II SAB/Lu 106/25

II SAB/Lu 106/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha
Jerzy Parchomiuk
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 13, art. 16, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 6 uts. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149, art. 149a, art. 161 par 1pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 991
art. 4 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi M. Z. na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w zakresie pkt 1 - 3 wniosku skarżącego M. Z. z dnia [...] maja 2025r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] do załatwienia pkt 1- 3 wniosku wskazanego w punkcie pierwszym; IV. zasądza od Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w L. na rzecz skarżącego M. Z. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
M. Z. wniósł w dniu 8 sierpnia 2025r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w L. (dalej jako Dyrektor/Dyrektor SP ZOZ) w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek z dnia 2 maja 2025 r.
Wskazał, że we wniosku żądał odpowiedzi na pytania:
1. Ile spraw sądowych zostało wszczętych przeciwko szpitalowi w okresie od 1 stycznia 2021 do 30 kwietnia 2025 wraz z podaniem sygnatur akt spraw.
2. Ile skarg zostało złożonych przeciwko szpitalowi do Rzecznika Praw Pacjenta w okresie od 1 stycznia 2021 do 30 kwietnia 2025 wraz z podaniem sygnatur spraw.
3. Jaką kwotę szpital wypłacił i/lub został zobowiązany do wypłaty z tytułu odszkodowania oraz/i zadośćuczynienia w okresie od 1 stycznia 2021 do 30 kwietnia 2025 wraz z podaniem wysokości tych kwot odrębnie dla każdej.
4. Czy szpital w okresie od 1 stycznia 2021 do 30 kwietnia 2025 był kontrolowany przez NIK oraz inne organy kontrolne, jeśli tak to jakie?
Podniósł ponadto, że w piśmie z 20 maja 2025r. Dyrektor poinformował go o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy na 4 lipca 2025r. i tego dnia odmówił udzielenia mu informacji, nie wydając decyzji administracyjnej wbrew wymogowi określonemu w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Doszło więc – zdaniem skarżącego - do bezczynności, w szczególności w zakresie pytań 1,2,3, dlatego konieczne stało się wniesienie do Sądu skargi, w której skarżący domaga się zobowiązania organu do udostępnienia informacji w zakresie objętym pytaniami 1- 3 wniosku, stwierdzenia, że bezczynność miała rażący charakter oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor SP ZOZ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że w piśmie z 4 lipca 2025 r. poinformował skarżącego, że dane objęte pytaniami od 1 do 3 nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej i nie mogą być udostępnione, zaś na pytanie 4. udzielił odpowiedzi. Następnie, po wpłynięciu skargi na bezczynność, pismem z 8 sierpnia 2025 r. udostępnił skarżącemu informację publiczną odpowiadając na wszystkie pytania zawarte we wniosku.
Dyrektor dodał, że nie był zobowiązany do wydania decyzji, bowiem nie jest organem administracji publicznej, lecz samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej, a takie zakłady nie są zobowiązane do stosowania k.p.a.
W piśmie z dnia 18 września 2025r., złożonym drogą elektroniczną, skarżący oświadczył, że wobec udostępnienia mu spornej informacji, cofa skargę. W związku z nieuzupełnieniem, przed wydaniem wyroku, braku formalnego tego pisma poprzez jego podpisanie, oświadczenie o cofnięciu skargi należało uznać za bezskuteczne i pozostawić w aktach (zarządzenie z 8 października 2025r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r., poz. 935), dalej jako "p.p.s.a.".
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Celem skargi na bezczynność organu jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. Przy badaniu zasadności takiej skargi Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili orzekania.
Skarga w niniejszej sprawie jest częściowo zasadna, ponieważ Dyrektor SP ZOZ dopuścił się bezczynności polegającej na nieudostępnieniu skarżącemu, w ustawowym terminie, informacji publicznej objętej wnioskiem z 2 maja 2025 r.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r., poz.902, dalej jako "u.d.i.p.") sposoby załatwiania wniosku o udzielenie takiej informacji. u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Przede wszystkim należy podnieść, że Dyrektor SP ZOZ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej jako organ reprezentujący jednostkę dysponującą majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne, tj. zadania z zakresu ochrony zdrowia (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.; zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 26 sierpnia 2020 r., sygn. IV SAB/Wr 204/20; wyrok WSA w Olsztynie z 30 września 2025r., sygn. akt II SAB/Ol 94/25 oraz z 23 września 2025.r, sygn. akt II SA/Ol 109/25). Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej jest bowiem podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2023 r. poz. 991) i udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 29 lipca 2025r., sygn. akt II SAB/Rz 60/25).
Objęta wnioskiem skarżącego informacja stanowi niewątpliwie informację publiczną. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca zdefiniował w art. 1 ust. 1 u.i.d.p., zgodnie z którym każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu, b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, d) informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych;
Skoro zatem Dyrektor SP ZOZ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zaś żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną, to zobowiązany był tę informację udostępnić skarżącemu w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku.
Z akt wynika, że wniosek skarżącego został doręczony Dyrektorowi w dniu 6 maja 2025r., tymczasem pełnej odpowiedzi na wniosek, a więc obejmującej także pytania z pkt 1- 3, których dotyczy obecnie skarga na bezczynność, organ udzielił skarżącemu dopiero po jej wniesieniu do Sądu tj. w piśmie z 8 sierpnia 2025r. Tylko niewielką część informacji organ udostępnił w wyznaczonym - w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. terminie – udzielając w piśmie z 4 lipca 2025r. odpowiedzi na pytanie z pkt 4 wniosku. Udostępnienie pełnej informacji nastąpiło natomiast dopiero ponad miesiąc od tego dnia, co skutkowało stwierdzeniem bezczynności Dyrektora (pkt I wyroku).
Okoliczność ta jednocześnie czyni w oczywisty sposób zbędnym zobowiązanie go do rozpoznania wniosku (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) i uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt III wyroku).
Sąd stwierdził ponadto, że bezczynność, której w rozpoznawanej sprawie dopuścił się organ, nie miała charakteru rażącego (art. 149 § 1a p.p.s.a., pkt II wyroku). W działaniach Dyrektora nie można bowiem dopatrzeć się próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej, Dyrektor w związku z wnioskiem podjął czynności - w piśmie z 20 maja 2025r. przedłużył termin załatwienia wniosku, od czego był uprawniony stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p., a w wyznaczonym terminie udzielił skarżącemu odpowiedzi na pytanie z pkt. 4 wniosku jednocześnie wyjaśniając, że pozostałe informacje nie miały charakteru informacji publicznej. Stanowisko to było błędne, jednak takie błędne przekonanie nie świadczy o rażącej bezczynności organu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł, jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy (pkt IV wyroku).