I OSK 13/16

II SAB/Łd 213/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Robert Adamczewski
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Porczyński
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi K. P. i T. P. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łowiczu w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. MR
Uzasadnienie
K. P. i T. P., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, złożyli skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łowiczu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Pełnomocnik skarżących zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o:
1. zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łowiczu do rozpoznania wniosków skarżących o udostępnienie informacji publicznej z dnia 8 października 2022 r. i udzielenia informacji publicznej,
2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
4. zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wskazał, że K. i T. P. złożyli wnioski z dnia 8 października 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łowiczu w zakresie danych dotyczących szczepień ochronnych. Pismami z dnia 21 października 2022 r. organ udzielił w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania. Następnie pełnomocnik skarżących dodał, że według organu m.in. część pytań nie dotyczyła informacji publicznej, oraz uznano, że informacja jest przetworzona i zażądano wskazania interesu publicznego. Jednocześnie pełnomocnik skarżących dodał, że nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 8 października 2022 r. Ponadto, zdaniem pełnomocnika skarżących, przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające, aby uznać, że zrealizowano obowiązek udzielenia skarżącym informacji publicznej.
W odpowiedzi na tę skargę pełnomocnik Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łowiczu wniósł o oddalenie skargi w całości, jako niezasadnej oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Ponadto pełnomocnik organu wyjaśnił, że skarżący w żaden sposób nie sprecyzowali w jakim zakresie udzielone odpowiedzi uznają za niewystarczające.
Odnosząc się do zarzutów stawianych w skardze pełnomocnik organu podniósł, że skarżący odrębnymi pismami datowanymi na dzień 8 października 2022 r. działając na podstawie art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wnieśli o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemo-philus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?
3. Według informacji od prof. I. P.-S. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
Następnie pełnomocnik organu wskazał, że pismami z dnia 21 października 2022 r., znak: PPIS.SEP.4100.30.2022.AS i PPIS.SEP.4100.31.2022.AS adresowanymi do skarżących organ wyjaśnił, że w zakresie pytania 1, 3, 4, 9, 10, 11 i częściowo w zakresie pytania 2 wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, a tym samym brak jest podstaw prawnych do udzielenia na nie odpowiedzi. Dodatkowo organ poinformował skarżących, że w zakresie danych wnioskowanych w pkt 5, 6, 8 oraz częściowo w zakresie pkt 2 nie jest w ich posiadaniu. W odniesieniu do danych wnioskowanych w pkt 7 organ wyjaśnił, że wnioskowane informacje stanowią informację przetworzoną wobec powyższego wezwał skarżących w terminie 7 dni do wykazania, że uzyskanie wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przedmiotowe wezwanie pozostało bez odpowiedzi wobec powyższego decyzjami z dnia 8 listopada 2022 r. znak: PPIS.SEP.9022.3.2022.AS oraz znak: PPIS.SEP.9022.4.2022.AS organ odmówił skarżącym udostępnienia przetworzonej informacji publicznej w postaci szczegółowych danych dotyczących ilości ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łowiczu w ciągu ostatnich 5 lat. Od przedmiotowych decyzji skarżący nie wnieśli odwołania w przypisanym terminie w związku z czym stały się one ostateczne i prawomocne.
Odwołując się do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz poglądów orzecznictwa pełnomocnik organu wyjaśnił, że słusznie za informację publiczną nie zostały uznane informacje dotyczące ilości lat, przez które maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki na określone we wniosku choroby (pkt 1), czy też informacja dotycząca sposobu w jaki lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki i wskazania badań, które może wykonać w tym zakresie (pkt 11). Pytania te nie tylko dotyczą stricte wiedzy medycznej a nie spraw publicznych, ale ponadto mają charakter abstrakcyjny i odnoszą się nie tyle do sfery faktów co do sfery wiedzy posiadanej przez organ. Również pytania dotyczące przyczyny braku prowadzenia listy osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień (pkt 2), pytania dotyczące osoby, która ustala listę przeciwskazań do szczepień i odpowiedzialności za te ustalenia (pkt 4), czy stricte pytania dotyczące sprzeczności przymusu administracyjnego z art. 47 Konstytucji (pkt 9) i możliwości dochodzenia odszkodowania za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych (pkt 10) nie mogą być uznane za pytania dotyczące informacji publicznej w swej istocie dotyczą bowiem wykładni obowiązujących przepisów prawa.
W dalszej kolejności pełnomocnik organu zwrócił uwagę, że nie stanowią również informacji publicznej pytania dotyczące prawdziwości zalecenia przez Światową Organizację Zdrowia szczepień ochronnych (pkt 12), które nie tylko nie dotyczy faktów, ale również nie dotyczy działalności organów władzy publicznej. Za informacje publiczną nie może zostać również uznane pytanie dotyczące ilości szczepień odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania organu. Jednocześnie pełnomocnik organu podkreślił, że żaden z obowiązujących przepisów prawa nie obliguje lekarzy do przekazywania państwowemu inspektorowi sanitarnemu informacji o odroczonym szczepieniu, tym samym organ nie tylko nie posiada, ale również nie ma prawnych możliwości zweryfikowania rzeczywistej ilość szczepień odroczonych na terenie swojego działania.
Odwołując się do orzecznictwa pełnomocnik organu podniósł również, że organ nie pozostaje w bezczynności w zakresie żądanych informacji dotyczących ilości grzywien nałożonych na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego (pkt 5) oraz dotyczących podania ilości dzieci i dorosłych do 19 roku życia, którzy zmarli do 4 tygodni od szczepienia (pkt 6), bowiem organ takich informacji nie posiada, o czym skarżący zostali poinformowani w ustawowym terminie pismami z dnia 21 października 2022 r., znak: PPIS.SEP.4100.30.2022.AS oraz znak: PPIS.SEP.4100.31.2022.AS.
Nadto pełnomocnik organu wyjaśnił, że za informację publiczną nie może być również uznana żądana informacja dotycząca statystyki wykonania szczepień u osób narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej (pkt 3). Organ nie tylko nie wytwarza takich informacji, ale nie jest również w ich posiadaniu. W przypadku uznania przez Sąd, że żądana informacja ma jednak charakter informacji publicznej, organ wskazuje, że stosownie do treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznym. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej ustawa określa zasady i tworzy podstawy rzetelnego, obiektywnego, profesjonalnego i niezależnego prowadzenia badań statystycznych, których wyniki mają charakter oficjalnych danych statystycznych, oraz ustala organizację i tryb prowadzenia tych badań i zakres związanych z nimi obowiązków. W świetle art. 14 w/w ustawy wyniki obliczeń, opracowań i analiz dokonanych na podstawie zebranych w badaniach statystycznych statystyki publicznej danych statystycznych, zwane dalej "wynikowymi informacjami statystycznymi", są powszechnie dostępne, (ust. 1) Statystyka publiczna zapewnia równoprawny, równorzędny i równoczesny dostęp do wynikowych informacji statystycznych, a w szczególności do podstawowych wielkości i wskaźników, (ust. 2) Rodzaje wynikowych informacji statystycznych oraz formy i terminy ich udostępnienia są ustalane w programie badań statystycznych statystyki publicznej, (ust. 3) Wynikowe informacje statystyczne są ujmowane w programie badań statystyki publicznej, o którym mowa w ust. 3, z uwzględnieniem ustawowego usytuowania poszczególnych zadań publicznych, (ust. 4) Udostępnianie i przechowywanie informacji statystycznych reguluje zaś Rozdział 5 w/w ustawy (art. 36 - 39) nakładający na GUS obowiązek ogłaszania, udostępniania i rozpowszechniania wynikowych informacji statystycznych. Zwrócić również należy ponadto uwagę, że stosownie do treści art. 21 ust. 2 w/w ustawy służby statystyki publicznej mogą: 1) prowadzić na indywidualne zamówienia badania statystyczne nieobjęte programem badań statystycznych statystyki publicznej; 2) wykonywać na zlecenie dodatkowe opracowania i analizy, wykorzystując w tym celu również dane zgromadzone w badaniach objętych programem badań statystycznych statystyki publicznej. Ponieważ tryb dostępu określony w ustawie o statystyce publicznej stanowi lex specialis w stosunku do trybu dostępu określonego przepisami u.d.i.p. również w przypadku żądania informacji dotyczącej statystyki szczepień nie będą miały zastosowanie przepisy u.d.i.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Na wstępie należy podkreślić, iż niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem K. P. i T. P. wnieśli skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łowiczu w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Właściwość sądów administracyjnych w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902), zwanej u.d.i.p. stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, zaś skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.
W tego rodzaju sprawach, w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu w niniejszej sprawie była skarga K. P. i T. P. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łowiczu w zakresie udzielenia informacji publicznej, w związku z ich wnioskami z dnia 8 października 2022 r. Skarżący nie kwestionują przy tym, iż organ udzielił odpowiedzi na ich wnioski pismami z dnia 21 października 2022 r. W ocenie skarżących, organ udzielił jednak odpowiedzi niepełnej, niewystarczającej do uznania, iż wywiązał się z obowiązku udostępnienia informacji publicznej.
Na początku tej części rozważań należy przypomnieć, iż stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Do organów władzy publicznej niewątpliwie należą państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, którzy – jako organy rządowej administracji zespolonej w powiecie – wykonują zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 338, powoływanej dalej jako: "u.p.i.s.").
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Ponadto przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub wymijającej, czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, i tym samym niewyczerpującej żądania wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z 10 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 13/16, publ. CBOSA). Skarga na bezczynność ma więc na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu, należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim podmiotowy i przedmiotowy, a wynikający z przepisów prawa obowiązek działania (ewentualnie wszczęcia postępowania) i podjęcia stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, że obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia, bądź nie wywiązuje się z niego w należytym zakresie.
Realizując powinności wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ podejmuje dwojakiego rodzaju działania - załatwia sprawę w drodze czynności materialno-technicznej albo wydaje decyzję. Czynnością materialno-techniczną (np. w formie pisemnej) udziela żądanej informacji lub informuje o tym, że: 1) wniosek nie znajduje oparcia w przepisach prawa; 2) żądana informacja nie jest informacją publiczną; 3) organ nie jest w posiadaniu informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania (np. BIP itp.); 4) nie ma podstaw do zastosowania trybu określonego w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Decyzję natomiast wydaje się w przypadku: 1) odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na przesłanki ograniczające dostępność; 2) odmowy udostępnienia informacji przetworzonej z powodu nie wykazania interesu publicznego; 3) umorzenia postępowania, jeżeli wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji, stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
Powyższe działania, stosownie do treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ winien podjąć, co do zasady, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten dotyczy nie tylko czynności udostępnienia informacji publicznej, ale również wydania decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, poinformowania wnioskującego, że organ nie jest w posiadaniu informacji publicznej, albo że żądana informacja nie jest informacją publiczną (por. wyrok NSA z 9 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 6863/21, publ. CBOSA).
Jak wskazano powyżej, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łowiczu udzielił skarżącym pismami z dnia 21 października 2022 r. odpowiedzi na ich wnioski z dnia 8 października 2022 r. (oprócz punktu 7), zatem dochował terminu wskazanego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., czego skarżący nie kwestionują. W zakresie punktu 7 ww. wniosków, organ wydał decyzje z dnia 8 listopada 2022 r. odmawiające skarżącym udostępnienia przetworzonej informacji publicznej w postaci szczegółowych danych dotyczących ilości ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łowiczu w ciągu ostatnich 5 lat. Jednak zdaniem skarżących zaistniała w sprawie bezczynności organu, a świadczy o niej – ich zdaniem - udzielenie odpowiedzi niepełnej, nieudostępnienie przez organ wszystkich posiadanych informacji, objętych zapytaniami skarżących. Aby jednak ocenić, czy organ rzeczywiście pozostawał w bezczynności w udzieleniu informacji publicznej, należy przede wszystkim zbadać, czy wnioskowane przez skarżących dane rzeczywiście stanowiły informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, jest władny do analizy powyższej kwestii, pomimo że nie była ona między stronami sporna.
Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych, rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1846/18, publ. CBOSA).
W orzecznictwie przyjęto również, że co do zasady informację publiczną stanowią informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Bk 127/22, wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt II SAB/Lu 10/23, publ. CBOSA). Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz.U. Nr 254, poz. 1711, dalej jako "r.n.o.p."). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.).
Podkreślić jednak należy, że stosownie do art. 17 u.z.z.ch.z. organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach. Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań.
Wskazać należy również, że organy inspekcji sanitarnej nie są dysponentami informacji, dotyczących kwestii odszkodowawczych, związanych z niepożądanymi odczynami szczepiennymi, bowiem organem właściwym przy dochodzeniu takich świadczeń jest Rzecznik Praw Pacjenta. Świadczenia te wypłacane są z kierowanego przez RPP Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, zatem to ten organ jest właściwy do udzielenia informacji odnośnie procedury zgłaszania i dochodzenia roszczeń związanych z niepożądanymi odczynami poszczepiennymi, a także statystyk odnośnie wypłaty odszkodowań.
W judykaturze przyjęto także stanowisko, zgodnie z którym informacje dotyczące polityki szczepień ochronnych, prawidłowości zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej, ochrony zdrowia, wiedzy i praktyki medycznej, w tym metod postępowania leczniczego nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy, dlatego też organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia. Uwagi te należy odnieść również do pytań dotyczących wiedzy prawniczej, zmierzających do udzielania porady prawnej i dokonania przez organ wykładni przepisów, bądź oceny ich zgodności z Konstytucją RP. Wreszcie nie stanowią informacji publicznej zagadnienia związane z działalnością organizacji międzynarodowej (Światowej Organizacji Zdrowia), bowiem nie dotyczą polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 164/22; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 132/19; wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 139/22, publ. CBOSA).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy podkreślić, iż nie wszystkie dane, o które wnioskowali K. P. i T. P. mają walor informacji publicznej. Wobec tego organ nie był zobowiązany do ich udostępnienia. Ponadto w zakresie pytań dotyczących informacji, których organ nie posiadał, zobowiązany był – co też uczynił – poinformować skarżących, o nie dysponowaniu wnioskowanymi informacjami.
Natomiast w zakresie punktu 7 wniosków skarżących z dnia 8 października 2022 r. organ stwierdził, iż stanowią informację przetworzoną i przed wniesieniem przedmiotowej skargi wydał (oraz doręczył skarżącym) decyzje z dnia 8 listopada 2022 r. odmawiające udostępnienia wnioskowanych w tym punkcie informacji, jako informacji przetworzonej.
Reasumując, organ udzielił odpowiedzi na postawione pytania, zarówno wskazując, iż w odniesieniu do danej wnioskowanej informacji nie jest w jej posiadaniu lub nie stanowi ona informacji publicznej, a nadto wydał decyzje o odmowie udzielania informacji w zakresie punktu 7, klasyfikując jako informację przetworzoną. Podkreślić w tym miejscu należy, że nie można czynić organowi zarzutu bezczynności w dostępie do informacji publicznej, kiedy poinformuje on wnioskodawcę w przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w terminie, iż nie posiada wnioskowanej informacji, bowiem jest to przewidziana prawem forma załatwieniu wniosku w przypadku nieposiadania przez jego adresata żądanej informacji publicznej. Nadto zaznaczyć należy, iż Sądowi trudno jest się odnieść do zarzutu bezczynności Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łowiczu, polegającej na udzieleniu niepełnej informacji, skoro skarżący w treści swojej skargi nie sprecyzowali, na czym miałoby polegać to uchybienie. Nie wskazali, na które, ich zdaniem, pytania organ odpowiedział w sposób niewystarczający dla wywiązania się z obowiązku udzielenia informacji publicznej, ani też nie uprawdopodobnili, iż organ nie udostępnił danych, które posiada, a które objęte zostały żądaniem wnioskodawców. W ocenie zatem Sądu, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łowiczu rozpatrzył wnioski skarżących z dnia 8 października 2022 r. i udzielił odpowiedzi oraz w pozostałym zakresie wydał decyzje z dnia 8 listopada 2022 r. Nie sposób zatem zarzucić organowi administracji bezczynności w dostępie do informacji publicznej.
Natomiast biorąc pod uwagę przytoczone wyżej stanowisko orzecznictwa, należy stwierdzić, iż pytania dotyczące bowiem specjalistycznej wiedzy medycznej, procedury wypłaty odszkodowań za niepożądane odczyny poszczepienne, konstytucyjności przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych oraz działalności organizacji międzynarodowej – Światowej Organizacji Zdrowia, nie stanowią informacji publicznej.
Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
/a.tp.