II SAB/KR 81/23

II SAB/Kr 81/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-07-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magda Froncisz /przewodniczący/
Paweł Darmoń
Piotr Fronc /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 4 ust. 1, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 149 par. 1 pkt 3 oraz par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w R. w przedmiocie bezczynności Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Bochni Spółki z o.o. w Bochni w zakresie udzielenia informacji publicznej I. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w B. Spółki z o.o. w B. do udzielenia odpowiedzi na wniosek N. Sp. z o.o. z siedzibą w R. z dnia 9 marca 2022r. o udzielenie informacji publicznej; II. stwierdza, że Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w B. Spółka z o.o. w B. dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku N. Sp. z o.o. z siedzibą w R. z dnia 9 marca 2022r. o udzielenie informacji publicznej; III. stwierdza, ze bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; IV. oddala wniosek strony skarżącej o zasądzenie sumy pieniężnej; V. zasądza od Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w B. Spółki z o.o. w B. na rzecz strony skarżącej N. Sp. z o.o. z siedzibą w R. kwotę 597 zł ( pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 4 kwietnia 2023 r. N. Sp. z o.o. z siedzibą w R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w B. Spółki z o.o. w B. w zakresie rozpoznania jej wniosku z 9 marca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie określonym we wniosku.
Organowi zarzucono naruszenie: art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 1 ust.1, art.3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "UDIP")
Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o:
1. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 9 marca 2022r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie określonym we wniosku;
2. uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3. przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2000zł;
4. zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 9 marca 2022r. strona skarżąca złożyła do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w B. Spółki z o.o. w B. wniosek dotyczący udzielenia informacji publicznej w obejmujący podanie informacji w jakiej dacie nastąpił odbiór końcowy inwestycji pn. "Rozbudowa i przebudowa ciągu technologicznego na oczyszczalni ścieków w B. wraz z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii", w realizacji której skarżący występował jako dalszy podwykonawca oraz przesłanie kopii protokołu odbioru końcowego rzeczonej inwestycji. Wskazanej informacji - w ocenie skarżącej - nie można odmówić waloru informacji publicznej, ponieważ wspomniana inwestycja miała charakter zamówienia publicznego, a MPWiK w B. Sp. z o.o. jest spółką komunalną, której wszystkie udziały posiada Gmina Miasto B. . Zatem wniosek skarżącego z punktu widzenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest w pełni zasadny. Pomimo upływu terminu określonego w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który zobowiązuje do udostępnienia informacji publicznej w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, MPWiK w B. Sp. z o.o. nie udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji. Skarżący nie otrzymał również żadnej informacji od spółki, która wskazywałaby na powody opóźnienia oraz termin, w jakim nastąpi udostępnienie wnioskowanej informacji. Skoro zatem organ nie podjął żadnych działań w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego, tj. nie została udostępniona wnioskowana informacja, jak również nie wydano decyzji odmownej w zakresie udostępnienia takiej informacji, oczywiste jest, że spółka dopuściła się rażącego naruszenia wskazanych w petitum skargi przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i dopuściła się bezczynności w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę opisano przebieg postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej z dnia 9 marca 2022r.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325.) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm. – dalej jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.ip. – z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2), lub w tym terminie wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.ip. decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też – w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej, lub, że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2), powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.i p. nie znajdują zastosowania. Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła do przepisów k.p.a. jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art. 16 u.d.ip.). We wcześniejszym etapie postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest natomiast postępowaniem odformalizowanym, a przepisy u.d.i.p. nie wskazują jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może więc przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Wobec braku jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o istocie takiego wniosku rozstrzygać winna jego treść. W żaden sposób nie dyskwalifikuje natomiast kwalifikacji wniosku, jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej, brak wskazania, że wniosek skierowany został w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r., I OSK 1621/16, CBOSA).
Przechodząc do analizy przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż w dniu 9 marca 2022r. do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w B. Spółki z o.o. w B. skarżąca złożyła wniosek dotyczący podania informacji, w jakiej dacie nastąpił odbiór końcowy inwestycji pn. "Rozbudowa i przebudowa ciągu technologicznego na oczyszczalni ścieków w B. wraz z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii", oraz przesłanie kopii protokołu odbioru końcowego rzeczonej inwestycji. Zgodzić się tu należy z argumentami skargi, iż wspomniana inwestycja miała charakter zamówienia publicznego, a MPWiK w B. Sp. z o.o. jest spółką komunalną, której wszystkie udziały posiada Gmina Miasto B. – a zatem jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej (zakres podmiotowy obowiązywania u.d.i.p.). Nie ulega bowiem wątpliwości, że MPWiK w B. Sp. z o.o. – jako podmiot prawa dysponujący majątkiem publicznym , w którym jednostki samorządu terytorialnego ( tu Gmina B. ) mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów – jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 u.d.i p.).
Z kolei zastanowić się należy, czy żądane informacje objęte wnioskiem z 9 marca 2022r. można uznać za informację publiczną. Skarżąca złożyła wniosek o informację w jakiej dacie nastąpił odbiór końcowy inwestycji pn. "Rozbudowa i przebudowa ciągu technologicznego na oczyszczalni ścieków w B. wraz z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii", oraz przesłanie kopii protokołu odbioru końcowego rzeczonej inwestycji. W ocenie Sądu informacje objęte wnioskiem stanowią co do zasady informację publiczną, albowiem dotyczą one informacji prostych bezpośrednio związanych z funkcjonowaniem podmiotu publicznego ( art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p).
Wskazać należy, iż sam organ zdaje się podzielać prawidłowość powyższego ustalenia, skoro ostatecznie udzielił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej. W przedmiotowej sprawie zachodzi zatem sytuacja, że podmiot zobowiązany zareagował i podjął działania związane z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej przy czym nastąpiło to z przekroczeniem ustawowego 14-dniowego terminu na udzielenie informacji. Wniosek pochodził bowiem z daty 9 marca 2022r., odpowiedzi na wniosek zaś udzielono w dniu 7 kwietnia 2022r. ( tj. już po złożeniu skargi na bezczynność datowanej na dzień 4 kwietnia 2022r.). Termin 14 dni wynikający z art. 13 ust. 1 udip został przekroczony. Istotne z punktu widzenia właściwego rozstrzygnięcia Sądu w tej sprawie jest jednak również to, że po złożeniu skargi na bezczynność a przed wyrokowaniem w niniejszej sprawie podmiot zobowiązany odpowiedział na wniosek o informację publiczną. W sprawie nastąpiło więc uchybienie obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej w zakreślonym przez ustawę 14-dniowym terminie, przy czym wniosek skarżącego został załatwiony w dniu 7 kwietnia 2022r. Należało zatem uznać, że w tej dacie stan bezczynności podmiotu zobowiązanego ustał. Nie budzi żadnych wątpliwości, że reakcja podmiotu zobowiązanego w powyższym zakresie wniosku jest właściwa - tj. zgodna z przepisami udip, przewidującymi określone możliwe działania ze strony zobowiązanego w realizacji obowiązku rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Wobec udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, Sąd nie miał podstaw by zobowiązywać podmiot do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności. W tym zakresie postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej w przedmiotowej sprawie nosi datę 9 marca 2022r. , zaś odpowiedź na ten wniosek udzielona została dopiero 7 kwietnia 2022r, a zatem z przekroczeniem 14-dniowego terminu przewidzianego na załatwienie wniosku o udzielenie informacji publicznej. Nastąpiło zatem opóźnienie w załatwieniu wniosku skarżącej, zatem podmiot dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 9 marca 2022r. Podkreślić też należy, iż po wpływie skargi na bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji - podmiot zobowiązany udzielił odpowiedzi na ten wniosek. Nastąpiło to co prawda z przekroczeniem ustawowego terminu do załatwienia wniosku, przy czym przekroczenie to było nieznaczne. W ocenie Sądu zaistniałe opóźnienie w załatwieniu wniosku przy uwzględnieniu całości okoliczności niniejszej sprawy uznać należy za bezczynność bez rażącego naruszeniem prawa. Wskazać też należy, iż bezczynność dotycząca załatwienia wniosku nie wynikała ze zlekceważenia przez podmiot zobowiązany swoich obowiązków związanych z udzieleniem informacji publicznej w powyższym zakresie, lecz z konieczności zebrania danych pozwalających na udzielenie żądanej informacji. W przypadku przekroczenia przez organ/podmiot zobowiązany ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie decyduje sam tylko przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania przewlekłości. W niniejszej sprawie biorąc ogół powyższych przesłanek, w szczególności czasookresu opóźnienia oraz działania podmiotu zobowiązanego podjęte na skutek złożonego wniosku - stwierdzić należy, iż bezczynność nie miała charakteru szczególnie kwalifikowanego. W ocenie Sądu zaistniałe opóźnienie w załatwieniu wniosku uznać należy za bezczynność bez rażącego naruszeniem prawa – o czym orzeczono w pkt II i III wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a.
Jakkolwiek w przedmiotowej sprawie ustalono , że podmiot zobowiązany dopuścił się bezczynności ( która miała miejsce z bez rażącego naruszenia prawa) brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie na jej rzecz od podmiotu zobowiązanego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a.: "Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6". Podkreślić jednak trzeba, że ocena czy zachodzi konieczność przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej lub zastosowania grzywny pozostawiona jest uznaniu Sądu, który ma w tym zakresie do wyboru dwa środki o charakterze finansowym, mające na celu dyscyplinowanie organu. Nałożenie grzywny lub przyznanie sumy pieniężnej byłoby uzasadnione w sytuacji, gdy jest to potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność czy przewlekłość, zwalczenia bezczynności organu oraz zdyscyplinowania organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1506/165). Ponadto wskazać należy, że suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., ma charakter fakultatywny. Skoro zatem w sprawie podmiot zobowiązany podjął działania nie ignorując wniosku skarżącej o udzielenie informacji publicznej, i co prawda z opóźnieniem, niemniej jednak udzielił odpowiedzi czyniąc zadość wnioskowi – to odpada przesłanka konieczności dyscyplinowania podmiotu w tej sprawie, skoro sprawa na dzień orzekania przez Sąd została już załatwiona. Nie jest już w tej sytuacji celowym nakładanie grzywny lub przyznawanie sumy pieniężnej, jako środka mającego doprowadzić do definitywnego załatwienia w/w wniosku. Zauważyć też należy, iż skarżący właściwie w żaden sposób nie uzasadnił swojej skargi inicjującej niniejsze postępowanie, w zakresie żądania przyznania sumy pieniężnej, a aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez skarżącą argumentacją. W ocenie Sądu z powyższych przyczyn w przedmiotowej sprawie nie było podstaw i konieczności obciążania podmiotu zobowiązanego obowiązkiem uiszczenia sumy pieniężnej , dlatego w tym zakresie skargę należało oddalić – co znalazło odzwierciedlenie w pkt. IV wyroku .
O kosztach orzeczono, na zasadzie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 p.p.s.a., zasądzając kwotę 597zł, na która złożyły się: 100 zł uiszczone przez skarżącego tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika skarżącej będącego radcą prawnym , oraz 17zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.