II SAB/Lu 7/04

II SAB/Lu 7/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-06-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grażyna Pawlos-Janusz
Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca/
Witold Falczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Pomoc publiczna
Skarżony organ
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 150, art. 37 par. 1, art. 16 par. 1, art. 145 par. 1, art. 232 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Grażyna Pawlos-Janusz Sędzia NSA, Wiesława Achrymowicz asesor WSA (spr.), Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2004 sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 23 lutego 2004 r. Z.W. złożył skargę na bezczynność Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, wywodząc nierozpoznanie skarg, jakie złożył w dniach: 11 kwietnia 2000 r., 27 kwietnia 2000 r. oraz 2 czerwca 2000 r., a w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr "[...]" z dnia "[...]".
Do skargi dołączył kserokopię swego pisma z dnia 12 stycznia 2004 r., kierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym, z odwołaniem do trybu zażaleniowego, statuowanego unormowaniem art. 37 § 1 kpa, wskazywał na niezałatwienie przez właściwy organ administracji jego sprawy w terminie, gdy należało z urzędu wznowić postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", o której w skardze.
W kolejnym piśmie złożonym w sprawie sądowoadministracyjnej, tytułem uzupełnienia uzasadnienia skargi na bezczynność organu podał, iż w dniu 11 kwietnia 2000 r. skierował skargę do Wojewody na pierwszoinstancyjną decyzję z dnia "[...]"., przekazaną następnie Kierownikowi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, wyczerpując jednocześnie drogę odwoławczą, w wyniku której Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję o odmowie przyznania odwołującemu się pomocy społecznej w zakresie specjalistycznych usług opiekuńczych. Następnie w dniu 27 kwietnia 2000 r. złożył kolejne pismo, kierowane do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, stanowiące w przekonaniu autora uzupełnienie skargi z dnia 11 kwietnia 2000 r. Z tych okoliczności wywodził stanowisko, iż w oparciu o wskazane skargi Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej miał obowiązek z urzędu wznowić postępowanie administracyjne, zakończone drugoinstancyjną decyzją z dnia "[...]" Samorządowego Kolegium Odwoławczego, powoływaną wyżej, a to na mocy art. 145 § 1 pkt 4 kpa i art. 235 kpa. W dalszej kolejności podnosił, że w dniu 2 czerwca 2000 r. skierował ponownie skargę do Urzędu Gminy na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", a otrzymaną w dniu 15 maja 2000 r., także przez organ pominiętą. Zarzucił, że organ rozpatrujący sprawę merytorycznie w pierwszej instancji uzyskał wadliwą opinię z Poradni Zdrowia Psychicznego i nie przedstawił organowi drugiej instancji wszystkich istotnych dokumentów, pomijając: zaświadczenie lekarskie z dnia 24 sierpnia 1999 r., jadłospis z dnia 19 lutego 2000 r., wywiad z dnia 20 grudnia 1999 r. i z dnia 16 marca 2000 r. oraz załączniki do wniosków składanych w dniu 3 listopada 1999 r., 5 listopada 1999 r., dwa 10 listopada 1999 r., 7 stycznia 2000 r., gdy błędnie odwołał się do opinii lekarskiej, wskazując na treść zaświadczenia z dnia 3 marca 2000 r. Przytoczone okoliczności, zdaniem skarżącego, nakładały na właściwy organ obowiązek wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu na mocy art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
W odpowiedzi na skargę, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wnosił o jej oddalenie. Wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia "[...]", odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego z odmową wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tegoż organu z dnia "[...]" o numerze "[...]", odmawiającą przyznania pomocy społecznej w zakresie specjalistycznych usług opiekuńczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Zgodnie z unormowaniem art. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kognicji sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie zgodności z prawem. W tym kontekście zarzuty skargi Z. W., wskazujące na bezczynność organu administracji, są pozbawione podstaw prawnych.
Rozważania prawne należy rozpocząć od stwierdzenia, iż jak to wynika z akt postępowania administracyjnego, o odmowie przyznania skarżącemu pomocy społecznej w zakresie specjalistycznych usług opiekuńczych orzekały organy administracji z wyczerpaniem dwuinstancyjnego jego toku, gdy Z. W. zainicjował drogę odwoławczą. Okoliczność ta determinuje właściwość organu do rozpoznania podania o wznowienie postępowania administracyjnego w tej sprawie. W świetle art. 150 § 1 kpa co do zasady przyznana została ona kompetencji organu drugoinstancyjnego, to jest w badanej sprawie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, właściwemu także gdy rozważać hipotezę art. 150 § 2 kpa, a to zważywszy unormowanie szczególne zawarte w § 3 przywołanego art. 150 kpa. W tym stanie prawnym, gdy odwołać się do przepisu art. 37 § 1 kpa, skarżący prawidłowo skierował zażalenie, dotyczące wywodzonej bezczynności, właśnie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, lecz błędnie następnie skierował skargę na bezczynność ze strony organu administracji powołanego do rozpoznania żądania wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy przyznania mu określonej kategorii świadczeń z tytułu pomocy społecznej, wskazując na Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, nie zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący nie może zasadnie zarzucać bezczynności organowi i to w postaci braku powzięcia rozstrzygnięcia z urzędu, gdy jest on co do zasady niewłaściwym do rozpoznania sprawy. Należy podzielić stanowisko prawne, iż skarga na bezczynność może być skierowana jedynie przeciwko organowi właściwemu do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji, którym w sprawie niniejszej, podlegającej ocenie na gruncie unormowań regulujących instytucję wznowienia postępowania administracyjnego, zważywszy jego przedmiot w aspekcie materialnoprawnym oraz wyczerpany tok instancji, jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Tak też Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie IV SAB 177/00 /niepubl./.
Już ta jedynie wadliwość skargi, gdy skarżący kieruje ją przeciwko niewłaściwemu do rozpoznania sprawy organowi administracyjnemu, stanowi o jej prawnej niezasadności.
W dalszej kolejności należy stwierdzić, iż organy administracyjne, wbrew twierdzeniom skarżącego, zbadały jego stanowisko w aspekcie przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych z tytułu pomocy społecznej, zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" o numerze "[...]".
W tym przedmiocie orzekał najpierw Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej , w wyniku już ponownego rozpoznania sprawy, odmawiając wznowienia postępowania z wniosku Z. W. decyzją z dnia 11 grudnia 2001 r. Stała się ona ostateczną, a następnie prawomocną, wobec odrzucenia skargi złożonej przez Z. W. z pominięciem wyczerpania toku instancji, co nastąpiło mocą postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 18 stycznia 2002 r. w sprawie II SA/Lu 17/02.
Kolejny raz, w sposób ostateczny, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" odmówiło Z.W. uznania za skuteczny wniosku o wznowienie kwestionowanego przezeń postępowania administracyjnego.
Wskazane decyzje, negatywnie przesądzające zasadność wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie odmowy przyznania określonej kategorii świadczeń z pomocy społecznej, jako ostateczne, a niewzruszone w nadzwyczajnych trybach, funkcjonują w obrocie prawnym, korzystając z przymiotu trwałości, statuowanej zasadą zawartą w art. 16 § 1 kpa. W rezultacie zaistniałej sytuacji prawnej, badanie ich zgodności z prawem nie podlega w tej sprawie kognicji sądowoadministracyjnej. Ich funkcjonowanie w obrocie prawnym daje w dalszej konsekwencji podstawę do stwierdzenia, w sposób wiążący, iż organy administracji w świetle twierdzeń i okoliczności przytoczonych przez skarżącego, negatywnie przesądziły w swych rozstrzygnięciach istnienie prawnych podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego, którego prawidłowość podważał, gdy rozważać przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa, w aspekcie procedowania organów merytorycznie rozstrzygających żądanie o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej w zakresie specjalistycznych usług opiekuńczych. Wyrażona w tych decyzjach ocena prawna odwoływała się między innymi do prawidłowości dokumentów przyjętych za podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia, spośród tych złożonych przez wnioskodawcę i zgromadzonych przez organ z urzędu, a dalej do oceny ich znaczenia dla wyniku sprawy w aspekcie wiarygodności, którego to rozstrzygnięcia zgodność z prawem była następnie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie II SA/Lu 688/00 Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie, przy jej pozytywnym wyniku, gdy skarga Z. W. mocą wyroku we wskazanej sprawie, z dnia 14 grudnia 2000 r. została prawomocnie oddalona.
Zatem prezentowane w rozpoznawanej skardze stanowisko jej autora o wywodzonej bezczynności organu administracji, ze wskazaniem na pisma skierowane przed powzięciem rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia zakończonego już ostatecznie i prawomocnie postępowania administracyjnego, podlega ocenie jako pozbawione jurydycznej racji, a stanowiące jedynie kontynuację polemiki z faktyczną i prawną podstawą merytorycznej decyzji organu, gdy w istocie żądanie skarżącego wznowienia postępowania administracyjnego we wskazanym przedmiocie, zakończonego w sposób, który go nie zadowala, zostało rozpoznane. Jakkolwiek wywodzi je skarżący z treści kilku pism, to proceduralnie stanowiły jeden wniosek, kolejno uzupełniany, który organ był zobligowany rozpoznać, jako jedną sprawę, co uczynił decyzją chronologicznie późniejszą w świetle całokształtu podnoszonej argumentacji, co nastąpiło zgodnie z art. 235 § 1 kpa.
W tym miejscu należy wskazać, iż jeżeli Z. W. oceniał rozstrzygnięcie, nieuwzględniające żądanie wznowienia postępowania administracyjnego, odmawiającego przyznania określonej kategorii świadczeń z pomocy społecznej, jako błędne, naruszające prawo i jego słuszny interes, winien był rozważyć drogę odwoławczą, a dalej, stosownie do okoliczności, sądowoadministracyjną z zachowaniem reżimu formalnoprawnego, gdy każdorazowo decyzje mu doręczone zawierały pouczenie co do prawa, terminu i sposobu występowania z właściwymi środkami.
Reasumując, rozpoznawana skarga, zarzucająca organowi w niej wskazanemu bezczynność, w zakresie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", jest niezasadna, gdy jego procedowanie zrealizowało dyspozycję art. 235 § 1 kpa.
Z tych względów, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.