II SAB/LU 180/24

II SAB/Lu 180/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha /sprawozdawca/
Jerzy Parchomiuk
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 340
art. 17, art. 21 ust. 1, art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4, art. 30 ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust.1 i 2, art. 6, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 338
art. 2, art. 5 pkt 1,2,3,5
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rykach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 21 października 2024 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. (dalej także jako "organ" lub "PPIS w R.") wpłynęło pismo A. K. (dalej także jako "wnioskodawczyni’ lub "skarżąca") z dnia 17 października 2024 r., oznaczone jako "wniosek o udostępnienie informacji publicznej".
W treści powyższego pisma skarżąca, powołując się na przepisy art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako "u.d.i.p."), zwróciła się o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?
3. Według informacji od prof. I. P. - S. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
13. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?
Odpowiedzi na powyższy wniosek Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. udzielił w piśmie z dnia 23 października 2024 r., odnosząc się kolejno do pytań zadanych we wniosku i udzielając następujących informacji:
Ad 1. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nie prowadzi badań naukowych, które zweryfikowałyby czas utrzymywania się odporności po podaniu wymienionych przez Panią szczepionek w stosunku do osób szczepionych na terenie powiatu ryckiego. Nie mniej jednak należy zaznaczyć, że u każdej osoby odpowiedź immunologiczna może przebiegać bardzo indywidualnie. Szersze badania naukowe pozwalają określić średni czas ochrony po wykonaniu szczepienia. Czas ochrony po podaniu szczepionki przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi (preparat DTP) to średnio 10-12 lat. Biorąc pod uwagę szczepionkę przeciwko Poliomyelitis- podanie szczepionki w pełnym cyklu prawdopodobnie buduje odporność na całe życie, szczepienie przeciwko gruźlicy to odporność na 15-20 lat, - w przypadku WZW B przyjmuje się, że 3 dawki podstawowe powinny gwarantować odporność na całe życie, w przypadku szczepienia przeciwko odrze, śwince i różyczce (preparat MMR)- odporność jest długotrwała, utrzymuje się prawdopodobnie przez całe życie, szczepienia przeciwko pneumokokom- około 15 lat. Szczepionka przeciwko Haemophilus Influenzae typ b chroni dziecko w 95-100% przed zakażeniem. Aby uzyskać pełną ochronę dziecka ważne jest podawanie dawek przypominających szczepionek. Ponadto wiele odpowiedzi na nurtujące pytania dotyczące szczepień może Pani znaleźć na stronie internetowej: szczepienia.pzh.gov.pl;
Ad 2. PPIS w R. nie posiada takiej listy. Na podstawie art. 17 ust. 9b u.z.z.ch.z. lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną nad osobą małoletnią przekazuje do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego imienny wykaz osób małoletnich objętych obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi, które nie były poddane lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu albo u których nie zostały przeprowadzone obowiązkowe szczepienia ochronne, mimo niestwierdzenia u nich przeciwwskazań do szczepienia, a także wykaz osób sprawujących prawną pieczę nad osobą małoletnią. Ponadto osoby obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych określa rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w spawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. 2023 poz. 2077), z którego treści wynika, że szczepienie obowiązkowe przeciwko: gruźlicy - powinno być wykonane do ukończenia 15. roku życia; wirusowemu zapaleniu wątroby typu B - powinno być wykonane do ukończenia 19. roku życia; błonicy, tężcowi i krztuścowi - powinno być wykonane do ukończenia 19. roku życia; Poliomyelitis - powinno być wykonane do ukończenia 19. roku życia; Haemophilue Influenzae typ B - powinno być wykonane do ukończenia 5. roku życia; Streptococcus Pneumoniae - powinno być wykonane do ukończenia 5. roku życia; Rotawirusom - powinno być wykonane do ukończenia 32. tygodnia życia; odrze, śwince i różyczce - powinno być wykonane do ukończenia 19. roku życia. Z powyższego wynika że górna granica wieku, do której należy wykonać obowiązkowe szczepienie ochronne w Polsce przeciwko wymienionym w rozporządzeniu chorobom zakaźnym dla większości chorób ustalona została do ukończenia 19 roku życia.
Ad 3. Przepisy prawa nie przewidują dla powiatowych inspektorów sanitarnych obowiązku gromadzenia danych dot. obowiązkowych szczepień ochronnych u osób narodowości ukraińskiej, czeczeńskiej czy romskiej. Tym samym organ nie posiada informacji na ten temat oraz nie prowadzi takowych statystyk;
Ad 4. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie ustala listy przeciwwskazań do szczepień wykonywanych w Polsce i nie prowadzi rejestru odroczeń wydanych przez lekarzy. Każdy producent produktu szczepionkowego w dołączonej do niego ulotce zawiera informację dotyczącą przeciwwskazań do podania szczepionki. Ponadto lekarz wykonujący badanie przed zaszczepieniem dziecka dokonuje kwalifikacji do szczepień. W przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Orzeczenia lekarskie stwierdzające przeciwwskazania do wykonania obowiązkowego szczepienia przechowywane są w dokumentacji medycznej pacjentów w podmiotach leczniczych;
Ad 5. - 0;
Ad 6. Na terenie powiatu w ciągu ostatnich 5 lat PPIS nie odnotował zgonu u dzieci i dorosłych do 4 tygodni po szczepieniu ochronnym;
Ad 7. W przeciągu ostatnich 5 lat odnotowano 2 takie niepożądane odczyny poszczepienne w roku 2021 - po szczepieniu na Covid 19;
Ad 8. PPIS nie posiada informacji o wypłatach odszkodowań. PPIS w R. nie zajmuje się możliwością uzyskania odszkodowania i zadośćuczynienia oraz wypłacaniem odszkodowań w związku z niepożądanymi odczynami poszczepiennymi;
Ad 9. Powyższe pytanie nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.;
Ad 10. Zgodnie z art. 21 ust. 6 u.z.z.ch.z. koszty świadczeń zdrowotnych związanych z leczeniem niepożądanych odczynów poszczepiennych ubezpieczonych, są finansowane na zasadach określonych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Ponadto informacje na temat świadczeń kompensacyjnych wypłacanych z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych zostały zawarte w art.17 a-i ustawy z dnia 5 grudnia 2008 o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi;
Ad 11. Powyższe pytanie nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] informuje, że nie jest w posiadaniu takich danych oraz nie przeprowadza badań dzieci w celu stwierdzenia, czy dziecko ma nadwrażliwość na szczepionkę lub ma wrodzoną obniżoną odporność;
Ad 12. Powyższe pytanie nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.;
Ad 13. Profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych - wynika to z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom wynika bezpośrednio z przepisów prawa: art.5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2 u.z.z.ch.z., §2, §3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 ze zm., dalej jako "r.o.s.o."). Ponadto opracowywany został schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, określający liczby dawek i terminy ich podania dla poszczególnego szczepienia (załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych).
Pismem z dnia 5 listopada 2024 r. A. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność PPIS w R. w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej, o którą wniosła pismem z dnia 17 października 2024 r. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 4 ust.1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. W oparciu o powyższe zarzuty zażądała zobowiązania organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku i udzielenia informacji publicznej. Ponadto wniosła o orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Zwróciła się również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie udostępnił skarżącej żadnych innych informacji, poza zawartymi w piśmie z dnia 23 października 2024 r. Zawarte w tym piśmie odpowiedzi, zdaniem skarżącej, są natomiast niewystarczające, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej. Organ winien był udostępnić informację publiczna na żądanie strony skarżącej, albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia tej informacji, stosownie ją uzasadniając.
W odpowiedzi na skargę PPIS w R. wniósł o jej oddalenie w całości. Wskazał, że wbrew zarzutowi skarżące dotyczącemu naruszenia art. 13 ust 1 i 2 u.d.i.p., odpowiedź na wniosek została sporządzona i wysłana w terminie ustawowym, tj. dnia 23 października 2024 r. Ponadto odpowiedź ta zawierała ustosunkowanie się do wszystkich 13 pytań zawartych we wniosku. Organ wyjaśnił, że w niektórych sprawach (pytania nr 1, 3, 4 i 8-12) nie posiadał wystarczających danych do udzielenia odpowiedzi, jednak nie zaniechał odniesienia się do zapytania. W przypadku takich pytań wskazano skarżącej źródła uzyskania informacji lub poinformowano, gdzie może znaleźć odpowiedzi. Odpowiadając na pytania z wniosku wyjaśniono także, w jakim zakresie organ nie prowadzi statystyk oraz rejestrów, a co za tym idzie, nie jest w posiadaniu żądanych przez skarżącą danych. Zdaniem organu, część pytań zawartych we wniosku, nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Organ analizował każde pytanie pod względem żądanych informacji i kwalifikował na te, które dotyczą informacji publicznej oraz na te ,które jej nie dotyczą. Część pytań wykraczała poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, nie mniej jednak PPIS w R. odniósł się do każdego pytania skarżącej, więc zarzut bezczynności jest bezzasadny.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu jako bezzasadna. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie dopuścił się bowiem zarzucanej mu bezczynności w sprawie wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, zawartego w skierowanym do tego organu piśmie z dnia 17 października 2024 r.
O bezczynności na gruncie u.d.i.p. można mówić co do zasady wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji z mocy art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p., w określonym w art. 13 ust.1 tej ustawy terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku nie udziela jej, nie wskazuje innego terminu jej udostępnienia, nie dłuższego niż 2 miesiące od dnia wpłynięcia wniosku, oraz przyczynach niezachowania terminu czternastodniowego (art. 13 ust. 2), ewentualnie nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej lub umarzającej postępowanie (art. 16).
Podjęcie powyższych czynności uzależnione jest jednak od stwierdzenia w pierwszej kolejności, że wniosek dotyczy informacji mającej charakter informacji publicznej (art. 1 ust. 1). Jeżeli bowiem wniosek nie dotyczy informacji publicznej, jego adresat winien jedynie powiadomić wnioskodawcę o tej okoliczności, natomiast skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, nie może wówczas zostać uwzględniona.
Ponadto podmiot objęty regulacją art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. zwolniony jest z obowiązku udostępnienie informacji publicznej, której nie posiada. Z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wprost bowiem wynika, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W razie niedysponowania żądaną informacją publiczną, po stronie adresata wniosku nie powstaje również obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Wskazanie, iż podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada, nie stanowi bowiem odmowy jej udzielenia (por. wyroki NSA: z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02 i z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09).
Nie budzi wątpliwości, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] należy do podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Do organów władzy publicznej niewątpliwie zaś należą państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, którzy – jako organy rządowej administracji zespolonej w powiecie – wykonują zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 195 ze zm., dalej jako "u.p.i.s." – art. 10 ust. 1 pkt 3).
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Stosownie do pierwszego z tych przepisów, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z kolei przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych, rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyroki NSA: z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02; z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1846/18).
W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowią co do zasady informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s. w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z 21 listopada 2018 r., II SAB/Sz 119/18).
Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 u.z.z.ch.z. oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. Nr 254, poz. 1711, dalej jako "r.n.o.p."). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.). Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych wskazać zaś należy, że z art. 17 u.z.z.ch.z. wynika, że organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w r.o.s.o. Z kolei we wzorach tego rodzaju sprawozdań określonych w załącznikach nr 4 i 5 do rozporządzenia jedynie zbiorczo wskazano liczbę osób poddanych szczepieniom w danym kwartale oraz liczbę osób, które uchyliły się w danym kwartale od obowiązku szczepień.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że organ, w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedział na wniosek skarżącej z dnia 17 października 2024 r., kolejno odnosząc się do wszystkich zawartych w tym wniosku pytań. Skarżąca zarzuca jednak, że odpowiedź organu jest niekompletna, nie precyzując przy tym w jakim zakresie – w jej ocenie – udzielone jej informacje nie czynią zadość jej żądaniu. Tymczasem skuteczne zarzucenie organowi udzielenia niewyczerpującej informacji publicznej wymaga sprecyzowania, które odpowiedzi są niepełne (niejasne) oraz w jakim zakresie wymagają – zdaniem strony – uzupełnienia. Ogólne wskazanie, że organ udzielił niewystarczającej odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku nie pozwala na zweryfikowanie stanowiska strony (por. wyroki WSA w Poznaniu z 24 listopada 2022 r., II SAB/Po 162/22 i II SAB/Po 163/22). Skoro więc skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – nie sprecyzowała, w jakim zakresie odpowiedź organu jest dla niej niesatysfakcjonująca, już choćby z tego względu skarga na bezczynność nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd z urzędu również bowiem nie dostrzegł oczywistych uchybień w tym zakresie, a nie jest rolą Sądu doprecyzowanie wniosku o dostęp do informacji publicznej.
Ponadto, odnosząc się szczegółowo do treści pytań skarżącej, uznać należy, że w istocie jedynie informacje objęte punktami 2 i 3 oraz 5, 6, 7 i 8 (statystyki dotyczące szczepień, ilość grzywien nałożonych na lekarzy z uwagi na niezgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego, ilość niepożądanych odczynów poszczepiennych w postaci zgonu, ilość i rodzaj zgłoszonych niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz ilość wypłaconych odszkodowań za odczyny poszczepienne), stanowią informacje publiczne w rozumieniu u.d.i.p. Organ ustosunkował się do wszystkich tych pytań. W zakresie pytań 5, 6 i 7, organ udzielił skarżącej żądane informacje w sposób i w zakresie adekwatnym do treści jej żądania. Z kolei odnosząc się do pytań 2, 3 i 8 organ wyjaśnił, że nie dysponuje żądanymi informacjami, wskazując na przyczyny braku ich posiadania wynikające z określonych regulacji prawnych.
Odnośnie do pytania o wypłatę odszkodowań (pytanie 8), należy zauważyć, że jakkolwiek ma ono walor informacji publicznej, ponieważ dotyczy majątku publicznego, to niewątpliwie Inspektor nie zajmuje się kwestią wypłaty odszkodowań z tytułu wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.c.z. właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych – jako dotyczące majątku publicznego – mają walor informacji publicznej, nie sposób przyjąć, aby informacje te pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej. Odpowiedź organu w tym zakresie jest wyczerpująca i wiarygodna.
W ocenie Sądu, wiarygodne jest również stanowisko organu, że nie posiada listy osób dorosłych powyżej 19. roku życia uchylających się od szczepień, (pytanie 2), a także, że nie prowadzi statystyk szczepień ochronnych ze względu na narodowość (pytanie 3), ponieważ obowiązujące przepisy nie nakładają na organ obowiązku gromadzenia takich danych.
Raz jeszcze podkreślić należy, że w sytuacji, w której organ w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej informuje wnioskodawcę, że nie dysponuje żądaną informacją, nie można mu skutecznie zarzucić bezczynności w załatwieniu wniosku. Jest to bowiem zgodna z prawem forma załatwienia wniosku w przypadku nieposiadania przez jego adresata żądanej informacji publicznej. Sąd administracyjny nie posiada instrumentów prawnych, które pozwoliłyby mu, w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność, zweryfikować twierdzenie organu o nieposiadaniu danej informacji publicznej. Przy czym w niniejszej sprawie wyjaśnienia organu dotyczące przyczyn braku posiadania informacji objętych pytaniami 2, 3 i 8 wniosku – jako, że odwołują się do określonych regulacji prawnych, z których wynika brak obowiązku gromadzenia tych danych – nie budzą zastrzeżeń.
W pozostałym zakresie, a więc objętym pytaniami 1 i 4 oraz od 9 do 13, żądane informacje nie posiadają waloru informacji publicznej i już tylko z tego względu – niezależnie od treści odpowiedzi udzielonych na te pytania – organowi nie można skutecznie zarzucić bezczynności. Informacji publicznej nie stanowią bowiem dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres określa art. 17 u.z.z.ch.z. w powiązaniu z przepisami r.o.s.o.
Pytania numer 1, 4 i 11 stanowią zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej (specjalistycznej), metod postępowania leczniczego, farmakologii dotyczącej szczepień ochronnych, a zatem nie stanowią informacji publicznej. Z tego względu nie stanowi informacji publicznej wiedza objęta pytaniem numer 1 na temat utrzymywania się odporności po podaniu szczepionki (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt II SAB/Łd 129/23 i cytowane tam orzecznictwo). Ponadto Inspektor wskazał, że nie prowadzi badań w kierunku okresu utrzymywania się odporności u osób zaszczepionych. Tak samo rzecz się ma z pytaniem numer 4, które dotyczy ilość dokonanych przez lekarzy odroczeń szczepień oraz listy przeciwskazań do szczepień w Polsce oraz tego, kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia. Pytanie dotyczy wiedzy medycznej. Organ wyjaśnił przy tym skarżącej, że nie ustala listy przeciwskazań do szczepień wykonywanych w Polsce i nie prowadzi rejestru odroczeń wydanych przez lekarzy, zaś orzeczenia lekarskie stwierdzające przeciwskazania do wykonania obowiązkowego szczepienia przechowywane są w dokumentacji medycznej konkretnych pacjentów. Również odpowiedź na pytanie 11, w jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem, niewątpliwie stanowi element wiedzy medycznej i jako taka nie stanowi informacji publicznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 69/24).
Informacji publicznej nie dotyczą także skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej (pytania numer 9 i 10). Odpowiedź na te pytania sprowadza się do znajomości przepisów prawa, których treść nie stanowi informacji publicznej, a ponadto należy stwierdzić, że Inspektor nie ma kompetencji do badania konstytucyjności przepisów (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Bd 16/24).
Odnośnie do pytania numer 13 dotyczącego podstawy prawnej obowiązku poddania się szczepieniu, to Inspektor wskazał tę podstawę w sposób pełny i wyczerpujący. Niezależnie zatem od stwierdzenia, czy zagadnienie to dotyczy wiedzy prawniczej czy należy do zakresu funkcjonowania organu, strona uzyskała wyczerpującą odpowiedź na zadane pytanie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie wzbudza wątpliwości, że nie jest także informacją publiczną zagadnienie dotyczące działalności Światowej Organizacji Zdrowia (por. m. in. wyroki WSA w Lublinie: z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt II SAB/Lu 9/23 i II SAB/Lu 10/23, z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Lu 161/22), co prawidłowo dostrzegł organ w odpowiedzi na pytanie numer 12.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, nie można, w ocenie Sądu, zarzucić organowi bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej z dnia 17 października 2024 r. Skoro zagadnienia objęte pytaniami 1, 4 i od 9 do 13 nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej, organ nie miał obowiązku udostępnienia tych informacji na zasadach określonych w art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p., ani też nie miał podstaw do wydania w odniesieniu do tej części wniosku decyzji odmownej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Przy czym niezależnie od tego organ, w odniesieniu do części tych pytań, pomimo braku obowiązku w tym zakresie, w miarę możliwości poinformował skarżącą o kwestiach, których wyjaśnienia zażądała. Odnośnie zaś do pytań, które dotyczyły informacji publicznych, organ udostępnił spośród tych informacji te, które posiadał (pytania nr 5, 6 i 7), natomiast co do pozostałych (pytania 2, 3 i 8) wyjaśnił, że informacjami tymi nie dysponuje ze względu na brak regulacji prawnych, które nakładałyby na niego obowiązek ich gromadzenia. Niezrozumiałe jest wobec tego twierdzenie skarżącej, że udzielono jej odpowiedzi niepełnej, zwłaszcza, że skarżąca, będąc reprezentowaną przez zawodowego pełnomocnika w osobie adwokata, na żadnym etapie postepowania nie skonkretyzowała, gdzie upatruje braki w udzielonej informacji, a jedynie w lakoniczny sposób odwołała się do orzecznictwa dotyczącego udzielenia informacji publicznej w sposób niejasny lub niepełny. Przy czym nawet gdyby powyższy zarzut odnieść do tych spośród żądanych informacji, które miały walor publiczny, lecz nie znajdowały się w posiadaniu organu, nie może on zostać uwzględniony. Organ nie może bowiem udostępnić informacji, której nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy winien nią dysponować (wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 sierpnia 2020 r., II SAB/Kr 83/20). Wbrew zatem zarzutom skargi, organ nie naruszył wskazanych w niej przepisów u.d.i.p.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.