II SAB/Lu 109/24

II SAB/Lu 109/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-10-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Brygida Myszyńska-Guziur
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 208/25 - Wyrok NSA z 2025-05-22
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 241, art. 244
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13, art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 października 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Prezydenta Miasta Lublin w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
J. M. (strona, skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Lublin w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga została złożona w następującym stanie sprawy.
Skarżący 23 sierpnia 2023 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej przesłał do Urzędu Miasta Lublin, (na adres urząd miasta@lublin.eu.) wniosek o: "weryfikację organizacji ruchu na ul. [...] pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami, a w szczególności w zakresie oznakowania przejść dla pieszych, wyznaczenia miejsc postojowych, połączeń z drogami wewnętrznymi. Prosząc o poinformowanie go o wynikach weryfikacji drogą elektroniczną.
Organ powyższy wniosek zakwalifikował jako wniosek racjonalizatorski. Wydział Zarządzania Ruchem Drogowym i Mobilnością Urzędu Miasta Lublin w dniu 22 września 2023 r. sporządził odpowiedź w zakresie wniosku i przesłał do skarżącego, zachowując termin 30 - dniowy (art. 241 i nast. ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, "k.p.a."). Organ poinformował stronę o przeprowadzonej kontroli oznakowania drogowego (organizacji ruchu) na obszarze ujętym we wniosku. W jej wyniku stwierdzono pewne braki i nieprawidłowości. Organ zwrócił się do strony, że zamierza podjąć działania w celu doprowadzenia organizacji ruchu na ul. [...] do wymogów zgodnych z obowiązującymi przepisami.
Skarżący za pośrednictwem poczty elektronicznej 23 września 2023 r. wniósł o przesłanie wyników przeprowadzonej kontroli, w szczególności - Protokołu z kontroli.
Wydział Zarządzania Ruchem Drogowym i Mobilnością Urzędu Miasta Lublin przekazał skarżącemu 24 października 2023 r. na adres mailowy - Protokół z kontroli oznakowania drogowego na ul. [...] w L..
Skarżący za pośrednictwem poczty elektronicznej wniósł 25 czerwca 2024 r. o przesłanie informacji o działaniach zrealizowanych i zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] (ul. [...]) od 27 października 2023 r. oraz elektronicznej wersji dokumentów wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami w tym samym okresie.
Organ poinformował skarżącego (w dniu 4 lipca 2024 r.), że zwrócił się do wydziału Zieleni i Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Lublin z prośbą o przycięcie zieleni w celu poprawy widoczności oznakowania drogowego na całym odcinku wskazanej ulicy. Poinformował ponownie o sporządzonym protokole z kontroli oznakowania drogowego oraz braku - na dzień sporządzania pisma - projektu organizacji ruchu w omawianym zakresie. Organ załączył do niniejszej odpowiedzi, pismo Wydziału Zarządzania Ruchem Drogowym i Mobilnością z 3 czerwca 2024 r. oraz pismo Wydziału Zieleni i Gospodarki Komunalnej z 26 czerwca 2024 r.
Pismem datowanym na 22 lipca 2024 r. wpłynęła do Prezydenta Miasta Lublin za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP) - skarga strony na bezczynność Prezydenta Miasta Lublin, w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W skardze zarzucono naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek oraz art. 10 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2022 r., poz. 902, "u.d.i.p."), polegające na braku realizacji wniosku o dostęp do informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 25 czerwca 2024 r. w zakresie:
- informacji o działaniach zrealizowanych i zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] (ul. [...]) od 27 października 2023 r.,
- elektronicznej wersji dokumentów wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami w tym samym okresie.
W odpowiedzi na skargę Prezydenta Miasta wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie, niewymierzanie organowi grzywny i zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, "p.p.s.a.").
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
Na gruncie przepisów u.d.i.p., bezczynność zachodzi wtedy, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie załatwił wniosku o jej udostępnienie w odpowiedni sposób. W świetle tej ustawy, podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w niej czynności niezależnie od tego, czy objęta wnioskiem informacja jest informacją publiczną, czy nie. W pierwszym przypadku, a więc gdy wniosek dotyczy informacji publicznych, ma obowiązek udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnie z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) lub wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia, z tym, że jeśli nie posiada informacji, powinien o tym poinformować wnioskodawcę bez wydawania decyzji. Natomiast w drugim przypadku, a więc gdy wniosek nie dotyczy informacji publicznej, konieczne jest zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Załatwienie wniosku w jeden ze wskazanych sposobów oznacza brak bezczynności organu.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie strona zwracając się do Prezydenta Miasta z wnioskiem (sierpień 2023 r.) zapoczątkowała postępowanie w trakcie którego organ prawidłowo w ramach regulacji wynikającej z działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego "Skargi i wnioski" udzielał odpowiedzi skarżącemu.
Wbrew odmiennym wywodom skargi nie uprawnionym było oczekiwanie przez skarżącego, że organ w ramach prowadzonego postępowania dotyczącego złożonego tzw. wniosku racjonalizatorskiego, o którym mowa w art. 241 k.p.a., dokonana bez wyraźnego wskazania (żądania) strony, swoistej zmiany trybu udostępniania informacji publicznych i zamiast udostępnienia ich w dalszym ciągu w ramach odpowiedzi informujących o sposobie załatwienia wniosku (art. 244 § 2 k.p.a.), zastosuje tryb wynikający z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zdaniem Sądu należy w tej kwestii zwrócić uwagę na sekwencję zdarzeń w zaistniałych w sprawie i wynikającą z nich koincydencję czasową oraz przedmiotową.
Skarżący wystąpił do Prezydenta Miasta drogą elektroniczną z wnioskiem z 23 sierpnia 2023 r. "o weryfikację organizacji ruchu na ul. [...] pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami w zakresie oznakowania przejść dla pieszych, wyznaczenia miejsc postojowych, połączeń z drogami wewnętrznymi". Skarżący zwrócił się do organu o poinformowanie go o wynikach weryfikacji drogą mailową.
Wydział Zarządzania Ruchem Drogowym i Mobilnością UM Lublin 22 września 2023 r. sporządzi odpowiedź na powyższy wniosek. Organ procedował w oparciu o tryb przewidziany w rozdziale 3 "Wnioski" k.p.a.
Skarżący pismem z 23 września 2023 r. dziękując za przesłane przez organ informacje poprosił o przesłanie protokołu z kontroli.
Organ pismem z 24 października 2023 r. przekazał stronie protokół z kontroli oznakowania na ul. [...] w L..
Strona pismem z 25 czerwca 2024 r. zwróciła się do organu o przesłanie informacji o działaniach zrealizowanych i zaplanowanych w odniesieniu do organizacji ruchu na ul. [...] w L. od 27 października 2023 r. oraz elektronicznej wersji dokumentów wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami w tym samym okresie.
Organ (Wydział Zarządzania Ruchem Drogowym i Mobilnością UM Lublin) pismem z 24 lipca 2024 r. w odpowiedzi na pismo strony z 25 czerwca 2024 r. poinformował, że zwrócił się do Wydziału Zieleni i Gospodarki Komunalnej UM Lublin z prośbą o przycięcie zieleni w celu poprawy widoczności oznakowania drogowego na całym odcinku ul. [...]. Organ poinformował, że na chwile sporządzania niniejszej odpowiedzi nie został sporządzony projekt organizacji ruchu dotyczący przedmiotowej ulicy.
Skarżący 22 lipca 2024 r. za pośrednictwem ePUAP wniósł do Prezydenta Miasta skargę na bezczynność tegoż Prezydenta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w odniesieniu do wniosku strony z 25 czerwca 2024 r.
Mając na uwadze przebieg powyższych czynności podjętych przez organ w odpowiedzi na wnioski strony uznać należy, iż organ prawidłowo zakwalifikował wniosek strony z 23 sierpnia 2023 r. jako dalszy ciąg pism skarżącego złożonych w trybie regulacji wynikającej z k.p.a. i w konsekwencji powyższego procedował w oparciu o ten tryb.
Tryb składania wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego uregulowany jest w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 241 k.p.a. przedmiotem wniosku mogą być w szczególności: sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności. Informacje o sposobie załatwienia tego rodzaju wniosku wnioskodawca uzyskuje na podstawie art. 244 k.p.a. W sprawie terminu załatwiania wniosków stosuje się przepis art. 237 § 1 (art. 244 § 1 k.p.a.). O sposobie załatwienia wniosku zawiadamia się równocześnie wnioskodawcę (art. 244 § 2 k.p.a.). W myśl art. 237 § 1 k.p.a. organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca.
Organ w odpowiedzi na pisma strony skierowane do niego za pośrednictwem e-maila podejmował czynności przewidziane przepisami wynikającymi z k.p.a. Złożony wniosek strony nie był potraktowany przez organ jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Jak nadmieniono organ w odpowiedzi na wniosek i będące jego następstwem kolejne pisma strony podejmował czynności przewidziane przepisami działu VIII k.p.a. "Skargi i wnioski" w ich wyniku - przeprowadził kontrolę w terenie w odniesieniu do miejsca określonego przez wnioskodawcę, sporządził protokół po przeprowadzonej kontroli, wystąpił do właściwej jednostki o przycięcie zieleni w celu poprawy widoczności oznakowania drogowego na całym odcinku ul. [...]. Skarżący był informowany o przebiegu tych czynności i dokonanych w ich następstwie ustaleniach.
Przedstawiony powyżej ciąg czynności zainicjowany wnioskiem strony jest kontynuacją działań organu związanych z aktywnością strony i będących odpowiedzią na składane przez skarżącego pisma.
Wnioskodawca do chwili wystąpienia ze skargą na bezczynność organu korespondował drogą elektroniczną z organem i nie kwestionował terminowości podejmowanych przez organ czynności związanych z pismami w zakresie organizacji ruchu na ul. [...] oraz zmian w jej organizacji wynikających z przeprowadzonej na wniosek skarżącego kontroli. Organ miał zatem prawo pozostawać w przekonaniu, że biorąc pod uwagę formę i treść wniosku, a także korespondencję skarżącego z organem jest to w sposób oczywisty kontynuacja wniosku racjonalizatorskiego.
Tym samym przyjąć należy, że strona pomimo tego, iż żądane informacje mają charakter informacji publicznych to prawo ich uzyskania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie znajdowało uzasadnienia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.
Należy mieć na uwadze, że organ odpowiedział skarżącemu w trybie "skarg i wniosków" na jego wniosek. Skarżący ponadto korespondował z organem zwracając się o podjęcie działań weryfikacyjnych oraz o poinformowanie o ich wyniku, czyli poszczególne czynności były ze sobą związane, a podejmowane działania korespondowały z wcześniejszymi pismami. Tym samym jeżeli organ procedował z uwzględnieniem trybu wynikającego z k.p.a. to bez wyraźnego wskazani (żądania) skarżącego organ nie mógł zmieniać trybu postępowania z uwzględnieniem ewentualnych zamierzeń i przewidywań skarżącego co do sposobu rozpoznania wniosku strony w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Treść skargi na bezczynności Prezydenta Miasta złożonej w niniejszej sprawie i sformułowane w niej wnioski dotyczące "działań zrealizowanych i zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na ul. [...] od 27 października 2023 r. oraz elektroniczne wersje dokumentów wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami w tym samym okresie", nawiązują do uprzednio złożonego przez skarżącego wniosku (z 23 sierpnia 2023 r. oraz 23 września 2023 r.) oraz informacji i dokumentu przekazanego skarżącemu 22 września 2023 r. oraz 24 października 2023 r. Wskazuje na to zarówno treść wniosku, jak też termin (od 27 października 2023 r.), zmierzający do dalszej weryfikacji organizacji ruchu na ul. [...], w szczególności zmian dokonanych lub choćby zaplanowanych w organizacji ruchu ze względu na wyniki przeprowadzonej kontroli.
Podkreślić należy, że informacje publiczne mogą być udzielane w różnym trybie, tak na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i w ramach informacji o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, o których mowa w art. 237 § 3 i art. 244 § 2 k.p.a.
Jeżeli więc w ramach danej "sprawy" administracyjnej informacje udzielane są w trybie wynikającym z działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego "Skargi i wnioski" to niezasadnym jest oczekiwanie strony, że organ w ramach prowadzonego postępowania dotyczącego złożonego tzw. wniosku racjonalizatorskiego, o którym mowa w art. 241 k.p.a., dokonana bez wyraźnego wskazania (żądania) strony swoistej zmiany trybu udostępniania informacji publicznych i zamiast udostępnienia ich w dalszym ciągu w ramach odpowiedzi informujących o sposobie załatwienia wniosku (art. 244 § 2 k.p.a.), zastosuje tryb wynikający z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Oczywiście w przypadku wniosku o udostępnianie informacji publicznych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej wnioskodawca nie musi wskazywać podstawy prawnej takiego wniosku, ani go uzasadniać.
Jednakże z wniosku takiego musi wynikać, że dane informacje żądane są w trybie udostępniania informacji publicznych, zwłaszcza, gdy tak jak w niniejszej sprawie, dotychczasowe informacje były udzielane stronie w innym trybie niż tryb wynikający z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wobec powyższego w rozpoznawanej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest niezasadna z uwagi na to, że organ procedując we wskazanym trybie udzielił wymaganej odpowiedzi na wniosek skarżącego, co czyni niezasadnym argumentację strony o jego bezczynności.
Uwzględniając poczynione ustalenia Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.