II SAB/LU 52/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie zobowiązał Szefa WCR do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej służby wojskowej komendanta straży miejskiej, uznając bezczynność organu, ale nie rażące naruszenie prawa.
Skarżący P.P. wniósł skargę na bezczynność Szefa WCR w Lublinie w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej przebiegu służby wojskowej J.W. w latach 1984-1990, w szczególności czy odbywał ją w ramach zasadniczej służby wojskowej lub ZOMO. Organ początkowo udzielił częściowych informacji, a następnie odmówił udostępnienia dalszych danych, uznając je za niebędące informacją publiczną i chronione przepisami o ewidencji wojskowej. WSA w Lublinie uznał skargę za dopuszczalną, stwierdził bezczynność organu w zakresie punktu trzeciego wniosku, zobowiązał do jego rozpoznania w terminie 14 dni, ale jednocześnie stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, odrzucając argumentację organu o braku interesu prawnego skarżącego i błędnej interpretacji przepisów o ewidencji wojskowej.
Sprawa dotyczyła skargi P.P. na bezczynność Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się informacji dotyczących przebiegu służby wojskowej J.W. w latach 1984-1990, w tym czy odbywał ją w ramach zasadniczej służby wojskowej lub ZOMO. Organ początkowo udzielił częściowych informacji, a następnie odmówił udostępnienia dalszych danych, uznając je za niebędące informacją publiczną i chronione przepisami o ewidencji wojskowej. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za dopuszczalną, odrzucając argument organu o konieczności wniesienia ponaglenia. Sąd stwierdził bezczynność organu w zakresie punktu trzeciego wniosku, zobowiązując go do jego rozpoznania w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. Jednocześnie sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, wskazując na błędną interpretację przepisów przez organ, a nie celowe zaniechanie. Sąd podkreślił, że prawo do informacji publicznej nie wymaga wykazywania interesu prawnego ani faktycznego, a informacje dotyczące służby wojskowej komendanta straży miejskiej, mimo potencjalnego związku z prywatnością, mogą stanowić informację publiczną, jeśli mają związek z pełnieniem funkcji publicznej. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, w tym w części dotyczącej punktu drugiego wniosku, uznając, że organ udzielił już informacji. Nie zasądzono kosztów postępowania, gdyż skarżący był zwolniony z ich ponoszenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, organ pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej punktu trzeciego wniosku, ponieważ nie wydał decyzji odmownej ani nie udostępnił informacji, a jedynie powiadomił w formie pisma.
Uzasadnienie
Organ nie zakończył postępowania w terminie, nie udostępnił informacji ani nie wydał decyzji odmownej, co stanowi bezczynność. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 2 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 2 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 10 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.o.o. art. 69
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 71 § 2
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 73
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.s.g. art. 24 § 8
Ustawa o strażach gminnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § 2b
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej nie wymaga wcześniejszego ponaglenia. Żądana informacja o przebiegu służby wojskowej funkcjonariusza publicznego stanowi informację publiczną. Organ pozostaje w bezczynności, nie udostępniając informacji ani nie wydając decyzji odmownej.
Odrzucone argumenty
Skarga niedopuszczalna z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia (ponaglenia). Żądane informacje nie są informacją publiczną. Dostęp do informacji ograniczony przepisami o ewidencji wojskowej. Skarżący ma konflikt z J.W. i zamierza użyć danych do celów niezgodnych z przeznaczeniem.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Informacje dotyczące przebiegu służby wojskowej nie należą do kategorii danych osobowych, więc art. 73 [ustawy o obronie Ojczyzny] tych informacji nie obejmuje. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem.
Skład orzekający
Anna Ostrowska
sprawozdawca
Grzegorz Grymuza
przewodniczący
Jacek Czaja
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi na bezczynność w sprawach o dostęp do informacji publicznej bez konieczności wnoszenia ponaglenia, interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście służby wojskowej funkcjonariusza publicznego oraz ograniczeń wynikających z ochrony prywatności i przepisów o ewidencji wojskowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu w zakresie dostępu do informacji publicznej i może wymagać analizy w kontekście konkretnych przepisów i okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa do informacji publicznej i jego ograniczeń, a także pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące dostępu do danych o funkcjonariuszach publicznych. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i dostępie do informacji.
“Czy informacje o służbie wojskowej komendanta straży miejskiej to tajemnica? WSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Lu 52/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Ostrowska /sprawozdawca/
Grzegorz Grymuza /przewodniczący/
Jacek Czaja
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 2 uts.2, atr. 5 ust.2, art.6 uts. 1 pkt 2 lit. d, art. 4 ust. 1 pk 1, art. 13, art. 14, art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 1997 nr 123 poz 779
art. 24 pkt 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2025 r. sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Szefa W. C. R. w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Szefa W. C. R. w L. do rozpoznania punktu trzeciego wniosku z 19 lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Szefa W. C. R. w L. w rozpoznaniu punktu trzeciego wniosku z 19 lutego 2025 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
We wniosku z 19 lutego 2025 r. P. P. zażądał od Szefa Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (dalej jako organ) udostępnienia informacji publicznej poprzez:
1) podanie informacji, czy w zasobach WCR L. znajdują się informacje dotyczące J. W. dotyczące rezerw lub odbytej służby wojskowej w latach 1984-1990;
2) podanie szczegółów dotyczących przebiegu służby J. W.: kiedy i gdzie odbył służbę w latach 1984-1990.
3) informacje, czy służba J. W. została odbyta w ramach zasadniczej służby wojskowej lub w Zmotoryzowanych Odwodach Milicji Obywatelskiej (ZOMO) lub innej zamiennie w latach 1984-1990.
W odpowiedzi na wniosek organ w piśmie z 21 lutego 2025 r. wskazał, że J. W. s. L. ur. 1965 r., od dnia [...] r. do dnia [...] r. pełnił służbę w formacjach uzbrojonych - policja w Jednostce Wojskowej Nr [...] R. na stanowisku strzelec.
W piśmie z 26 lutego 2025 r. skarżący wskazał, że udostępniona informacja jest błędna i ponownie zażądał odpowiedzi na pytanie trzecie zawarte we wniosku z 19 lutego 2025 r.
W odpowiedzi na pismo z dnia 26 lutego 2025 r. organ wyjaśnił, że w myśl art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.) oraz art. 73 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r. poz. 248) Szef Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego nie może udzielić żądanych informacji, ponieważ nie są one informacją publiczną. W związku z powyższym Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji nie wydaje decyzji odmownej, o której mowa w art. 16 u.d.i.p., ale powiadamia wnoszącego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa.
Niezależnie od powyższego organ wskazał, że organy wojskowe prowadzą ewidencję wojskową, o której mowa w art. 69 i następnych ustawy o obronie Ojczyzny. Stosownie do art. 71 ust. 2 pkt 1 lit. u/ ustawy obejmują one w szczególności informacje dotyczące przebiegu czynnej służby wojskowej lub jej form równorzędnych albo zastępczych, w tym postępowań dyscyplinarnych i wyróżnień. Zasady udostępniania danych z ewidencji wojskowej reguluje zaś art. 73 przedmiotowej ustawy, w myśl którego dane osobowe zgromadzone w ewidencji wojskowej mogą być udostępniane wyłącznie wymienionym tam podmiotom. Skoro wnioskodawca nie znajduje się w katalogu podmiotów, którym można udzielać informacji z ewidencji wojskowej, to nie jest upoważniony do uzyskiwania tych informacji.
Stanowisko to organ podtrzymał w piśmie z 20 marca 2025 r., stanowiącym odpowiedź na pismo skarżącego z 13 marca 2025 r., w którym skarżący zażądał dołączenia kopii dokumentacji dotyczącej przebiegu służby J. W..
P. P. wniósł skargę na bezczynność Szefa Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego polegającą na udzieleniu mu niepełnej informacji na temat przebiegu służby wojskowej J. W. i zażądał:
1) stwierdzenia, że organ pozostaje w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa,
2) zobowiązania Szefa Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego do rozpoznania wniosku i udzielenia informacji publicznej zgodnie z żądaniem,
3) stwierdzenia, że organ naruszył prawo, odmawiając udostępnienia informacji publicznych dotyczących przebiegu służby wojskowej J. W., w szczególności informacji dotyczących dat, miejsc służby, jednostek wojskowych oraz stopni wojskowych,
4) zobowiązania organu do udostępnienia żądanych informacji, w tym kopii dokumentacji, dotyczącej przebiegu służby wojskowej J. W. w latach 1984-1990,
5) obciążenia Wojskowego Centrum Rekrutacji kosztami postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Szef Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o jej o odrzucenie z uwagi na fakt, iż skarżący przed złożeniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie nie skorzystał z trybu ponaglenia, a tym samym nie wyczerpał środków zaskarżenia służących mu z mocy ustawy. W razie nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi, organ zażądał jej oddalenia jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację przedstawioną w korespondencji ze skarżącym. Organ dodał, że między skarżącym a J. W. (aktualnie będącym Komendantem Straży Miejskiej w Ś.) może istnieć konflikt i skarżący zamierza użyć danych będących w zasobie wojskowym do celów niezgodnych z ich przeznaczeniem. Realizacja prawa do informacji publicznej nie może służyć zaspokojeniu indywidualnych potrzeb wnioskodawcy w ramach tego konfliktu.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest dopuszczalna.
Wbrew stanowisku organu skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (zob. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., l OSK 601/05 oraz postanowienie NSA z 3 października 2007 r., I OSK 1382/07). W art. 9 pkt 3 lit. b/ ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), w art. 53 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po § 2 dodano m.in. § 2b. Zgodnie z tym przepisem, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. weszła w życie 1 czerwca 2017 r. Jednak wymóg wniesienia ponaglenia, o którym mowa w powołanym przepisie, nie znajduje zastosowania do spraw ze skarg na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Ponaglenie, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a., wprowadzone zostało do Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zmianę dotychczasowego art. 37 k.p.a. Zgodnie z art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r., art. 37 § 1 otrzymał brzmienie: stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Postępowanie w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem administracyjnym. Przepisy k.p.a. znajdują w nim zastosowanie jedynie w odniesieniu do decyzji wydawanych w razie odmowy udzielenia informacji publicznej i umorzenia postępowania w przypadkach określonych w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. zmieniająca k.p.a. oraz niektóre inne ustawy nie wprowadziła żadnych zmian w u.d.i.p. w tym zakresie. Z uwagi na to, że u.d.i.p. nie zawiera odesłania do stosowania k.p.a. w odniesieniu do całego postępowania o udostępnienie informacji publicznej, to - tak jak w poprzednim stanie prawnym nie miał zastosowania wymóg wniesienia zażalenia (art. 37 k.p.a.) - tak i obecnie wymóg wniesienia ponaglenia nie ma zastosowania przy wnoszeniu skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (art. 37 k.p.a.). W sprawach ze skarg na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej chodzi o doprowadzenie do jak najszybszej realizacji przez stronę jej konstytucyjnego prawa do informacji (po dokonaniu przez Sąd wcześniejszej oceny, co do tego, czy podmiot, którego skarga dotyczy jest podmiotem obowiązanym na gruncie u.d.i.p. oraz czy żądane informacje stanowią informacje publiczne na gruncie tej ustawy).
Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, należy wskazać, że -stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. - sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności. Istotą kontroli sądowej w sprawie ze skargi na bezczynność jest zatem zbadanie, czy organ w terminie zakreślonym przepisami prawa załatwił sprawę, czy też jej nie załatwił i ewentualne przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego, likwidacja opieszałości organu.
Na gruncie u.d.i.p. o bezczynności możemy mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Przepisy u.d.i.p. stanowią, że informacja publiczna która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), przy czym udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).
Zatem organ, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co do zasady udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku albo odmawia jej udostępnienia, wydając decyzję administracyjną lub umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie zwykłego pisma może nastąpić jedynie w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji bądź gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną.
W rozpoznawanej sprawie nie było sporne, że Szef Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, która znajduje się w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Organ ten nie udostępnił skarżącemu żądanej we wniosku z dnia 19 lutego 2025 r. informacji w zakresie odnoszącym się do punktu 3 tego wniosku. Nie wydał też w sprawie - w powyższym zakresie - decyzji o odmowie jej udostępnienia bądź umorzeniu postępowania, lecz powiadomił skarżącego w formie pisma (zawiadomienia), że wniosek nie dotyczy informacji publicznej, a ponadto informacje objęte wnioskiem gromadzone są w ewidencji wojskowej, z której dane udostępnia się wyłącznie organom i podmiotom wymienionym w art. 73 ustawy o obronie Ojczyzny, a skarżący do żadnej z tych kategorii podmiotów nie należy.
Stanowisko to nie jest zasadne.
W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d/ u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach.
W niniejszej sprawie skarżący zażądał udostępnienia posiadanych przez organ informacji dotyczących przebiegu służby wojskowej komendanta straży miejskiej w Ś. J. W., w tym udostępnienia informacji czy służba J. W. została odbyta w ramach zasadniczej służby wojskowej, czy w Zmotoryzowanych Odwodach M. Obywatelskiej (ZOMO) lub innej zamiennie w latach 1984-1990.
W pierwszej kolejności zwraca uwagę niekonsekwencja organu, który udostępnił skarżącemu informacje objęte punktem pierwszym i drugim wniosku tj., wskazał dokładnie okres i miejsce pełnienia służby wojskowej przez J. W. (od dnia [...]. do dnia [...] r. w Jednostce Wojskowej Nr [...] R. na stanowisku strzelec). Z kolei informację co do tego, czy służba J. W. została odbyta w ramach zasadniczej służby wojskowej lub w Zmotoryzowanych Odwodach Milicji Obywatelskiej (ZOMO) lub innej zamiennie, uznał za informację nie będącą informacją publiczną.
Jednak niezależnie od powyższego Sąd nie podziela stanowiska organu, że żądana przez skarżącego informacja nie jest informacją publiczną. Komendant straży miejskiej jest funkcjonariuszem publicznym jako kierownik samorządowej jednostki organizacyjnej – a ściśle samorządowej umundurowanej formacji powołanej do ochrony porządku publicznego na terenie gminy. W przypadku tego rodzaju formacji przebieg, w tym sposób odbycia, służby wojskowej może być elementem drogi zawodowej - zdobywania kwalifikacji i doświadczenia zawodowego. Ponadto z art. 24 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1763) wynika, że strażnikiem (a zatem również komendantem straży gminnej) może być osoba, która ma uregulowany stosunek do służby wojskowej.
Nie stanowi to jednak automatycznie o tym, że informacje i dokumenty objęte wnioskiem skarżącego, a dotyczące szczegółów przebiegu służby woskowej komendanta straży miejskiej, podlegają bezwarunkowemu udostępnieniu w całości. Mogą bowiem zawierać dane dotyczące prywatności wskazanego we wniosku funkcjonariusza. W takim przypadku nie tracą one charakteru informacji publicznej, przeciwnie - stanowią nadal informację publiczną z tym jednak zastrzeżeniem, że podlegają ograniczeniom wynikającym z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W myśl tego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu m.in. na prywatność osoby fizycznej. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna rezygnuje z przysługującego jej prawa.
Zakresem ograniczenia prawa dostępu do informacji ze względu na prywatność osoby fizycznej nie są zatem objęte te informacje o osobie pełniącej funkcję publiczną, które mają związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji. W każdym przypadku musi istnieć wyraźne powiązanie określonych informacji dotyczących osoby pełniącej funkcję publiczną z wykonywanymi przez nią zadaniami publicznymi, sprawowaną przez nią władzą publiczną, wydatkowaniem publicznych środków, dysponowaniem majątkiem publicznym, funkcjonowaniem tej osoby w instytucji publicznej. Co więcej, informacje podlegające ujawnieniu powinny być kwalifikowane jako oddziałujące na sferę publicznego funkcjonowania tej osoby, bo tylko wówczas usprawiedliwiona jest ingerencja w sferę życia prywatnego. Na podstawie orzecznictwa ukształtowanego w związku ze stosowaniem art. 5 ust. 2 u.d.i.p. dla ustalenia, że dana informacja dotycząca osoby pełniącej funkcję publiczną ma związek z pełnieniem tej funkcji, konieczne jest ustalenie, że związek ten ma charakter adekwatny. Organ powinien każdorazowo analizować, czy udostępnienie konkretnej informacji jest niezbędne z punktu widzenia celów prawa do informacji publicznej, a także czy nie narusza godności i intymności osoby, której taka informacja dotyczy, tj. ocenić, czy w sprawie zachodzą przesłanki ograniczające dostęp do informacji. Tylko stwierdzenie istnienia adekwatnego związku między żądaną informacją o osobie a pełnieniem przez nią funkcji publicznej uzasadnia danie prymatu dyspozycji art. 61 ust. 1 Konstytucji RP przed jej art. 51 ust. 1 i art. 47. Taki związek istnieje, gdy informacja wiąże się z funkcjonowaniem instytucji, w szczególności ma mieć znaczenie dla ukształtowania się poglądu o sposobie jej funkcjonowania. W każdym przypadku musi istnieć wyraźne powiązanie określonych faktów z życia z funkcjonowaniem osoby, której dotyczą, w instytucji publicznej (tak: A. Piskorz-Ryń, M. Sakowska-Baryła, E. Jarzęcka-Siwik [w:] B. Fischer, K. Izdebski, M. Jabłoński, M. Wilbrandt-Gotowicz, K. Wygoda, J. Wyporska-Frankiewicz, A. Piskorz-Ryń, M. Sakowska-Baryła, E. Jarzęcka-Siwik, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, LEX/el. 2025, art. 5).
Natomiast, jeżeli w ocenie organu żądana informacja jest wprawdzie informacją publiczną o osobie pełniącej funkcję publiczną, ale nie ma związku z pełnieniem tej funkcji, w tym nie dotyczy warunków powierzenia i wykonywania funkcji, wówczas jest objęta ochroną prywatności i organ takiej informacji nie udostępnia, chyba, że ta osoba zrzeknie się prawa do ochrony prywatności. Uznając, że zachodzą przesłanki, o jakich wyżej mowa, organ odmawia udostępnienia takiej informacji, jednakże stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., ma obowiązek zrobić to w procesowej formie decyzji administracyjnej, w której uzasadnieniu wykaże zaistnienie takich przesłanek i która będzie mogła zostać poddana klasycznej kontroli instancyjnej i ewentualnie - sądowej.
Odpowiedź organu na żądanie skarżącego zawarte w punkcie trzecim wniosku z 19 lutego 2025 r., uzupełnionego o żądanie przedstawienia w tym zakresie stosownych dokumentów, w formie pisma nie będącego decyzją czyni zarzut bezczynności organu w tym zakresie zasadnym i obliguje Sąd do zobowiązania organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do załatwienia wniosku w tym zakresie w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu wydanego w sprawie prawomocnego wyroku.
Organ nie zakończył postępowania dotyczącego udostępnienia informacji publicznej zawartej w punkcie trzecim wniosku z 19 lutego 2025 r. uzupełnionym o żądanie przedstawienia w tym zakresie stosownych dokumentów, udostępnieniem tej informacji bądź wydaniem decyzji o odmowie jej udostępnienia, a zatem pozostaje w bezczynności. Jednocześnie, w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki WSA: w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., II SAB/Bk 38/17; w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., II SAB/Kr 35/17). Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez wątpliwości, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać, mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację, w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony. Kierując się przedstawionymi kryteriami, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym zakresie uwzględniono, że brak terminowego załatwienia wniosku nie wynikał z celowego zaniechania organu, lecz błędnej interpretacji przepisów prawa. Organ każdorazowo bezzwłocznie ustosunkowywał się do żądań i stanowisk skarżącego. Zaistniała w sprawie bezczynność organu nie była spowodowana lekceważeniem podmiotu wnioskującego, czy też obowiązujących terminów załatwiania wniosków ani celowym przedłużaniem postępowania.
Jednocześnie należy podkreślić, że Sąd nie mógł wziąć pod uwagę stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, że "między skarżącym a J. W. (aktualnie będącym Komendantem Straży Miejskiej w Ś.) może istnieć konflikt i skarżący zamierza użyć danych będących w zasobie wojskowym do celów niezgodnych z ich przeznaczeniem". Przepis art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. stanowi bowiem, że prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 czerwca 2023 r. (III OSK 763/22), wskazany w art. 2 ust. 2 u.d.i.p. zakaz żądania wykazania interesu prawnego lub faktycznego od wnioskodawcy oznacza, że dla udzielenia informacji publicznej (poza informacją przetworzoną) obojętny jest w sensie prawnym cel lub intencje wnioskodawcy. Wnioskodawca nie musi więc podawać powodu, z którego żądana informacja publiczna jest mu potrzebna (zob. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2022 r., III OSK 4966/21). Z punktu widzenia przepisów u.d.i.p. motywy, jakie towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania, nie mają żadnego znaczenia (zob. wyrok NSA z dnia 2 marca 2018 r., I OSK 2160/17). Samo wykonywanie prawa do informacji publicznej w związku z realizacją własnego interesu prawnego lub faktycznego nie może być podstawą do zanegowania realizacji konstytucyjnego prawa i nie może być badane i oceniane przez organy i sądy w sprawach o udostępnienie informacji publicznej (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 2 czerwca 2020 r., II SAB/Rz 21/20).
Organ nie ma ponadto racji, twierdząc, że żądane przez skarżącego informacje nie mogą być mu udostępnione również z tego względu, że dostęp do ewidencji wojskowej, w której zamieszczane są informacje dotyczące przebiegu czynnej służby wojskowej lub jej form równorzędnych albo zastępczych, w tym postępowań dyscyplinarnych i wyróżnień, udostępnianie są wyłącznie podmiotom wymienionym w art. 73 ustawy o obronie Ojczyzny. Organowi umknęło bowiem, że w przepisie tym jest mowa wyłącznie o danych osobowych zgromadzonych w ewidencji wojskowej, nie zaś wszystkich zamieszczanych w tej ewidencji danych dotyczących określonej osoby. Informacje dotyczące przebiegu służby wojskowej nie należą do kategorii danych osobowych, więc art. 73 tych informacji nie obejmuje.
Sąd nie uwzględnił żądania sprostowania przez organ informacji udostępnionej w zakresie punktu drugiego wniosku z 19 lutego 2025 r. ("podania poprawnej informacji"), ponieważ rzeczą Sądu w sprawach ze skarg na bezczynność organu nie jest weryfikacja udostępnionych informacji. Organ w dniu 26 lutego 2025 r. udostępnił skarżącemu informacje objęte punktem drugim wniosku z 19 lutego 2025 r. (podał szczegóły dotyczące przebiegu służby J. W.: kiedy i gdzie odbył służbę w latach 1984-1990), w związku z czym Sąd w tym zakresie skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd nie zasądził na rzecz skarżącego kosztów postępowania od organu, ponieważ skarżący żadnych kosztów nie poniósł (został zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów postępowania w ramach prawa pomocy).
Dodać należy, że zobowiązanie organu do załatwienia punktu 3 wniosku z 19 lutego 2025 r. uzupełnionego o żądanie przedstawienia związanej z tą informacją dokumentacji nie jest równoznaczne z nałożeniem na organ obowiązku udostepnienia tej informacji. Podnieść należy, że przed udostępnieniem informacji publicznej organ powinien dokonać oceny, czy dane stanowiące informację publiczną mogą zostać udostępnione osobie wnioskującej czy też nie - z uwagi na zaistnienie podstaw do wyłączenia lub ograniczenia dostępu do informacji publicznej ze względu na ochronę prywatności, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Do organu należy więc ocena, czy w zakresie punktu 3 wniosku skarżącego uzupełnionego o żądanie odpowiednich dokumentów udostępnić żądaną informację, czy wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI