II SAB/LU 75/20

II SAB/Lu 75/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2020-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Jerzy Parchomiuk
Marta Laskowska-Pietrzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 3787/21 - Wyrok NSA z 2023-04-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 13 ust. 1-2, art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 10, art. 173
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] lipca 2020 r. (data nadania – k. 10) R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, za pośrednictwem Prezesa Sądu Rejonowego w B. , skargę na bezczynność ww. organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2020 r., domagając się przyznania od organu kwoty pieniężnej w wysokości [...] złotych oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w reakcji na przedmiotowy wniosek Prezes Sądu Rejonowego w B.
w piśmie z dnia [...] maja 2020 r. wezwał skarżącego do wykazania szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem żądanych informacji. Do dnia złożenia skargi organ informacji tych jednak nie udostępnił, ani też nie wydał decyzji o odmowie ich udostępnienia.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w B. (reprezentowany przez radcę prawnego) wniósł o umorzenie postępowania
w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2020 r., a także o stwierdzenie, że organ nie dopuścił się bezczynności w niniejszej sprawie. Ponadto oponował przeciwko zawartemu w skardze wnioskowi o przyznanie skarżącemu od organu kwoty pieniężnej.
Prezes Sądu Rejonowego w B. wyjaśnił, że we wniosku z dnia [...] maja 2020 r. R. S. zwrócił się o udostępnienie, na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm., dalej jako "u.d.i.p."), kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami, wydanych przez Sąd Rejonowy w B. w 2016 r. w sprawach zarejestrowanych w repertorium C pod symbolami 056 i 056s. Uznając, że żądane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, Prezes Sądu Rejonowego w piśmie z dnia [...] maja 2020 r. wezwał skarżącego do wykazania szczególnego interesu publicznego
w uzyskaniu dostępu do żądanych informacji. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. zakwestionował przyjętą przez organ kwalifikację żądanych informacji publicznych jako informacji przetworzonej. Odpowiedź skarżącego wpłynęła do Sądu Rejonowego w B. w dniu [...] czerwca 2020 r. Następnie w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. (data wpływu: [...] czerwca 2020 r.) skarżący poinformował organ o zmianie swojego adresu do doręczeń. W tym stanie rzeczy Prezes Sądu Rejonowego w B. w dniu
[...] lipca 2020 r. wydał decyzję o odmowie udostępnienia skarżącemu informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia [...] maja 2020 r. Decyzję tę w dniu [...] lipca 2020 r. doręczono skarżącemu na aktualny adres do doręczeń podany w piśmie
z dnia [...] czerwca 2020 r.
Korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że Sąd w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej w świetle stanowiska wyrażonego
w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19. Wprawdzie skarga została wniesiona już po wydaniu przez organ decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. odmawiającej udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2020 r., jednak w dacie wniesienia skargi (14 lipca 2020 r.) ww. decyzja - jak wynika z akt sprawy - nie była jeszcze ostateczna. Zgodnie zaś z powołaną uchwałą, przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na bezczynność przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stanowi dopiero wniesienie skargi już po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej.
W ramach oceny dopuszczalności skargi podkreślić też trzeba, że skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musiała być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyroki NSA: z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 678/11; z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05; z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2603/13 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Przechodząc do merytorycznej oceny skargi stwierdzić należy, że jest ona niezasadna. Prezes Sądu Rejonowego w B. nie dopuścił się bowiem bezczynności rozpatrując wniosek skarżącego R. S. z dnia [...] maja 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W świetle poglądów orzecznictwa i doktryny bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie właściwy organ (lub - jak na gruncie u.d.i.p. - inny podmiot wykonujący zadania publiczne) nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99, OPS 2000, Nr 6, poz.87; z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1904/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej stwierdzenie bezczynności wymaga w pierwszej kolejności potwierdzenia tego, że informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. oraz, że żądanie jej udzielenia zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej.
Prezes Sądu Rejonowego w B. niewątpliwie należy do podmiotów, na których ciąży ustawowy obowiązek udostępniania informacji publicznych. Stosownie bowiem do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Z mocy art. 10 i art. 173 Konstytucji RP sądom przyznano natomiast przymiot władzy publicznej, zaś w świetle art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 365 ze zm.) organem sądu rejonowego jest prezes tego sądu. Prezes sądu rejonowego należy zatem do organów władzy publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i z tego względu jest obowiązany do udostępniania informacji publicznych będących w jego posiadaniu (por. wyroki NSA: z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1938/10, LEX nr 1092104; z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 933/11, LEX nr 1165432).
W niniejszej sprawie bezsporny pozostaje również publiczny charakter informacji objętych wnioskiem skarżącego z dnia [...] maja 2020 r. Przypomnieć należy, że we wniosku skarżący domagał się od Prezesa Sądu Rejonowego
w B. przesłania kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami, wydanych przez Sąd Rejonowy w B. w 2016 r. w sprawach zarejestrowanych
w repertorium C pod symbolami 056 i 056s. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi natomiast wątpliwości, że wyroki sądowe są jawne i wraz z uzasadnieniami (jako integralną ich częścią) stanowią informację publiczną. Treść orzeczenia sądu stanowi przy tym nie tylko informację o sprawach publicznych
w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., ale stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" u.d.i.p. jest także rodzajem informacji dotyczącej treści i postaci dokumentu urzędowego. Orzeczenia sądowe z uzasadnieniami, jako wydane w sprawie przez sąd, w ramach jego działalności orzeczniczej opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, są zatem danymi publicznymi i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1106/16; z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 784/16 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p. zasadą jest, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż
w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Ustawa ta w art. 16 przewiduje jednak również możliwość załatwienia wniosku poprzez wydanie decyzji administracyjnej
o odmowie udostępnienia informacji publicznej, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Co więcej, ustawodawca w art., 13 ust. 2 u.d.i.p. przewidział możliwość przedłużenia terminu do załatwienia wniosku
o udostępnienie informacji publicznej maksymalnie do 2 miesięcy, jeżeli jego załatwienie w terminie 14 dni (określonym w ust. 1) nie jest możliwe. Sytuacja taka może mieć miejsce m.in. wówczas, gdy przedmiotem żądania wnioskodawcy jest udostępnienie informacji publicznej przetworzonej. W razie takiej kwalifikacji żądanej informacji rozpatrzenie wniosku każdorazowo wymaga bowiem uprzedniej weryfikacji istnienia po stronie wnioskodawcy szczególnego interesu publicznego – jako określonego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. warunku uzyskania dostępu do informacji publicznej przetworzonej. W ramach tej weryfikacji organ zobowiązany jest wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego, albowiem ten – składając wniosek – może nie mieć świadomości, że żąda informacji przetworzonej. Dopiero zaś po dokonaniu weryfikacji spełnienia przesłanki szczególnego interesu publicznego, w zależności od jej wyniku adresat wniosku zobowiązany jest udostępnić żądaną informację publiczną po jej uprzednim przetworzeniu, bądź odmówić jej udostępnienia w drodze decyzji wydanej na zasadzie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 3/11, LEX nr 1079760; wyroki WSA we Wrocławiu: z dnia 18 maja 2012 r. sygn. akt IV SAB/Wr 12/12, LEX 1271502 oraz z dnia 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wr 109/17, LEX nr 2364529).
Dokonując oceny działań podjętych przez Prezesa Sądu Rejonowego
w B. w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2020 r., stwierdzić należy, że wniosek został załatwiony prawidłowo w świetle przedstawionych wyżej reguł postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Ocena ta w pierwszym rzędzie wymaga jednak podkreślenia, że organ prawidłowo zakwalifikował żądane przez skarżącego informacje jako informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że zakres tego pojęcia nie ogranicza się wyłącznie do wytworzonych rodzajowo nowych informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona. (por. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14, z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11 -publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nadto za informację przetworzoną uważa się taką informację, że której przygotowanie na jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania
i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów. Informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji.
W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia
i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych
i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. wyroki NSA:
z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I OSK 140/14; z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1477/12; z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11; z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 426/11; z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W świetle powyższych rozważań nie budzi wątpliwości, że udostępnienie żądanej przez skarżącego informacji w postaci zbioru kopii wyroków
z uzasadnieniami zapadłych we wskazanym Sądzie w okresie całego roku kalendarzowego, wybranych pod kątem symbolu, pod jakim sprawy zostały zarejestrowane, wymagałoby uprzedniego przetworzenia takiej informacji na potrzeby wniosku. Stanowisko to znajduje jednoznaczne potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1106/15, zapadłym w sprawie zainicjowanej skargą R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w L. w sprawie wniosku
o udostępnienie informacji publicznej o zakresie analogicznym, jak wniosek będący przedmiotem niniejszej sprawy (dotyczącym wyroków z uzasadnieniami z lat 2010-2014 wydanych w sprawach rejestrowanych w repertoriach C pod symbolem 45).
W powołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem wprost, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. NSA wyjaśnił, że specyfika wyroków sądowych wraz z uzasadnieniami jest tego rodzaju, że częstokroć zawierają one nie tylko dane stron postępowań, lecz również innych osób, w tym biegłych czy świadków. NSA uznał wobec tego, że uwzględnienie wniosku skarżącego wymaga nie tylko zwykłych czynności technicznych związanych z kopiowaniem dokumentów, lecz znacznego nakładu pracy związanego
z koniecznością ponadstandardowej - bo wymagającej uważnej lektury uzasadnień wyroków - anonimizacji dokumentów. Anonimizacja w tego rodzaju przypadkach nie ogranicza się wyłącznie do wyeliminowania z dokumentacji imion i nazwisk, lecz wiąże się również z koniecznością usunięcia określonych fragmentów uzasadnień, tj. takich ich części, które umożliwiałyby identyfikację poszczególnych osób, a to z kolei wymaga przeprowadzenia czynności analitycznych i intelektualnych.
Jak wynika z akt sprawy, Prezes Sądu Rejonowego w B. w reakcji na wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2020 r. – zasadnie uznając, że objęte tym wnioskiem informacje stanowią informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – w piśmie z dnia [...] maja 2020 r. znak: [...] wezwał skarżącego do wykazania w terminie 7 dni szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem skarżącemu żądanej informacji. Wezwanie to doręczono skarżącemu prawidłowo w dniu [...] czerwca 2020 r. (potwierdzenie odbioru – k. 5 akt adm.). W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał pismo z dnia [...] czerwca 2020 r. (data wpływu do organu: [...] czerwca 2020 r. – k. 7 akt adm.),
w którym zakwestionował przyjętą przez organ kwalifikację żądanych informacji jako informacji publicznej przetworzonej, tym samym kwestionując również zasadność nałożenia na niego obowiązku wykazania szczególnego interesu publicznego.
W następstwie niewykazania przez wnioskodawcę przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Prezes Sądu Rejonowego w B. w dniu [...] lipca 2020 r. podjął decyzję
o odmowie udostępnienia skarżącemu żądanej informacji publicznej, którą to decyzję przesłał na właściwy adres skarżącego w dniu [...] lipca 2020 r. (k. 19 akt adm.).
W świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić należy, że Prezes Sądu Rejonowego w B. załatwił wniosek skarżącego w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p., a przy tym z zachowaniem terminu określonego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., przez co nie sposób zarzucić mu w przedmiotowej sprawie bezczynności.
W konsekwencji skargę, jak i zawarte w niej wnioski, w tym wniosek o przyznanie skarżącemu od organu kwoty pieniężnej w wysokości [...] złotych, uznać należało za niezasadne.
Z tych względów skargę należało oddalić, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.