II SAB/Lu 108/16

II SAB/Lu 108/16 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2016-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jacek Czaja /przewodniczący/
Marta Laskowska-Pietrzak
Witold Falczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 2058
art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
art. 156 par 1-4
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 30 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Komendanta [...] w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
We wniosku z dnia [...] maja 2016 r. (data wpływu do organu: [...] czerwca 2016 r.; k. 1 akt adm.) Z. S. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o udostępnienie informacji publicznej poprzez "wydanie na nośniku kopii nagrania dźwięku na rejestratorze rozmów telefonicznych i radiowych w Komendzie Powiatowej Policji w [...] w dniu [...] września 2014 r., w godz. 19.00-24.00. jak też podanie kto (imiennie) i na czyje polecenie (imiennie) sporządził zapis fragmentów ww. rozmów na nośniku włączonym jako dowód do akt dochodzenia o sygn. RSD [...] (k. 217)".
Wnioskodawca wyjaśnił, że wskazane informacje są mu niezbędne w celu zweryfikowania prawidłowości oceny zawartej w notatce służbowej Policjanta R. S. (który nie był bezpośrednim świadkiem zdarzenia), że to wnioskodawca spowodował wypadek drogowy, jakoby "nie zachowując środków ostrożności, nie dostosował prędkości jazdy do panujących warunków drogowych".
W odpowiedzi na powyższy wniosek Inne w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. (doręczonym w dniu [...] czerwca 2016 r. – potwierdzenie odbioru, k. 20 akt adm.) poinformował wnioskodawcę, że żądane przez niego informacje nie stanowią informacji publicznej, wobec czego brak jest możliwości ich udostępnienia w trybie ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058).
Ponadto organ zaznaczył, że z posiadanej przez niego dokumentacji (vide pismo [...] z dnia [...] maja 2016r. będące odpowiedzią na pismo z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz pismo [...] z dnia [...] maja 2016 r. będące odpowiedzią na pismo z dnia [...] maja 2016 r.) jednoznacznie wynika, że Z. S., jako strona postępowania [...], otrzymał już wnioskowane nagranie.
Odnosząc się do zawartego we wniosku pytania organ wskazał, że odpowiedź nań najprawdopodobniej znajduje się w aktach sprawy [...], które po zatwierdzeniu w dniu [...] maja 2016 r. przez prokuratora aktu oskarżenia zostały przesłane do Sądu Rejonowego w R. II Wydział Karny celem rozpoznania. Organ wyjaśnił, iż nie mając wglądu w akta nie jest w stanie udzielić odpowiedzi na wskazane pytanie, niemniej jednak nie jest wykluczone, że nagranie zabezpieczone zostało na wniosek Z. S. złożony w toku postępowania.
Końcowo Komendant Powiatowy Policji zaznaczył, że zgodnie z poglądem znajdującym odzwierciedlenie w wyrokach sądów próby obejścia odpowiednich dla danego postępowania procedur poprzez uzyskanie informacji w drodze wniosku o dostęp do informacji publicznej nie mogą być akceptowane i przepisów ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w takich przypadkach się nie stosuje.
Nie będąc usatysfakcjonowanym uzyskaną odpowiedzią Z. S. w dniu [...] czerwca 2016 r. (data nadania) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w [...] skargę na bezczynność tego organu w sprawie wniosku z dnia [...] maja 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący podniósł, że wprawdzie organ odpowiedział na przedmiotowy wniosek w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r., jednakże odpowiedź ta nie zawiera nośnika z kopią wnioskowanego nagrania dźwięku, jak też nazwisk osób, które uczestniczyły w sporządzeniu kopii nagrania, stanowiącego dowód w dochodzeniu o sygn. RSD [...], zamieszczony na karcie 217. Skarżący podkreślił, że wystąpienie o wydanie wnioskowanej informacji publicznej stało się niezbędne, gdyż nagranie znajdujące się w ww. aktach dochodzenia jest niespójne oraz bardzo złej jakości - zawiera liczne zakłócenia (szumy, trzaski), wykluczające możliwość dokładnego zapoznania się z przebiegiem czynności służbowych Policjantów w dniu [...] września 2014 r. Ponadto skarżący zaznaczył, że nie można zgodzić się z poglądem piastuna organu wyrażonym w ostatnim akapicie pisma z dnia [...] czerwca 2016 r., iż występują inne ograniczenia w dostępie do informacji publicznej, niż wymienione w treści ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę (pismo z dnia [...] czerwca 2016 r. – k. 6 akt sądowych) Komendant Powiatowy Policji w [...] podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r., ponownie podkreślając, że skarżący – jako strona postepowania w sprawie [...] – otrzymał już żądane nagranie, zaś ze względu na przekazanie akt tej sprawy do Sądu Rejonowego w R. II Wydział Karny, organ nie jest w stanie udzielić odpowiedzi na pytanie, kto i na czyje polecenie sporządził zapis fragmentów rozmów. Ponadto organ wyjaśnił, że nie ma wpływu na jakość nagrania dźwięku w rejestratorze rozmów radiowych i telefonicznych Komendy.
W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2016 r. Z. S. podniósł, że argumentacja organu wyrażona w odpowiedzi na skargę jest nietrafna. W ocenie skarżącego zarejestrowane zdarzenie w postaci dźwięku, czy też dźwięku i obrazu, w których brali udział podlegli organowi funkcjonariusze Policji podczas wykonywania obowiązków służbowych, z pewnością należą do informacji publicznej. Skarżący stwierdził również, że "absolutnie niewiarygodne" jest tłumaczenie organu, iż nie jest w stanie udzielić odpowiedzi na pytanie, na czyje polecenie sporządzono zapis rozmów zwłaszcza, że akta przedmiotowej sprawy tydzień wcześniej zostały przesłane do Sądu Okręgowego w L. XI Wydział Karny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie wymaga podkreślenia, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, Lex nr 236545). Skarga Z. S. jest zatem dopuszczalna pomimo, że została złożona z pominięciem tych środków.
Rozpoznając natomiast skargę merytorycznie Sąd doszedł do przekonania, że podlega ona oddaleniu jako bezzasadna.
Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej reguluje ustawa z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), dalej jako "u.d.i.p."
W świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności (m.in.) organy władzy publicznej.
Bez wątpienia P., realizując zdania publiczne w zakresie ochrony praworządności oraz czuwania nad ściganiem przestępstw i bezpieczeństwa obywateli, należy do kategorii organów władzy publicznej zobowiązanych w myśl powyższego przepisu do udostępniania informacji publicznej (tak wyroki NSA: z dnia [...] lutego 2005 r., sygn. akt OSK [...] oraz z dnia [...] marca 2008 r., sygn. akt I OSK [...] – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Dokonując oceny zarzucanej w niniejszej sprawie Komendantowi Powiatowemu Policji w [...] bezczynności w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2016 r., należy wyjaśnić, że zgodnie z poglądem orzecznictwa stan ten zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie właściwy organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99 oraz z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1904/09 – dostępne w CBOSA).
Na gruncie spraw z zakresu informacji publicznej bezczynność zachodzi w szczególności wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznych, pomimo dysponowania żądaną informacją publiczną, nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, bądź też w tym terminie nie wydaje na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (co jest uzasadnione np. wobec stwierdzenia, że żądana informacja objęta jest ograniczeniem opisanym w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Podkreślić jednak należy, że adresat wniosku o udostępnienie informacji jest zobowiązany rozpatrzyć go w jeden z opisanych wyżej sposobów jedynie wówczas, gdy żądane informacje mają charakter informacji publicznej. Oczywistym jest bowiem, że jeżeli określona informacja nie posiada takiego waloru, nie może ona podlegać regulacjom u.d.i.p., co oznacza, że nie może ona zostać udostępniona w trybie tej ustawy, jak też niedopuszczalne jest wydanie co do niej decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie bezdecyzyjnej winno nastąpić także wówczas, gdy żądana informacja – pomimo posiadania waloru informacji publicznej – dostępna jest dla wnioskodawcy w innym trybie. W myśl bowiem normy kolizyjnej zawartej w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie wymaga ponadto poinformowanie wnioskodawcy przez podmiot zobowiązany, iż nie dysponuje on żądanymi informacjami. W takiej sytuacji adresat wniosku powinien jedynie poinformować o tym wnioskodawcę w drodze zwykłego pisma i nie spoczywa na nim obowiązek poszukiwania informacji na użytek wniosku (por. wyroki NSA: z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02; z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09 oraz z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1557/09 – dostępne w CBOSA).
Jeżeli zatem wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, albo też, gdy żądane informacje publiczne nie pozostają w dyspozycji organu, wówczas organ ten nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że - odpowiednio - żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą, że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu lub, że nie posiada wnioskowanych informacji publicznych (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wydanie 2, W. 2012, str. 167 i 206 wraz z powołanym tam orzecznictwem).
W niniejszej sprawie o braku podstaw do uznania, jakoby Komendant Powiatowy Policji w [...] dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2016 r., decyduje szereg czynników, które w okolicznościach niniejszej sprawy czynią wręcz zbędnym dokonywanie oceny charakteru żądanych przez Z. S. informacji pod kątem przypisania im walorów informacji publicznej. Niezależnie bowiem od tej oceny nie budzi wątpliwości Sądu, że przedmiotowe informacje nie mogły zostać udostępnione skarżącemu w trybie przepisów u.d.i.p., zaś załatwienie jego wniosku zwykłym pismem było prawidłowe. Podkreślić przy tym należy, że skierowanie do skarżącego tegoż pisma w odpowiedzi na jego wniosek nastąpiło z zachowaniem czternastodniowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący domagał się udostępnienia informacji w zakresie kopii nagrania dźwięku sporządzonego na rejestratorze rozmów telefonicznych i radiowych KPP w R. oraz podania kto i na czyje polecenie sporządził zapisy fragmentów tego nagrania, które to informacje znajdują się w aktach postępowania przygotowawczego w sprawie o sygn. RSD [...], które następnie wraz z aktem oskarżenia zostały przekazane do Sądu Rejonowego w R. II Wydział Karny (żądane nagranie stanowi materiał dowodowy w tej sprawie). Z włączonej do akt korespondencji pomiędzy skarżącym a organem wynika przy tym, że skarżący jest stroną (oskarżonym) we wskazanym postępowaniu karnym. Oznacza to, że dostęp skarżącego do przedmiotowych informacji regulowany jest przepisami art. 156 § 1-4 Kodeksu postępowania karnego oraz § 103 i nast. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2015 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2316 ze zm.), które to przepisy, w związku z dyspozycją art. 1 ust. 2 u.d.i.p., wyłączają w tym wypadku stosowanie przepisów u.d.i.p. W efekcie brak jest podstaw do uznania bezczynności organu wynikającej z nieudostępnienia skarżącemu przedmiotowych informacji w trybie u.d.i.p.
Nie sposób również pominąć okoliczności, iż żądane przez skarżącego nagranie – jak wynika z akt sprawy – zostało mu już wcześniej udostępnione, zaś skarżący domagał się we wniosku z dnia [...] maja 2016 r. jego ponownego przekazania tylko ze względu na złą jakość uprzednio otrzymanego nagrania. Tymczasem należy mieć na uwadze, że w świetle art. 14 ust. 1 u.d.i.p. organ obowiązany jest udostępniać posiadana informacje publiczne przy użyciu takich środków technicznych, jakimi dysponuje. Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa, wniosek zainteresowanego tworzy po stronie dysponenta informacji publicznej obowiązek jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w publicznym obiegu, a więc zainteresowany nie może zapoznać się z nią inaczej, niż składając wniosek o udzielenie informacji (tak wyrok NSA z dnia 20 listopada 2003 r, sygn. akt II SAB 372/03,publ. "Wokanda" 2004, nr 5, s. 33). W sytuacji uznania wniosku za powtarzający się, pochodzący od tej samej osoby i dotyczący wcześniej przekazanych informacji (musi zachodzić tożsamość podmiotu i przedmiotu) zasadne jest jedynie powiadomienie o tym fakcie podmiotu żądającego informacji, co należy ocenić jako równoznaczne z merytorycznym załatwieniem wniosku (tak I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, - op. cit., str. 177).
Z udzielonej skarżącemu przez organ odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2016 r. wynika ponadto, że w czasie rozpatrywania wniosku z dnia [...] maja 2016 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] – w związku z przekazaniem aktu oskarżenia wraz z aktami sprawy do Sądu Rejonowego – nie był już dysponentem wnioskowanych informacji. Okoliczność ta dodatkowo świadczy o tym, że adresat wniosku – w związku z treścią art. 4 ust. 3 u.d.i.p. – zwolniony był z obowiązku udostępnienia skarżącemu wnioskowanych informacji, jak też wydania w tej sprawie decyzji odmownej.
Niezależnie od powyższych okoliczności, o braku podstaw do udostępnienia skarżącemu wnioskowanych informacji w trybie u.d.i.p. świadczyły również inne aspekty, na które ubocznie także wypada zwrócić uwagę.
W literaturze podkreśla się, że wprawdzie od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej – stosownie do art. 2 ust. 2 u.d.i.p. – nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, jednakże konkretne żądanie udzielenia informacji musi podlegać wstępnej ocenie pod kątem tego, czy mamy do czynienia z informacją o sprawach publicznych ważnych i interesujących dla ogółu. Wymaga to od podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji obiektywizacji treści wniosku, natomiast podmiot wnioskujący o udzielenie informacji powinien wykazać obiektywny, a nie subiektywny interes w jej uzyskaniu (tak I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, - op. cit., str. 43).
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się ponadto, że dostęp do informacji publicznej nie może być utożsamiany ze środkiem kwestionowania działań organów władzy publicznej (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 180/02, publ. CBOSA; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1595/06, Lex nr 302463). Informacja publiczna nie jest środkiem do kwestionowania postępowania w innej sprawie indywidualnej oraz nie jest dopuszczalne w tym trybie pozyskiwanie informacji w zakresie prawnych argumentów uzasadniających działanie organu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SAB/Gl 120/13, LEX nr 1532172).
W niniejszej sprawie już choćby z treści wniosku z dnia [...] maja 2016 r. wynika że został on złożony celem – jak to określił skarżący – "zweryfikowania prawidłowości oceny zawartej w notatce służbowej Policjanta R. S. (...), że to wnioskodawca spowodował ww. wypadek drogowy (...)". Stwierdzenie to świadczy jednoznacznie o wyłącznie subiektywnym interesie skarżącego w uzyskaniu żądanych informacji, opierającym się na dążeniu do zakwestionowania działań organów ścigania, co dodatkowo uzasadnia uznanie, że przepisy u.d.i.p. nie mogły mieć w niniejszej sprawie zastosowania.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. art. 151 p.p.s.a., orzekając w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym, skargę oddalił.