IV SAB/Wr 1231/24

IV SAB/Wr 1231/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska
Anetta Makowska-Hrycyk
Tomasz Świetlikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Administracyjne postępowanie
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1, § 1a, § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Prezesa Zarządu Z. Spółka z o.o. w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 3 października 2024 r. I. stwierdza, że Prezes Zarządu Z. Spółka z o.o. w C. dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia 3 października 2024 r. i że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Prezesa Zarządu Z. Spółka z o.o. w C. do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; III. zasądza od Prezesa Zarządu Z. Spółka z o.o. w C. na rzecz P. P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.
P. P. (dalej: wnioskodawca, autor wniosku, skarżący) - wnioskiem
z 3 października 2024 r. - wystąpił do Prezesa Zarządu Z. Spółka z o.o. w C. (dalej: Prezes Zarządu, organ), w trybie dostępu do informacji publicznej, o następujące informacje:
" 1. wynagrodzenie miesięczne brutto p. R. Z. z tyt. pełnienia funkcji członka RN Z. Sp. z o.o.
2. wskazanie dokładnej daty powołania p. R. Z. na członka RN Z. Poprosił o przesłanie informacji na jego adres mailowy.
Pismem z 15 października 2024 r. organ wezwał wnioskodawcę do wykazania - w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania - powodów, dla których spełnienie żądania wniosku będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wskazał, że
w sprawie mamy do czynienia z żądaniem udostępnienia informacji przetworzonej (we wniosku jest wielość żądań - nie ma żądania przekazania jednej informacji). Zastrzegł, że w przypadku braku odpowiedzi wniosek pozostanie bez odpowiedzi.
Ustosunkowując się do pisma organu wnioskodawca przesłał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z 8 lutego 2011 r. (I OSK 1938/10) podkreślając, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania będzie stanowić naruszenie prawa.
Wnioskodawca zaskarżył bezczynność organu. Zarzucił naruszenie:
- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych,
w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie;
- art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowiek i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r., zmienionej protokołami 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej protokołem 2, w zakresie, w jakim z Konwencji wynika, że każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez jej niezastosowanie;
- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r., w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji oraz dostępu do dokumentów, przez jego niezastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji;
- art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - dalej: u.d.i.p.), w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że informacja przetworzona podlega udostępnieniu w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że brak wykazania szczególnie uzasadnionego interesu jest brakiem formalnym, a jego nieuzupełnienie uzasadnia pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Skarżący wniósł o: zobowiązanie organu do załatwienia wniosku bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania; rozpoznanie sprawy poza kolejnością; doręczanie pism ePUAP-em.
W odpowiedzi na skargę organ wnioskował o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku skarżącego
o udostępnienie informacji publicznej jest uzasadniona.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a żądane we wniosku informacje mają walor informacji publicznej.
Spełnienie przesłanek podmiotowej i przedmiotowej oznacza, że organ (Prezes Zarządu) był zobowiązany do rozpoznania wniosku skarżącego w sposób przewidziany prawem, czego - zdaniem Sądu - nie uczynił, dopuszczając się tym samym bezczynności.
Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią, że organ do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej - co do zasady - udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku (udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej) albo też odmawia jej udostępnienia wydając decyzję administracyjną
(w tym z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub - w przypadku informacji przetworzonej - ze względu na brak szczególnego interesu publicznego) lub w ten sam sposób umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Poprzestanie na odmowie realizacji żądania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie zwykłego pisma może nastąpić w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji bądź gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną.
Tym samym - w rozpoznawanej sprawie - oczywistą konsekwencją faktu, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, aczkolwiek (tak jak to przyjął organ) przetworzoną, jest wykluczenie innych postaci załatwienia wniosku niż jej udzielenie w formie czynności materialno-technicznej lub odmowa jej udostępnienia w drodze decyzji, ze względu na brak szczególnego interesu publicznego. Niedopuszczalna jest zatem - przyjęta przez organ - forma "pozostawienia sprawy bez rozpoznania" czy też "bez odpowiedzi", z uwagi na niewykazanie przez autora wniosku istnienia przesłanki, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Kwalifikując żądaną informację, jako informację przetworzoną, o swojej ocenie organ powinien wprawdzie powiadomić stronę wnioskującą, tak aby miała ona możliwość wykazania w zakreślonym terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Niemniej jednak, po upływie wyznaczonego terminu i - co wymaga podkreślenia - nawet w sytuacji milczenia strony (tak jak to miało miejsce w sprawie), dla zrealizowania obowiązków wynikających z u.d.i.p., organ winien wydać decyzję odmowną, wykazując w niej brak przesłanki przewidzianej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a nie pozostawiać wniosek strony bez rozpoznania, czy też bez odpowiedzi. Składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej (nawet przetworzonej), strona nie jest bowiem zobligowana do wskazania powodów, dla których spełnienie jej żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. To na podmiocie zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania braku istnienia tej przesłanki ustawowej, co jednak powinno nastąpić
w drodze decyzji odmownej.
Dalej wskazać należy, że - jak słusznie zauważył skarżący przywołując orzeczenie NSA - brak reakcji wnioskodawcy na wezwanie organu do wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. wykazania szczególnej istotności wnioskowanej informacji publicznej dla interesu publicznego, nie stanowi braku formalnego wniosku, co też wyklucza stosowanie art. 64 § 2 k.p.a. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że "wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem odformalizowanym, a konieczność zawarcia w nim wszystkich elementów podania, zgodnie z art. 63 § 2-3a k.p.a. (co musi mieć miejsce wtedy, gdy w sprawie ma być wydana decyzja), nie oznacza, że wykazanie szczególnej istotności wnioskowanej informacji publicznej dla interesu publicznego stanowi element formalny wniosku, skoro żadna norma prawna takiego wymogu formalnego nie przewiduje. Wykazanie (lub brak wykazania) szczególnej istotności wnioskowanej informacji publicznej dla interesu publicznego nie ma znaczenia dla dopuszczalności procedowania w sprawie, lecz dla oceny dopuszczalnego zakresu udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, a zatem dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym, bierność wnioskodawcy we wskazaniu okoliczności, które potwierdziłyby istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji, może być jedynie uzasadnioną podstawą do wykazania przez organ braku takiego interesu w drodze decyzji" (wyrok NSA z 24 maja 2024 r., III OSK 1408/22, dostępny w CBOSA). W konsekwencji powyższego kwestia, czy żądana informacja stanowi informację prostą (tak jak wskazał skarżący), czy też informację przetworzoną (tak jak przyjął organ), może stanowić przedmiot oceny Sądu kontrolującego zgodność decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydanej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a nie przedmiot oceny Sądu rozpoznającego skargę na bezczynność. Reasumując, w sprawie Prezes Zarządu nie rozpoznał wniosku w prawidłowej formie, co przesądza o tym, że - jako organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej - dopuścił się bezczynności.
Niepodjęcie stosownego aktu przewidzianego w przepisach u.d.i.p. jest bowiem równoznaczne z pozostawaniem organu w stanie bezczynności. Organ ten po zakwalifikowaniu żądanej informacji jako przetworzonej, po pierwsze błędnie przyjął, że wniosek zawierający żądanie skarżącego obarczony jest brakiem formalnym, gdyż skarżący nie wykazał w nim, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. A po wtóre, z uwagi na brak odpowiedzi skarżącego w tym zakresie, błędnie pozostawił jego wniosek bez odpowiedzi i (co istotne w sprawie) do dnia wniesienia skargi nie wydał decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji, uzasadniając w niej brak istnienia przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Sąd - w pkt I zdaniu pierwszym sentencji wyroku - stwierdził tym samym bezczynność organu w załatwieniu wniosku, a w pkt II zobowiązał organ do rozpoznania go w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku.
Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądził w pkt I zdaniu drugim sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego, czego w sprawie Sąd się nie dopatrzył. Organ nie zignorował wnioskodawcy, zaś sposób załatwienie wniosku wynikał - zdaniem Sądu - z błędnego rozumienia procedury związanej
z udzielaniem informacji publicznej.
Orzekając jak w pkt I-II sentencji wyroku Sąd działał na podstawie art. 149
§ 1 pkt 1, art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.).
O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Zasądzona od organu na rzecz skarżącego kwota kosztów odpowiada wartości wpisu sądowego, jaki uiścił on inicjując postępowanie sądowe
w sprawie.