II SAB/Lu 101/25

II SAB/Lu 101/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha /sprawozdawca/
Jerzy Parchomiuk
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2025 poz 636
art. 6 ust. 1 pkt 3, art. 6a ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Inne do załatwienia wniosków K. M. z dnia [...] czerwca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Inne w załatwieniu wniosku wskazanego w punkcie I nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Inne na rzecz K. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
K. M. (dalej także jako "wnioskodawca" lub "skarżący") wnioskiem z dnia 2 czerwca 2025 r. zwrócił się do Inne (dalej także jako "organ" lub "Komendant") o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie wysokości mandatu karnego wystawionego w sprawie [...], w której wnioskodawca był zawiadamiającym.
Odpowiadając na wniosek Komendant pismem z dnia 30 czerwca 2025 r. poinformował wnioskodawcę, że w świetle obowiązujących przepisów Policja nie ma obowiązku informowania o kwocie mandatu karnego nałożonego na sprawcę wykroczenia. Jednocześnie organ wskazał, że w dniu 6 maja 2025 r. zostało sporządzone pismo do wnioskodawcy dotyczące formy zakończenia postępowania w sprawie [...], na podstawie art. 54 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
W dniu 13 lipca 2025 r. skarżący skierował do organu pismo, w którym podtrzymał swój wniosek z dnia 2 czerwca 2025 r., nie zgadzając się ze stanowiskiem wyrażonym przez Komendanta w piśmie z dnia 30 czerwca 2025 r. Wnioskodawca zwrócił uwagę, że mandat karny jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jego treść (w tym kwota) stanowi informację publiczną. Ponadto podniósł, że w przypadku odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, żąda wydania decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy.
Pismem z dnia 15 lipca 2025 r., Komendant, uzupełniając swoją wcześniejszą odpowiedź na wniosek z dnia 2 czerwca 2025 r., poinformował skarżącego, że w sprawie o wykroczenie prowadzonej przez Wydział ds. Wykroczeń i Przestępstw w Ruchu Drogowym KMP w L. za nr [...], sprawca wykroczenia został ukarany mandatem karnym z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń. Sposób nakładania grzywien w drodze mandatu karnego określa rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2002 r. w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego. Za wykroczenie stypizowane w art. 69 § 3 Kodeksu wykroczeń przewidziana jest kara grzywny w kwocie nie niższej niż 500 złotych.
Jednocześnie organ podniósł, że skarżący - jako zawiadamiający - został w piśmie z dnia 6 marca 2025 r. poinformowany o tym, że czynności wyjaśniające prowadzone w ww. sprawie zostały zakończone prawomocnym rozstrzygnięciem w formie mandatu karnego kredytowanego, wystawionego zgodnie z treścią art. 32 § 1 Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Zgodnie zaś z treścią art. 27 ww. Kodeksu, ustawodawca nie uwzględnił sytuacji, by mimo niekierowania wniosku o ukaranie, nadać zawiadamiającemu prawo zaznajomienia się z materiałami czynności wyjaśniających zakończonych prawomocnym rozstrzygnięciem w postaci mandatu karnego.
Organ nie zgodził się ponadto ze stanowiskiem wnioskodawcy dotyczącym konieczności wydania decyzji w trybie art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazał, że decyzja taka wydawana jest w sytuacji odmowy udostępnienia informacji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej ma zaś służyć celom publicznym, przeciwstawnym innym celom, w tym prywatnym. Celem ustawy nie jest zaspokojenie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci uzyskania informacji dotyczących kwestii konkretnej kwoty nałożenia mandatu karnego. Z tych względów, zdaniem organu, nie ma uzasadnienia prawnego do wydania decyzji, o której stanowi art. 16 ustawy o dostępnie do informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy K. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Komendanta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 2 czerwca 2025 r. W skardze zwrócił się o zobowiązanie Komendanta do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, tj. podanie kwoty mandatu karnego nałożonego na sprawcę wykroczenia w sprawie nr [...], a także o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ przyjął błędne stanowisko, jakoby informacja o kwocie mandatu nie stanowiła informacji publicznej, argumentując to tym, iż "udostepnienie informacji publicznej służyć celom publicznym, przeciwstawnym innym celom, w tym prywatnym". Wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, bez konieczności wykazywania interesu
prawnego lub celu, w jakim dana informacja ma być wykorzystana. W ocenie skarżącego, stanowisko organu, że informacja nie podlega udostępnieniu z uwagi na "prywatny cel" wnioskodawcy, stanowi naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i potwierdza bezczynność w sprawie.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, ewentualnie stwierdzenie, że Komendant nie pozostawał w bezczynności albo, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Nadto organ wniósł o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Komendant stwierdził, że jego działanie polegające na informowaniu wnioskodawcy, iż jego żądanie nie dotyczy informacji publicznej, nie może być uznane na bezczynność, gdyż mieściło się w granicach kompetencji i obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa. Jednocześnie organ podtrzymał stanowisko, iż informacja jednostkowa o wysokości mandatu karnego nałożonego wobec osoby fizycznej nie stanowi informacji publicznej. Podkreślił, że informacja taka nie odnosi się do działalności organu w wymiarze publicznym, a do indywidualnego aktu represyjnego. Zdaniem Komendanta, wyklucza to jej kwalifikację jako sprawy publicznej. Wolą ustawodawcy było bowiem zapewnienie społecznej kontroli władzy publicznej poprzez umożliwienie obywatelom dostępu do informacji publicznej mającej znaczenie dla większej ilości osób czy grup obywateli lub ważnej dla funkcjonowania organów państwa i pozostającej w zainteresowaniu opinii publicznej. Informacja o wysokości mandatu karnego w sprawie o wykroczenie, nałożonego w postępowaniu mandatowym, nie pozostaje w zainteresowaniu większej ilości osób czy grup obywateli, czyli nie dotyczy spraw publicznych w sensie systemowym, nie informuje o polityce czy działaniach organu publicznego jako takiego. Sam fakt, że Policja działa jako organ publiczny nie oznacza, że każde jej działanie generuje informacje publiczną. W przedmiotowej sprawie brakuje elementu ogólnospołecznego znaczenia, co jest warunkiem uznania informacji za publiczna.
Komendant podniósł ponadto, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega na próbie korzystania z jego instytucji do osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia
publicznego, jawność administracji i innych organów. W ocenie organu skarżący domaga się dostępu do danych niemieszczących się w zakresie przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wystarczającym więc było, to co organ uczynił, czyli poinformowanie skarżącego o sposobie zakończenia sprawy zgłoszonego przez niego wykroczenia oraz o tym, że kwota mandatu karnego w tej sprawie nie stanowi informacji publicznej. Nadto organ podał zakres kwotowy mandatu za tego rodzaju wykroczenia. Zdaniem organu, dopełnił on zatem obowiązku rozpoznania wniosku i udzielił odpowiedzi. Jako że dane dotyczące kwoty mandatu karnego w konkretnej indywidualnej sprawie nie są informacją publiczną, brak było zaś podstaw do wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
W piśmie procesowym z dnia 1 września 2025 r. (data wpływu) skarżący podtrzymał skarga oraz zawarte w niej zarzuty i argumenty. Skarżący dodał, że o tym, iż informacja o wysokości mandatu karnego nie jest informacją o ograniczonym dostępie, świadczy m.in. okoliczność, iż uzyskiwał już wcześniej od organów (w tym od Komendanta) tego rodzaju informacje w trybie dostępu do informacji publicznej.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Inne nie załatwił bowiem w sposób prawidłowy wniosku skarżącego z dnia 2 czerwca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej i w konsekwencji pozostaje w sprawie tego wniosku bezczynny.
Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako "u.d.i.p."), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, o którym mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W sprawie bezsporne pozostaje, że wniosek skarżącego, którego dotyczy rozpoznawana skarga na bezczynność, skierowany został do podmiotu, na którym ciąży obowiązek informacyjny wynikający w przepisów u.d.i.p. Komendant powiatowy (miejski) Policji jest bowiem organem administracji rządowej na obszarze województwa w sprawach, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 636 ze zm., dalej jako "u.P."), a więc w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.P.). Komendant powiatowy (miejski) Policji, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, jest ponadto organem właściwym w postępowaniu administracyjnym, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Policji (art. 6a ust. 1 u.P.). Inne jest zatem organem władzy publicznej, a więc podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Na gruncie spraw z zakresu informacji publicznej bezczynność podmiotu zobowiązanego zachodzi w szczególności wówczas, gdy podmiot taki, pomimo dysponowania żądaną informacją publiczną, nie udostępnia jej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem w (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. – z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p.), bądź też w tym terminie nie wydaje na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Podjęcie powyższych czynności uzależnione jest jednak od stwierdzenia w pierwszej kolejności, że wniosek dotyczy informacji mającej charakter informacji publicznej, a także, że zasady i tryb dostępu do danej informacji nie jest odmiennie określony przepisami innych ustaw (art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p.). Jeżeli bowiem wniosek o udostępnienie informacji nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., a także, gdy obowiązuje inny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej, adresat wniosku zobowiązany jest jedynie powiadomić wnioskodawcę o tej okoliczności, natomiast brak jest podstaw do wydania w takiej sytuacji decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Forma ta zastrzeżona jest wyłącznie dla informacji mających charakter informacji publicznej i podlegających udostepnieniu w trybie u.d.i.p. (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 2, Warszawa 2012, str. 206).
Co za tym idzie, w sprawach dostępu do informacji publicznej bezczynność może mieć miejsce nie tylko wtedy, gdy podmiot zobowiązany nie reaguje na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, lecz również, gdy powstaje spór co do charakteru żądanej informacji lub możliwości jej udostępnienia w trybie u.d.i.p. Nadto bezczynność w sprawie wniosku o informację publiczną może zaistnieć w sytuacji, gdy dochodzi do udostępnienia informacji innej, niż ta, której oczekuje wnioskodawca, bądź też informacji niepełnej – nieadekwatnej do zakresu wniosku (por. wyroki NSA: z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2569/12; z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 13/16). Rozpoznając skargę wniesioną w takich okolicznościach Sąd zobowiązany jest ocenić, czy podmiot zobowiązany prawidłowo uznał, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, bądź też – pomimo posiadania takiego charakteru – nie może zostać udostępniona w trybie u.d.i.p. ze względu na odmienny tryb dostępu, czy też źle ocenił jej charakter lub błędnie uznał, że jest ona dostępna w innym trybie niż uregulowany w u.d.i.p., a przez to nie załatwił wniosku o udostępnienie informacji w sposób prawidłowy i tym samym pozostaje wobec niego bezczynny. Nadto Sąd ocenia, czy odpowiedź organu była kompletna i adekwatna do treści wniosku, czy też pomimo udzielonej odpowiedzi organ nie załatwił wniosku w pełnym zakresie i z tej racji pozostaje w stanie bezczynności.
Istota sporu zawisłego w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia właśnie kwestii wskazanych powyżej. Przypomnieć należy, że wniosek skarżącego z dnia 2 czerwca 2025 r., którego przedmiotem było udostępnienie informacji o kwocie mandatu karnego wystawionego w sprawie o wykroczenie o wskazanym przez skarżącego numerze, spotkał się z odpowiedzią, w której Komendant stwierdził, iż "w świetle obowiązujących przepisów policja nie ma obowiązku informowania o kwocie mandatu karnego nałożonego na sprawce wykroczenia". Następnie, odpowiadając na pismo skarżącego z dnia 13 lipca 2025 r., w którym ponowił on swój wniosek, organ w piśmie z dnia 15 lipca 2025 r. wprost zakwestionował publiczny charakter żądanej informacji uznając, że informacja ta nie dotyczy sprawy publicznej, a przy tym skarżący żąda jej w celu sprzecznym z celem
u.d.i.p., tj. na potrzeby prywatne. Jednocześnie organ wskazał dolną granicę kwoty grzywny za wykroczenie, za które wystawiony został mandant będący przedmiotem zainteresowania skarżącego, powołując się w tym względzie na rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2002 r. w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 613 ze zm.). Ponadto organ zwrócił uwagę, że o sposobie zakończenia czynności wyjaśniających prowadzonych w sprawie przedmiotowego wykroczenia skarżący – jako zawiadamiający – został poinformowany w trybie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 860, dalej jako "k.p.w.").
W ocenie Sądu, opisany wyżej sposób załatwienia wniosku skarżącego nie czyni zadość obowiązkom ciążącym w tym zakresie na Komendancie z mocy przepisów u.d.i.p., jako na podmiocie zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych. Przede wszystkim nie sposób zgodzić się z oceną organu, jakoby informacja objęta przedmiotowym wnioskiem nie miała charakteru informacji publicznej. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że skarżący ma zapewniony dostęp do żądanej informacji w innym trybie, np. w trybie przepisów k.p.w., co wypełniałoby normę kolizyjną z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., wyłączając możliwość udostępnienia skarżącemu przedmiotowej informacji w trybie u.d.i.p. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że informacje podane przez organ w piśmie z dnia 15 lipca 2025 r. nie były adekwatne do żądania skarżącego wyrażonego we wniosku z dnia 2 czerwca 2025 r., a zatem ich udzielenie skarżącemu również nie może stanowić o braku bezczynności po stronie organu.
Odnosząc się w pierszej kolejności do kwalifikacji żądanej informacji, wyjaśnić należy, że w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 u.d.i.p., który w ust. 1 zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. Na tle analizy tych przepisów przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (zob. M.
Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, str. 28-29). Pod pojęciem informacji publicznej należy zatem rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02; z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1846/18).
Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Przepis art. 6 ust. 2 u.d.i.p. stanowi jednocześnie, że dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że ustawodawca zalicza do kategorii informacji publicznej zarówno dane zawarte w dokumentach urzędowych, jak i samą postać takich dokumentów. Wszakże sporządzanie dokumentów urzędowych przez funkcjonariuszy publicznych pozostaje elementem publicznej sfery działalności organów władzy publicznej.
Na tle powyższej regulacji należy zatem przyjąć, że informacja o wysokości mandatu karnego wystawionego przez funkcjonariusza Policji, stanowi informację publiczną. Jest to bowiem informacja zawarta w treści mandatu karnego, który – co nie ulega wątpliwości – jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Jest to jednocześnie informacja wytworzona w ramach realizacji przez Policję powierzonych tej formacji zadań publicznych w zakresie ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego (do których należy m.in. wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców – art. 1 ust. 2 pkt 4 u.P.). Wbrew stanowisku organu, informacja taka dotyczy zatem sprawy publicznej (tj. publicznej działalności Policji) niezależnie od tego, czy sam czyn, za który wystawiono mandat karny, budzi szersze zainteresowanie społeczne. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela w tym kontekście pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Rz 131/19, iż informacje o sposobie zakończenia
postępowania w sprawach o wykroczenie lub w sprawach o przestępstwo, zastosowanym trybie postępowania (np. postępowaniu przyśpieszonym w sprawach o wykroczenia), rodzaju i wysokości zastosowanej sankcji (np. wysokości nałożonego mandatu karnego) oraz zastosowanej kwalifikacji prawnej określonego czynu zabronionego, stanowią informacje publiczne.
Podkreślić należy, że na ocenę charakteru spornej informacji o wysokości wystawionego mandatu karnego, nie mógł mieć wpływu cel, w jakim skarżący żąda jej udostępnienia. Wprawdzie co do zasady rację ma organ wskazując w odpowiedzi na skargę, iż wykorzystywanie u.d.i.p. jako instrumentu służącego pozyskiwaniu informacji służących wyłącznie celom partykularnym, realizacji interesu indywidualnego (prywatnego) wnioskodawcy, jest traktowane jako nadużycie prawa do informacji publicznej, zaś zachowania mające cechy nadużywania prawa, w tym publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, nie powinny korzystać z ochrony prawej (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12). Niezależnie jednak od oceny, czy w niniejszej sprawie przypisywanie skarżącemu działania w celu sprzecznym z ustawą, jest uzasadnione, zauważyć trzeba, że ewentualna odmowa udzielania skarżącemu z tego powodu ochrony jego praw (w tym wypadku prawa do informacji publicznej) nie mogła nastąpić poprzez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz musiałaby się ewentualnie wiązać się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Tym samym, jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej (a to – jak wskazano wyżej – ma miejsce w niniejszej sprawie), to nawet jeśli wnioskodawca nadużywa prawa do informacji publicznej, nie jest właściwą formą realizacji wniosku zakwestionowanie publicznego charakteru żądanej informacji i poinformowanie wnioskodawcy, w formie zwykłego pisma, o braku woli udostępnienia wnioskowanej informacji. Forma taka nie daje bowiem gwarancji przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności świadczących o nadużyciu prawa, a także nie daje gwarancji prawidłowego przedstawienia przez organ powodów kwalifikacji określonego zachowania jako nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej. Z tych powodów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, iż odmowa udostępnienia informacji publicznej w sytuacji nadużywania przez wnioskodawcę publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej powinna następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 1586/22; z dnia 22 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 320/22; z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 711/23; z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 2916/22; z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2285/22; z dnia 29 września 2023 r., sygn. akt III OSK 5517/21; z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7440/21; dnia 12 lipca 2024 r.; sygn. akt III OSK 2604/23; z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 2508/23).
Kwestia intencji skarżącego w uzyskaniu żądanej informacji jest zatem irrelewantna dla jej kwalifikacji jako informacji publicznej, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Tym samym nie może być przedmiotem badania w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność organu w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Ewentualne powołanie się przez organ na nadużycie przez skarżącego prawa do informacji publicznej, może nastąpić jedynie w drodze decyzji odmownej wydanej na podstawie art. 16 u.d.i.p., a taka decyzja – co pozostaje poza sporem – nie została przez organ w niniejszej sprawie podjęta.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodziły również inne okoliczności, które zwalniałyby Komendanta z obowiązku załatwienia wniosku skarżącego poprzez udostępnienie żądanej informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej lub poprzez wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W szczególności – jak już wskazano wyżej – brak jest podstaw by uznać, że w sprawie tej zastosowanie ma norma kolizyjna zawarta w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Wyjaśnić należy, ze wyłączenie stosowania u.d.i.p., o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., ma miejsce tylko wówczas, gdy inny akt prawny w sposób całościowy reguluje problematykę dostępu do informacji publicznej. W sytuacji, gdy akt prawny na podstawie którego działa podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, nie przewiduje żadnego, odrębnego rodzaju tajemnicy lub trybu udostępniania informacji, wówczas nie można tak go interpretować, aby faktycznie tworzyć rodzaj tajemnicy, który uniemożliwi otrzymanie informacji (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2025 r., sygn. akt III OSK 218/25). Wprawdzie z okoliczności
sprawy wynika, że mandat karny, którego wysokość jest przedmiotem zainteresowania skarżącego, został nałożony w wyniku zawiadomienia dokonanego przez skarżącego, jednak taki status skarżącego w tym postępowaniu mandatowym nie przekłada się na uprawnienia uzyskania informacji o zastosowanej sankcji w innym trybie, niż u.d.i.p. W szczególności takiego uprawniania nie przyznają zawiadamiającemu o wykroczeniu przepisy k.p.w., w tym – jak zauważył sam organ w piśmie z dnia 15 lipca 2025 r. – obowiązku udzielenia zawiadamiającemu informacji o wysokości nałożonego mandatu nie przewiduje art. 27 ww. Kodeksu.
Z obowiązku załatwienia wniosku skarżącego w sposób przewidziany w u.d.i.p. nie mogło również zwolnić organu odesłanie wnioskodawcy do przepisów określających granice wysokości kary grzywny za wykroczenie, którego dotyczyło zawiadomienie skarżącego. Nie jest to bowiem informacja adekwatna do żądania skarżącego, które dotyczyło wskazania konkretnej wysokości mandatu karnego wystawionego w konkretnej sprawie.
Podsumowując stwierdzić należy, że publiczny charakter informacji objętej wnioskiem skarżącego z dnia 2 czerwca 2025 r., przy jednoczesnym braku podstaw do wyłączenia możliwości ubiegania się przez skarżącego o udostępnienie tej informacji w trybie u.d.i.p., oznacza, że obowiązkiem organu było udostępnienie skarżącemu żądanej informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie wydanie w tym terminie, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzji o odmowie udostępnienia przedmiotowej informacji. Niezałatwienie wniosku w żaden z opisanych wyżej sposobów czyni natomiast skargę na bezczynność organu uzasadnioną.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Komendanta do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku.
Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., w punkcie II sentencji wyroku stwierdził, że bezczynność organu w powyższym zakresie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśnić należy, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo
w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Rażące naruszenie prawa to zatem naruszenie wyraźne oraz bezsporne. W niniejszej sprawie bezczynność Komendanta nie miała takiego charakteru, albowiem nie wynikła z zaniechania jakichkolwiek działań w sprawie wniosku skarżącego, lecz stanowiła konsekwencję błędnej kwalifikacji żądanej informacji. Nie można natomiast pominąć okoliczności, że organ – choć w wadliwy sposób – na wniosek ten odpowiedział. W tej sytuacji zaistniałej w sprawie bezczynności nie można przypisać rażącego charakteru.
Orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, zawarte w punkcie III sentencji wyroku, znajduje natomiast uzasadnienie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Objęte tym orzeczeniem koszty postępowania ograniczają się do uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych.
Powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku orzecznictwo sądowoadministracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym: https://orzeczenia.nsa.gov.pl.