II SAB/LU 111/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie zobowiązał Spółdzielnię Socjalną do udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni, stwierdzając bezczynność, ale nie rażącą.
Skarżący A. K. złożył skargę na bezczynność Spółdzielni Socjalnej "S. w S." w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kontroli biletów. Spółdzielnia twierdziła, że nie otrzymała wniosku. Sąd uznał, że Spółdzielnia dopuściła się bezczynności, zobowiązał ją do załatwienia wniosku w terminie 14 dni, ale stwierdził, że bezczynność nie miała charakteru rażącego i oddalił wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę A. K. na bezczynność Spółdzielni Socjalnej "Samorządowy Zakład Transportowy w S." w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się stwierdzenia bezczynności, zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności, rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, stwierdzenia rażącej bezczynności i przyznania sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów. Wniosek dotyczył organizacji kontroli biletów w transporcie zbiorowym. Spółdzielnia argumentowała, że nie miała wiedzy o wniosku do momentu otrzymania skargi. Sąd, opierając się na dowodach doręczenia wniosku, uznał Spółdzielnię za zobowiązaną do udostępnienia informacji publicznej i stwierdził jej bezczynność. Zobowiązał Spółdzielnię do załatwienia wniosku w terminie 14 dni. Jednocześnie sąd uznał, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, oddalając wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, taki podmiot jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 zobowiązuje do udostępniania informacji publicznej nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym. Spółdzielnia wykonująca zadania w zakresie publicznego transportu zbiorowego i otrzymująca dopłaty z budżetu państwa mieści się w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zobowiązano_do_dokonania_czynności
Przepisy (10)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu.
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 4 i pkt 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Informacja publiczna powinna być udostępniona bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 14 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
W przypadku braku możliwości udostępnienia informacji w terminie lub formie zgodnej z wnioskiem, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, informując o innym sposobie lub formie bezzwłocznego udostępnienia.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli nie ma podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uwzględnienia skargi, sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania obejmuje wpis od skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne doręczenie wniosku o informację publiczną. Podmiot wykonujący zadania publiczne w zakresie transportu zbiorowego jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Brak wiedzy Spółdzielni o złożonym wniosku. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej z tytułu rażącej bezczynności.
Godne uwagi sformułowania
Ryzyko nieprawidłowego obiegu korespondencji w podmiocie zobowiązanym obciąża ten podmiot, a nie wnioskodawcę. Suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego ma charakter prewencyjny i kompensacyjny.
Skład orzekający
Brygida Myszyńska-Guziur
sprawozdawca
Jacek Czaja
sędzia
Jerzy Parchomiuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że podmioty wykonujące zadania publiczne w zakresie transportu zbiorowego są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej oraz zasady oceny bezczynności organu."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego typu podmiotu i rodzaju informacji, co może ograniczać jej uniwersalne zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej, co jest tematem istotnym dla obywateli i organizacji. Pokazuje praktyczne aspekty egzekwowania prawa do informacji.
“Spółdzielnia ukrywała informacje o kontroli biletów? Sąd zobowiązał do ujawnienia danych.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Lu 111/23 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2023-11-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Brygida Myszyńska-Guziur /sprawozdawca/ Jacek Czaja Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Inne Treść wyniku Zobowiązano do dokonania czynności Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 4 i pkt 5, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Spółdzielni Socjalnej "Samorządowy Zakład Transportowy w S." w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Spółdzielnię Socjalną "Samorządowy Zakład Transportowy w S." do załatwienia wniosku A. K. z dnia 17 marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Spółdzielni Socjalnej "Samorządowy Zakład Transportowy w S." nie miała miejsca z rażącym naruszaniem prawa; III. oddala skargę w pozostałym zakresie; IV. zasądza od Spółdzielni Socjalnej "Samorządowy Zakład Transportowy w S." na rzecz A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. K. (dalej powoływany jako "skarżący", "wnioskodawca") zaskarżył bezczynność Spółdzielni Socjalnej "S. w S." (dalej jako "zobowiązana", "Spółdzielnia", "zobowiązany podmiot") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że strona przeciwna pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej; 2) zobowiązanie strony przeciwnej do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie informacji publicznej, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.z 2023 r. poz. 259 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") w terminie 14 dni; 3) rozpoznanie sprawy na podstawie art. 119 pkt 2 i 4 p.p.s.a. w trybie uproszczonym (na posiedzeniu niejawnym); 4) stwierdzenie, że bezczynność ma charakter rażący i przyznanie z tego tytułu sumy pieniężnej skarżącemu (art 149 § 1a i 2 p.p.s.a.); 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych (art. 200 p.p.s.a.). W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że wnioskiem z dnia 17 marca 2023 r. wystąpił do podmiotu zobowiązanego o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kontroli biletów w autobusach komunikacji zbiorowej. W związku z brakiem reakcji na wniosek, pismem z 23 maja 2023 r. wystąpił z ponagleniem, które również spotkało się z brakiem reakcji. Skarżący wskazał, że podmiot jest zobowiązany w myśl art. 4 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p.") informacji publicznej, wykonuje bowiem zadania publiczne w zakresie publicznego transportu zbiorowego i uzyskuje dopłaty z budżetu państwa do biletów ulgowych. Powołany przepis nie zawęża kręgu podmiotów zobowiązanych jedynie do organów władzy publicznej, a przeciwnie - zobowiązana jest każda jednostka (nawet przedsiębiorca będący osobą fizyczną) w zakresie, w jakim wykonuje zadania publiczne lub dysponuje publicznym majątkiem. Dane o organizacji kontroli biletów stanowią informację publiczną zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Stwierdził, że mając na względzie ustawowy termin do udostępnienia informacji publicznej (14 dni), jak również znikomą czasochłonność odpowiedzi na wniosek oraz całkowite zignorowanie korespondencji, bezczynność należy uznać za rażącą i przyznać skarżącemu sumę pieniężną. Wskazał, że wskutek rażącej bezczynności podmiotu koszty poniesione przez wnioskodawcę chcącego uzyskać informację o sprawach publicznych przekraczają znacznie koszty skierowania wniosku do zobowiązanego. W odpowiedzi na skargę Spółdzielnia wniosła o jej oddalenie wskazując, że do momentu złożenia skargi nie miała wiedzy o treści złożonego wniosku o udostepnienie informacji publicznej. Nie znając treści wniosku, pismem z dnia 22 czerwca 2023 r. zwróciła się do skarżącego z prośbą o ponowne przesłanie wniosku. W związku z tym, że podmiot nie miał wiedzy, że skarżący złożył wniosek i powziął ją dopiero w momencie wpływu skargi na bezczynność. Z tego względu nie można uznać, że Spółdzielnia znajdowała się w bezczynności. Zobowiązana wniosła o odrzucenie skargi jako nieopłaconej, ewentualnie jej oddalenie, umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego oraz zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz Spółdzielni kosztów zastępstwa procesowego. W replice na odpowiedź na skargę z dnia 26 września 2023 r. skarżący wskazał, że na etapie odpowiedzi na skargę podmiot nie może mieć wiedzy czy skarga została opłacona. Nie zgodził się z wnioskiem o umorzenie postępowania, bowiem mogłoby ono mieć miejsce w sytuacji, gdyby po zainicjowaniu postępowania sądowego organ usunął stan bezczynności, a nic takiego nie miało miejsca w sprawie i podmiot znajduje się w bezczynności. Skarżący do pisma załączył kopię wniosku o informację publiczną wraz z dowodem jego doręczenia listem poleconym na adres zobowiązanej dnia 23 marca 2023 r. (wydruk ze strony Poczty Polskiej – Śledzenie przesyłek) oraz wskazał, że nie może mieć wpływu na obieg dokumentacji w organie administracji i jej ewentualne zagubienie. Za tego rodzaju sytuacje odpowiada organ, który powinien zorganizować odbiór korespondencji w taki sposób, by móc następnie nadać jej odpowiedni bieg. W załączonym wniosku z 17 marca 2023 r., adresowanym do Spółdzielni, skarżący działając na podstawie art. 10 ust. 1 u.d.i.p. zwrócił się o udzielenie informacji publicznej w zakresie organizacji kontroli biletów w transporcie zbiorowym tj.: "1) Ile osób jest upoważnionych do kontroli biletów? 2) Czy kontrolerzy zatrudnieni są bezpośrednio u Państwa, czy też kontrolę biletów realizuje podmiot zewnętrzny? O ile jest to podmiot zewnętrzny, proszę o wskazanie: a) nazwy i adresu tego podmiotu, b) okresu na jaki zawarto obecną umowę na usługę kontroli biletów, c) ogólnej informacji, na jakich zasadach podmiot jest wynagradzany za wykonanie tej usługi (stawka za kontrolę, procent od wpływów, ryczałt, itd.). Jeżeli umowy na usługę kontroli biletów zawarto z więcej niż jednym podmiotem, proszę by powyższe informacje dotyczyły każdego z nich. 3) Proszę o przesłanie wzoru (szaty graficznej) identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów. Jeżeli w stosowanych jest kilka wzorów, proszę o przesłanie każdego z nich. Wnioskodawca zaznaczył, że oczekuje udostępnienia tych informacji poprzez przesłanie odpowiedzi pocztą tradycyjną na adres wskazany w nagłówku, w terminie wynikającym z art. 13 ust.1 u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż podmiot zobowiązany dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 17 marca 2023 r. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Orzekając w tak określonym zakresie kognicji, Sąd uznał, że przedmiotowa skarga podlega uwzględnieniu. Wyjaśnić należy, że w sprawach dostępu do informacji publicznej zatem zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Stosownie do art. 1 pkt 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. W myśl natomiast art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej, są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, stąd skoro zaskarżony w niniejszej sprawie podmiot wykonuje zadania publiczne w zakresie publicznego transportu zbiorowego i uzyskuje dopłaty z budżetu państwa do biletów ulgowych, to obowiązany jest do udzielenia informacji publicznej, jak każda taka jednostka w zakresie, w jakim wykonuje zadania publiczne lub dysponuje publicznym majątkiem. Zatem dane o organizacji kontroli biletów stanowią informację publiczną zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. gdyż związane są z czynnościami w zakresie publicznego transportu zbiorowego oraz dotyczą dopłat uzyskiwanych z budżetu państwa do biletów ulgowych. Sąd zwraca uwagę, że skarżący wielokrotnie występował do różnych przewoźników na terenie całego kraju z identycznym wnioskami o udostępnienie informacji publicznej, a także do sądów administracyjnych ze skargami na bezczynność tych podmiotów. Sądy administracyjne jednolicie uznawały żądaną przez skarżącego informacje z informacje publiczną (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 września 2020 r., sygn. akt II SAB/Łd 43/20, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 22 października 2019 r., sygn. akt II SAB/Rz 88/19, dostępne w CBOSA). Wskazać należy, że jak ustalił Sąd na podstawie przedłożonego odpisu z KRS podmiot zobowiązany prowadzi działalność w zakresie transportu pasażerskiego. Ponadto ustalono, że Spółdzielnia świadczy usługi transportowe, w tym dowóz dzieci do szkół. Z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej jest podmiotem który podlega obowiązkom wynikającym z u.d.i.p. W orzecznictwie utrwalony jest także pogląd, że przewoźnik, który korzysta z "rekompensaty" z tytułu poniesionych kosztów w związku ze świadczeniem usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (por. m. in. wyrok NSA z dnia: 17 października 2013 r., sygn. akt I OSK 674/13, 17 października 2013 r., sygn. akt I OSK 952/13, 17 września 2014 r., sygn. akt I OSK 2917/4, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt III SAB/Gd 109/16, wyrok WSA w Łodzi z dnia: 13 marca 2018 r., sygn. akt II SAB/Łd 232/17, 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II SAB/Łd 117/18, dostępne w CBOSA). Przewoźnik w ramach wykonywania działalności w zakresie przewozu osób korzysta z dofinansowania ze środków publicznych na bilety ulgowe, a zezwolenia na prowadzenie tej działalności uzyskuje z odpowiedniego organu administracji publicznej. Wyjaśnić należy, że z przepisów przedmiotowej ustawy wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności, nawet jeśli żądane informacje nie stanowią informacji publicznej - w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeśli wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno – technicznej w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), 2) wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p., 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się - art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Natomiast jeśli żądana informacja nie jest informacją publiczną, wystarczy, że o fakcie tym organ powiadomi wnioskodawcę zwykłym pismem. Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć należy, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Zatem w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganej ustawą o dostępie do informacji publicznej, a także gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na zasadach przewidzianych ww. ustawą (zob. np. wyroki NSA z: 27.10.2020 r., I OSK 2266/19; 3.03.2020 r., I OSK 3513/18, dostępne w CBOSA). W stanie faktycznym niniejszej sprawy wniosek skarżącego został wysłany na adres podmiotu zobowiązanego za pośrednictwie operatora pocztowego - Poczty Polskiej listem poleconym ekonomicznym w dniu 20 marca 2023 r. i odebrany przez adresata w dniu 23 marca 2023 r. o godz. 12:06:16. Powyższe zostało potwierdzone przedłożonym przez skarżącego wydrukiem ze strony Poczty Polskiej – Śledzenie przesyłek (k.25v akt sąd.). W związku z powyższym skarżący wykazał, że wniosek skierowany do Spółdzielni dotarł do niej. Z potwierdzenia śledzenia przesyłek Poczty Polskiej wynika, że korespondencja została złożona w polskiej placówce operatora publicznego w dniu 20 marca 2023 r. o godz. 17:56:25 w Filii Urzędu Pocztowego M. jako przesyłka – list polecony ekonomiczny. Należy wskazać, że wydruk ze strony Poczty Polskiej pozwalającej na śledzenie przesyłek co prawda nie ma waloru dokumentu urzędowego, ale ma charakter dowodu pomocniczego i uzupełniającego w postępowaniu i służy wyjaśnieniu wątpliwości czy przesyłka skierowana do podmiotu zobowiązanego została wysłana. Podkreślić należy, że w takiej sytuacji ryzyko nieprawidłowego obiegu korespondencji w podmiocie zobowiązanym obciąża ten podmiot, a nie wnioskodawcę. W świetle powyższych rozważań nie budzi wątpliwości, że skarżący skutecznie złożył wniosek w dniu 20 marca 2023 r. Natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy organ nie podjął, w reakcji na wniosek strony o udostępnienie informacji publicznej, przepisanego regulacjami u.d.i.p. żadnego działania, pozostawał zatem wobec tego wniosku w bezczynności i bezczynność trwała również w momencie wniesienia skargi do Sądu. Mając powyższe na względzie konieczne było zobowiązanie Spółdzielni do rozpoznania wniosku z dnia 17 marca 2023 r. w terminie 14 dni; o czym Sąd orzekł w punkcie I sentencji wyroku (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu organ dopuścił się bezczynności, jednak z pewnością nie miała ona charakteru rażącego, bowiem bezczynność podmiotu zobowiązanego nie była powiązana ze świadomym lekceważeniem opartych na prawie obowiązków lub jaskrawego braku woli załatwienia sprawy, czy ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Zobowiązana nie zweryfikowała prawidłowo korespondencji do niej kierowanej. Nie bez znaczenia jest również fakt, że udostępnianie informacji publicznej, jakkolwiek istotne, nie jest jednak zadaniem zobowiązanej. Zwrócić należy uwagę, że strona po otrzymaniu ponaglenia ze strony skarżącego zareagowała na nie kierując to stronę prośbę o nadesłanie wniosku. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przyznanie od podmiotu zobowiązanego na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, należy podkreślić, że z art. 149 § 2 p.p.s.a. wynika, że suma pieniężna jest jednym z dwóch (obok grzywny) środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy tym decyzja o ich zastosowaniu, w tym wybór konkretnego środka (grzywna, suma pieniężna albo oba te środki łącznie) należy do sądu (por. wyroki NSA: z 8 lutego 2017 r., I OSK 1314/16 i z 11 kwietnia 2017 r., I OSK 1506/16). Suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego ma charakter prewencyjny i kompensacyjny. Ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie wniosku, czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. Zasądzona suma pieniężna ma zrekompensować, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek, jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 19 lipca 2016 r. (I OZ 705/16), suma pieniężna, o której mowa w 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., stanowi "szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu". W związku z tym nie ulega wątpliwości, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania organu (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r., I OSK 3271/19, z 23 września 2020 r., I OSK 434/20). Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w tym zakresie (pkt III sentencji wyroku), uznając, że nie zachodzi potrzeba dyscyplinowania zobowiązanej, a jednocześnie brak jest w aktach sprawy dowodu na jakąkolwiek okoliczność, która - z założenia - mogłaby świadczyć o doznaniu przez skarżącego uszczerbku uzasadniającego zasądzenie wnioskowanej sumy pieniężnej. W punkcie IV wyroku Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., przyznając skarżącemu zwrot kosztów w kwocie, obejmującej uiszczony wpis od skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI