ administracji nie był także po dniu 4 listopada 1971 r. właściwy do orzekania w tych sprawach. W dacie wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności nie istniały już także organy administracji publicznej, orzekające o przejęciu nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 dekretu, ani organy nad nimi nadrzędne. Nie istniał zatem organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 k.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Ustalenie w tej sytuacji organu właściwego do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymaga przede wszystkim przeanalizowania przepisów dotyczących zmian ustrojowo-organizacyjnych w administracji publicznej w celu ustalenia organu, do kompetencji którego przeszły określone sprawy. Tylko ubocznie zauważyć należy, że żadna z ustaw dotyczących reformy administracji publicznej po 1989 r., w szczególności powoływana w rozpoznawanej sprawie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ustawa z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. u. Nr 34, poz. 198 ze zm.) nie mogła przewidywać przekazania spraw przejmowania nieruchomości na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., albowiem od 4 listopada 1971 r. nie istniała już w ogóle możliwość orzekania w tym zakresie.
Kwestia właściwości organu w przypadku żądania stwierdzenia nieważności decyzji, wydanej przez organ już nie istniejący w strukturze organów administracji publicznej, na podstawie uchylonych po wydaniu decyzji przepisów prawa materialnego, była przedmiotem wielu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. W szczególności wskazać należy na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach: I OW 57/06 (postanowienie z dnia 12 grudnia 2006 r.), I OW 226/05 i I OW 236/05 (postanowienia z dnia 29 listopada 2005 r.), I OW 8/06 (postanowienie z dnia 4 lipca 2006 r.), I OW 269/05 (postanowienie z dnia 30 marca 2006 r.) oraz OW 98/04 (postanowienie z dnia 14 grudnia 2004 r.), w których wskazano sposób ustalania organu właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości lub gospodarstwa rolnego na podstawie różnych, uchylonych następnie przepisów prawa materialnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie badało swojej właściwości. Kolegium rozważy zatem, czy istnieją podstawy do ewentualnego wdania się w spór kompetencyjny, a dopiero w przypadku uznania jednak swojej właściwości przeprowadzi postępowanie w sprawie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności według zasad wskazanych wyżej, w szczególności mając na względzie omówione już etapy postępowania prowadzonego na podstawie przepisów art. 156 i nast. k.p.a.
Z tych względów i na podstawie art. 149 ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.
Nr 163, poz.1348 z późn. zmianami).