II SAB/Lu 27/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-03-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznadom pomocy społecznejzwrot opłatbezczynność organusąd administracyjnywłaściwość sąduczynność materialno-technicznaprawo cywilne

WSA w Lublinie odrzucił skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Biała Podlaska w sprawie zwrotu opłat za pobyt w DPS, uznając sprawę za cywilnoprawną.

Skarżąca E. F. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Biała Podlaska w sprawie zwrotu opłat za pobyt syna w domu pomocy społecznej. Organ administracji argumentował, że zwrot opłat za nieobecności mieszkańca do 21 dni w roku nie wymaga decyzji, a jest czynnością materialno-techniczną. Sąd administracyjny uznał, że sprawa ma charakter cywilnoprawny, ponieważ dotyczy rozliczeń wynikających z umowy zawartej na podstawie ustawy o pomocy społecznej, a zatem nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Skarżąca E. F. złożyła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Biała Podlaska, zarzucając brak wydania decyzji w przedmiocie zwrotu opłat za pobyt jej syna K. F. w domu pomocy społecznej, w szczególności za okresy jego pobytu na przepustach. Skarżąca wskazała, że wniosek o zwrot złożyła w styczniu 2023 r., a organ nie podjął żadnych działań. Prezydent Miasta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując, że zwrot opłat za nieobecności mieszkańca do 21 dni w roku kalendarzowym nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, a jest realizowany w drodze czynności materialno-technicznej, co potwierdził przelewem środków na konto w grudniu 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, badając dopuszczalność skargi, uznał, że sprawa nie należy do jego właściwości. Sąd wskazał, że zobowiązanie do ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS wynikało z umowy zawartej na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Zwolnienie z opłat i zwrot środków, w sytuacji gdy nie wymaga to wydania decyzji administracyjnej, ma charakter cywilnoprawny i powinno być rozstrzygane przez sądy cywilne. W związku z tym, sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga taka nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ponieważ sprawa ma charakter cywilnoprawny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozliczenia opłat za pobyt w DPS, wynikające z umowy cywilnoprawnej, a zwłaszcza zwroty opłat za nieobecności mieszkańca, nie wymagają wydania decyzji administracyjnej i mają charakter cywilnoprawny, podlegający rozstrzygnięciu przez sądy cywilne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość zaskarżenia bezczynności organu administracji publicznej w sprawach, w których organy wydają decyzje administracyjne, postanowienia lub inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

u.p.s. art. 62 § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Podstawa do zawarcia umowy określającej zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS.

u.p.s. art. 63 § 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Reguluje zwolnienie z ponoszenia opłat za pobyt mieszkańca domu.

u.p.s. art. 103 § 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Podstawa do zawarcia umowy określającej zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 53 § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.d.o.f.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny, ponieważ dotyczy rozliczeń wynikających z umowy zawartej na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Zwrot opłat za nieobecności mieszkańca domu pomocy społecznej do 21 dni w roku nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, a jest czynnością materialno-techniczną.

Godne uwagi sformułowania

zwrot opłaty za nieobecności mieszkańca domu w okresie do 21 dni w roku kalendarzowym nie wymaga wydania decyzji, a dokonywane jest czynnością materialno-techniczną Wszelkie spory związane ze zwrotem ponoszonych opłat dla osób, które zawarły wskazaną powyżej umowę będą miały charakter cywilnoprawny i rozstrzygane będą na ogólnych zasadach przed sądami cywilnymi.

Skład orzekający

Maciej Gapski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących rozliczeń opłat za pobyt w domach pomocy społecznej, wynikających z umów cywilnoprawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu opłat za nieobecności do 21 dni, wynikających z umowy, a nie z decyzji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną granicę między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście świadczeń pomocy społecznej, co jest istotne dla praktyków.

Kiedy spór o opłaty za dom pomocy społecznej trafia do złego sądu?

Sektor

opieka zdrowotna i społeczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Lu 27/24 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Maciej Gapski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 § 1 pkt 8, art. 53 § 2b, art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. F. na bezczynność Prezydenta Miasta Biała Podlaska w przedmiocie zwrotu opłat za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
E. F. pismem z dnia 20 stycznia 2024 r. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Biała Podlaska (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Białej Podlaskiej) w przedmiocie braku wydania decyzji w przedmiocie zwrotu odpłatności za pobyt syna K. F. w okresach jego przebywania na przepustach w domu rodzinnym i o zmianę warunków umowy. Skarżąca podkreśliła, że złożyła wniosek o zwrot w dniu 3 stycznia 2023 r., jednakże organ nie dokonał żadnych czynności w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Biała Podlaska wniósł o jej oddalenie jako całkowicie bezzasadnej oraz niepoprzedzonej ponagleniem. W uzasadnieniu opisał stan spraw i podkreślił, że dokonał rozliczenia kosztów związanych z pobytem K. F. w Domu Pomocy Społecznej w K. za pomocą czynności materialno-technicznej, kwota została przekazana na konto bankowe 27 grudnia 2023 r. Dodatkowo organ podkreślił, że zwrot opłaty za nieobecności mieszkańca domu w okresie do 21 dni w roku kalendarzowym nie wymaga wydania decyzji, a dokonywane jest czynnością materialno-techniczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny z urzędu bada dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Akty i czynności z zakresu działalności administracji publicznej podlegające kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określa art. 3 § 2 pkt 1 - 9 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jednakże w przedmiotowej sprawie okoliczność ta nie ma znaczenia dla niedopuszczalności skargi na bezczynność.
Wynikającą z powołanego powyżej art. 3 § 1 pkt 8 p.p.s.a. zasadą jest możliwość zaskarżenia bezczynności organu administracji publicznej w sprawach, w których organy wydają: decyzje administracyjne, postanowienia lub inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W sprawie objętej skargą E. F. na bezczynność Prezydent Miasta Biała Podlaska nie był zobowiązany, przepisami materialnego prawa administracyjnego, do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej. Należy bowiem zauważyć, że skarżąca była zobowiązana do ponoszenia odpłatności za pobyt jej pełnoletniego syna w Domu Pomocy Społecznej w K. na podstawie umowy zawartej w trybie art. 103 ust. 2 w zw. z art. 62 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej (aktualnie tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 901 ze zm., dalej jako u.p.s.). Okoliczność zawarcia umowy jest bezsporna, wynika z pisma organu z dnia 27 grudnia 2023 r. (k. 58 akt sąd.). W związku z zawarciem umowy zwolnienie z ponoszenia opłat za pobyt mieszkańca domu, które reguluje art. 63 ust. 1 u.p.s., następuje na podstawie aneksu do umowy i czynności faktycznej przekazania (przesłania przelewem) określonej kwoty pieniężnej (por. S. Nitecki, Komentarz do ustawy o pomocy społecznej, Wrocław 2013, s. 552-556). Wszelkie spory związane ze zwrotem ponoszonych opłat dla osób, które zawarły wskazaną powyżej umowę będą miały charakter cywilnoprawny i rozstrzygane będą na ogólnych zasadach przed sądami cywilnymi. W związku z cywilnoprawnym charakterem żądania skarżącej w zakresie zwrotu opłaty sąd administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia skargi na bezczynność w przedmiotowej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI