II SAB/Lu 106/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-10-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejszczepienianiepożądane odczyny poszczepienneinspekcja sanitarnaustawa o dostępie do informacji publicznejbezczynność organukompetencje organuwiedza medycznaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na bezczynność Inspektora Sanitarnego w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej szczepień, uznając, że organ udzielił wyczerpujących odpowiedzi lub nie posiadał żądanych danych.

Skarżący domagali się udostępnienia informacji publicznej od Inspektora Sanitarnego w Lublinie, dotyczącej m.in. skuteczności szczepionek, statystyk szczepień grup migracyjnych, odroczeń szczepień, nałożonych grzywien na lekarzy, zgonów po szczepieniach, odszkodowań oraz konstytucyjności obowiązku szczepień. Organ odpowiedział na wszystkie pytania, wskazując, że nie dysponuje częścią danych (np. statystykami szczepień wg narodowości, danymi o odroczeniach) lub że pytania wykraczają poza jego kompetencje (np. ocena konstytucyjności, wiedza medyczna, działalność WHO). WSA w Lublinie oddalił skargę, uznając, że organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, na które był zobowiązany, a w pozostałych przypadkach albo nie posiadał informacji, albo pytania nie stanowiły informacji publicznej.

Skarżący M. P. i Ł. P. złożyli skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wniosek obejmował szczegółowe pytania dotyczące m.in. okresu utrzymywania się odporności po szczepieniach, statystyk szczepień osób różnych narodowości, odroczeń szczepień, nałożonych grzywien na lekarzy za niezgłoszenie niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP), zgonów i ciężkich NOP po szczepieniach, wypłaconych odszkodowań, a także pytań o zgodność obowiązku szczepień z Konstytucją RP, możliwość wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki oraz stanowisko WHO w sprawie przymuszania do szczepień. Organ odpowiedział na wszystkie pytania, wskazując, że nie prowadzi badań nad okresem utrzymywania się odporności, nie gromadzi statystyk szczepień według narodowości, nie ma danych o odroczeniach szczepień, nałożył grzywny w dwóch przypadkach, zarejestrował 5 ciężkich NOP, nie zajmuje się wypłatą odszkodowań, nie jest powołany do oceny konstytucyjności przepisów, a pytania o wykluczenie nadwrażliwości i działalność WHO powinny być kierowane do właściwych podmiotów. WSA w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał, że organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, które stanowiły informację publiczną i były w jego posiadaniu lub kompetencjach. Wskazał, że pytania dotyczące wiedzy medycznej (np. okresu odporności, wykluczenia nadwrażliwości), oceny konstytucyjności przepisów, czy działalności organizacji międzynarodowych (WHO) nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Sąd podkreślił, że organ nie ma obowiązku udostępniać informacji, których nie posiada, a skarżący nie sprecyzowali, w jakim zakresie odpowiedzi organu były niepełne lub niejasne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, na które był zobowiązany odpowiedzieć. W przypadku pytań, na które nie mógł odpowiedzieć z powodu braku posiadanych danych lub braku kompetencji, prawidłowo poinformował o tym wnioskodawcę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie jest zobowiązany do udostępniania informacji, których nie posiada, ani do odpowiadania na pytania wykraczające poza jego zakres kompetencji (np. dotyczące wiedzy medycznej, oceny konstytucyjności prawa, działalności organizacji międzynarodowych). W takich przypadkach prawidłowe jest poinformowanie wnioskodawcy o braku możliwości udzielenia odpowiedzi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (26)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Dz.U. 2022 poz 902 art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Dz.U. 2022 poz 902 art. 13 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 4 § ust. 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma obowiązku jej udostępnienia.

u.z.z.ch.z. art. 17

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 17a § ust. 6

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Świadczenia kompensacyjne przyznawane są przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie organy inspekcji sanitarnej.

u.z.z.ch.z. art. 21 § ust. 1, ust. 3 pkt 2, ust. 4

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 30 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 5 § ust. 1 pkt. 1 lit. b, ust. 2

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Dz.U. z 2023 r. poz. 2077

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27.09.2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

Dz.U. Nr 254, poz. 1711

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania

Dz. U. z 2024 r. poz. 416 art. 2

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Dz. U. z 2024 r. poz. 416 art. 5 § pkt 1, 2, 3 i 5

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 68 § ust. 4

Konstytucja RP art. 47

Dz.U. z 2024 r. poz. 581 art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Dz. U. z 2022 r. poz. 1672

Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, na które był zobowiązany odpowiedzieć. Część pytań nie stanowiła informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Organ nie dysponował częścią żądanych informacji i prawidłowo poinformował o tym wnioskodawcę. Organ nie ma obowiązku wydawania decyzji odmownej, gdy nie posiada informacji.

Odrzucone argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w udostępnianiu informacji publicznej. Udzielone odpowiedzi były niepełne i niewystarczające.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny nie posiada instrumentów prawnych, które pozwoliłyby mu, w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność, zweryfikować twierdzenie organu o nieposiadaniu danej informacji publicznej. W lakoniczny sposób odwołali się jedynie do orzecznictwa dotyczącego udzielenia informacji publicznej w sposób niejasny lub niepełny. Organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma obowiązku jej udostępnienia.

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący

Jacek Czaja

członek

Anna Ostrowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska organu w przypadku wniosków o udostępnienie informacji publicznej, gdy część pytań wykracza poza jego kompetencje lub dotyczy danych, którymi nie dysponuje. Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście wniosków dotyczących szczepień i zdrowia publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o dostęp do informacji publicznej skierowanego do Inspektora Sanitarnego, z pytaniami dotyczącymi szczepień. Ogólne zasady dotyczące bezczynności organu i definicji informacji publicznej są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście szczepień, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Jednakże, rozstrzygnięcie jest proceduralne i opiera się na braku bezczynności organu, a nie na merytorycznej ocenie pytań.

Czy Inspektor Sanitarny musi odpowiedzieć na każde pytanie o szczepienia? WSA wyjaśnia granice dostępu do informacji publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Lu 106/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-10-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Ostrowska /sprawozdawca/
Jacek Czaja
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6, art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1284
art. 17, art. 21 ust. 1, art. 30 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi M. P. i Ł. P. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 18 czerwca 2024 r. Mo. i Ł. P. zwrócili się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie (organ) o udostępnienie informacji publicznej obejmującej odpowiedzi na pytania:
1) Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2) Według informacji od prof. I. P.-S. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
3) Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
4) Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
5) Ile dzieci i dorosłych do 19. roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
6) Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
7) Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowania?
8) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny, nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
9) W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
10) W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
11) Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
12) W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?
W piśmie z 1 lipca 2024 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek, organ ustosunkował się do wyżej wskazanych pytań w następujący sposób.
Ad.1) Tutejszy organ nie prowadzi badań w kierunku okresu utrzymywania się odporności u osób zaszczepionych, zatem nie dysponuje danymi w tym zakresie.
Ad.2) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie nie prowadzi statystyk wykonywania szczepień ochronnych ze względu na narodowość.
Ad.3) Brak jest obowiązku prawnego zgłaszania do organów Inspekcji Sanitarnej stwierdzanych przez lekarzy odroczeń ze szczepień ochronnych, wobec powyższego Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie nie dysponuje tymi danymi.
Ad.4) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie w dwóch przypadkach nałożył grzywny na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat.
Ad.5) Do Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie na przestrzeni ostatnich 5 lat nie zostały zgłoszone przypadki osób powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień ochronnych.
Ad.6) W ciągu ostatnich 5 lat zostało zarejestrowanych 5 ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych, z których 2 zostały przekwalifikowane na poważne niepożądane odczyny poszczepienne. W jednym przypadku w trakcie hospitalizacji dziecka zdiagnozowano zakażenie Staphylococcus epidermidis, które najprawdopodobniej czasowo nałożyło się z wykonanym szczepieniem. W drugim przypadku u dziecka wystąpiły: gorączka, nudności i biegunka, objawy ustąpiły i dziecko nie wymagało hospitalizacji. Pozostałe trzy odczyny zostały zgłoszone przez lekarzy ze względu na występowanie następujących objawów u dzieci: podejrzenie wystąpienia u dziecka epizodu napadowego/drgawek toniczno-klonicznych, stwierdzenie u dziecka zachłystowego zapalenia płuc, wystąpienie podwyższonych parametrów zapalnych we krwi.
Ad.7) Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie biorą udziału w procesie dochodzenia odszkodowań związanych ze skutkami wystąpienia negatywnych odczynów poszczepiennych i nie mają wiedzy o ewentualnych wypłatach takich odszkodowań.
Ad.8) Tutejszy organ nie jest powołany do oceny konstytucyjności obowiązujących regulacji prawnych, zatem nie jest uprawniony do wypowiadania się w tym przedmiocie. Na marginesie należy jednakże przypomnieć, że obowiązek szczepień ochronnych ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych u osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych, o czym stanowi art. 68 ust. 4 Konstytucji RP.
Ad.9) Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie posiadają kompetencji w sprawach związanych z wypłatą odszkodowań za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych. Możemy jedynie wskazać na regulacje zawarte w tym zakresie w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2023 r. poz.1284 ze zm.) w art. 17a i następne.
Ad.10) Z pytaniami w zakresie ewentualnej możliwości wykluczenia przez lekarza nadwrażliwości na składniki szczepionki przed szczepieniem oraz możliwych do wykonania badań zmierzających do wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub wykrycia niedoborów odporności należy zwrócić się do lekarza, gdyż tutejszy organ nie posiada kompetencji tym zakresie.
Ad.11) Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne jako główne narzędzie w walce z chorobami zakaźnymi, natomiast w kwestiach związanych z działalnością tej organizacji należy zwrócić się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej bezpośrednio do podmiotu, który ją wytworzył.
Ad. 12) Obowiązek rodziców poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom jest obowiązkiem prawnym. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924) osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, przy czym wobec treści art. 5 ust. 2 tej w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2024 r. poz. 581).
Podstawą wymagalności realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych stanowi również Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27.09.2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2077). W rozporządzeniu tym wskazane zostały grupy osób obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz wiek tych osób, do którego istnieje obowiązek wykonania szczepienia ochronnego.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27.09.2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych zawiera również Schemat Szczepień Ochronnych, w którym wskazano: wykaz chorób zakaźnych przeciwko którym prowadzone są obowiązkowe szczepienia ochronne oraz wiek dziecka, w którym powstaje obowiązek szczepienia oraz termin wykonania szczepienia.
W powołanej na wstępie skardze wnioskodawcy zarzucili organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r.
poz. 902, dalej: u.d.i.p.) przez nieudostępnienie informacji publicznej i wnieśli o:
1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 14 czerwca 2024 r. i udzielenia informacji publicznej;
2) orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;
4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że do dnia wniesienia skargi nie udostępniono skarżącym innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 1 lipca 2024 r. Zdaniem skarżących przesłane przez organ odpowiedzi, podobnie jak odesłanie do publikacji, są niewystarczające, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej. Powołując się na orzecznictwo, skarżący podnieśli, że udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej wyczerpuje znamiona bezczynności w udzielaniu informacji i uzasadnia twierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że udzielił wnioskowanej informacji w pełnym zakresie, w jakim organ dysponował tą informacją.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna. Organ nie dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania w zakresie udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem skarżących.
Bezsporne jest, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie jako organ władzy publicznej jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowią co do zasady informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416) w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z 21 listopada 2018 r., II SAB/Sz 119/18).
Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm., dalej: u.z.z.ch.z.) oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. Nr 254, poz. 1711, dalej: r.n.o.p.). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.). Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych wskazać zaś należy, że z art. 17 u.z.z.ch.z. wynika, że organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1672). Z kolei we wzorach tego rodzaju sprawozdań określonych w załącznikach nr 4 i 5 do rozporządzenia jedynie zbiorczo wskazano liczbę osób poddanych szczepieniom w danym kwartale oraz liczbę osób, które uchyliły się w danym kwartale od obowiązku szczepień.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jeżeli adresat wniosku dysponuje żądaną informacją, ma obowiązek udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, dana informacja nie jest informacją publiczną, albo że organ lub podmiot obowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw.
O bezczynności na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej można zatem mówić wówczas, gdy podmiot obowiązany do udzielenia informacji z mocy art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. w określonym w art. 13 ust. 1 tej ustawy terminie nie udziela jej, nie wskazuje innego terminu jej udostępnienia oraz przyczyn niezachowania terminu (art. 13 ust. 2), nie powiadamia wnioskodawcy na piśmie o tym, że nie jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, dana informacja nie jest informacją publiczną, albo że informacją taką nie dysponuje, czy też informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, ewentualnie nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej lub umarzającej postępowanie (art. 16).
W niniejszej sprawie organ w odpowiedzi na wniosek skarżących ustosunkował się do wszystkich pytań objętych wnioskiem. Skuteczne zarzucenie organowi udzielenia niewyczerpującej informacji publicznej wymaga sprecyzowania, które odpowiedzi są niepełne (niejasne) oraz w jakim zakresie wymagają – zdaniem strony – uzupełnienia. Ogólne wskazanie, że organ udzielił niewystarczającej odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku nie pozwala na zweryfikowanie stanowiska strony (por. wyroki WSA w Poznaniu z 24 listopada 2022 r., II SAB/Po 162/22 i II SAB/Po 163/22). Skarżący – reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika – nie sprecyzowali, w jakim zakresie odpowiedź organu jest dla nich niesatysfakcjonująca. Sąd z urzędu również nie dostrzegł oczywistych uchybień w tym zakresie, a nie jest rolą Sądu doprecyzowanie wniosku o dostęp do informacji publicznej.
Odnosząc powyższe rozważania szczegółowo do treści pytań skarżących, uznać należy, że jedynie informacje objęte punktami 2 oraz od 4 do 7 (ilość grzywien nałożonych na lekarzy z uwagi na niezgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego, ilość niepożądanych odczynów poszczepiennych w postaci zgonu, ilość i rodzaj zgłoszonych niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz ilość wypłaconych odszkodowań za odczyny poszczepienne, a także statystyki dotyczące szczepień), stanowią informacje publiczne w rozumieniu u.d.i.p. Organ ustosunkował się do wszystkich tych pytań.
Odnośnie do pytania o wypłatę odszkodowań (pytanie 7), to należy dodać, że jakkolwiek ma ono walor informacji publicznej, ponieważ dotyczy majątku publicznego, to niewątpliwie Inspektor nie zajmuje się kwestią wypłaty odszkodowań z tytułu wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.c.z. właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych – jako dotyczące majątku publicznego – mają walor informacji publicznej, nie sposób przyjąć, aby informacje te pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej. Odpowiedź organu w tym zakresie jest wyczerpująca i wiarygodna.
W realiach niniejszej sprawy wiarygodne jest również stanowisko organu, że nie prowadzi statystyk szczepień ochronnych ze względu na narodowość (pytanie 2). W sytuacji, w której organ w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej informuje wnioskodawcę, że nie dysponuje żądaną informacją, nie można mu skutecznie zarzucić bezczynności w załatwieniu wniosku. Jest to bowiem zgodna z prawem forma załatwienia wniosku w przypadku nieposiadania przez jego adresata żądanej informacji publicznej. Sąd administracyjny nie posiada instrumentów prawnych, które pozwoliłyby mu, w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność, zweryfikować twierdzenie organu o nieposiadaniu danej informacji publicznej.
W pozostałym zakresie, a więc dotyczącym pytań 1 i 3 oraz od 8 do 12, informacje nie posiadają waloru informacji publicznej i już tylko z tego względu – niezależnie od treści odpowiedzi udzielonych na te pytania – organowi nie można skutecznie zarzucić bezczynności. Informacji publicznej nie stanowią bowiem dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres określa art. 17 u.z.z.ch.z. w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.
Pytania numer 1, 3 i 10 stanowią zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej (specjalistycznej), metod postępowania leczniczego, farmakologii dotyczącej szczepień ochronnych, a zatem nie stanowią informacji publicznej. Z tego względu nie stanowi informacji publicznej wiedza objęta pytaniem numer 1 na temat utrzymywania się odporności po podaniu szczepionki (por. wyrok WSA w Łodzi z 20 lutego 2024 r., II SAB/Łd 129/23 i cytowane tam orzecznictwo). Ponadto Inspektor wskazał, że nie prowadzi badań w kierunku okresu utrzymywania się odporności u osób zaszczepionych. Tak samo rzecz się ma z pytaniem numer 3, które dotyczy ilość dokonanych przez lekarzy odroczeń szczepień oraz listy przeciwskazań do szczepień w Polsce oraz tego, kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia. Pytanie dotyczy wiedzy medycznej. Organ wyjaśnił skarżącym, że brak jest prawnego obowiązku zgłaszania przez lekarzy odroczeń szczepień ochronnych, wobec powyższego nie dysponuje tymi danymi. Również odpowiedź na pytanie 10, w jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem niewątpliwie stanowi element wiedzy medycznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 czerwca 2024 r., IV SAB/Po 69/24).
Informacji publicznej nie dotyczą także skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej (pytanie numer 8 oraz numer 9). Odpowiedź na te pytania sprowadza się do znajomości przepisów prawa, których treść nie stanowi informacji publicznej, a ponadto należy stwierdzić, że Inspektor nie ma kompetencji do badania konstytucyjności przepisów (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 kwietnia 2024 r., II SAB/Bd 16/24).
Odnośnie do pytania numer 12 dotyczącego podstawy prawnej obowiązku poddania się szczepieniu, to Inspektor wskazał tę podstawę w sposób pełny i wyczerpujący. Niezależnie zatem od stwierdzenia, czy zagadnienie to dotyczy wiedzy prawniczej czy należy do zakresu funkcjonowania organu, strona uzyskała wyczerpującą odpowiedź na zadane pytanie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie wzbudza wątpliwości, że nie jest także informacją publiczną zagadnienie dotyczące działalności Światowej Organizacji Zdrowia (por. m. in. wyroki WSA w Lublinie: z 16 marca 2023 r., II SAB/Lu 9/23 i II SAB/Lu 10/23, z 24 stycznia 2023 r., II SAB/Lu 161/22). Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. W związku z powyższym organ trafnie wskazał – w odpowiedzi na pytanie numer 11 – że pytania w tym zakresie należy kierować do Światowej Organizacji Zdrowia.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, nie można, w ocenie Sądu, zarzucić organowi bezczynności. Organ udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżących, na które obowiązany był odpowiedzieć, ponadto, pomimo braku obowiązku w tym zakresie, w miarę możliwości poinformował skarżących o kwestiach prawnych, których wyjaśnienia zażądali. Skarżący twierdzą, że udzielono im niepełnej informacji. Jednocześnie na żadnym etapie postepowania nie skonkretyzowali, w czym upatrują niepełności udzielonej informacji. W lakoniczny sposób odwołali się jedynie do orzecznictwa dotyczącego udzielenia informacji publicznej w sposób niejasny lub niepełny. Wypada w tym miejscu zaznaczyć, że skarżących reprezentuje zawodowy pełnomocnik w osobie adwokata.
Wbrew zatem zarzutom skargi organ nie naruszył wskazanych w niej przepisów prawa z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeszcze raz należy bowiem podkreślić, że organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma obowiązku jej udostępnienia (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Nie ma również obowiązku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Organ nie może udostępnić informacji, której sam nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy winien nią dysponować (wyrok WSA w Krakowie z 11 sierpnia 2020 r., II SAB/Kr 83/20).
Z powyższych względów skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI