II SAB/Lu 70/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-07-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejszczepieniaPaństwowa Inspekcja Sanitarnabezczynność organuustawa o dostępie do informacji publicznejniepożądane odczyny poszczepienneodszkodowaniaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na bezczynność Inspektora Sanitarnego w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej szczepień, uznając, że organ udzielił odpowiedzi w zakresie posiadanych informacji i nie dopuścił się bezczynności.

Skarżący zarzucili Inspektorowi Sanitarnemu bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej szczepień, w tym odporności po szczepieniach, danych o osobach uchylających się od szczepień, statystyk szczepień osób określonych narodowości, przeciwwskazań, nałożonych grzywien, zgonów po szczepieniach, niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) oraz odszkodowań. Sąd uznał, że organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, na które był zobowiązany odpowiedzieć, w tym na te dotyczące posiadanych przez niego danych (NOP, grzywny). W odniesieniu do pozostałych pytań, sąd stwierdził, że nie stanowią one informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a organ nie dysponuje wymaganymi danymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę D. F. i Ł. F. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagali się udzielenia szczegółowych informacji dotyczących skuteczności szczepień, danych osób uchylających się od szczepień, statystyk szczepień według narodowości, przeciwwskazań, nałożonych grzywien na lekarzy za niezgłoszenie NOP, przypadków zgonów i ciężkich NOP po szczepieniach, wypłaconych odszkodowań, a także kwestii konstytucyjności przymusu szczepień i możliwości ubiegania się o odszkodowanie. Organ odpowiedział na wniosek w terminie 14 dni, udzielając informacji w zakresie posiadanych danych i wskazując, że nie dysponuje pozostałymi informacjami lub że nie są one informacją publiczną. Sąd uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że organ nie dopuścił się bezczynności. Sąd podkreślił, że organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, na które był zobowiązany odpowiedzieć, w tym na te dotyczące posiadanych przez niego danych (np. liczba nałożonych grzywien, liczba zarejestrowanych NOP). W odniesieniu do pytań, na które organ nie dysponował informacjami lub które nie stanowiły informacji publicznej (np. dotyczące skuteczności szczepień w długim okresie, statystyk według narodowości, opinii o konstytucyjności przepisów, wiedzy medycznej, stanowiska WHO), sąd uznał, że organ nie miał obowiązku udzielania odpowiedzi lub że jego odpowiedzi były wystarczające w kontekście posiadanych danych. Sąd zaznaczył, że organ nie może udostępnić informacji, której nie posiada, a sąd administracyjny nie weryfikuje twierdzeń organu o nieposiadaniu danych w ramach skargi na bezczynność. W konsekwencji, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie dopuścił się bezczynności, jeśli udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, na które był zobowiązany odpowiedzieć, w tym na te, na które dysponował informacjami lub które nie stanowiły informacji publicznej.

Uzasadnienie

Organ udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie 14 dni. W odniesieniu do pytań, na które organ nie dysponował informacjami lub które nie stanowiły informacji publicznej, organ prawidłowo poinformował o tym wnioskodawcę. Sąd nie weryfikuje twierdzeń organu o nieposiadaniu danych w ramach skargi na bezczynność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust.1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust.1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust.1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust.1, 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § ust.1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.z.z.ch.z. art. 21 § ust.1, ust.3 pkt 2, ust.4

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 30 § ust.1

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 16 § ust.1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.p.i.s. art. 2

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

u.p.i.s. art. 5 § pkt 1,2,3,5

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

u.z.z.ch.z. art. 17

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 17a § ust. 6

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

r.n.o.p. art. § 8

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § § 6

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 68 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie 14 dni. Organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, na które był zobowiązany odpowiedzieć. Część pytań we wniosku nie stanowiła informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Organ nie dysponował informacjami, o które wnioskowano w pozostałym zakresie.

Odrzucone argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Odpowiedzi organu były niewystarczające. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Informację publiczną stanowią co do zasady informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej. W sytuacji, w której organ w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej informuje wnioskodawcę, że nie dysponuje żądaną informacją, nie można mu skutecznie zarzucić bezczynności w załatwieniu wniosku. Sąd administracyjny nie posiada instrumentów prawnych, które pozwoliłyby mu, w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność, zweryfikować twierdzenie organu o nieposiadaniu danej informacji publicznej. Informacji publicznej nie stanowią bowiem dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej. Informacji publicznej nie dotyczą także skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. Organ nie może udostępnić informacji, której sam nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy winien nią dysponować.

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący

Grzegorz Grymuza

sędzia

Anna Ostrowska

asesor sądowy (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście wniosków kierowanych do organów inspekcji sanitarnej, zakresu posiadanych przez nie danych oraz zasad postępowania w przypadku bezczynności organu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego zakresu działania inspekcji sanitarnej i nie stanowi przełomu w wykładni przepisów o dostępie do informacji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu dostępu do informacji publicznej, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na standardowej wykładni przepisów i braku posiadania danych przez organ, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiego grona odbiorców.

Czy organ zawsze musi mieć wszystkie informacje, o które pytasz? WSA w Lublinie wyjaśnia granice dostępu do danych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Lu 70/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Ostrowska /sprawozdawca/
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2810/24 - Wyrok NSA z 2025-12-02
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 1 uts.1, art. 16 ust.1, art. 5 ust.1, 2, art. 6 ust.1, art.13, art. 14
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 2021 poz 195
art. 2, art. 5 pkt 1,2,3,5,
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Dz.U. 2021 poz 2069
art. 21 ust.1, ust.3 pkt 2, ust.4, art. 30 ust.1, art. 17, art. 17a ust. 6
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lipca 2024 r. sprawy ze skargi D. F. i Ł. F. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
D. F. i Ł. F., reprezentowani przez adwokata A. T., wnieśli skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie (dalej: organ) o udostępnienie informacji publicznej objętej wnioskiem nadanym do organu 6 grudnia 2023 r.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Wnioskiem nadanym do organu w dniu 6 grudnia 2023 r., a doręczonym organowi 7 grudnia 2023 r., D. F. i Ł. F. zwrócili się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie o udostępnienie informacji publicznej obejmującej odpowiedzi na następujące pytania:
1) Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2) Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19. roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie, to dlaczego?
3) Według informacji od prof. I. P.-S. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
4) Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
5) Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
6) Ile dzieci i dorosłych do 19. roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
7) Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
8) Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
9) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny, nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
10) W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
11) W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
12) Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
W piśmie z 19 grudnia 2023 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek, organ wskazał, co następuje.
Ad. 1) Tutejszy organ nie prowadzi badań w kierunku okresu utrzymywania się odporności u osób zaszczepionych, zatem nie dysponuje danymi w tym zakresie.
Ad. 2) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie w ciągu ostatnich 5 lat nie otrzymał zgłoszeń uchylania się od szczepień osób dorosłych powyżej 19. roku życia. Obowiązkowym szczepieniom ochronnym podlegają dzieci i młodzież do ukończenia 19. roku życia.
Ad.3) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie nie prowadzi statystyk wykonywania szczepień ochronnych ze względu na narodowość.
Ad.4) Brak jest aktów prawnych zawierających listę przeciwwskazań do wykonania szczepienia ochronnego. Lekarz stwierdza przeciwwskazania zdrowotne do wykonania szczepienia ochronnego w trakcie kwalifikacji do szczepienia zgodnie z aktualną wiedzą medyczną
Ad. 5) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie w czterech przypadkach nałożył grzywny na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat.
Ad. 6) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie nie znajduje się w posiadaniu informacji pozwalających stwierdzić, czy były przypadki dzieci i dorosłych do 19. roku życia, którzy zmarli do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie.
Ad. 7) W ciągu ostatnich 5 lat zostało zarejestrowanych 5 ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych, z których 2 zostały przekwalifikowane na poważne niepożądane odczyny poszczepienne. W jednym przypadku w trakcie hospitalizacji dziecka zdiagnozowano zakażenie Staphylococcus epidermidis, które najprawdopodobniej czasowo nałożyło się z wykonanym szczepieniem. W drugim przypadku u dziecka wystąpiły: gorączka, nudności i biegunka, objawy ustąpiły i dziecko nie wymagało hospitalizacji. Pozostałe trzy odczyny zostały zgłoszone przez lekarzy ze względu na występowanie następujących objawów u dzieci: podejrzenie wystąpienia u dziecka epizodu napadowego/drgawek toniczno-klonicznych, stwierdzenie u dziecka zachłystowego zapalenia płuc, wystąpienie podwyższonych parametrów zapalnych we krwi.
Ad. 8) Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie biorą udziału w procesie dochodzenia odszkodowań związanych ze skutkami wystąpienia negatywnych odczynów poszczepiennych i nie mają wiedzy o ewentualnych wypłatach takich odszkodowań.
Ad 9) Tutejszy organ nie jest powołany do oceny konstytucyjności obowiązujących regulacji prawnych, zatem nie jest uprawniony do wypowiadania się w tym przedmiocie. Na marginesie należy jednakże przypomnieć, że obowiązek szczepień ochronnych ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych u osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych, o czym stanowi art. 68 ust. 4 Konstytucji RP.
Ad. 10) Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie posiadają kompetencji w sprawach związanych z wypłatą odszkodowań za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych. Możemy jedynie wskazać na regulacje zawarte w tym zakresie w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz.1284 ze zm.) w art. 17a i nast.
Ad. 11) Z pytaniami w zakresie ewentualnej możliwości wykluczenia przez lekarza nadwrażliwości na składniki szczepionki przed szczepieniem oraz możliwych do wykonania badań zmierzających do wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub wykrycia niedoborów odporności należy zwrócić się do lekarza, gdyż tutejszy organ nie posiada kompetencji tym zakresie.
Ad. 12) Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne jako główne narzędzie w walce z chorobami zakaźnymi, natomiast w kwestiach związanych z działalnością tej organizacji należy zwrócić się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej bezpośrednio do tego podmiotu, który daną informację wytworzył.
W powołanej na wstępie skardze wnioskodawcy zarzucili organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r.
poz. 902, dalej: u.d.i.p.) przez nieudostępnienie informacji publicznej i wnieśli o:
1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 6 grudnia 2023 r. i udzielenia informacji publicznej;
2) orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;
4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że do dnia wniesienia skargi nie udostępniono skarżącym innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 19 grudnia 2023 r. Zdaniem skarżących przesłane przez organ odpowiedzi, podobnie jak odesłanie do publikacji, są niewystarczające, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej. Powołując się na orzecznictwo, skarżący podnieśli, że udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej wyczerpuje znamiona bezczynności w udzielaniu informacji i uzasadnia twierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że pismem z dnia 19 grudnia 2023 r. udzielono wnioskowanej informacji w pełnym zakresie, w jakim organ dysponował tą informacją.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna. Organ nie dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania w zakresie udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem skarżących nadanym w dniu 6 grudnia 2023 r.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie jako organ władzy publicznej jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowią co do zasady informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416) w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z 21 listopada 2018 r., II SAB/Sz 119/18).
Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm., dalej: u.z.z.ch.z.) oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. Nr 254, poz. 1711, dalej: r.n.o.p.). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.). Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych wskazać zaś należy, że z art. 17 u.z.z.ch.z. wynika, że organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1672). Z kolei we wzorach tego rodzaju sprawozdań określonych w załącznikach nr 4 i 5 do rozporządzenia jedynie zbiorczo wskazano liczbę osób poddanych szczepieniom w danym kwartale oraz liczbę osób, które uchyliły się w danym kwartale od obowiązku szczepień.
Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań. Nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje także kwestii odszkodowawczych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.ch.z. właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych – jako dotyczące majątku publicznego – mają walor informacji publicznej, nie sposób przyjąć, by informacje te pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jeżeli adresat wniosku dysponuje żądaną informacją, ma obowiązek udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, dana informacja nie jest informacją publiczną, albo że organ lub podmiot obowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw.
O bezczynności na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej można zatem mówić wówczas, gdy podmiot obowiązany do udzielenia informacji z mocy art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. w określonym w art. 13 ust. 1 tej ustawy terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku nie udziela jej, nie wskazuje innego terminu jej udostępnienia oraz przyczyn niezachowania terminu czternastodniowego (art. 13 ust. 2), nie powiadamia wnioskodawcy na piśmie o tym, że nie jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, dana informacja nie jest informacją publiczną, albo że informacją taką nie dysponuje, czy też informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, ewentualnie nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej lub umarzającej postępowanie (art. 16).
W niniejszej sprawie organ w odpowiedzi na wniosek skarżących, który wpłynął do siedziby organu w dniu 7 grudnia 2023 r., wystosował do nich w dniu 19 grudnia 2023 r. pismo, w którym ustosunkował się do wszystkich pytań objętych wnioskiem. W związku z powyższym, skoro obowiązany organ udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie 14 dni od jego wpływu, brak jest podstaw do formułowania zarzutu naruszenia art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżących, że odpowiedzi organu zawarte w piśmie z 19 grudnia 2023 r. były niewystarczające.
Odnosząc powyższe rozważania do treści tych pytań, uznać należy, że jedynie informacje objęte punktami od 5 do 8 (ilość grzywien nałożonych na lekarzy z uwagi na niezgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego, ilość niepożądanych odczynów poszczepiennych w postaci zgonu, ilość i rodzaj zgłoszonych niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz ilość wypłaconych odszkodowań za odczyny poszczepienne), stanowią informacje publiczne w rozumieniu u.d.i.p. Organ pismem z dnia 19 grudnia 2023 r. odniósł się do wszystkich tych pytań.
Ponadto wskazać należy, że w sytuacji, w której organ w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej informuje wnioskodawcę, że nie dysponuje żądaną informacją, nie można mu skutecznie zarzucić bezczynności w załatwieniu wniosku. Jest to bowiem zgodna z prawem forma załatwienia wniosku w przypadku nieposiadania przez jego adresata żądanej informacji publicznej. Sąd administracyjny nie posiada instrumentów prawnych, które pozwoliłyby mu, w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność, zweryfikować twierdzenie organu o nieposiadaniu danej informacji publicznej.
W pozostałym zakresie, a więc dotyczącym pytań od 1 do 4 oraz od 9 do 12, informacje nie posiadają waloru informacji publicznej i już tylko z tego względu – niezależnie od treści odpowiedzi udzielonych przez organ na te pytania – organowi nie można skutecznie zarzucić bezczynności. Informacji publicznej nie stanowią bowiem dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres określa art. 17 u.z.z.ch.z. w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Informacji publicznej nie dotyczą także skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. Informacji publicznej nie dotyczą też pytania z zakresu wiedzy medycznej. Nadto wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych oraz w zakresie regulacji prawa krajowego wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy bowiem polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym.
Skoro zagadnienia objęte pytaniami: 1-4 oraz 9-12 nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej, organ nie miał obowiązku udostępnienia tych informacji na zasadach określonych w art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p., ani też nie miał podstaw do wydania w odniesieniu do tej części wniosku decyzji odmownej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., bowiem forma ta zastrzeżona jest wyłącznie dla informacji mających charakter informacji publicznej, posiadanych przez adresata wniosku, które jednak nie mogą zostać udostępnione na wniosek (np. ze względu na ograniczenia przewidziane w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, nie można, w ocenie Sądu, zarzucić organowi bezczynności ani przewlekłości w prowadzeniu postępowania. Organ udzielił w terminie odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżących, na które obowiązany był odpowiedzieć, ponadto, pomimo braku obowiązku w tym zakresie, w miarę możliwości poinformował skarżących o kwestiach prawnych, których wyjaśnienia zażądali. Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył wskazanych w niej przepisów prawa z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeszcze raz należy bowiem podkreślić, że organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma obowiązku jej udostępnienia (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Nie ma również obowiązku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Organ nie może udostępnić informacji, której sam nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy winien nią dysponować (wyrok WSA w Krakowie z 11 sierpnia 2020 r., II SAB/Kr 83/20).
Z powyższych względów skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI