II SAB/Lu 48/26

II SAB/Lu 48/26 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2026-03-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Maciej Gapski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
658
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Dyrektora Regionalnego Dyrekcji Lasów Państwowych w L. w przedmiocie wniosku o wyłączenie gruntu z produkcji leśnej postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W dniu 9 lutego 2026 r. do Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w L. (dalej jako: organ) wpłynęła skarga K. B. (dalej jako: skarżący) na bezczynność w sprawie rozpatrzenia wniosku o wyłączenie gruntu z produkcji leśnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśniono, że sprawa z wniosku skarżącego z dnia 3 listopada 2025 r. o wyłączenie z produkcji leśnej części działki nr [...] położonej w miejscowości Z. [...], gmina D. została rozpatrzona decyzją z dnia [...] stycznia 2026 r. nr:[...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo jej analiza pod kątem dopuszczalności.
W niniejszej sprawie skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ postępowania w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) z tego względu, że została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ.
Jak wynika z akt postępowania wniosek o wydanie w przedmiocie wyłączenia gruntu z produkcji leśnej wpłynął do organu w dniu 3 listopada 2025 r. Orzeczenie organu w przedmiotowej zostało zaś wydane w dniu 22 stycznia 2026 r. Sprawa administracyjna z wniosku skarżącego została więc rozpatrzona w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Skarga strony na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie została złożona w dniu 9 lutego 2026 r., a więc po zakończeniu postępowania administracyjnego orzeczeniem pierwszej instancji.
Sąd wskazuje, że w sprawie wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracyjne, już po zakończeniu postępowania administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny podjął dwie uchwały, uznając w nich, że skargi takie są niedopuszczalne.
W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego.
W kolejnej uchwale z dnia 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". W jej uzasadnieniu wskazano, że przyjęty w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy.
Istota skargi na przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ administracji publicznej polega na niejako przymuszeniu organu do jej merytorycznego załatwienia w terminach wynikających z przepisów prawa, poprzez wydanie stosownego orzeczenia sądowego. A zatem, po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w danej instancji, tego typu skarga nie może odnieść skutku, który już się ziścił.
Sąd orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach NSA, zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec powyższego, skoro stan bezczynności lub przewlekłości kończy się w danej instancji wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to oczywiste jest, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny.
Taka też wykładnia art. 53 ust. 2b p.p.s.a. została przyjęta w powołanych wyżej uchwałach składu siedmiu sędziów NSA: z dnia 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19) oraz z dnia 7 marca 2022 r. (sygn. akt II OPS 1/21).
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że skoro skarga K. B. na bezczynność organu została wniesiona w dniu 9 lutego 2026 r., a zatem po zakończeniu postępowania i wydaniu wskazanej powyżej decyzji organu z dnia 22 stycznia 2026 r., to skarga ta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalna. Okoliczność, że wydana decyzja nie miała przymiotu ostateczności nie wpływa na ocenę niniejszej skargi.
Dodatkowo należy podkreślić, że na wynik niniejszej sprawy nie ma wpływu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 lutego 2025 r. sygn. akt 100/22, na który powołuje się skarżący w uzasadnieniu skargi. Zgodnie z tym wyrokiem art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., rozumiany w ten sposób, że uniemożliwia rozpoznanie merytoryczne przez sąd administracyjny skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji lub innego przewidzianego prawem rozstrzygnięcia, mimo że skarga na bezczynność została wniesiona zanim stronie doręczono decyzję lub inne rozstrzygnięcie, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 w związku z art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z uwagi na zakres tego orzeczenia może ono mieć znaczenie jedynie dla spraw, w których skarga na bezczynność została wniesiona zanim stronie doręczono decyzję rozstrzygającą sprawę. W realiach zaś przedmiotowego postępowania skarga została wniesiona już po wydaniu decyzji przez organ I instancji.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.