II SAB/Lu 49/06

II SAB/Lu 49/06 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2006-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/
Witold Falczyński
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 149, 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca ), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi T. M. i M. M. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie składowania odpadów budowlanych i ziemnych przy granicy działki. oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 22 sierpnia 2006 r. (data wpływu) skarżący T. i M.M. skierowali bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta polegającą na nie załatwieniu ich wniosku z dnia 5 listopada 2005 r. w przedmiocie interwencji organu w sprawie tworzenia nasypu ziemnego bezpośrednio przy granicy ich działki, wnosząc jednocześnie o zobowiązanie Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej "[...]" jako sprawcy tej sytuacji do przywrócenia stanu poprzedniego. Zarzucają Prezydentowi Miasta oraz działającemu w jego imieniu Dyrektorowi Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta bezczynność, a w konsekwencji nie załatwienie sprawy. Ponadto wskazują na świadomą i zamierzoną bezczynność pracowników Urzędu, jak również chęć odsunięcia sprawy poprzez twierdzenie, że Urząd Miasta nie jest organem właściwym do załatwienia przedmiotowego wniosku.
W skardze wnoszą o zobowiązanie Prezydenta Miasta do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie, wydania decyzji zobowiązującej SBM "[...]" do usunięcia nasypu i przywrócenia stanu poprzedniego oraz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podaje, że reakcją organu na wniosek było przeprowadzenie przez Inspektorów Wydziału Ochrony Środowiska wizji na przedmiotowym terenie, w wyniku której ustalono, że istnieje nasyp ziemi o którym wspomina strona. Organ wskazał, że zmiany ukształtowania terenu powstały w trakcie budowy i powinny być wykonywane w oparciu o projekt budowlany lub projekt zagospodarowania terenu będący integralną częścią projektu budowlanego. W takich sprawach do stwierdzenia czy teren kształtowany jest prawidłowo kompetentny jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Organ zareagował również na fakt wożenia ziemi na działkę nr 35/5 nie objęta robotami budowlanymi. W wyniku reakcji organ zobowiązał wykonawcę inwestycji do stawienia się i złożenia wyjaśnień. Wykonawca zobowiązał się do uprzątnięcia ziemi wywiezionej na działkę nr 35/5, co stwierdziła wizja przeprowadzona w dniu 27 grudnia 2005 r.. Z uwagi na zalegający śnieg organ nie mógł stwierdzić jednoznacznie czy działka została doprowadzona do stanu, który nie będzie zagrażał terenom sąsiednim. Przy braku pewności, że teren ukształtowano bez szkody dla terenu małżonków M. nie udzielono odpowiedzi. Po kolejnej interwencji skarżących, dnia 24 kwietnia 2006 r. przeprowadzono wizję terenu dla zakończenia sprawy. W wyniku wizji ustalono, że z terenu działki nr 35/5 część ziemi została zabrana, a pozostała rozplantowana powodując wyrównanie terenu i nieznaczne podwyższenie bez szkody dla terenów przyległych. W wyniku wskazanych działań ustalono, że problemem dla skarżących jest wysoki nasyp ziemny wykonany na sąsiedniej działce w trakcie budowy domu wielorodzinnego. W takiej sytuacji organ ochrony środowiska nie jest kompetentny do stwierdzenia czy istnienie nasypu ma znaczenie dla stateczności budowli. W związku z tym, pismem z dnia 5 maja 2006 r. zwrócono się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o sprawdzenie czy nasyp wykonany został zgodnie z projektem budowlanym. W odpowiedzi na pismo organ nadzoru budowlanego poinformował, że przedmiotowy teren został ukształtowany i zagospodarowany zgodnie z planem zagospodarowania objętym pozwoleniem na budowę. W oparciu o przedstawiony stan faktyczny organ wniósł o uznanie skargi za bezzasadną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do unormowania art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej - "ppsa", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach m. in. dotyczących bezczynności organów administracji w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu. Z tego unormowania wynika, że skarga na bezczynność może dotyczyć działalności każdego organu administracji publicznej. Jednakże dla rozstrzygnięcia kwestii, czy dany organ administracji pozostaje w bezczynności czy też nie, należy uprzednio stwierdzić, czy miał on prawny obowiązek załatwienia danej sprawy administracyjnej. Tylko wówczas, gdy pomimo istnienia takiego obowiązku organ nie podjął wymaganych czynności koniecznych dla załatwienia danej sprawy, bądź nie załatwił jej w terminach określonych przez prawo, można mówić o bezczynności.
W ocenie Sądu analizowana pod kątem zgodności z prawem skarga T. i M. M. na bezczynność Prezydenta Miasta nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem ten organ - zgodnie z ustawowym obowiązkiem podjął działania, ustosunkowując się do pisma skarżących z dnia 5 listopada 2005 r.
Na wstępie należy wskazać, że wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne po wyczerpaniu środków zaskarżenia, do których należy - w myśl art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego - zażalenie - na nie załatwienie sprawy w terminie. W świetle akt sprawy tryb zażaleniowy został przez skarżących wyczerpany przed wniesieniem skargi do Sądu. Zażalenie na bezczynność organu I instancji zostało złożone do Wojewody w dniu 7 kwietnia 2006 r. i następnie w dniu 26 czerwca 2006 r. Mimo, iż organ wyższego stopnia nie zajął swojego stanowiska w prawem przewidzianej formie, zażalenie należy uznać za skuteczne.
Podstawową przesłanką stwierdzenia przez Sąd bezczynności organu jest brak rozstrzygnięcia organu w chwili wydawania wyroku. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję, inny akt lub dokonał czynności, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i Sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 ppsa. W takiej sytuacji Sąd nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte. W ocenie Sądu organ właściwie zareagował na pismo strony i podjął stosowne czynności. Czynności te jednak nie mogły odpowiadać w całości żądaniom wyrażonego w treści pisma z dnia 5 listopada 2006 r. z uwagi na wyznaczony przez przepisy prawa zakres kompetencji. Prezydent Miasta i podległy mu Wydział Ochrony Środowiska wbrew twierdzeniom skarżących nie pozostawali bezczynni wobec ich pisma. Skarżący w swym piśmie wskazali na kilka różnych spraw tj: składowania hałd ziemi i śmieci budowlanych na działce Spółdzielni graniczącej bezpośrednio z ich działką, wysypywania ziemi i odpadów budowlanych na pas zieleni miejskiej, zatruwania środowiska poprzez spalanie na terenie budowy śmieci budowlanych, możliwość zalania posesji skarżących błotem spływającym z nasypów, prowadzenia prac budowlanych przez inwestora bez pozwolenia na budowę oraz żądanie uprzątnięcia terenu i przywrócenia go do stanu pierwotnego.
Wydział Ochrony Środowiska, do którego kompetencji należy m. inn. utrzymywanie otoczenia w czystości, gospodarka odpadami, minimalizacja zanieczyszczeń jak również ochrona powietrza i ochrona przed hałasem podjął czynności w zakresie sprawdzenia wskazanych w piśmie z dnia 5 listopada 2005 r. zagrożeń i naruszeń prawa. Wskazuje na to dokonana kontrola terenu objętego inwestycją, skutkiem której było wstrzymanie wożenia ziemi na pobliską działkę nr 35/5, jak również zobowiązanie wykonawcy robót do stawienia się i złożenia wyjaśnień, a następnie zobowiązanie wykonawcy do usunięcia nawiezionej ziemi. Zalecone czynności zostały wykonane co potwierdziły dwie wizje na terenie budowy z dnia 27 grudnia 2005 r. i następna z dnia 24 kwietnia 2006 r. Obie stwierdziły, stanowczo usunięcie składowanej ziemi i brak zagrożenia dla terenów przyległych. Inspektorzy Wydziału Ochrony Środowiska nie stwierdzili obecności odpadów budowlanych w wywożonej ziemi mogących stanowić zagrożenia środowiska. W ocenie sądu organ dokonał czynności do których był uprawniony, natomiast o potrzebie dokonania pozostałych czynności do których nie był kompetentny zawiadomił organy właściwe tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (pismo z dnia 5 maja 2006 r. nr OŚ.IV.6218/W/1/2006). Kwestie zgodności wykonania nasypu z warunkami pozwolenia na budowę i projektu budowlanego jak również prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia nie mogły być przedmiotem rozważań, analizy i podjętych czynności z uwagi na brak uprawnień Prezydenta Miasta w tej materii.
W ocenie Sądu, byłoby bardziej właściwym z punktu widzenia standardów postępowania administracyjnego, które reguluje ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) przekazanie pisma trybem o którym mowa w art. 65 § 1 kpa, to jednak z uwagi na odpowiedź Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (pismo z dnia 7 września 2006 r. nr PNB.IO.V.5.602/36-38/05/06) nie spowodowało do dla strony negatywnych skutków. Zajęcie stanowiska przez organ w sprawie nie należącej do jego właściwości dotknięte byłoby wadą nieważności. Również z uwagi na prowadzone przez organ czynności nie mógł on wcześniej zawiadomić organów nadzoru budowlanego o okolicznościach wskazanych w piśmie z dnia 5 listopada 2005 r.
W ocenie Sądu analiza akt sprawy nie daje również żadnych podstaw ku temu, aby uczynić zadość żądaniu skarżących i zobowiązać Prezydenta Miasta do wszczęcia postępowania, którego skutkiem byłoby wydanie decyzji zobowiązującej SBM "[...]" do usunięcia nasypu i przywrócenia stanu poprzedniego. Proces budowlany (inwestycyjny) toczy się w oparciu o przepisy prawa budowlanego, do którego stosowania zostały ustanowione odpowiednie organy (Powiatowi i Wojewódzcy Inspektorzy Nadzoru Budowlanego), które wykonują funkcje inspekcyjno-kontrolne oraz zadania związane z użytkowaniem obiektów budowlanych. Realizując swoje obowiązki w obszarze nadzoru budowlanego wynikające z Prawa budowlanego organy Inspekcji Nadzoru Budowlanego mają prawo m. inn. do:
1. wstępu do obiektu budowlanego, na teren budowy;
2. żądania od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, a także dostawcy wyrobów budowlanych, informacji i udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;
3. nakładania (w drodze postanowienia) obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, a w przypadku ich niedostarczenia lub dostarczenia dokumentów niedostatecznie wyjaśniających sprawę - zlecenia przeprowadzania tych ocen lub ekspertyz albo dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.
Organy samorządu terytorialnego, a niewątpliwie takim jest Prezydent Miasta zgodnie z art. 163 Konstytucji RP wykonują zadania publiczne nie zastrzeżone przez Konstytucję lub ustawy dla organów innych władz publicznych. Do zadań własnych gminy należą między innymi sprawy z zakresu zagospodarowania przestrzennego i ochrony środowiska. Natomiast organem wykonującym zadania administracji architektoniczno-budowlanej, jak i nadzoru budowlanego we wszystkich obszarach budownictwa, z wyłączeniem budownictwa górniczego jest - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Jest on organem właściwym w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze postępowania administracyjnego, w zakresie wynikającym z przepisów prawa budowlanego.
Również złożona przez skarżącą kserokopia uchwały Rady Miasta z dnia 23 marca 2006 r. (968/XXXIX/2006) nie ma wpływu na wynik sprawy, gdyż nie dotyczy bezczynności w zakresie przedmiotowego pisma, lecz wniosku z dnia 18 października 2005 r. o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego.
Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest organem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Żądanie strony, aby Sąd zobowiązał Spółdzielnię "[...]" do przywrócenia stanu poprzedniego, tj. sprzed wydania pozwolenia na budowę nie może zostać uwzględnione. Sąd nie ma kompetencji do wydawania indywidualnych rozstrzygnięć skierowanych do konkretnych podmiotów prawa. Zakres jego działalności sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej w kontekście zgodności z prawem aktów, działań i rozstrzygnięć organów administracji publicznej.
W ocenie Sądu mimo występujących uchybień organ właściwie podjął działania odpowiednio do posiadanych kompetencji, a w pozostałym zakresie przekazując sprawę organowi właściwemu.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził brak merytorycznych podstaw do wydania wyroku przewidzianego w art. 149 ppsa.
Uznając zatem, że Prezydent Miasta nie dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżących, skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie przepisu art. 151 ppsa.