II SAB/LU 181/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-02-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejszczepienia ochronneniepożądane odczyny poszczepiennebezczynność organuustawa o dostępie do informacji publicznejinspekcja sanitarnaprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na bezczynność Inspektora Sanitarnego w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej szczepień, uznając, że organ udzielił wyczerpujących odpowiedzi.

Skarżący zarzucili Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej szczepień ochronnych. Organ udzielił odpowiedzi na 31 pytań, wskazując dane, którymi dysponuje, lub wyjaśniając brak kompetencji lub posiadania informacji. Sąd uznał, że organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie, a część pytań nie dotyczyła informacji publicznej lub organ nie dysponował żądanymi danymi. Skargę oddalono.

Skarżący A. K. i Ł. K. wnieśli skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zadając 31 szczegółowych pytań dotyczących egzekwowania obowiązku szczepień ochronnych, rejestracji niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) oraz procedur z tym związanych. Organ odpowiedział na wszystkie pytania pismem z 16 października 2023 r., udzielając informacji, którymi dysponował, lub wyjaśniając, że nie posiada pewnych danych lub nie ma kompetencji do ich udzielenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznając skargę, stwierdził, że organ nie dopuścił się bezczynności. Sąd podkreślił, że organ udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie 14 dni, a część pytań skarżących nie stanowiła informacji publicznej w rozumieniu ustawy lub organ nie dysponował żądanymi danymi. Sąd uznał, że odpowiedzi organu były wyczerpujące i rzeczowe, a zarzuty skarżących o niewystarczającym lub niepełnym udzieleniu informacji nie znalazły uzasadnienia. W związku z tym skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania w ustawowym terminie, a część z nich nie stanowiła informacji publicznej lub organ nie dysponował żądanymi danymi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ wywiązał się z obowiązku udostępnienia informacji publicznej, udzielając odpowiedzi na wszystkie pytania w terminie. Wskazał, że część pytań nie dotyczyła informacji publicznej lub organ nie posiadał żądanych danych, co nie stanowi podstawy do zarzutu bezczynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.z.z.ch.z. art. 17

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 21 § ust. 1

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 30 § ust. 1

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Konstytucja RP art. 61

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4 w zw. z art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.i.s. art. 10 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

r.n.o.p.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania

Konstytucja RP art. 68 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania w ustawowym terminie. Część pytań skarżących nie stanowiła informacji publicznej. Organ nie dysponował częścią żądanych informacji i nie miał obowiązku ich wytworzenia. Odpowiedzi organu były wyczerpujące i rzeczowe.

Odrzucone argumenty

Zarzut bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej. Niewystarczające, niepełne i niejasne udzielenie informacji przez organ.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma bowiem obowiązku jej udostępnienia. Organ nie może udostępnić informacji, której sam nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy winien nią dysponować. Potencjalne samo niezadowolenie strony z uzyskanych informacji nie może kreować zasadności skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.

Skład orzekający

Brygida Myszyńska-Guziur

sprawozdawca

Grzegorz Grymuza

sędzia

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście dostępu do informacji publicznej, zwłaszcza gdy organ nie posiada żądanych danych lub pytania nie dotyczą informacji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku reakcji organu na wniosek o informację publiczną, gdzie organ udzielił odpowiedzi, ale skarżący uznał je za niewystarczające.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego, jakim jest dostęp do informacji publicznej, a także kwestii związanych ze szczepieniami, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Jednakże rozstrzygnięcie jest proceduralne i opiera się na interpretacji przepisów.

Czy organ milczy, czy odpowiada? Sąd rozstrzyga spór o dostęp do informacji o szczepieniach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Lu 181/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Brygida Myszyńska-Guziur /sprawozdawca/
Grzegorz Grymuza
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2079/24 - Wyrok NSA z 2024-12-13
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 2 ust. 1, art. 4 ust.1 pkt 1, art. 6, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. K. i Ł. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. K.
i Ł. K. (dalej powoływany jako "skarżący", "wnioskodawcy") zaskarżyli bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie (dalej jako "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że:
Pismem z dnia 2 października 2023 r. (data wpływu do organu 5 października 2023 r.) zwrócili się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, kierując 31 pytań:
" 1. Ile w każdym z ostatnich 5 pełnych lat i roku obecnym tutejszy Organ wystosował do organu egzekucyjnego wniosków o wszczęcie postępowań w zakresie przymuszania rodziców do wykonania szczepień ochronnych u dzieci?
2. Ile wszczętych na wniosek tut. Organu postępowań egzekucyjnych w okresie wskazanym w punkcie 1 toczy się nadal, ile zostało zawieszonych, a ile zostało umorzonych?
3. Ile z zakończonych w okresie wskazanym w punkcie 1 postępowań zakończyło się na skutek rozpoczęcia lub kontynuowania przez rodziców obowiązku szczepień, a ile w związku z zaistnieniem długotrwałych przeciwwskazań do szczepień lub wystąpienia niepożądanego odczynu .poszczepiennego?
4. Skąd tutejszy Organ pozyskuje informacje o braku realizacji przez rodziców szczepień obowiązkowych? Proszę wskazać jakie instytucje przekazały informacje o braku realizacji obowiązku szczepień w bieżącym roku.
5. Ile upomnień tutejszy Organ w okresie wskazanym w punkcie 1 przesłał do rodziców, którzy nie wykonali wszystkich szczepień ochronnych?
6. Jaka była skuteczność wysłanych upomnień? Ile rodziców po otrzymaniu upomnień rozpoczęło lub zaczęło kontynuować wykonywanie szczepień ochronnych?
7. Czy we wskazanym w punkcie l okresie zdarzały się sytuacje, że wszczynano postępowanie egzekucyjne, a dziecko miało zaświadczenie odraczające szczepienia ochronne? Ile takich sytuacji było w każdym z ostatnich 5 lat i w roku obecnym?
Ile tutejszy organ w okresie wskazanym w punkcie 1 złożył do organu egzekucyjnego wniosków o umorzenie, lub zawieszenie postępowań egzekucyjnych i jakie były podstawy złożenia tych wniosków.
Czy tutejszy Organ zgłosił kiedykolwiek wniosek o wszczęcie postępowania przymuszającego do zaszczepienia dziecka, u którego wystąpił NOP? Czy przed wszczęciem postępowania tutejszy Organ weryfikuje rejestr NOP i bierze informacje tam zawarte pod uwagę przed decyzją o złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego?
Jakie okoliczności wpływają na decyzję tut. Organu o wystosowaniu lub nie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego?
Ile osób pracuje w komórce tut. Organu zajmującej się szczepieniami ochronnymi? Czy oprócz inicjowania postępowań egzekucyjnych podejmowane są inne działania w zakresie szczepień np. działalność edukacyjna i jakie to są działania?
Czy w związku z postępowaniami egzekucyjnymi dot. obowiązku szczepień pracownicy tut. Organu konsultują kwestie problematyczne z prawnikiem? Ile takich sytuacji miało miejsce w okresie wskazanym w punkcie 1 i jakie były powody zasięgnięcia pomocy u prawnika?
Co możemy zrobić, jeśli stawimy się na badaniu kwalifikacyjnym, a lekarz nie będzie chciał wydać zaświadczenia o braku możliwości szczepień ani nie zaszczepi dziecka? Jakie kroki powinniśmy podjąć?
Czy tutejszy Organ pełni kontrolę nad zgłaszaniem przez lekarzy NOP-ów?
W jaki sposób Organ może dowiedzieć się o wykroczeniu lekarza polegającym na niezgłoszeniu NOP? Ile takich przypadków miało miejsce w ostatnich 5 latach? Czy NOP mimo zgłoszenia go przez właściwego lekarza finalnie zostaje zaliczony do rejestru NOP-ów?
16. Czy Organ zgłasza działania lekarzy stanowiące uchybienie przepisów prawa do właściwej Izby Lekarskiej?
17. Ile Organ dokonał zgłoszeń uchybień prawa do Izb Lekarskich w ciągu ostatnich 5 lat?
Czy w związku z przeprowadzonym badaniem kwalifikacyjnym lekarz jest obowiązany wydać jakiś dokument?
19. Ile tutejszy Organ w ciągu ostatnich 5 lat odnotował niepożądanych odczynów poszczepiennych z podziałem na poszczególne szczepionki?
Ile ze zgłoszeń zostało przez pracownika PPIS zmienionych w zakresie kwalifikacji NOP-u i z jakiej przyczyny?
Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?
Według informacji od prof. I. P. - S. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
Organ pismem z dnia 16 października 2023 r. udzielił wnioskodawcom odpowiedzi na wszystkie zadane pytania wskazując:
"Odpowiedź na pytanie nr 1
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie wystosował do organu egzekucyjnego w ostatnich pięciu latach następującą ilość wniosków o wszczęcie egzekucji administracyjnej oraz zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia w związku z uchylaniem się od obowiązku poddania szczepieniom ochronnym dziecka:
- rok 2023 - 16
- rok 2022 - 10
- rok 2021 - 34
- rok 2020 - 0
- rok 2019 - 20
- rok 2018 - 6
Odpowiedź na pytanie nr 2
Spośród postępowań egzekucyjnych wszczętych w okresie od początku 2018 roku do dziś w związku z uchylaniem się rodziców od obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym umorzonych zostało 4 postępowania natomiast 12 postępowań zostało zawieszonych. Nadal toczą się 64 postępowania.
Odpowiedź na pytanie nr 3
W okresie od początku 2018 roku do dziś 2 postępowania zostały umorzone w związku z wykonaniem ciążącego na rodzicach obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Nie prowadzono postępowań w stosunku do rodziców dzieci, u których wystąpiły długotrwałe przeciwskazania do szczepień lub u których został przez lekarza rozpoznany niepożądany odczyn poszczepienny, który stanowił przeciwskazania do szczepień.
Odpowiedź na pytanie nr 4
Informacje o braku realizacji szczepień obowiązkowych przekazują Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Chełmie świadczeniodawcy, którzy przechowują karty uodpornienia. Są to lekarze z Niepublicznych oraz Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej działających na terenie właściwości miejscowej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie.
Odpowiedź na pytanie nr 5
Ilość wystosowanych upomnień:
- rok 2023 – 28
- rok 2022 – 36
- rok 2021 – 10
- rok 2020 – 0
- rok 2019 – 40
- rok 2018 – 0
Odpowiedź na pytanie nr 6
W okresie od początku 2018 roku do dziś, po przesłaniu przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie upomnienia, 10 osób wykonało obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym
Odpowiedź na pytanie nr 7
Nie było takich sytuacji.
Odpowiedź na pytanie nr 8
W okresie ostatnich 5 lat Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie złożył do organu egzekucyjnego 14 wniosków o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Podstawą do złożenia tych wniosków było: stwierdzenie przez lekarza specjalistę czasowych przeciwskazań do szczepień, częściowe wykonanie przez rodziców ciążącego na nich obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym.
We wskazanym okresie PPIS w Chełmie skierował do organu egzekucyjnego 5 wniosków o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podstawą do złożenia tych wniosków było wykonanie przez rodziców ciążącego na nich obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym oraz ukończenie przez osobę obowiązaną 19 roku życia.
Odpowiedź na pytanie nr 9
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie nie wnosił o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji u dziecka, u którego został przez lekarza rozpoznany niepożądany odczyn poszczepienny, który stanowił przeciwskazania do szczepień. Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzą postępowanie egzekucyjne w administracji obowiązków o charakterze niepieniężnym, zmierzające do wykonanie przez rodziców ciążącego na nich obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym, na podstawie zgłoszenia przesłanego przez lekarza.
Odpowiedź na pytanie nr 10
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie sukcesywnie składa wnioski o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec wszystkich zobowiązanych, którzy pomimo doręczenia upomnienia w zakreślonym terminie nie zrealizowali obowiązku, jeśli nie zostały stwierdzone przeciwwskazania do realizacji obowiązku szczepień przez lekarza kwalifikującego do szczepień.
Odpowiedź na pytanie nr 11
W Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Chełmie szczepieniami ochronnymi zajmuje się Sekcja Nadzoru Przeciwepidemicznego, w której zatrudnionych jest ogółem 6 pracowników. Pracownicy Sekcji Nadzoru Przeciwepidemicznego podejmują działania, w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 338 ze zm.) w zakresie nadzoru nad realizacją obowiązkowych szczepień ochronnych. W myśl art. 6 § 1b o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.) przed podjęciem czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych podejmowane są także działania informacyjne wobec zobowiązanego zmierzające do dobrowolnego wykonania przez niego obowiązku. Działalność edukacyjna w zakresie szczepień ochronnych prowadzona jest również przez Oddział Promocji Zdrowia na bieżąco poprzez następujące działania: prowadzenie wykładów/prelekcji dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych /uczestników półkolonii letnich i zimowych/uchodźców przebywających w punktach pobytu dla uchodźców; dystrybucję materiałów edukacyjnych w formie ulotek i broszur w języku polskim i ukraińskim podczas akcji profilaktycznych, w Punktach Konsultacyjno- Diagnostycznych, instruktaży dla kierowników i wychowawców wypoczynku letniego i zimowego; zamieszczanie na stronie internetowej PSSE w Chełmie /stronie Facebook PSSE w Chełmie.
Odpowiedź na pytanie nr 12
Wszystkie dokumenty dotyczące prowadzonych postępowań administracyjnych wobec osób uchylających się od szczepień ochronnych są uzgadniane pod względem formalno-prawnym z radcą prawnym.
Odpowiedź na pytanie nr 13
Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.) wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Decyzję o wykonaniu szczepienia oraz o rodzaju preparatu szczepionkowego, jaki zostanie podany, podejmuje lekarz biorąc pod uwagę aktualny stan zdrowia dziecka stwierdzany w trakcie badania kwalifikacyjnego. Wystąpienie przeciwwskazań do szczepienia stwierdza lekarz, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. W przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Ocena wykonania badania kwalifikacyjnego pod względem medycznym, nie należy do kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Odpowiedź na pytanie nr 14
Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzą nadzór w zakresie spełnienia obowiązku przez lekarza zgłaszania podejrzenia/rozpoznania wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.).
Odpowiedź na pytanie nr 15
Informacje o braku zgłoszenia podejrzenia/rozpoznania wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego są pozyskiwane w trakcie kontroli przeprowadzanych przez pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakładach opieki zdrowotnej. W okresie ostatnich 5 lat nie odnotowano przypadków niewywiązania się lekarza z obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie rejestruje wszystkie zgłoszenia niepożądanych odczynów poszczepiennych.
Odpowiedź na pytanie nr 16 i 17
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie w przypadku powzięcia wiedzy o nieprawidłowościach w zakresie działalności lekarza, zgłasza to do właściwej Izby Lekarskiej, zgłoszenia te nie są jednak odrębnie ewidencjonowane ani rejestrowane.
Odpowiedź na pytanie nr 18
Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.) wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Przeciwwskazania do szczepienia stwierdza lekarz zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Po przeprowadzaniu lekarskiego badania kwalifikacyjnego lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania. Wzór tego zaświadczenia uregulowano w rozporządzeniu z dnia 27 września 2023 r. r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2077) i stanowi on załącznik nr 2 do rozporządzenia. Lekarz powinien wypełnić zaświadczenie, jeśli szczepienie odbywa się w innej placówce niż ma miejsce badanie pacjenta. Jeśli szczepienie odbywa się w placówce, w której odbywa się badanie kwalifikacyjne do szczepienia to informacje wynikające z badania kwalifikacyjnego lekarz zapisuje wówczas w historii zdrowia i choroby, karcie uodpornienia. W przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej, wówczas także powinien wypełnić zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym.
Odpowiedź na pytanie nr 19.
W ciągu ostatnich 5 lat zarejestrowano niepożądane odczyny poszczepienne po następujących preparatach:
szczepionka BGG - zgłoszono 6 niepożądanych odczynów poszczepiennych,
szczepionka Infanrix DTaP - zgłoszono 1 niepożądany odczyn poszczepienny,
szczepionka Infanrix IPV+HIB - zgłoszono 1 niepożądany odczyn poszczepienny,
szczepionka Tetraxim - zgłoszono 2 niepożądane odczyny poszczepienne,
szczepionka Infanrix DTaP - zgłoszono 1 niepożądany odczyn poszczepienny,
szczepionka DTP - zgłoszono 1 niepożądany odczyn-poszczepienny,
szczepionka Infanrix IPV - zgłoszono 1 niepożądany odczyn poszczepienny,
szczepionka Adacel - zgłoszono 1 niepożądany odczyn poszczepienny,
szczepionka Synflorix - zgłoszono 2 niepożądane odczyny poszczepienne,
szczepionka MMR vax Pro- zgłoszono 2 niepożądane odczyny poszczepienne,
szczepionka Infanrix Hexa- zgłoszono 1 niepożądany odczyn poszczepienny,
szczepionka Prevenar 13- zgłoszono 1 niepożądany odczyn poszczepienny,
szczepionka Varivax - zgłoszono 1 niepożądany odczyn poszczepienny.
Ponad to zarejestrowano:
- 1 niepożądany odczyn poszczepienny po jednoczasowym szczepieniu szczepionkami MMR oraz Synflorix,
- 1 niepożądany odczyn poszczepienny po jednoczasowym szczepieniu szczepionkami Priorix oraz Synflorix,
- 2 niepożądane odczyny poszczepienne po jednoczasowym szczepieniu szczepionkami DTP, Imovax Polio oraz ACT-HIB,
- 1 niepożądany odczyn poszczepienny po jednoczasowym szczepieniu szczepionkami Synflorix, Euvax B, Rotateq, DTP, ACT-HIB,
1 niepożądany odczyn poszczepienny po jednoczasowym szczepieniu szczepionkami Synflorix, Imovax Polio, ACT-HIB, Rotateq, DTP.
Odpowiedź na pytanie nr 20
Pracownicy PPIS w Chełmie nie dokonywali zmian w zakresie kwalifikacji NOP
Odpowiedź na pytanie nr 21
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie nie prowadzi badań mających na celu ustalenie czasu trwania odporności po podaniu szczepionek.
Odpowiedź na pytanie nr 22
Do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie od lekarza zgłoszenie osób dorosłych, uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych.
Odpowiedź na pytanie nr 23
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie nie prowadzi statystyk dotyczących wykonawstwa szczepień z podziałem na narodowość osoby szczepionej.
Odpowiedź na pytanie nr 24
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie nie prowadzi statystyk dotyczących ilości szczepień odroczonych przez lekarzy.
Brak jest aktów prawnych zawierających listę przeciwwskazań do wykonania szczepienia ochronnego. Lekarz stwierdza przeciwwskazania zdrowotne do wykonania szczepienia ochronnego w trakcie kwalifikacji do szczepienia, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną.
Odpowiedź na pytanie nr 25
Do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie nie wpłynęly zgłoszenia przypadków dzieci i dorosłych do 19 roku życia, którzy zmarli do 4 tygodnia od szczepienia.
Odpowiedź na pytanie nr 26
W ciągu ostatnich 5 lat na terenie działalności Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie nie odnotowano ciężkiego NOP-u u dzieci, które podlegają szczepieniom obowiązkowym. We wskazanym okresie odnotowano 2 przypadki ciężkiego NOP u osób dorosłych. U osób tych wystąpiły objawy neurologiczne.
Odpowiedź na pytanie nr 27
Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie biorą udziału w procesie dochodzenia odszkodowań związanych ze skutkami wystąpienia negatywnych odczynów poszczepiennych i nie mają wiedzy o ewentualnych wypłatach takich odszkodowań.
Odpowiedź na pytanie nr 28
Tutejszy organ nie jest powołany do oceny konstytucyjności obowiązujących regulacji prawnych, zatem nie jest uprawniony do wypowiadania się w tym przedmiocie. Na marginesie należy, jednakże przypomnieć, że obowiązek szczepień ochronnych ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych u osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych, o czym stanowi art. 68 ust. 4 Konstytucji RP.
Zgodnie z Konstytucją RP zarówno każdy obywatel ma prawo do ochrony zdrowia, jak i władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych i zapewnienia ochrony swoim obywatelom, w tym poprzez m.in. zwalczanie chorób zakaźnych. Konstytucja gwarantuje każdemu człowiekowi wolność i prawa, które jednak nie mogą być nieograniczone, a czasem muszą wręcz ulegać ograniczeniu, gdyż konstytucja ma chronić prawa nie tylko jednostki, lecz również społeczeństwa, które tworzymy. W interesie publicznym jest ochrona życia i zdrowia ludzi, a poddawanie się szczepieniom właśnie temu służy. Szczepienia zostały wprowadzone w celu wyeliminowania chorób zakaźnych i zapobiegania im. Obowiązek szczepień wpływa pozytywnie na stan zdrowia i bezpieczeństwo społeczeństwa. Ustawodawca, czyniąc szczepienia bezpłatnymi i powszechnie dostępnymi wybrał rozwiązanie najlepsze dla jednostki jak i ogółu.
Odpowiedź na pytanie nr 29
Zagadnienia dotyczące świadczenia kompensacyjnego- odszkodowania, w przypadku, gdy w wyniku szczepienia ochronnego wystąpiły w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki albo szczepionek działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego reguluje z art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.). Świadczenie kompensacyjne jest przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta. Państwowa Inspekcja Sanitarna nie bierze udziału w procesie przyznawania świadczenia kompensacyjnego.
Odpowiedź na pytanie nr 30
Z pytaniami w zakresie ewentualnej możliwości wykluczenia przez lekarza nadwrażliwości na składniki szczepionki przed szczepieniem oraz możliwych do wykonania badań zmierzających do wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub wykrycia niedoborów odporności należy zwrócić się do lekarza.
Odpowiedź na pytanie nr 31
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca wykonywanie szczepień ochronnych jako sposób na zapobieganie rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych. Akty prawne dotyczące sposobu egzekwowania obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym regulowane są przez akty prawne obowiązujące na terytorium kraju.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie uprzejmie informuje, że zgłoszenie dotyczące uchylania się rodziców od obowiązku poddania szczepieniom ochronnym dziecka N. K. ur. 23.04.2017 r. wpłynęło 03.08.2018r., natomiast zgłoszenie dotyczące dziecka M. K. kur.10.01.2019 r. wpłynęło 02.10.2019 r. O fakcie uchylania się rodziców od obowiązku poddania dzieci szczepieniom ochronnym poinformował lekarz, do którego dzieci były w tym czasie zaopcjowane."
PPIS wskazał również m.in., że szczepionki - produkty lecznicze pochodzenia biologicznego, podlegają wielu rygorystycznym wymogom zarówno w procesie produkcji jak i kontroli jakości przed dopuszczeniem do obrotu. Po wprowadzeniu ich do obiegu monitorowane są działania niepożądane. Bezpieczeństwo stosowania szczepionek zostaje ustalone na podstawie badań laboratoryjnych i badań klinicznych u ludzi. Odpowiedzialność za ocenę bezpieczeństwa szczepionek zaczyna się na etapie produkcji. Wyniki badań potwierdzających bezpieczeństwo i skuteczność szczepionek przedstawiane są przez wytwórców podczas postępowania o dopuszczeniu szczepionek do obrotu i stosowania w instytucjach o charakterze międzynarodowym.
Wyjaśniono także, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie nie przeprowadza badań na podstawie, których można wykluczyć przeciwskazania do podania poszczególnych szczepionek, oraz badań wykluczających alergie i niedobory odporności. Z pytaniami w zakresie ewentualnej możliwości wykluczenia przez lekarza nadwrażliwości na składniki szczepionki przed szczepieniem oraz możliwych do wykonania badań zmierzających do wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub wykrycia niedoborów odporności należy zwrócić się do lekarza, gdyż tutejszy organ nie posiada kompetencji tym zakresie. Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.) wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego.
Ponadto PPIS zachęcił do korzystania z wiedzy dostępnej na stronie Szczepienia.info, która powstała w ramach projektu Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny i stanowi platformę wiedzy na temat szczepień dla rodziców i opiekunów dzieci. Strona Szczepienia.info należy do sieci stron rekomendowanych przez Vaccine Safety Net (WHO) jako źródło wiarygodnych i obiektywnych informacji o szczepieniach.
W powołanej na wstępie skardze wnioskodawcy zarzucili organowi bezczynność zarzucając naruszenie art. 4 ust.1 w zw. z art. 1 ust.1, art. 2 ust.2, art. 3 ust.1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p.") przez nieudostępnienie informacji publicznej i wnieśli o:
1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie do rozpoznania wniosku o udzielenia informacji publicznej z dnia 2 października i udzielenie informacji publicznej;
2) orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;
4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że do dnia wniesienia skargi nie udostępniono skarżącym innych informacji, poza zawartymi w piśmie z dnia 16 października 2023 r. zdaniem skarżących przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącej informacji publicznej. Powołując się na orzecznictwo strona skarżąca podniosła w związku z tym, że udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej wyczerpuje znamiona bezczynności w udzielaniu informacji i uznanie, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżących, w sprawie organ powinien był udostępnić informację publiczną albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia stosownie uzasadniając decyzję.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że zarzut bezczynności jest chybiony, bowiem pismem z dnia 18 października 2023 r. udzielono wnioskowanej informacji w pełnym zakresie w jakim dysponowała informacją publiczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Orzekając w tak określonym zakresie kognicji, Sąd uznał, że przedmiotowa skarga podlega oddaleniu.
W przedmiotowej sprawie skarżący domagali się udostępnienia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Wyjaśnić należy, że w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w u.d.i.p., a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12; dostępny pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako CBOSA).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie jest zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Do organów władzy publicznej niewątpliwie zaś należą państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, którzy – jako organy rządowej administracji zespolonej w powiecie – wykonują zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2022 r., poz. 195 ze zm., dalej jako "u.p.i.s." - art. 10 ust. 1 pkt 3).
Wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej zostało określone w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. – informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Należy również kierować się treścią art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w u.d.i.p. Zatem informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
W orzecznictwie przyjęto, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 119/18; opubl. w CBOSA).
Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm., dalej jako "u.z.z.ch.z.") oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz.U. Nr 254, poz. 1711, dalej jako "r.n.o.p."). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.). Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych, wskazać zaś należy, że z art. 17 u.z.z.ch.z. wynika, iż organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2022r., poz. 1672). Z kolei we wzorach tego rodzaju sprawozdań określonych w załącznikach nr 4 i 5 wskazanego rozporządzenia, jedynie zbiorczo wskazano liczbę osób poddanych szczepieniom w danym kwartale oraz liczbę osób, które uchyliły się w danym kwartale od obowiązku szczepień. Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań. Nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje także kwestii odszkodowawczych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.ch.z. właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych – jako dotyczące majątku publicznego – mają walor informacji publicznej, nie sposób przyjąć, by informacje te pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej. Informację publiczną stanowią również dane dotyczące prowadzonych postępowań egzekucyjnych związanych z wyegzekwowaniem wykonania szczepień ochronnych.
Wyjaśnić również należy, że ustawodawca przewidział, iż jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują.
Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie organ w odpowiedzi na wniosek skarżących z dnia 2 października 2023 r. (data wpływu 5 października 2023 r.) wystosował do nich pismo z dnia 16 października 2023 r., w którym udzielił odpowiedzi na zadane przez wnioskodawców wszystkie 31 pytań. W związku z powyższym, zdaniem Sądy, brak jest jakichkolwiek podstaw do formułowania stanowiska o naruszeniu art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Skoro zobowiązany organ udzielił odpowiedzi w terminie 14 dni od wpływu wniosku.
W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżących, że organ udzielił niewystarczających informacji. W świetle treści pisma organu z dnia 16 października 2023 r. jest to twierdzenie nieuzasadnione. Organ udzielił odpowiedzi wskazując na dane jakie posiada, bądź w odpowiedzi na określone pytania wyjaśnił, że nie posiada danych informacji, nie posiada kompetencji w danym zakresie, bądź skierował gdzie powinni skarżący zwrócić się, by uzyskać dane informacje.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, nie można w ocenie Sądu zarzucić organowi bezczynności. Organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma bowiem obowiązku jej udostępnienia (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Nie ma również obowiązku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (wyrok WSA w Krakowie z 14.07.2017 r., II SAB/Kr 119/17, LEX nr 2360928). Co więcej, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko, że oceny czy organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie może kształtować tylko i wyłącznie przypisywanie organowi powinność dysponowania żądaną informacją. Organ nie może udostępnić informacji, której sam nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy winien nią dysponować (wyrok WSA w Krakowie z 11.08.2020 r., II SAB/Kr 83/20, LEX nr 3075983). Z tego względu odpowiedź organu udzieloną skarżącym na 31 pytań uznać należy za kompletną. Skoro zatem organ udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżących, na które zobowiązany był odpowiedzieć, to nie można zasadnie zarzucać mu naruszenia prawa.
Ponownie wskazać należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, natomiast część wskazanych przez skarżących informacji, w zakresie podnoszonych przez wnioskodawców zagadnień - nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Kwestie poruszane w części w pytań odnoszą się do wyrażenia pewnego osądu przez organ, opinii, a zatem do jego subiektywnej oceny lub pouczenia o treści obowiązujących przepisów. Odpowiedzi na te pytania nie mogą więc stanowić informacji publicznej.
W tym miejscu odnotować także należy, że poza zaprzeczeniem faktowi uzyskania wnioskowanej informacji publicznej, skarga nie zawiera indywidulanych, odnoszących się do okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy, zarzutów. Skarga nie wskazuje chociażby, z jakich powodów udzielona skarżącym informacja nie wyczerpuje zakresu przedmiotowego wniosku. Potencjalne samo niezadowolenie strony z uzyskanych informacji nie może kreować zasadności skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Należy także zwrócić uwagę, że po uzyskaniu odpowiedzi skarżący nie zgłaszali organowi żadnych zastrzeżeń co do kompletności lub jasności udzielonych informacji, lecz od razu skorzystali z prawa skargi do sądu administracyjnego, w której zarzucili niewystarczające, niepełne i niejasne udzielenie odpowiedzi. Z powyższym zarzutem nie można się zgodzić. Organ udzielił odpowiedzi na pytania, które dotyczyły informacji publicznej, w której był posiadaniu. Ponadto, pomimo braku obowiązku w tym zakresie, w miarę możliwości poinformował skarżących o kwestiach prawnych, o wyjaśnienie których wnosili we wniosku.
Skoro zatem PPIS w Chełmie udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżącej, na które zobowiązany był odpowiedzieć, to nie można zasadnie zarzucać naruszenia prawa art. 2 ust. 2 u.d.i.p. Jakichkolwiek podstaw faktycznych pozbawiony jest również zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ nie przyjmował, że żądanie wniosku dotyczy informacji przetworzonej.
Reasumując, stwierdzić należy, że odpowiedź organu jest zupełna i odpowiada ustawowym zasadom udzielenia informacji publicznej. W ocenie Sądu, organ precyzyjnie i rzeczowo odniósł się do każdego z 31 pytań, również do tych, które nie mieszczą się w kategorii informacji publicznej. Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył wskazanych w niej przepisów prawa z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI