II SAB/LU 176/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-02-04
NSAbudowlaneŚredniawsa
zagospodarowanie przestrzenneplan miejscowybezczynność organusamorząd gminnydroga wewnętrznauchwała rady gminyprawo administracyjnenieruchomości

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na bezczynność Wójta Gminy w zakresie realizacji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że przepisy planu mają charakter planistyczny, a nie obowiązkowy do realizacji.

Skarżący zarzucili Wójtowi Gminy bezczynność w zakresie realizacji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących budowy drogi wewnętrznej. Sąd uznał skargę za dopuszczalną na podstawie art. 101a u.s.g., jednak oddalił ją, stwierdzając, że przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają charakter planistyczny i nie nakładają obowiązku realizacji na żadne podmioty, a sądy administracyjne nie mają możliwości przymuszenia organów gminy do ich wykonania.

Skarżący M. O. i P. O. wnieśli skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie niewykonania postanowień uchwały Rady Gminy dotyczącej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności w zakresie ustanowienia drogi wewnętrznej "5KDW". Zarzucili sprzeczność z przepisami ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz zasadą pomocniczości. Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi, wskazując na zastosowanie procedury autokontroli i zlecenie czynności mających na celu wykonanie planu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że chociaż skarga była dopuszczalna na podstawie art. 101a ust. 1 u.s.g., to przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają charakter planistyczny, a nie obowiązkowy do realizacji. Akty te nie podlegają zasadniczo obowiązkowej realizacji, a przystąpienie do nich zależy od organów publicznych i właścicieli nieruchomości. Sądy administracyjne nie mają możliwości przymuszenia organów gminy do realizacji postanowień planu miejscowego, gdyż jego uchwalanie i realizacja ma fakultatywny charakter, będący wyrazem samodzielności gminy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie ma podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność organu w zakresie realizacji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ przepisy planu mają charakter planistyczny, a nie obowiązkowy do realizacji.

Uzasadnienie

Przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają charakter planistyczny i nie podlegają zasadniczo obowiązkowej realizacji. Przystąpienie do ich realizacji zależy od organów publicznych i właścicieli nieruchomości. Sądy administracyjne nie mają możliwości przymuszenia organów gminy do wykonania postanowień planu, gdyż jego realizacja ma fakultatywny charakter.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.s.g. art. 101a § 1 i 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Przepis ten stanowi podstawę do wniesienia skargi na bezczynność organu gminy, gdy nie wykonuje on czynności nakazanych prawem. Sąd może nakazać organowi nadzoru wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego.

Pomocnicze

u.s.g. art. 30 § 1 i 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Przepisy te nie stanowią samodzielnej podstawy do realizacji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 15 § 2 pkt 10

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Okoliczność, że regulacje dotyczące modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej powinny stać się obowiązkową częścią każdego uchwalanego planu miejscowego, nie stanowi podstawy do nałożenia obowiązku realizacji postanowień zawartych w planie miejscowym.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8 i 9

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają charakter planistyczny, a nie obowiązkowy do realizacji. Sądy administracyjne nie mają możliwości przymuszenia organów gminy do realizacji postanowień planu miejscowego.

Odrzucone argumenty

Zarzut sprzeczności uchwały z przepisami ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zarzut naruszenia zasady pomocniczości.

Godne uwagi sformułowania

uchwały tego rodzaju, chociaż stanowią akty prawa miejscowego nie podlegają zasadniczo obowiązkowej realizacji, akty te mają jedynie wymiar planistyczny brak jest przepisów nakazujących obowiązek realizacji postanowień planu Plan miejscowy jedynie przewiduje i dopuszcza (lub zakazuje) możliwość działania i realizacji inwestycji, ale nie nakłada obowiązków realizacyjnych na żadne podmioty.

Skład orzekający

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący

Jerzy Parchomiuk

członek

Maciej Gapski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru prawnego miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i zakresu kontroli sądów administracyjnych nad ich realizacją."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku obowiązku realizacji planu miejscowego przez organ gminy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości i samorządów – możliwości egzekwowania realizacji planów zagospodarowania przestrzennego. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, wyjaśnia istotne niuanse prawne.

Czy plan zagospodarowania przestrzennego to tylko "papier"? Sąd wyjaśnia, kiedy gmina musi działać.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SAB/Lu 176/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Parchomiuk
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Maciej Gapski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
658
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 30 ust. 1 i ust. 2, art. 101a ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 15 ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. O. i P. O. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie niewykonania czynności nakazanych prawem dotyczących realizacji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 31 października 2024 r. M. O. oraz P. O. (dalej jako: skarżący) wnieśli skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie niewykonania postanowień uchwały nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] października 2019 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. w części dotyczącej ustanowienia drogi wewnętrznej oznaczonej w jej treści symbolem "5KDW" a przeznaczonej, m.in. do obsługi technicznej posesji skarżących. W skardze zarzucono sprzeczność z § 18 ww. uchwały w zw. z art. 30 ust. 1 i art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm., dalej jako: u.s.g.) w zw. z art. 15 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm., dalej jako: u.p.z.p.), a także zasadą pomocniczości wyrażoną w Preambule do Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o zobowiązanie Wójta Gminy do dokonania czynności zmierzających do wykonania ww. uchwały we wskazanym zakresie, zgodnie z wezwaniem z dnia 2 września 2024 r. i ponagleniem z dnia 12 września 2024 r., bądź w drodze decyzji wydanej w trybie art. 35a u.p.z.p. Dodatkowo wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przedstawiono problemy skarżących związane z niewykonaniem postanowień miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego odnośnie budowy drogi wewnętrznej – 5KDW, która stanowić ma obsługę techniczną należących do nich działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową nr [...] i [...].
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie oraz umorzenie postępowania z powodu zastosowania przez organ procedury autokontroli. W uzasadnieniu organ podkreślił, że zlecił czynności mające na celu wykonanie postanowień planu w zakresie realizacji drogi oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem [...]
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna z uwagi na charakter prawny przepisów zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Uchwały tego rodzaju, chociaż stanowią akty prawa miejscowego nie podlegają zasadniczo obowiązkowej realizacji, akty te mają jedynie wymiar planistyczny, a przystąpienie do ich realizacji zależy w indywidualnych sytuacjach od organów publicznych oraz właścicieli nieruchomości objętych planem lub innych podmiotów. Obowiązujące przepisy w tym ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie dają sądom możliwości przymuszenia organów gminy do realizacji postanowień uchwał w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Sąd jednocześnie uznał za dopuszczalną wniesioną przez M. O. i P. O. skargę na podstawie art. 101a ust. 1 u.s.g.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w rozumieniu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dotyczy bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w innych przypadkach działania organów administracji poddanych kontroli sądów administracyjnych, np. podejmowania przez organy jednostek samorządu terytorialnego aktów o charakterze prawa miejscowego albo pozbawionych tego charakteru, a także realizacji innych działań z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.). Bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tego rodzaju sprawach może być poddane kontroli sądów administracyjnych na podstawie przepisów szczególnych. Takim przepisem jest art. 101a ust. 1 u.s.g., w którym przewidziano możliwość wniesienia skargi m.in. wówczas, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem, a więc pozostaje bezczynny lub przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie, w której zgodnie z przepisami prawa jest zobowiązany wykonać określoną czynność. W sprawach tych sąd administracyjny, jak wynika z art. 101a ust. 2 u.s.g., może nakazać organowi nadzoru wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego, na koszt i ryzyko gminy.
Należy podkreślić, że regulacja zawarta w art. 101a u.s.g. będzie miała zastosowanie w tych przypadkach, gdy odpowiedni przepis nakłada na organ gminy obowiązek podjęcia określonych czynności nakazanych prawem albo jeżeli podejmowane czynności prawne lub faktyczne naruszają prawa osób trzecich. Uwzględnienie skargi na podstawie wymienionego przepisu wymaga istnienia unormowania, z którego wynika obowiązek organów samorządu do podjęcia określonej uchwały lub innego rodzaju działań, a także wykazania związku przyczynowego między bezczynnością organów gminy w wykonywaniu tych czynności, a naruszeniem interesu prawnego czy uprawnienia skarżącego. Co do zasady natomiast samo sporządzanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a także realizacja ich postanowień ma fakultatywny charakter. Jest to wyraz samodzielności gminy i przysługującego jej władztwa planistycznego. Gmina może, ale nie musi takiego planu uchwalać, nawet zaś w przypadku przewidywanych w planie inwestycji publicznych, w tym drogowych, brak jest przepisów nakazujących obowiązek realizacji postanowień planu. Plan miejscowy jedynie przewiduje i dopuszcza (lub zakazuje) możliwość działania i realizacji inwestycji, ale nie nakłada obowiązków realizacyjnych na żadne podmioty.
Powołane w skardze przepisy odnoszące się do kompetencji wójta w zakresie wykonania uchwał rady gminy – art. 30 ust. 1 i 2 u.s.g., nie stanowią samodzielnej podstawy do realizacji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Okoliczność, że regulacje odnoszące się do modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej powinny stać się obowiązkową częścią każdego uchwalanego planu miejscowego – art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. – również nie stanowią podstawy do nałożenia obowiązku realizacji postanowień zawartych w planie miejscowym.
Dlatego też pomimo uznania, że w realiach przedmiotowej sprawy skarga na bezczynność w zakresie realizacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. była dopuszczalna, na podstawie szczegółowego unormowania z art. 101a ust. 1 u.s.g., to jednak z uwagi na charakter przepisów zawartych w zaskarżonej uchwale sąd nie miał podstawy do jej uwzględniania.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę