II SAB/LU 182/24

II SAB/Lu 182/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/
Jacek Czaja /przewodniczący/
Maciej Gapski
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art 149 par. 1, art. 149 par. 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 6, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 725
art. 30 ust. 2a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Maciej Gapski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji [...]i w L. na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie do załatwienia wniosku Fundacji [...] z siedzibą w L. z dnia 23 października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie w załatwieniu wniosku wskazanego w punkcie I. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie grzywny; IV. zasądza od Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 listopada 2024 r. (data pisma) Fundacja [...] z siedzibą w L. (skarżąca, strona) wniosła skargę na bezczynność Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego (ZDTM) w Lublinie w sprawie udostępnienia informacji publicznej "o projekcie robót budowlanych" dotyczących ul. [...] w L..
Skarżąca nadmieniła, że wnioskiem z 23 października 2024 r. strona wystąpiła o ujawnienie projektu robót budowlanych aktualnie wykonywanych na ul. [...]. Organ 5 listopada 2024 r. odpowiedział, że "Przewidywany zakres prac budowlanych realizowanych na podstawie zgłoszenia, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa nie wymaga sporządzenia projektu budowlanego, tym samym realizacja - wniosku nie jest możliwa". W tym samym dniu skarżąca wskazała, że nie domagała się projektu budowlanego a projektu robót budowlanych.
Skarżąca zastrzegła by informacji udzielić w terminie 7 dni, gdyż termin na realizację wniosku już minął, a nie było winą skarżącej, iż wniosek został źle zrozumiany przez ZDTM. Mimo upływu ponad 14 dni od przesłania odpowiedzi skarżąca odpowiedzi nie otrzymała. Zdaniem strony wniosek był oczywisty, a organ odpowiedział na niego dopiero w przedostatnim dniu, na piśmie widnieje data 31.10, jednak pismo wysłano kilka dni później.
W odpowiedzi na skargę działający w imieniu ZDTM w Lublinie dyrektor wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.
Przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie skarżąca domagała się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
Stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Jest to zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Przy czym art. 6 zawiera przykładowy katalog informacji publicznych, o czym przekonuje użycie w jego treści słów "w szczególności". Tak szerokie pojmowanie prawa dostępu do informacji publicznej ma umocowanie konstytucyjne. Art. 61 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP stanowią, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi, które nie zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) obowiązek ich udostępnienia w trybie wnioskowym bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy skarżąca złożyła skutecznie wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej i czy udzielił żądanej informacji publicznej.
Zdaniem Sądu ZDTM jest podmiotem, mieszczącym się w kategorii podmiotów publicznych zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej.
Z informacji zamieszczonej na stronie internetowej ZDTM w Lublinie (https://zdtm.lublin.eu/) wynika, że Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie został powołany dnia 1 lipca 2024 r. uchwałą Rady Miasta nr 1677/LVI/2024 z dnia 25 stycznia 2024 r. Przedmiotem działania ZDiTM jest zarządzanie i administrowanie drogami publicznymi w granicach administracyjnych Miasta Lublin z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych oraz drogami wewnętrznymi stanowiącymi własność Gminy Lublin i przejętymi przez ZDiTM oraz zarządzanie transportem zbiorowym.
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę podstawę prawną działania podmiotu zobowiązanego oraz jego cele, obowiązek udostępnienia informacji publicznej w odniesieniu do ZDTM nie budzi wątpliwości. Realizacji zadań podpadających pod pojęcie wykonywania zadania publicznego, a także działalność ZDTM ze środków publicznych podlega regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W związku z powyższym obowiązek udostępnienia informacji dotyczącej "projektu robót budowlanych" w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej aktualizuje się w takim zakresie, w jakim informacja ta dotyczy wykonywania przez Zarząd Dróg zadań publicznych lub działań finansowanych ze środków publicznych.
Odnosząc się do kwestii zakresu oceny skuteczności złożenia przez stronę wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - także, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyroki NSA: z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08, z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2154/16, z dnia 9 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 283/17 i z dnia 16 kwietnia 2019r., sygn. akt I OSK 88/18).
W rozpoznawanej sprawie 23 października 2024 r. na adres mail [...] wpłynął wniosek K. J. podpisany z upoważnienia przez K. K. o "udostępnienie projektu robót budowlanych aktualnie wykonywanych na ul. [...]". Wniosek został rozpatrzony 31 października 2024 r. i przesłany na adres poczty elektronicznej: [...].org 5 listopada 2024 r. W odpowiedzi na ww. wniosek Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie wskazał, że przewidywany na ul. [...] w L. zakres prac budowlanych jest realizowany na podstawie zgłoszenia i nie wymaga sporządzenia projektu budowlanego, zatem realizacja wniosku nie jest możliwa.
W dniu 6 listopada 2024 r. został zarejestrowany w systemie Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie wniosek, który został wysłany na adres [...] 5 listopada 2024 r. po zakończeniu pracy urzędu. Wniosek został przesłany przez K. J. podpisany z upoważnienia przez K. K., w którym wnioskodawca wystąpił ponownie o udostępnienie projektu robót budowlanych wskazując "Nie prosiłem o projekt budowlany, a o projekt robót budowlanych. Robotami budowlanymi jest m.in. remont, który nie wymaga projektu budowlanego. Wydaje się oczywistym, iż nie trzeba tłumaczyć czym jest taki projekt, jednak z daleko idącej ostrożności wskażę, iż językiem zaczerpniętym ze strony zamówień publicznych ZDTM chodzi o dokumentację projektową. Mając na uwadze, że zakres wniosku był oczywisty wnoszę o udostępnienie wnioskowanej informacji w terminie 7 dni ".
Sąd zwraca uwagę, że skarżąca wskazała o jaką informację jej chodzi tj. dotyczącą ujawnienia projektu robót budowlanych aktualnie wykonywanych na ul. [...]. Tym samym strona określiła konkretnie swoje zapytanie i wbrew temu co odpowiedział organ nie chodziło jej o projekt budowlany.
Sąd zaznacza, iż projekt robót budowlanych, a projekt budowlany są to dwa odrębne pojęcia, których nie można ze sobą utożsamiać.
Już w pierwotnie złożonym wniosku skarżąca wskazała, że wnosi o udostępnienie "projektu robót budowalnych", a nie projektu budowalnego. Jak wskazano już wyżej pojęcia te nie są ze sobą tożsame.
O ile przy tym budziło to jakiekolwiek wątpliwości to w kolejnym piśmie skarżąca wprost wyjaśniła, że nie prosiła o projekt budowalny, lecz projekt robót budowlanych w związku z czym chodzi jej o dokumentację projektową.
Organ nie odniósł się do tak sformułowanego żądania, ponownie wyjaśniając jedynie, że przewidywany zakres prac budowlanych jest realizowany na podstawie zgłoszenia i nie wymaga sporządzenia projektu budowlanego
Udzielona informacja w zakresie projektu budowalnego nie wyczerpywała więc przedmiotu zapytania albowiem czym innym jest projekt budowalny, a czym innym szeroko rozumiana dokumentacja projektowa.
Dokumentacja projektowa występuje również w przypadku robót budowalnych nie wymagających pozwolenia na budowę, przy czym w przypadku robót wykonywanych na podstawie zgłoszenie należą do niej w szczególności dokumenty wymienione w art. 30 ust. 2a prawa budowlanego.
Do kwestii posiadania przez organ i udostępnienia takich dokumentów organ w żaden sposób się nie odniósł.
W konsekwencji w przedmiotowej sprawie należało stwierdzić, że występujący w imieniu ZDTM dyrektor dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku strony z 23 października 2024 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że podmiot zobowiązany w terminach wynikających z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., od dnia złożenia wniosku, żądanej przez stronę informacji nie udostępnił. Stąd też należało zobowiązać dyrektora ZDTM w Lublinie do załatwienia wniosku Fundacji w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
Sąd uznał, że dyrektor ZDTM dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony z 23 października 2024 r., która jednak nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym - orzeczono w pkt II sentencji wyroku. W pkt III wyroku Sąd oddalił wniosek o wymierzenie dyrektorowi ZDTM grzywny.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt IV wyroku, obejmuje zasądzenie od podmiotu zobowiązanego na rzecz skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego w wysokości 100 złotych (art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.).