II SAB/Lu 733/13

II SAB/Lu 733/13 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2014-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Maria Wieczorek-Zalewska /sprawozdawca/
Witold Falczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
659
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 2594/14 - Wyrok NSA z 2015-06-30
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 149, art. 151.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 35, art. 36.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Z. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie wniosku z dnia 15 października 2013 r. dotyczącego zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Uzasadnienie
W dniu 18 listopada 2013r. Z. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjna w Lublinie na przewlekłe prowadzenie postępowanie przez Wójta Gminy N. w przedmiocie wniosku z dnia 15 października 2013r. dotyczącego zasiłku celowego.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy N. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że [...] (Nr [...]) Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N. poinformował Z. W. o terminie wizyty pracowników socjalnych, wyznaczając termin na dzień 17 października 2013r. Z. W. osobiście potwierdził odbiór korespondencji dnia 14 października 2013r. Dnia [...] (Nr [...]) Kierownik poinformował T. W. o terminie wizyty pracowników socjalnych w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na złożony wniosek Z. W. o pomoc wyznaczając termin na dzień 17 października 2013r. Korespondencję odebrał Z. W. dnia 4 października 2013r. Następnie dnia 14 października 2013r. Z. W. zwrócił korespondencję dotyczącą informacji o terminie wizyty pracowników socjalnych informując, że przyjął ją omyłkowo.
Dnia 17 października 2013r. pracownicy socjalni w asyście funkcjonariuszy Policji przyjechali do miejsca zamieszkania Z. W. w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, po wejściu na posesję i pukaniu do drzwi budynku nikt nie otworzył. Z wizyty sporządzona została notatka służbowa.
Dnia [...] (Nr [...]) Kierownik OPS w N. kolejny raz poinformował wnioskodawcę o terminie wizyty pracowników socjalnych, wyznaczając termin wywiadu na dzień 31 października 2013r. (Z. W. osobiście potwierdził odbiór korespondencji dnia 30 października 2013r.). Dnia 25 października 2013r. (Nr [...]) Kierownik OPS w N. poinformował T. W. o terminie wizyty pracowników socjalnych w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na złożone wnioski Z. W. o pomoc oznaczając termin na dzień 31 października 2013r. (Korespondencję odebrał Z. W. dnia 31 października 2013r.).
Dnia 31 października 2013r. pracownicy socjalni w asyście funkcjonariuszy Policji ponownie przyjechali do miejsca zamieszkania Z. W. w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, i po wejściu na posesję i pukaniu do drzwi budynku nikt nie otworzył. W tym samym dniu Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N. wezwał Z. W. w sprawie wniosku z dnia 15 października 2013r. do przedłożenia dowodów potwierdzających wydatki. Dnia 31 października 2013r. wnioskodawca złożył w Urzędzie Gminy pismo, w którym opisał czynności pracowników i funkcjonariuszy Policji w miejscu zamieszkania w dniu 31 października 2013r.
Następnie w dniu 4 listopada 2013r. postanowieniem Nr [...] Kierownik OPS w N. odmówił wyłączenia pracowników socjalnych. Dnia 4 listopada 2013 pismem Nr [...] Kierownik OPS w N. przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 2 grudnia 2013r.
Dnia 7 listopada 2013 r. pismem Nr [...] Kierownik OPS w N. wystosował kolejne wezwanie do Z. W. do przedłożenia dowodów potwierdzających wydatki, a następnie postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Wójt Gminy N. odmówił wyłączenia Kierownika OPS w N. od udziału w postępowaniu. Dnia 18 listopada 2013r. Nr [...] przedłużył termin załatwienia sprawy.
Jak wskazał organ dnia 14 listopada Z. W. złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., a pismem z dnia 29 listopada 2013r. Kierownik udzielił odpowiedzi. Następnie w dniu 2 grudnia 2013r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N. wydał w sprawie decyzję nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że Z. W. wnioskiem z dnia 15 października 2013r. zwrócił się Ośrodka Pomocy Społecznej w N. o przyznanie zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej. Bezspornym jest również to, że do dnia wniesienia skargi (tj. 18 listopada 2013 r.) organ wydał rozstrzygnięcie w sprawie, bowiem decyzja w sprawie wszczętej na wniosek skarżącego z dnia 15 października 2013r. została wydana w dniu [...] nr [...].
Należy wskazać, że podstawą orzekania przez sąd administracyjny w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania jest przepis art. 149 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 2 art, 149 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Odnosząc się do przedmiotu zaskarżenia wskazać należy, iż stosownie do art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości i wnikliwości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 K.p.a., którego § 1 stanowi, że organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś § 3 określa terminy załatwiania spraw. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, przy czym obowiązek ten istnieje również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).
W przypadku skargi na bezczynność organu czy przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania administracyjnego przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
W odniesieniu do skargi na przewlekłość wskazać należy, iż instytucja ta wprowadzona została do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2011 r., Nr 6, poz. 18 ze zm.). Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania nie zostało zdefiniowane ustawowo. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwi sprawy w terminie nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 K.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (vide: J. P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. Stwierdzenie, że w określonej dacie - a tą będzie data orzekania przez sąd administracyjny - można zakwalifikować postępowanie organu jako dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymaga zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowań (vide: J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Wydanie 11, Warszawa 2011, str. 238, także wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 549/13, wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 34/13 - CBOSA).
Dokonując oceny według powyżej przedstawionych kryteriów postępowanie prowadzone przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N., szczegółowo przedstawione w aktach sprawy stwierdzić należy, że organ ten w żadnym wypadku nie prowadził postępowania w sposób przewlekły. Nie ulega wątpliwości, że sprawa miała wyjątkowy charakter chociażby z tego powodu, że wnioskodawca na każdym etapie ustalania przez organ stanu faktycznego sprawy nie podejmował współpracy z organem, a wręcz utrudniał podjęcie jakichkolwiek działań przez niego. Już ta okoliczność skutkowała trudnościami w zgromadzeniem dokumentów, na co zwracał uwagę organ informując wnioskodawcę o kolejnych terminach załatwienia sprawy. Zdaniem sądu podejmowane działania i przedstawiony tok postępowania nie może być oceniany w kategoriach czynności zbędnych, względnie pozorujących gromadzenie materiału dowodowego. Stwierdzić należy zatem, że wszystkie czynności podejmowane przez organ pozostają ze sobą w czasowym związku, co przy całkowitej bierności ze strony wnioskodawcy w gromadzeniu materiału dowodowego nie pozwala doszukiwać się opieszałości organu, której można byłoby przypisać cechę przewlekłości postępowania.
Biorąc pod uwagę żądanie skargi oraz oceniając postępowanie organu - w ocenie sądu - należało skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić.