II SAB/Lu 53/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-06-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejstraż granicznaklauzula zastrzeżonepostępowanie dyscyplinarnebezczynność organuustawa o ochronie informacji niejawnychprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

WSA w Lublinie zobowiązał Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej daty nadania klauzuli "zastrzeżone" aktom postępowania dyscyplinarnego, oddalając skargę w pozostałej części.

Fundacja F. L. złożyła skargę na bezczynność Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej klauzuli "zastrzeżone" nadawanej aktom postępowań dyscyplinarnych. Sąd uznał, że organ pozostaje w bezczynności jedynie w zakresie pytania o datę nadania klauzuli konkretnym aktom, zobowiązując go do jej udostępnienia w terminie 14 dni. W pozostałym zakresie skarga została oddalona, a sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Fundacja F. L. wniosła skargę na bezczynność Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, dotyczącej pytań o klauzulę "zastrzeżone" nadawaną aktom postępowań dyscyplinarnych. Organ twierdził, że udzielił wyczerpujących odpowiedzi, odwołując się do przepisów ustawy o ochronie informacji niejawnych. Sąd administracyjny w Lublinie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał skargę za zasadną jedynie w części dotyczącej pytania o konkretną datę nadania klauzuli "zastrzeżone" aktom postępowania dyscyplinarnego. W tym zakresie zobowiązał Komendanta do załatwienia wniosku w terminie 14 dni. W pozostałych punktach wniosku (dotyczących ogólnych zasad nadawania klauzuli) sąd uznał odpowiedź organu za wystarczającą i oddalił skargę. Stwierdzono również, że bezczynność organu w jednym punkcie nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Zasądzono zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ pozostaje w bezczynności w zakresie pytania o konkretną datę nadania klauzuli "zastrzeżone" aktom postępowania dyscyplinarnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informacja o dacie nadania klauzuli "zastrzeżone" konkretnym aktom postępowania dyscyplinarnego stanowi informację publiczną i nie została ona rozstrzygnięta wcześniejszymi decyzjami organu dotyczącymi innego wniosku. W związku z tym organ był zobowiązany do jej udostępnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.o.i.n. art. 5 § 4

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych

u.o.i.n. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych

u.o.i.n. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.SG art. 5 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pozostaje w bezczynności w zakresie pytania o konkretną datę nadania klauzuli "zastrzeżone" aktom postępowania dyscyplinarnego, ponieważ informacja ta nie została objęta wcześniejszymi decyzjami odmownymi dotyczącymi innego wniosku. Ponowne wniesienie skargi na bezczynność jest dopuszczalne po odrzuceniu poprzedniej skargi z powodu braków formalnych.

Odrzucone argumenty

Organ udzielił wyczerpujących odpowiedzi na wszystkie pytania wniosku, odwołując się do obowiązujących przepisów prawa. Wniosek skarżącej w całości dotyczył informacji o obowiązujących przepisach prawa, które nie są informacją publiczną. Poprzednia skarga na bezczynność została prawomocnie osądzona i nie można wnosić kolejnej skargi w tej samej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

nie stanowi podstawy do uznania skargi za niedopuszczalną rozstrzygnięcie formalne w postaci odrzucenia skargi nie wywołuje powagi rzeczy osądzonej nie można skutecznie poszukiwać jej w treści przepisów u.o.i.n. nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że żądanie objęte powyższym pytaniem zostało już rozstrzygnięte powołanymi w piśmie z dnia 12 grudnia 2024 r. i w odpowiedzi na skargę decyzjami...

Skład orzekający

Bartłomiej Pastucha

sprawozdawca

Grzegorz Grymuza

sędzia

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność ponownego wniesienia skargi na bezczynność po odrzuceniu poprzedniej skargi z powodu braków formalnych. Kwalifikacja odpowiedzi organu odwołujących się do przepisów prawa jako wyczerpującego załatwienia wniosku o informację publiczną w określonych przypadkach. Rozróżnienie między ogólnymi pytaniami o procedury a pytaniami o konkretne daty nadania klauzul tajności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informację publiczną związanego z klauzulami tajności i postępowaniami dyscyplinarnymi w Straży Granicznej. Interpretacja dopuszczalności ponownego wniesienia skargi ma szersze zastosowanie proceduralne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej i bezczynności organu, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej. Wyjaśnia, kiedy odwołanie się do przepisów prawa jest wystarczającą odpowiedzią, a kiedy organ musi udzielić konkretnych informacji.

Czy odwołanie się do przepisów prawa to zawsze wyczerpująca odpowiedź na wniosek o informację publiczną? WSA w Lublinie wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Lu 53/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha /sprawozdawca/
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 par. 1 pkt 1, art. 149 par. 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4, art. 6 ust. 1 pkt 3,art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi F. L. na bezczynność Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej do załatwienia punktu 5 wniosku F. L. z dnia 28 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w załatwieniu punktu 5 wniosku wskazanego w punkcie I., nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza od Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej na rzecz F. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 29 kwietnia 2025 r. F. z siedzibą w L. (dalej także jako "skarżąca", "wnioskodawca" lub "Fundacja") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej (dalej także jako "organ" lub "Komendant") w sprawie wniosku z dnia 28 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 28 listopada 2024 r. Fundacja, reprezentowana przez Prezesa Zarządu K. J., za pośrednictwem poczty elektronicznej skierowała do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy klauzule "zastrzeżone" nadawane są wszystkim aktom postępowań dyscyplinarnych prowadzonych w Placówce Straży Granicznej w L.?
2. Z jakiego powodu akta postępowań dyscyplinarnych (wszystkich bądź niektórych) toczących się przed placówką Straży Granicznej w L. posiadają klauzulę "zastrzeżone"? Proszę podać konkretny powód.
3. Kto (imię, nazwisko, stopień służbowy) nadaje klauzulę "zastrzeżone" aktom postępowania dyscyplinarnego w Placówce Straży Granicznej w L.?
4. Czy nadanie aktom postępowania dyscyplinarnego klauzuli "zastrzeżone" obowiązuje bezterminowo czy na określony czas obowiązywania?
5. Kiedy (dzień, miesiąc, rok) nadano klauzulę "zastrzeżone" aktom postępowania dyscyplinarnego toczącego się wobec funkcjonariusza Placówki Straży Granicznej w L. w latach 2019-2023?
W odpowiedzi na wniosek Komendant pismem z dnia 12 grudnia 2024 r., przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, poinformował wnioskodawcę, że odpowiedzi na nadesłane pytania zostały wyczerpująco opisane i udzielone w uzasadnieniu przesłanej Fundacji decyzji Nr 44/01/2024 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13 listopada 2024 r., utrzymującej w mocy decyzję Nr 49 Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej z dnia 27 września 2024 r. w sprawie odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej w części dotyczącej prowadzonego postepowania dyscyplinarnego.
Jednocześnie organ przypomniał, że nadanie klauzuli tajności dokumentowi uzależnione jest od tego, czy zawiera on informacje niejawne, spełniające przesłanki ustawowe wskazujące, że należy mu nadać określoną w ustawie o ochronie informacji niejawnych klauzulę tajności. Z kolei nadanie informacjom niejawnym klauzuli "zastrzeżone" uregulowane jest art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 632 ze zm., dalej jako "u.o.i.n."), który stanowi, że "informacjom niejawnym nadaje się klauzulę "zastrzeżone", jeżeli nie nadano im wyższej klauzuli tajności, a ich nieuprawnione ujawnienie może mieć szkodliwy wpływ na wykonywanie przez organy władzy publicznej lub inne jednostki organizacyjne zadań w zakresie obrony narodowej, polityki zagranicznej, bezpieczeństwa publicznego, przestrzegania praw i wolności obywateli, wymiaru sprawiedliwości albo interesów ekonomicznych Rzeczypospolitej Polskiej". Z kolei określenie podmiotu uprawnionego do nadawania informacjom niejawnym klauzuli "zastrzeżone" uregulowane jest art. 6 ust. 1 u.o.i.n., zgodnie z którym "klauzulę tajności nadaje osoba, która jest uprawniona do podpisania dokumentu lub oznaczenia innego niż dokument materiału". Natomiast określenie terminu przez jaki informacje niejawne o klauzuli "zastrzeżone" podlegają ochronie uregulowane jest art. 6 ust. 2 u.o.i.n., który stanowi, że "informacje niejawne podlegają ochronie w sposób określony w ustawie do czasu zniesienia lub zmiany klauzuli tajności (...)".
Wskazując na powyższe, w zakresie pytań zawartych we wniosku organ odesłał Fundację do ww. decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej i Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży, jak również do zapisów zacytowanej ustawy, która reguluje kwestię nadawania klauzul tajności informacjo niejawnym.
W powołanej na wstępie skardze na bezczynność Fundacja wniosła o zobowiązanie organu do niezwłocznego ustosunkowania się do jej wniosku z dnia 28 listopada 2024 r. Zarzuciła, że organ pozostaje w bezczynności, uchylając się od udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte w przedmiotowym wniosku.
Skarżąca podniosła, że decyzje w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, powołane przez organ w piśmie z dnia 12 grudnia 2024 r., dotyczyły odpowiedzi na inne pytania, tj. na pytania o następującej treści:
1. Czy funkcjonariusz Placówki Straży Granicznej w L., wobec którego wszczęto w latach 2019-2023 postępowanie dyscyplinarne, był funkcjonariuszem publicznym? Jeśli tak, proszę o wskazanie jego stopnia oraz imienia i nazwiska.
2. Czy to postępowanie było wszczęte z urzędu, czy na wniosek? Proszę o udostępnienie treści wniosku o wszczęcie postępowania, a w przypadku braku takiego wniosku proszę o podanie pełnej podstawy prawnej tego postępowania i przepisów prawa, których naruszenie zarzucono obwinionemu funkcjonariuszowi.
3. Czy funkcjonariusz Placówki Straży Granicznej w L., wobec którego wszczęto w latach 2019-2023postęp0wanie dyscyplinarne to mężczyzna czy kobieta?
4. Jaki stopień służbowy posiadała osoba, która była osobą pokrzywdzoną postępowaniem obwinionego funkcjonariusza?
5. Czy osoba obwiniona dyscyplinarnie, pełniła jakąś funkcję w placówce (np. kierowniczą), jeśli tak, jaką?
6. Czy osoba obwiniona dyscyplinarnie nadal pracuje/pozostaje w służbie?
7. Czy osoba, która była osobą pokrzywdzoną postępowaniem obwinionego funkcjonariusza nadal pracuje/pozostaje w służbie?
8. Czy postępowanie zakończyło się? Jeśli tak to z jakim wynikiem? A jeśli nie, to na jakim jest etapie? Prosimy o kopię dokumentu zawierające rozstrzygnięcie kończące postępowanie.
9. Czy w związku z postępowaniem dyscyplinarnym toczyło się lub toczy postępowanie przed sądem?
10. Czy w tej sprawie złożono prywatny akt oskarżenia? Jeśli tak, to na jakim jest etapie? Proszę o podanie sygnatury sprawy i nazwę organu prowadzącego postępowanie.
11. Czy postawiono zarzuty karne? Jeżeli tak, to jakie? Proszę o podanie sygnatury sprawy i nazwę organu prowadzącego postępowanie.
12. Czy toczy się postępowanie przygotowawcze? Jeśli tak, wnoszę o udostępnienie treści aktu wszczynającego postępowanie.
W ocenie skarżącej, organ mylnie łączy dwa oddzielne postępowania, powołując się na postępowanie już zakończone, podczas gdy wniosek z dnia 28 listopada 2024 r. "otworzył" odrębne postępowanie.
Ponadto Fundacje podniosła, że charakter pytań zawartych we wniosku z dnia 28 listopada 2024 r. wyraźnie wskazywał na to, iż odpowiedź na nie powinna dotyczyć wyłącznie procedur obowiązujących w Placówce Straży Granicznej w L. Jeśli obowiązujące w ww. Placówce procedury wiernie odzwierciedlają stan prawny widniejący w ustawie, to zdaniem skarżącej organ powinien "po prostu na zadane pytania odpowiedzieć, podążając w ślad za zapisami tejże ustawy". Tymczasem pismo organu z dnia 12 grudnia 2024 r. sugeruje raczej uchylanie się od odpowiedzi, aniżeli samą odpowiedź.
W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o jej oddalenie w całości. Podniósł, że skarga nie znajduje uzasadnienia, albowiem organ – wbrew stanowisku skarżącego – pismem z dnia 12 grudnia 2024 r. udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej. W ocenie Komendanta, zważywszy na treść pytań zwartych w przedmiotowym wniosku, powołanie się na obowiązujące przepisy prawa stanowiło wyczerpującą odpowiedź.
Organ zwrócił uwagę, że pierwsze pytanie dotyczyło wskazania, czy klauzula "zastrzeżone" nadawana jest wszystkim aktom postępowań dyscyplinarnych prowadzonym w Placówce Straży Granicznej w L. Wnioskodawca nie zapytał zatem o czas przeszły (co uzasadniałoby odniesienie się do tej okoliczności w sposób historyczny), lecz o aktualną praktykę nadawania aktom klauzuli tajności, a ta, co oczywiste, wyznaczana jest obowiązującymi w tym zakresie przepisami powszechnie obowiązującego prawa. W świetle obowiązujących przepisów nie jest bowiem dopuszczalne, aby jakikolwiek podmiot zobowiązany do stosowania u.o.i.n. samodzielnie decydował o zasadach nadawania określonym dokumentom klauzuli tajności. Prawidłowo zatem w odpowiedzi na wspomniane pytanie odwołano się do obowiązujących powszechnie przepisów prawa.
Zdaniem Komendanta, także odpowiedź na drugie pytanie zawarte w piśmie z dnia 28 listopada 2024 r. wprost musiała odnosić się do przepisów rangi ustawowej. Przesłanki nadawania klauzuli są bowiem ściśle określone w u.o.i.n. i żaden podmiot podlegający rygorom tej ustawy nie jest uprawniony do ich modyfikowania na własne potrzeby. Ubocznie organ zwrócił uwagę, że przy nadawaniu klauzuli tajności konkretnemu dokumentowi nie wskazuje się powodu jej nadania.
Również odpowiedź na trzecie pytanie zawarte we wniosku z dnia 28 listopada 2024 r. musiała polegać na zacytowaniu obowiązujących w tym zakresie przepisów. Nie da się bowiem wprost wskazać kto nadaje aktom (ściślej dokumentom zgromadzonym w aktach) klauzulę tajności. Oczywistym jest, że w zależności od okoliczności mogą to być różni funkcjonariusze czy pracownicy danej jednostki organizacyjnej Straży Granicznej, a nawet podmiotów zewnętrznych. Nie sposób zatem wprost i konkretnie wskazać kto w Placówce Straży Granicznej w L. nadaje taką klauzulę tajności, jak życzyłby sobie tego wnioskodawca. Z art. 6 ust. 1 u.u.i.n. jednoznacznie wynika, że klauzulę tajności nadaje osoba uprawniona do podpisania danego, konkretnego dokumentu.
W ocenie Komendanta, odpowiedź na czwarte pytanie skarżącej również zawarta jest wprost w przepisach prawa, tj. w zacytowanym w piśmie z dnia 12 grudnia 2024 r. art. 6 ust. 2 u.o.i.n.
Organ podkreślił, że analiza uzasadnienia skargi wydaje się wskazywać, iż skarżąca błędnie przyjmuje, że w Placówce Straży Granicznej w L. obowiązują jakieś szczególne regulacje dotyczące kwestii podniesionych we wniosku, tymczasem w tym zakresie znajdują zastosowanie powszechnie obowiązujące przepisy prawa.
Odnosząc się do piątego pytania zawartego we wniosku z dnia 28 listopada 2024 r., organ wskazał, że Fundacja w dniu 13 września 2024 r. zwróciła się do Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec funkcjonariusza Placówki Straży Granicznej w L. oraz ewentualnych postępowań toczących się przed sądem w związku z prowadzonym postępowaniem dyscyplinarnym. W odpowiedzi na wniosek Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej decyzją Nr 49 z dnia 27 września 2024 r. odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej w części dotyczącej prowadzonego postepowania dyscyplinarnego, powołując się na treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako "u.d.i.p."), w związku z faktem iż akta postępowania dyscyplinarnego zostały opatrzone klauzulą tajności "zastrzeżone". Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Komendant Główny Straży Granicznej decyzją Nr 44/01/2024 z dnia 13 listopada 2024 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej. Skarga na powyższą decyzję złożona przez Prezesa Zarządu Fundacji została natomiast odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 2131/24.
W ocenie organu, zadając piąte pytanie wnioskodawca w istocie chciał niejako obejść wyżej wymienioną ostateczną decyzję o odmowie udostępnienia wspomnianych wyżej informacji. Okoliczność daty nadania wspomnianym aktom postępowania dyscyplinarnego klauzuli tajności była bowiem przez skarżącą podnoszona w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji. Związek zadanego pytania z wcześniej prowadzonym postępowaniem jest więc oczywisty.
Końcowo organ zwrócił uwagę, że w dniu 7 stycznia 2025 r. K. J. złożył w imieniu Fundacji skargę na bezczynność Komendanta w zakresie tożsamym jak obecnie procedowana skargą z dnia 29 kwietnia 2025 r. Poprzednia skarga Fundacji została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt II SAB/Lu 16/25.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podnieć, że nie stanowi podstawy do uznania skargi za niedopuszczalną powołana w odpowiedzi na skargę okoliczność, iż przedmiotowa skarga jest już drugą, skierowaną do tutejszego Sądu przez Fundację skargą na bezczynność Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w sprawie wniosku z dnia 28 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. W szczególności okoliczność ta nie wypełnia przesłanki odrzucenia skargi określonej w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Należy bowiem wskazać, że poprzednia skarga Fundacji w tej sprawie została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt II SAB/Lu 16/25, z powodu nieusunięcia w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 21 marca 2025 r. (postanowienie o stwierdzeniu prawomocności – k. 34 akt o sygn. II SAB/Lu 16/25), a więc przed wniesieniem przez Fundację kolejnej, rozpoznawanej obecnie skargi. W dacie złożenia ponownej skargi sprawa nią objęta nie była więc już w toku. Z kolei prawomocne rozstrzygnięcie wydane na skutek poprzedniej skargi Fundacji nie wywołuje powagi rzeczy osądzonej. Z przymiotu res iudicata nie korzysta bowiem rozstrzygnięcie formalne w postaci odrzucenia skargi. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że w prawomocne odrzucenie skargi nie uniemożliwia stronie wniesienia skargi powtórnie (por. np. postanowienia NSA: z dnia 28 lipca 2005 r., sygn. akt II OZ 126/05; z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 208/11; z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2316/12).
W sprawie nie wystąpiły także inne, wymienione w art. 58 § 1 p.p.s.a. przesłanki odrzucenia skargi, wobec czego zasadne było jej merytoryczne rozpoznanie. Podkreślić zwłaszcza należy, że skarga na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia, w tym wyłączony w tym przypadku jest obowiązek poprzedzenia skargi ponagleniem, przewidziany w art. 53 § 2b p.p.s.a. O braku takiego obowiązku decyduje specyfika postępowania o udostępnienie informacji publicznej, wynikająca z ograniczonego zastosowania w takim postępowaniu przepisów k.p.a. (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 678/11; z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12; z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2603/13; z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2830/18).
Oceniając skargę merytorycznie Sąd stwierdził natomiast, że w części jest ona zasadna. Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej pozostaje bowiem bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącej z dnia 28 listopada 2024 r. w zakresie żądania wyrażonego w punkcie 5 tego wniosku. Natomiast w zakresie odnoszącym się do pozostałej części przedmiotowego wniosku (pkt 1-4), skarga podlega oddaleniu.
W świetle poglądów orzecznictwa i doktryny, o bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) można mówić co do zasady wówczas, gdy w określonym w art. 13 ust.1 u.d.i.p. terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o informację publiczną, podmiot zobowiązany do jej udostepnienia nie udziela żądanej informacji w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.), ani też nie wydaje w tym terminie decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej lub umarzającej postępowanie (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Podjęcie powyższych czynności uzależnione jest jednak od stwierdzenia w pierwszej kolejności, że wniosek dotyczy informacji mającej charakter informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli bowiem wniosek nie dotyczy informacji publicznej, jego adresat winien jedynie powiadomić wnioskodawcę o tej okoliczności, natomiast skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie może wówczas zostać uwzględniona.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej należy do podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Do organów władzy publicznej niewątpliwie zaś należą komendanci oddziałów Straży Granicznej będący – zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz. U z 2024 r. poz. 915 ze zm.) – terenowymi organami Straży Granicznej.
Bezsporne jest nadto, że organ w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., odpowiedział na wniosek skarżącej z dnia 28 listopada 2024 r.
Kwestią sporną pozostaje natomiast ocena, czy odpowiedź udzielona pismem z dnia 12 grudnia 2024 r., czyni zadość obowiązkom ciążącym na organie z mocy przepisów u.d.i.p. Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga ustalenia, czy informacje przekazane przez organ w powyższym piśmie były adekwatne do treści pytań zadanych w przedmiotowym wniosku.
Sąd podziela ocenę organu wyrażoną w piśmie z dnia 12 grudnia 2024 r. i rozwiniętą w odpowiedzi na skargę, iż odpowiedzi na pytania zawarte w punktach 1-5 wniosku skarżącej, w istocie stanowią informację o obowiązujących przepisach prawa. Pytania zawarte w pkt 1 i 2 wniosku, dotyczące praktyki nadawania w Placówce Straży Granicznej w L. klauzuli "zastrzeżone" aktom postępowań dyscyplinarnych oraz powodów nadawania owej klauzuli, znajdują odpowiedź w treści art. 5 ust. 4 u.o.i.n., który określa kryteria decydujące o oznaczeniu określonych informacji niejawnych klauzulą "zastrzeżone". Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że o jego zastosowaniu w odniesieniu do poszczególnych informacji (w tym ewentualnie zawartych w aktach postępowań dyscyplinarnych) nie decyduje praktyka przyjęta w danej placówce Straży Granicznej, lecz każdorazowo wystąpienie przesłanek materialnoprawnych decydujących o nadaniu ww. klauzuli tajności.
Z kolei odpowiedzią na pytanie z pkt 3 wniosku jest treść art. 6 ust. 1 u.o.i.n., z którego wynika, że klauzulę tajności (w tym klauzulę "zastrzeżone") każdorazowo nadaje osoba, która jest uprawniona do podpisania dokumentu lub oznaczenia innego niż dokument materiału. W świetle tej regulacji przez osobę uprawnioną do nadania klauzuli tajności należy rozumieć osobę, która w zakresie realizowanych obowiązków i posiadanych upoważnień jest upoważniona do podpisania dokumentu. Jako zasadne ocenić więc należy stanowisko organu, iż nie jest możliwe udzielenie skarżącej odpowiedzi na pytanie 3 wniosku w innych sposób, niż właśnie poprzez przywołanie treści ww. unormowania, albowiem w świetle tego przepisu nadawanie klauzuli tajności nie jest uprawnieniem, które może być przypisane konkretnemu funkcjonariuszowi (lub grupie funkcjonariuszy) danej placówki Straży Granicznej, lecz w każdym odrębnym przypadku jest pochodną uprawnienia do podpisania dokumentu.
Odnośnie do pytania zawartego w pkt 4 wniosku z dnia 28 listopada 2024 r., również należy zgodzić się z organem, że jego konstrukcja przemawiała za odesłaniem wnioskodawcy do powszechnie obowiązującego przepisu – w tym wypadku do treści art. 6 ust. 2 u.o.i.n., z którego wynika, że ochrona informacji niejawnej wynikająca z nadanej jej klauzuli tajności, co do zasady obowiązuje do czasu zniesienia lub zmiany nadanej klauzuli – o ile osoba nadająca klauzulę nie określiła daty lub wydarzenia, po których nastąpi zniesienie lub zmiana klauzuli tajności. Przepis ten stanowi więc wyczerpującą odpowiedź na ogólne pytanie (nieodnoszące się do konkretnego dokumentu), czy nadanie aktom postępowania dyscyplinarnego klauzuli "zastrzeżone" obowiązuje bezterminowo, czy też ma określony czas obowiązywania.
W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Z kolei przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., wśród których wymienia m.in. informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (ust. 1 pkt 3 lit. "a"). Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., uwzględniającej nadto normatywne źródło prawa do informacji publicznej zawarte w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych, rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA/Wa 4059/02; M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29).
Na tle tak interpretowanego pojęcia informacji publicznej, w orzecznictwie i doktrynie różnie oceniana jest kwestia kwalifikacji na gruncie u.d.i.p. informacji o powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Według jednego z poglądów, domaganie się informacji o obowiązującym prawie nie nosi znamion informacji publicznej i w takim wypadku nie znajdują zastosowania przepisy u.d.i.p. (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1963/12; WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Bd 16/24). Według drugiego, odmiennego stanowiska, informacje o obowiązującym prawie - jako informacje o działalności władzy publicznej - są informacjami o sprawach publicznych, a tym samym informacjami publicznymi (tak np. T. R. Aleksandrowicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. IV – uwagi do art. 1, LexisNexis 2008).
W okolicznościach niniejszej sprawy, niezależnie od oceny, który z powyższych poglądów jest słuszny, organowi nie można skutecznie zarzucić bezczynności w załatwieniu wniosku Fundacji z dnia 28 listopada 2024 r. w zakresie pytań zawartych w pkt 1-4. Gdyby bowiem nawet uznać, że odpowiedzi na te pytania – pomimo, że wynikają z przywołanych wyżej przepisów u.o.i.n. – stanowią informację publiczną, jako informacja o zasadach funkcjonowania i trybie działania określonej jednostki Straży Granicznej, to wobec faktu, iż organ w piśmie z dnia 12 grudnia 2024 r., w odpowiedzi na tę część wniosku poinformował skarżącą o treści przepisów art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 1-2 u.o.i.n., stwierdzić należy, że ten zakres wniosku został załatwiony zgodnie z art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p.
Odmiennie natomiast ocenić należy odpowiedź organu na pytanie zawarte w pkt 5 wniosku skarżącej, tj. pytanie dotyczące daty nadania klauzuli "zastrzeżone" konkretnym aktom postępowania dyscyplinarnego, oznaczonego przez Fundację jako postępowanie toczące się wobec funkcjonariusza Placówki Straży Granicznej w L. w katach 2019-2023. Niewątpliwie informacja objęta tym pytaniem stanowi informację publiczną, wpisując się w kategorię wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p., a jako że dotyczy ona konkretnej czynności podjętej w określonej sprawie przez funkcjonariusza Straży Granicznej, nie sposób skutecznie poszukiwać jej w treści przepisów u.o.i.n. Jednocześnie nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że żądanie objęte powyższym pytaniem zostało już rozstrzygnięte powołanymi w piśmie z dnia 12 grudnia 2024 r. i w odpowiedzi na skargę decyzjami Komendanta Głównego Straży Granicznej i Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w przedmiocie odmowy udostepnienia informacji publicznej, podjętymi w wyniku postępowania zainicjowanego innym – wcześniejszym wnioskiem Fundacji, złożonym w dniu 13 września 2024 r. Analizując bowiem zakres przedmiotowy owego wniosku (którego treść, obejmująca 12 pytań, została przytoczona w treści skargi), nie sposób uznać, że obejmował on informację tożsamą z tą, do której odnosi się punkt 5 wniosku z dnia 28 listopada 2024 r. W konsekwencji nie można zaaprobować stanowiska, wedle którego wydanie powyższych decyzji zwalniało organ z obowiązku załatwienia ww. punktu wniosku w odrębnym postępowaniu, w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p., tj. poprzez udostępnienie żądanej informacji w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p.) lub poprzez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do załatwienia punktu 5 wniosku skarżącej z dnia 28 listopada 2024 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku (pkt I sentencji). Oceniając w dalszym toku postępowania, który ze wskazanych wyżej sposobów załatwienia tej części wniosku jest w okolicznościach niniejszej sprawy zasadny, organ winien w szczególności rozważyć, czy data oznaczenia wskazanych przez Fundację akt postępowania dyscyplinarnego klauzulą "zastrzeżone" wchodzi w zakres informacji objętych ochroną wynikającą z nadania tej klauzuli.
Uwzględniając skargę w powyższym zakresie Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a. – pkt II sentencji). Podkreślić trzeba, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Tymczasem organ w terminie odpowiedział na wniosek skarżącej, a udzielona odpowiedź czyniła zadość większości zawartym w tym wniosku pytaniom. Bezczynność organu w sprawie jednego z pięciu pytań objętych wnioskiem wynikła natomiast z błędnego uznania, że żądanie to zostało już uprzednio przez organ rozstrzygnięte w drodze decyzji. W tej sytuacji zaistniałej w sprawie bezczynności nie można przypisać rażącego charakteru.
Wobec prawidłowego załatwienia pozostałych punktów wniosku skarżącej z dnia 28 listopada 2024 r., skargę w tej części należało oddalić, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt III sentencji).
O zwrocie na rzecz skarżącej niezbędnych kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 złotych, Sąd orzekł z urzędu, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a. (pkt IV sentencji).
Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI