II SAB/Lu 74/24

II SAB/Lu 74/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Maciej Gapski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 5 ust. 1 i 2, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 27 grudnia 2023 r. do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji w L. (dalej jako: organ lub MPK w L.) wpłynęła za pośrednictwem operatora pocztowego skarga W. S. (dalej jako: skarżący) na kierowcą autobusu nr [...] wraz z wnioskiem o zabezpieczenie i przekazanie materiału wideo z kamery znajdującej się w autobusie z zajścia, które miało miejsce 18 grudnia 2023 r. około godziny 12:16.
Odpowiadając na wniosek w zakresie udostępnienia nagrania MPK w L. poinformowało skarżącego, pismem z dnia 22 stycznia 2024 r., że zabezpieczone nagranie z monitoringu zostanie udostępnione tylko dla organów procesowych.
Pismem z dnia 28 lutego 2024 r. W. S. ponownie zażądał zabezpieczenia i udostępnienia nagrania wideo z autobusu nr [...], gdzie sprawca narusza jego nietykalność cielesną i uderza go w kark. Skarżący wniósł o udostępnienie nagrania w trybie dostępu do informacji publicznej, podnosząc, że nagrania z monitoringu środków transportu są informacją publiczną i wynikają z obowiązku utrzymania bezpieczeństwa w środkach transportu.
MPK w L. pismem z dnia 11 marca 2024 r. poinformowało skarżącego, że z uwagi na możliwość naruszenia przepisów RODO nagranie nie zostanie udostępnione.
W dniu 6 maja 2024 r. do tut. Sądu wpłynęła skarga W. S. na bezczynność Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji w L. w zakresie dostępu do informacji publicznej. Skarżący opisał incydent, w trakcie którego został uderzony przez nieznanego sprawcę podczas przejazdu autobusem komunikacji miejskiej nr [...] w L. W. S. powołał się w skardze na orzeczenie NSA z 7 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 1916/17, z którego, jego zdaniem wynika, że nagrania z monitoringu w środkach transportu są informacją publiczną i wynikają z obowiązku utrzymania bezpieczeństwa w środkach transportu. Na tej podstawie wniósł o udostępnienie informacji, wskazując równocześnie, że przedmiotowe nagranie nie narusza dóbr osobistych innych osób, a ma służyć dołączeniu do akt postępowania karnego.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie w całości. Organ podniósł, że nie pozostaje w bezczynności, bowiem złożony przez skarżącego wniosek dotyczy uzyskania informacji w sprawie własnej. MPK w L. podkreśliło, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie noszą waloru informacji publicznej. W zakończeniu wskazano, że wniosek skarżącego z dnia 24 lutego 2024 r. nie stanowił wniosku o udostępnienie informacji publicznej, dlatego organ nie przekazał żadnych informacji. Okoliczność powyższa nie może być utożsamiana z bezczynnością MPK w L.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935.; dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Z kolei, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W sytuacji złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako u.d.i.p. lub ustawa). Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Należy dodatkowo wyjaśnić, że w przypadku prowadzenia postępowania wyłącznie na podstawie u.d.i.p., a więc sytuacji, gdy: podmiot udostępnia informację publiczną; podmiot nie posiada żądanej informacji; podmiot jest niewłaściwy do udostępnienia informacji; żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy; istnieje odrębny tryb udostępnienia informacji; wniosek został skierowany do podmiotu, który nie jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej; załatwienie wniosku następuje za pomocą czynności materialno-technicznej (odpowiedź pismem). Czynności tego rodzaju wywołują określone skutki prawne poprzez fakty, a nie przez bezpośrednie tworzenie nowej normy porządku prawnego. Jednocześnie istotne jest, że chociaż udostępnienie informacji publicznej należy zakwalifikować do czynności faktycznych organów administracji publicznej, to czynności te podejmowane w sferze praw i wolności obywateli są ściśle regulowane przez przepisy prawa powszechnie obowiązującego i przy ich realizacji nie ma miejsca na swobodę działania administracji. Natomiast w przypadku odmowy udostępnienia żądanej informacji podmioty zobowiązane do udostępniania informacji nie mogą zakończyć postępowania za pomocą czynności materialno-technicznej lecz stosownie do art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. powinny wydać decyzję w trybie kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie działanie MPK w L. rozpoznającego wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony przez W. S. było prawidłowe, zgodne z regulacjami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie budzi wątpliwości, że MPK w L. jest podmiotem, na którym spoczywa obowiązek udostępniania informacji publicznej. Na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w postaci nagrania z monitoringu autobusu miejskiego organ poinformował o braku podstaw do wydania nagrania. Okres jaki upłynął pomiędzy złożeniem wniosku, a udzieleniem informacji świadczy o terminowym załatwieniu sprawy.
Należy uznać, że prawidłowe jest stanowisko MPK w L., że żądane nagranie z monitoringu nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Chociaż stanowisko organu nie zostało prawidłowo uzasadnione ani w piśmie z dnia 11 marca 2024 r., ani w odpowiedzi na skargę. Jednakże samo niepełne i częściowo błędne uzasadnienie pisma nie może stanowić podstawy do uwzględniania skargi.
Sąd wyjaśnia, że w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej organ lub inny podmiot nie jest zobowiązany ani do udostępnia żądanej informacji, ani do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia. Rozważyć zatem należy, czy żądane przez skarżącego nagrania z monitoringu są informacją publiczną w rozumieniu wyżej przytoczonych przepisów u.d.i.p. Przy czym informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. Należy przypomni, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP "prawo do uzyskiwania informacji" to prawo do informacji o "działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne", co oznacza, że jest to prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz o działalności osób pełniących funkcje publiczne. Ponadto prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji "o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa", co oznacza, że jest prawo do informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego oraz prawo do informacji o działalności innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Prawo do informacji publicznej to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych organów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją funkcjonowania tych podmiotów.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że treść nagrań z monitoringu autobusu miejskiego, o które wnioskował skarżący, w przeciwieństwie do - na przykład informacji o zasadach finansowania systemu monitoringu w komunikacji miejskiej, nie jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Nagrania te nie zostały bowiem wytworzone przez władzę publiczną, ani nie odnoszą się do publicznej sfery działalności tej władzy, nie są też informacją o zasadach funkcjonowania podmiotu publicznego, czy funkcjonariusza publicznego. Związane są natomiast z kwestią czysto techniczną - ochroną bezpieczeństwa pojazdów i osób korzystających z komunikacji miejskiej. Nie wiążą się z czynnościami władczymi organu samorządu terytorialnego, ani powołanej przez niego spółki, tylko z samym faktem umiejscowienia kamery w autobusie miejskim. Nie służą, tak jak nagrania z obrad kolegialnych organów władzy publicznej, o których mowa w art. 19 u.d.i.p., udokumentowaniu sprawowania władzy publicznej. Nie podlegają więc udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem prawidłowo organ poinformował skarżącego pismem, że udostępni nagranie tylko na żądanie organów procesowych. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Gl 33/22, CBOSA).
Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z 22 października 2019 r., sygn. akt I OSK 968/18. Wynika z niego, że trudno uznać, że nagranie z kamery monitoringu, którego treścią jest statyczny obraz otoczenia lub wizerunek przypadkowych osób, bądź innych obiektów znajdujących się w polu widzenia takiej kamery, wyczerpuje znamiona informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Tego rodzaju treść sama w sobie nie stanowi informacji publicznej - jednakże tylko wówczas, o ile nie będzie ona powiązana z ustawową działalnością podmiotu, który ją wytworzył. Ponadto – co stwierdził NSA -monitoring wizyjny zewnętrzny jest jedynie technicznym środkiem ochrony podobnie jak dozór fizyczny czy też kontrola dostępu do pomieszczeń. Zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie obejmuje informacji dotyczących technicznej sfery funkcjonowania narzędzi jakimi organ posługuje się realizując zadania publiczne (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2254/13, wyrok WSA w Warszawie z 6 października 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 24/17; wyrok WSA w Gliwicach z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt III SAB/Gl 109/23).
W realiach rozpatrywanej sprawy nie można natomiast uznać, że nagranie z monitoringu autobusu miejskiego, które niewątpliwie przyczynia się do zwiększenia bezpieczeństwa osób i mienia oraz całego funkcjonowania transportu publicznego było informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Sam fakt ewentualnego zarejestrowania przez kamerę monitoringu zdarzenia mającego charakter przestępstwa bądź wykroczenia nie wpływa na zmianę charakteru przedmiotowego nagrania. To od decyzji organów ścigania lub sądu powszechnego zależeć będzie, czy nagranie to zostanie pozyskane na poczet ewentualnego postępowania karnego lub wykroczeniowego.
Sąd podkreśla również, że powoływane przez skarżącego orzeczenie NSA z 7 czerwca 2019 r. sygn. akt 2916/17 (skarżący błędnie podał sygnaturę akt 1916/17) nie odnosi się wprost do rozpatrywanego w niniejszej sprawie zagadnienia i nie znajduje się w nim stanowisko, że nagranie z monitoringu w środkach transportu publicznego jest informacją publiczną. NSA wprawdzie wskazał, że nagrania takie można zakwalifikować jako wytworzone i wykorzystane przy realizacji zadania publicznego, jakim jest transport komunalny, jednakże nie wypowiedział się w tym orzeczeniu w sposób, na który powołuje się skarżący.
Mając powyższe na uwadze uznając, że dokonując czynności materialno-technicznych z dnia 22 stycznia 2024 r. oraz 11 marca 2024 r. MPK w L. prawidłowo zrealizowało swój obowiązek wynikający z ustawy o dostępie do informacji publicznej skarga W. S. podlegała oddaleniu. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.