II SAB/Lu 19/25

II SAB/Lu 19/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-03-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Ostrowska
Grzegorz Grymuza /przewodniczący/
Jacek Czaja /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1087
art. 234 par. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 725
art. 50, art. 53a ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2025 r. sprawy ze skargi L. C. na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie utwardzenia terenu działki oddala skargę.
Uzasadnienie
L. C. (strona, skarżący) wniósł skargę na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB, organ) "w sprawie podwyższenia, w toku samowoli budowlanej, gruntu położonego w Z. przy ulicy [...] [...] przez co naruszono stosunki wodne na sąsiedniej działce [...] powodując jej zalewanie...".
Skarżący wniósł o:
- stwierdzenie, że Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności w sprawie podwyższenia, w toku samowoli budowlanej, gruntu położonego w Z. przy ul. [...], należącego do S. K. przez co naruszono stosunki wodne, na sąsiedniej działce należącej do skarżącego powodując jej zalewanie;
- zobowiązanie organu do wydania aktu administracyjnego, w terminie 14 dni, licząc od daty uprawomocnienia wyroku;
- zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że 2 października 2024 r. wpłynęło pismo strony z 1 października 2024 r. zawierające skargę dotyczącą zakłócenia stosunków wodnych poprzez podwyższenie terenu w trakcie robót budowlanych realizowanych na działce nr. ew. [...] przy ul. [...] w Z..
PINB pismem z 25 października 2024 r., zawiadomił strony o terminie planowanej kontroli w zakresie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi prowadzonych robót budowlanych na wskazanej działce. Przeprowadzona 14 listopada 2024 r. kontrola wykazała, że na podstawie pozwolenia na budowę na działce prowadzone są prace związane z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przyłączami i urządzeniem terenu, przy czym inwestycję zrealizowano bez istotnych odstępstw w rozumieniu art. 36a ustawy Prawo budowlane. Organ zaznaczył, że roboty budowlane związane z wykonanym utwardzeniem nie powodują zmiany naturalnego spływu wód opadowych z terenu ww. działki. Z tego względu organ, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, o czym poinformował stronę pismem z 20 grudnia 2024 r.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która między innymi obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie: 1) wydawania decyzji administracyjnych; 2) postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty; 3) postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Kontroli sądu w przypadku skarg na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Nie budzi wątpliwości, że bezczynność organu ma miejsce w sytuacji, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 k.p.a. w ramach tzw. instytucji sygnalizacji (por. art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.).
W kontekście powyższego wzorca kontroli stwierdzić należy, że skarga dotycząca bezczynności Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący w piśmie z 1 października 2024 r. (k. 9-10 akt administracyjnych) wniósł do Prezydenta Miasta Z. "prośbę o interwencję i podjęcie stosownych działań" w związku z nawiezieniem przez S. K. ziemi i - tym samym - bezprawnym podwyższeniem terenu działki przy ul. [...] w Z., co niekorzystnie wpłynęło na gospodarkę wodną działki skarżącego, mogące spowodować podtapianie piwnic domu i budynku gospodarczego. Pełnomocnik skarżącego skierował 13 października 2024 r. do tego organu pismo uzupełniające (k. 19-23 akt administracyjnych).
Prezydent Miasta Z., działając na podstawie art. 65 k.p.a., 21 października 2024 r. przekazał wskazane wyżej pismo skarżącego Inspektor Nadzoru Budowlanego, celem rozpatrzenia według właściwości (k. 11 akt administracyjnych).
PINB, zawiadomieniem z 25 października 2024 r. (k. 26 akt administracyjnych), poinformował skarżącego o zamiarze przeprowadzenia 14 listopada 2024 r. kontroli robót budowlanych wykonywanych na wskazanej działce. Czynności kontrolne zostały przeprowadzone we wskazanym terminie z udziałem pełnomocnika skarżących oraz inwestora, co potwierdzono w protokole kontroli z 14 listopada 2024 r. (k. 36-37 akt administracyjnych).
Pismem z 15 listopada 2024 r. (k. 38 akt administracyjnych) PINB zwrócił się do Dyrektora Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Ochrony Zabytków Miasta Z. o udostępnienie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę wraz z projektem budowlanym budynku mieszkalnego jednorodzinnego (projekt zagospodarowania i projekt architektoniczno-budowlany) zlokalizowanego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w Z..
Organ, pismem z 20 listopada 2024 r., zawiadomił skarżącego o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 30 grudnia 2024 r.
W piśmie z 25 listopada 2024 r. skarżący złożył, między innymi, wniosek o powołanie biegłego z dziedziny hydrologii i stosunków wodnych z uwagi naruszenia stosunków wodnych pomiędzy działką położoną przy ul. [...] w Z., a sąsiednią działką należącą do skarżącego (k. 49 akt administracyjnych).
Z notatki urzędowej sporządzonej przez pracownika Inspektor Nadzoru Budowlanego 26 listopada 2024 r. wynika, że w tej dacie Dyrektor Wydziału Budownictwa udostępnił dokumenty dotyczące projektu budowlanego budynku mieszkalnego na działce położonej przy ul [...] w Z.. Organ budowlany dołączył także kserokopię decyzji z [...] stycznia 2023 r. nr [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla S. K. obejmujące budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wg projektu indywidualnego wraz z przyłączem wodociągowym, kanalizacji sanitarnej oraz zewnętrzną instalacją gazową przy ul. [...] w Z. na działkach oznaczony w ewidencji gruntów i budynków nr [...] ark. 44 mapy ewidencyjne oraz na działce oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] w ark. 43 mapy ewidencyjne.
Pismem z 5 grudnia 2024 r. organ nadzoru budowlanego, odpowiadając na wniosek skarżącego dotyczący zakłócenia stosunków wodnych przez podwyższenie terenu na działce nr [...] przy ul. [...] w Z., stwierdził, że wskazany budynek wraz z utwardzeniem terenu został zrealizowany bez istotnych odstępstw.
W dniu 16 grudnia 2024 r. wpłynęło do PINB ponaglenie strony na bezczynne lub przewlekłe prowadzenie sprawy zakłócania stosunków wodnych poprzez podwyższenie terenu w trakcie robót budowanych prowadzonych na działce położonej przy ul. [...] w Z..
Mając na uwadze wyżej opisany tok postępowania prowadzonego przez Inspektor Nadzoru Budowlanego, stwierdzić należy, że organ ten nie pozostawał w bezczynności w zakresie wniosku skarżącego - w zakresie dotyczącym utwardzenia terenu działki. Zauważyć bowiem trzeba, że PINB, po złożeniu wniosku przez stronę, niezwłocznie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w zakresie którego mieściła się kontrola działki nr [...] przy ul. [...] w Z..
W wyniku przeprowadzonej - 14 listopada 2024 r. - kontroli organ ustalił, że na wskazanej działce prowadzone są roboty budowlane dotyczące budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przyłączami i urządzeniem terenu. Roboty wykonywane były na podstawie decyzji (pozwolenia na budowę) Prezydenta Miasta Z. z 16 stycznia 2023 r. nr [...]. Co więcej, organ ustalił, że budynek i utwardzenie terenu wykonano bez istotnych odstępstw, które mogłyby negatywnie oddziaływać na nieruchomość skarżącego. Utwardzenie terenu nie spowodowało także zagrożenia dla środowiska, a także nie stwierdzono zmiany kierunku spływu wód opadowych, ze szczególnym uwzględnieniem spływu w stronę działki skarżącego. Z poczynionych przez organ ustaleń wynikało, że wykonany w ramach prac na działce nr [...] system odwadniający oraz teren zielony zapewniają wykorzystanie wód opadowych w ramach terenu działki gdzie przeprowadzono prace budowlane bez negatywnego wpływu wód opadowych na działkę skarżącego.
Powyższe ustalenia zostały poczynione na podstawie danych i pomiarów pozyskanych w trakcie kontroli z 14 listopada 2024 r. (k. 36-37 akt administracyjnych), w której brał udział zarówno inwestor, jak i pełnomocnik skarżącego, który stwierdził jedynie, że z treści protokołu nie wynika, czy faktycznie podniesiono teren działki inwestycyjnej. Do tej okoliczności odniósł się w wystarczającym zakresie PINB, wskazując w informacji skierowanej do skarżącego, że ukształtowanie terenu na działkach stron postępowania, jak i działkach sąsiednich, wykazuje znaczny, naturalny spadek w kierunku południowym - od działki inwestora w kierunku działki skarżącego, co wynika z podanych rzędnych terenu (k. 63 akt administracyjnych). Organ uznał, że nie doszło do naruszenia przepisu § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225), zgodnie z którym jest zabronione dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości.
Zauważyć należy, że informacja skierowana do skarżącego, o istotnych ustaleniach organu w zakresie jego właściwości, w istocie nie jest kwestionowana w sprawie. Jak bowiem wynika zarówno z treści ponaglenia z 16 grudnia 2024 r. (k. 65-66 akt administracyjnych), jak i skargi skierowanej do sądu, kwestią sporną jest zagadnienie zakłócenia stosunków wodnych - poprzez podwyższenie terenu w trakcie robót budowlanych. Jak trafnie w tym zakresie wskazał LWINB w postanowieniu z 2 stycznia 2025 r. (k. 67-69 akt administracyjnych), organy nadzoru budowlanego nie są w tym zakresie kompetentne do prowadzenia postępowania. Słusznie wskazano, że w odniesieniu do zarzutów dotyczących zalewania działki skarżącego, co ma być wynikiem spływu wód opadowych z działki sąsiedniej, na której utwardzono teren, właściwym rzeczowo jest organ właściwej gminy, nie zaś organ nadzoru budowlanego.
Jak wynika to wprost z przepisu art. 234 § 3 ustawy Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087), jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Mając na uwadze właściwość organu w sprawach z zakresu art. 234 § 3 Prawa wodnego, prawidłowo organ nadzoru budowlanego nie uwzględnił wniosku skarżącego o powołanie biegłego z zakresu hydrologii, którego ustalenia mogą - co do zasady - mieć znaczenie w postępowaniu dotyczącym naruszenia przepisów Prawa wodnego, a nie przepisów prawa budowlanego.
Ubocznie należy zauważyć, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma istotnego znaczenia niewydanie przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z urzędu. Zgodnie z art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego postępowania uregulowane w rozdziale 5b wszczyna się z urzędu, co oznacza, że niewątpliwie przepis ten każdorazowo nakłada na organ obowiązek wszczęcia postepowania z urzędu, gdy zaistnieją podstawy do jego prowadzenia. Jeżeli więc w danej sytuacji zasadne jest wszczęcie postępowanie, to ustawodawca nie tylko uniezależnił możliwości wszczęcia postępowania od podania (wniosku) uprawnionego podmiotu, lecz także nie pozostawił organowi swobody w zakresie tego, czy postępowanie zostanie zainicjowane. Podkreślić jednak należy, że w niniejszej sprawie oczywiste jest i niebudzące żadnych wątpliwości ustalenie organu co do braku podstaw prowadzenia postępowania w trybie określonym w art. 50 Prawa budowlanego, skoro istotą żądania skarżącego jest nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego w celu zapobieżenia szkodom wywołanym zmianą stanu wody na gruncie, która szkodliwie wpływa na grunt skarżącego (art. 234 § 3 Prawa wodnego). Tym samym oczywiście trafne jest stanowisko organu co do zbędności wszczęcia postępowania w tym trybie. Organ dał temu stosowny wyraz w treści zawiadomienia skierowanego do skarżącego, co - w okolicznościach tej sprawy - w sposób wystarczający zagwarantowało stronom realizację ich uprawnienia do rzetelnego rozstrzygnięcia żądania skierowanego do organu administracji publicznej.
Z tych względów oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.