II SAB/LU 187/24

II SAB/Lu 187/24 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha /sprawozdawca/
Jerzy Parchomiuk
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
659
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 3, art. 58 par. 1 pkt 1 i 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 132
art. 6 par. 1a, art. 54a par. 1, art. 54a par. 2, art. 54 par. 4 i 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi W. S. - K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Bełżyc w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę; II. zwrócić W. S. - K. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem należnego wpisu sądowego od skargi, którą wypłacić z sum budżetowych Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 30 listopada 2024 r. W. S. (dalej także jako "skarżąca") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta Bełżyce (dalej także jako "organ" lub "Burmistrz") w sprawie prowadzonej pod oznaczeniem IGP.6324.1.6.20616.AM, dotyczącej nakazania Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w N. (dalej także jako "Spółdzielnia") likwidacji na terenie działki nr [...] spływu z ul. [...] poprzez wykonanie progu na wjeździe na działkę oraz progu na wjeździe na parking, który wyeliminuje spływ z powierzchni dachowej i placu manewrowego poprzez przekierowanie odpływu do tymczasowego rurociągu i zrzut wody do ul. [...] oraz likwidacji studzienek chłonnych, zmianę pochylenia odwodnienia korytowego odchodzącego od studni w stronę ul. [...], a także wykonanie odwodnienia dla całej wschodniej części osiedla Spółdzielni.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że sprawa o zalewanie i niszczenie obiektu zabytkowego (A/843) toczy już od ok. 2010 r., kiedy zgłaszano nieprawidłowości Prezesom Spółdzielni. Mimo przeprowadzonych ekspertyz i wielokrotnych wizji lokalnych stwierdzających nieprawidłowości i nakaz wykonania prac zabezpieczających przed zalewaniem sąsiedniej działki nr [...] pomiędzy ul. [...] i ul. [...], do dziś Spółdzielnia nie wykonała zalecanych prac, a Burmistrz decyzją z dnia 17 września 2024 r. wygasił własną decyzję z dnia 14 marca 2017 r., ignorując nakaz realizacji zaleceń. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (znak: SKO.41/3743/PR/224) sprawa wróciła do pierwszej instancji.
Skarżąca podniosła, że w wyniku usuwania wody z piwnicy i sprzed wlotu do niej, celem ochrony obiekt przed niszczeniem fundamentów, trzykrotnie doznała zapalenia nerwu kulszowego, w tym dwukrotnie znalazła się na SOR w L. i P.. Wniosła o wypłatę od Skarbu Państwa odszkodowania za każdy rok zwłoki oraz za uszczerbek na zdrowiu spowodowany niekompetencją organów administracji publicznej.
Tytułem należnego wpisu sądowego od skargi skarżąca uiściła kwotę 100 zł (potwierdzenie wpłaty – k. 19).
W odpowiedzi na skargę Burmistrz wyjaśnił, że zgodnie z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie prowadzi postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie, w którym to postepowaniu wydał decyzję z dnia 14 marca 2017 r. znak: IGP.6324.1.6.2016.AM. Od decyzji tej odwołanie wnieśli B. S. i L. S.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 26 kwietnia 2017 r. znak: SKO.41/1690/PR/2017 utrzymało w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca złożyła ponaglenie w sprawie wykonania ww. decyzji z dnia 14 marca 2017 r. Decyzją z dnia 1 lipca 2022 r. znak: SKO.41/3019/PR/2022 Kolegium uznało ponaglenie za zasadne i wyznaczyło Burmistrzowi 30-dniowy termin na wszczęcie postępowania w sprawie wykonania decyzji. Upomnieniem z dnia 28 lipca 2022 r. znak: IDS.6331.6.5.2022.MC Burmistrz wezwał Spółdzielnię do wykonania decyzji z dnia 14 marca 2017 r.
Pismem z dnia 8 sierpnia 2022 r. Spółdzielnia wniosła o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Burmistrza Miasta B., powołując się na wykonany przez Gminę N. remont ul. [...] w N.. Decyzją z dnia 27 października 2022 r. znak: IDS.6331.6.11.2022.MC Burmistrz odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, powołując się na bezczynność oraz opieszałość Spółdzielni w jej wykonaniu. Spółdzielnia wniosła odwołania od ww. decyzji, po rozpatrzeniu którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r. znak: SKO.41/5448/PR/2022 uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Procedując w powyższej sprawie organ wyznaczył na dzień 3 marca 2023 r. termin przeprowadzenia wizji na działkach nr [...], nr [...] i nr [...] w N.. Na podstawie przeprowadzonej wizji została wydana decyzja Burmistrza z dnia 8 maja 2023 r. znak: IDS.6331.6.18.2023.MC, ponownie odmawiająca stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 14 marca 2017 r. Organ uznał, że remont ulicy, na który powołuje się Spółdzielnia, pozwolił na wykonanie tylko jednego z obowiązków nałożonych decyzją Burmistrza. Spółdzielnia odwołała się od decyzji z dnia 8 maja 2023 r., zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 9 czerwca 2023 r. znak: SKO.41/3526/PR/2023 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i wskazało na konieczność skorzystania przez organ z wiadomości specjalnych.
Zawiadomieniem z dnia 5 marca 2023 r. Burmistrz Miasta Bełżyce poinformował strony postępowania o terminie przeprowadzenia oględzin. Na podstawie wizji w terenie przeprowadzonej w dniu 9 kwietnia 2024 r. została sporządzona opinia hydrologiczna. Na podstawie sporządzonej opinii Burmistrz w dniu 1 sierpnia 2024 r. wydał decyzję znak: IMS.6331.6.7.2024.MCH, nakazującą Spółdzielni wyprofilowanie przykrawężnikowego korytka betonowego znajdującego się wzdłuż południowej granicy parkingu ze spadkiem w kierunku ul. [...], wykonanie progu na wjeździe z placu manewrowego na parking oraz naprawienie nieszczelnego krawężnika znajdującego się po wschodniej stronie parkingu przy granicy z działką nr ewid.[...] Termin wykonania powyższych czynności organ wyznaczył na 31 grudnia 2024 r.
W dniu 14 sierpnia 2024 r. Spółdzielnia wystąpiła z wnioskiem o uzupełnienie decyzji o rozstrzygnięcie w przedmiocie wygaśnięcia decyzji z dnia 14 marca 2017 r. Decyzją z dnia 17 września 2024 r. znak: IMS.6331.6.8.2024.MCH Burmistrz "wygasił’ decyzję z dnia 14 marca 2017 r., uzasadniając swe rozstrzygnięcie tym, że w związku z wydaniem nowej decyzji oraz nałożonych w niej obowiązków, poprzednia stała się bezprzedmiotowa. Odwołanie od decyzji Burmistrza wniosła skarżąca. Decyzją z dnia 11 października 2024 r. znak: SKO.41/3743/PR/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wskazując na powyższy przebieg postępowania, Burmistrz stwierdził, że podejmuje wszelkie niezbędne kroki celem zakończenia toczącego się od lat postępowania. Postępowanie ma złożony charakter, a zgromadzony materiał wymaga gruntownych analiz, lecz nie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne. Zdaniem organu, przewlekłość postępowania jest jedynie subiektywnym odczuciem skarżącej.
Pismem z dnia 16 grudnia 2024 r. Sąd wezwał skarżącą do nadesłania dowodu złożenia do właściwego organu ponaglenia na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Bełżyc.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała kopie następujących pism:
- wniosków z dnia 7 września 2021 r. i z dnia 17 marca 2022 r., skierowanych do Burmistrza Bełżyc, w których domagała się wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie wykonania przez Spółdzielnię obowiązku nałożonego decyzją Burmistrza z dnia 14 marca 2017 r.;
- ponagleń z dnia 12 czerwca 2022 r. i z dnia 28 października 2022 r., skierowanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie za pośrednictwem Burmistrza Bełżyc, w których skarżąca, w których skarżąca domagała się "wyegzekwowania" decyzji Burmistrza z dnia 14 marca 2017 r.;
- skargi z dnia 21 grudnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Inne w zakresie "wyegzekwowania" decyzji tego organu z dnia 14 marca 2017 r.;
- ponaglenia z dnia 22 lutego 2024 r., skierowanego do Burmistrza Bełżyc, w którym skarżąca domagała się zakończenia sprawy znak: IMS.6331.6.28.2023.MCH w związku z wywołaniem opinii biegłego hydrologa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania z urzędu dopuszczalności skargi, tj. oceny, czy w sprawie nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.").
W tym kontekście wyjaśnić na wstępie należy, że w myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, tj. w sprawach, w których powinnością organu jest podjęcie: decyzji administracyjnej (pkt 1); postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3); innego niż określone w pkt 1-3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa – zarówno podjętego w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9), jak i w innym trybie (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 4), a także w sprawach dotyczących pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach, opinii zabezpieczających i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego (pkt 4a).
Stosownie zaś do treści art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
Ocena dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenia postępowania determinowana jest więc przede wszystkim ustaleniem przedmiotu takiej skargi, tj. ustaleniem, jakiego dokładnie postępowania administracyjnego skarga taka dotyczy. W niniejszej sprawie analiza treści skargi i dokumentów złożonych w ramach jej uzupełnienia na wezwanie Sadu z dnia 16 grudnia 2024 r., także treści odpowiedzi na skargę przekazanej przez organ, nie pozwala na jednoznaczne ustalenie tej kwestii. W świetle tych pism nie jest bowiem do końca jasne, czy skarga dotyczy przewlekłego prowadzenia przez Burmistrza Bełżyc postępowania o naruszenie stosunków wodnych w obrębie działki nr ewid. [...] w N. ze szkodą dla działek sąsiednich (w tym nieruchomości skarżącej), wszczętego na wniosek skarżącej z dnia 14 lipca 2016 r. (k. 4 akt adm. - tom I), czy postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania przez Spółdzielnię obowiązków nałożonych na nią decyzją Burmistrza Miasta Bełżyce z dnia 14 marca 2017 r., której oznaczenie (IGP.6324.1.6.20616.AM) zostało powołane w treści skargi, czy też postępowania wszczętego wnioskiem Spółdzielni z dnia 8 sierpnia 2022 r. (k. 242 akt adm. - tom II) o stwierdzenia wygaśnięcia ww. decyzji Burmistrza z dnia 14 marca 2017 r. Należy bowiem podkreślić, że są to trzy odrębne postępowania i ocena, czy w którymś z tych postępowań doszło do przewlekłości, ma charakter indywidulany.
Niezależnie jednak od braku sprecyzowania przez skarżącą i organ, którego z ww. postępowań dotyczy wniesiona skarga na przewlekłość, stwierdzić należy, że w każdym z tych możliwych wariantów skargę należy uznać za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 p.p.s.a.
Przyjmując w pierwszej kolejności założenie, że skarga dotyczy postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania przez Spółdzielnię obowiązków nałożonych na nią decyzja z dnia 14 marca 2017 r., znak: IGP.6324.1.6.20616.AM, to w tym zakresie należy odwołać się do stanowiska Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie wyrażonego w postanowieniu z dnia 1 marca 2023 r., sygn. akt II SAB/Lu 4/23, którym odrzucono skargę na bezczynność Burmistrza Bełżyc w tym samym przedmiocie. Argumenty wyrażone w tym orzeczeniu mają bowiem zastosowanie również w odniesieniu do skargi na przewlekłość postępowania.
Jak słusznie zauważył Sąd w powołanej wyżej sprawie o sygn. II SAB/Lu 4/23, podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku określonego w decyzji Burmistrza z dnia 14 marca 2017 r., czyli wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym, o którym mowa w art. 1a pkt 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132, dalej jako "u.p.e.a.") jest właściwy do orzekania organ pierwszej instancji, czyli Burmistrz Miasta Bełżyce (art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Burmistrz jest jednocześnie organem egzekucyjnym dla tego rodzaju obowiązku (art. 20 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Spółdzielnia, jako podmiot, który nie wykonał w terminie nałożonego ww. decyzją administracyjną obowiązku o charakterze niepieniężnym, jest zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.). Są to główne podmioty postępowania egzekucyjnego w administracji. Udział w tym postępowaniu innych podmiotów i ich szczegółowe uprawnienia wynikają z konkretnych regulacji ustawy egzekucyjnej.
Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Co do zasady postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli jednak wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, wówczas wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu poprzez nadanie tytułowi wykonawczemu przez siebie wystawionemu klauzuli o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej (art. 26 § 1 u.p.e.a.).
Podjęcie działań celem zastosowania czynności egzekucyjnych jest zatem obowiązkiem wierzyciela. Może się jednak zdarzyć tak, że wykonanie obowiązku nałożonego decyzją administracyjną leży w interesie prawnym podmiotu innego niż organ administracji publicznej, który wydał decyzję w I instancji (i który jest wierzycielem, w przypadku obowiązku o charakterze niepieniężnym). Ustawodawca przewidział szczególny środek ochrony prawnej przysługujący takiemu podmiotowi. Zgodnie z art. 6 § 1a u.p.e.a., na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie.
Skarga na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku jest szczególnym środkiem prawnym, uruchamia odrębne postępowanie, kończące się rozpoznaniem skargi przez organ wyższego stopnia nad wierzycielem (który może być jednocześnie organem egzekucyjnym – jak w rozpoznawanej sprawie). Rozstrzygnięcie przybiera postać postanowienia, zaskarżalnego w drodze zażalenia. Na tego rodzaju postanowienie, wydane po rozpatrzeniu zażalenia, służy następnie skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.
Podobne środki prawne przysługują w razie opieszałości organu egzekucyjnego już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego – m.in. podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku przysługuje skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (art. 54a § 1 u.p.e.a.). Skargę na przewlekłość wnosi się do organu egzekucyjnego, który wydaje w tym przedmiocie postanowienie, zaskarżalne w drodze postanowienia (art. 54 § 4 i 5 w zw. z art. 54a § 2 u.p.e.a.), a następnie – skargi do sądu administracyjnego.
Szczególne środki prawne w postaci skargi na bezczynność wierzyciela lub skargi przewlekłość postępowania egzekucyjnego, wyłączają całkowicie stosowanie środków ochrony prawnej przed bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem postępowania administracyjnego jurysdykcyjnego, kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. Jest to pogląd ugruntowany w orzecznictwie i w doktrynie (por. przykładowo: postanowienia NSA z 26 czerwca 2019 r., II OSK 1616/18; z 16 listopada 2022 r., III OSK 2628/21 oraz R. Hauser, W. Piątek, Komentarz do art. 6, pkt 8, w: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, 10. wyd., Warszawa 2021, wer. el. SIP Legalis).
Jeżeli zatem skarżąca wywodzi, że jej interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, nałożonego decyzją z dnia 14 marca 2017 r., przysługiwała jej skarga na bezczynność wierzyciela (Burmistrza Miasta Bełżyce), na podstawie przepisów ustawy egzekucyjnej (art. 6 § 1a u.p.e.a.), ewentualnie skarga na przewlekłość organu egzekucyjnego, którym jest Burmistrz (art. 54a § 1 u.p.e.a.), nie zaś skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania do sądu administracyjnego, oparta na art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.,
W konsekwencji, przyjmując, że skarżąca przedmiotem wniesionej do Sądu skargi z dnia 30 listopada 2024 r. czyni przewlekłe prowadzenie przez Burmistrza Miasta Bełżyce postępowania egzekucyjnego w sprawie obowiązków nałożonych na Spółdzielnię decyzja tego organu z dnia 14 marca 2017 r., z przedstawionych wyżej powodów uznać należy, że skarga dotyczy sprawy nienależącej do właściwości sadu administracyjnego, a przez to podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Z kolei w przypadku uznania, że przedmiotem rozpoznawanej skargi skarżąca czyni przewlekłe prowadzenie przez Burmistrza Bełżyc postępowania o naruszenie przez Spółdzielnię stosunków wodnych w obrębie działki nr ewid. [...] w N. ze szkoda dla działek sąsiednich, wszczętego na jej wniosek z dnia z dnia 14 lipca 2016 r. (do rozpatrzenia którego Burmistrz Miasta Bełżyce został wyznaczony postanowieniem SKO w Lublinie z dnia 5 sierpnia 2026 r., znak: SKO.41/3040/PR/2016 – k. 18 akt adm., tom I), lub też postępowania z wniosku Spółdzielni z dnia 2 sierpnia 2022 r. o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Burmistrza Miasta Bełżyce z dnia 14 marca 2017 r., skargę należy uznać za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a to z następujących powodów.
Z treści art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. wynika, że postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód.
Uwzględniając powyższą definicję przewlekłości postępowania, a także wynikający z przytoczonego na wstępie art. 149 p.p.s.a. cel skargi na tę formę naruszenia prawa, Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 (ONSAiWSA 2022/3/34), po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przedstawionego przez skład orzekający NSA postanowieniem z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 130/21, stwierdził, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
W postanowieniu z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1575/22 (OSP 2023/10/82) Naczelny Sad Administracyjny trafnie zwrócił uwagę, że powyższa uchwała nie rozstrzyga zagadnienia, czy dopuszczalna jest skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, która została wniesiona już po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, gdy w chwili wniesienia skargi decyzja ta nie jest jeszcze ostateczna. Teza tej uchwały nie odnosi się bowiem do takiego układu procesowego. Niemniej jednak, dokonując samodzielnej oceny takiego zagadnienia, Naczelny Sad Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego podlega odrzuceniu, jeżeli została wniesiona po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, gdy decyzja ta nie jest jeszcze ostateczna (art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 oraz art. 104 § 1 k.p.a.). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd, jak i argumentację, która legła u jego podstaw, przedstawioną w uzasadnieniu ww. postanowienia z dnia 24 stycznia 2023 r.
W kontekście powyższych uwag należy zauważyć, że postępowanie administracyjne o naruszenie przez Spółdzielnię stosunków wodnych w obrębie działki nr ewid. [...] w N. ze szkoda dla działek sąsiednich, wszczęte wnioskiem skarżącej z dnia 14 lipca 2016 r., zostało zakończone decyzją Burmistrza Miasta Bełżyce z dnia 14 marca 2017 r., którą na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2016 r. poz. 352 ze zm.) nałażono na Spółdzielnię określone obowiązki. Nie budzi wątpliwości, że decyzja ta ma charakter ostateczny, albowiem została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2027 r., znak: SKO.41/1690/PR/2017 (k. 171 akt adm. – tom I). Zatem skargę na przewlekłość tego postępowania uznać należy za niedopuszczalną, w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), już tylko ze względu na treść powołanej wyżej uchwały Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21.
Również postepowanie administracyjne wszczęte na wniosek Spółdzielni z dnia 8 sierpnia 2022 r. o stwierdzenie wygaśnięcia ww. decyzji Burmistrza Miasta Bełżyce z dnia 14 marca 2017 r., uznać należy za zakończone w drodze decyzji. W istocie bowiem decyzją kończącą to postępowanie jest decyzja Burmistrza z dniu 1 sierpnia 2024 r., znak: IMS.6331.6.7.2024.MCH - k. 731 akt adm. – tom II) nakazująca Spółdzielni, na podstawie art. 232 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm.), wykonanie następujących obowiązków: wyprofilowanie przykrawężnikowego korytka betonowego znajdującego się wzdłuż południowej granicy parkingu ze spadkiem w kierunku ul. [...], wykonanie progu na wjeździe z placu manewrowego na parking oraz naprawienie nieszczelnego krawężnika znajdującego się po wschodniej stronie parkingu przy granicy z działką nr ewid.[...] Zauważyć należy, ze od ww. decyzji z dnia 1 sierpnia 2024 r. nie wniesiono do tej pory odwołania, jednak decyzja ta nie stała się ostateczna, a to na skutek złożonego przez Spółdzielnię w dniu 14 sierpnia 2024 r. wniosku o jej uzupełnienie (o rozstrzygniecie w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 14 marca 2017 r.). Nie zmienia to jednak faktu, że ww. decyzja zakończyła postępowanie prowadzone przez Burmistrza na skutek wniosku Spółdzielni z dnia 8 sierpnia 2022 r., a obecnie w toku pozostaje wyłącznie postępowanie wpadkowe w przedmiocie uzupełnienia tej decyzji, prowadzone w trybie art. 111 k.p.a. (na co Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie zwróciło uwagę w decyzji kasatoryjnej z dnia 11 października 2024 r., znak: SKO/3743/PR/2024 (k. 749 akt adm. - tom II) uchylającej wydaną na skutek wniosku o uzupełnienie decyzji z dnia 1 sierpnia 2024 r. decyzję organu pierwszej instancji z dnia 17 września 2024 r., znak: IMS.6331.6.8.2024.MCH). Owe postepowanie wpadkowe o uzupełnienie decyzji z dnia 1 sierpnia 2024 r. winno zakończyć się wydaniem postanowienia, stosownie do art. 111 § 1b k.p.a.
W tej sytuacji, aprobując pogląd wyrażony przez Naczelny Sad Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1575/22, uznać należy, że również przy założeniu, iż rozpoznawana skarga dotyczy przewlekłości postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 14 marca 2017 r., wszczętego wnioskiem Spółdzielni z dnia 8 sierpnia 2022 r., skargę należy odrzucić jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., albowiem została ona wniesiona już po wydaniu przez organ w tym postępowaniu decyzji z dnia 1 sierpnia 2024 r. (skargę wniesiono pismem z dnia 30 listopada 2024 r., które do organu wpłynęło w dniu 5 grudnia 2024 r. – k. 2 akt sądowych). Przy czym wymaga podkreślenia, że na stwierdzenie niedopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania z powodu jej wniesienia już po wydaniu decyzji przez organ, nie może mieć wpływu ocena legalności (prawidłowości) wydanej decyzji, albowiem taka ocena wykracza poza granice kontroli sądowej w postępowaniu w sprawie przewlekłości.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia.
W związku z odrzuceniem skargi należało jednocześnie - stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - zwrócić skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 złotych, o czym orzeczono w punkcie II sentencji.