II SAB/Kr 75/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P.B. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wnioskował o udostępnienie do wglądu oraz wykonanie kserokopii dokumentów z umorzonej sprawy dotyczącej podejrzenia popełnienia przestępstwa przez władze stowarzyszeń. Prokurator początkowo odmawiał udostępnienia akt, powołując się na tajemnicę postępowania przygotowawczego i przepisy kpk (art. 156 kpk), sugerując możliwość przejrzenia akt i sporządzenia odpisów na podstawie tych przepisów. Prokurator Okręgowy wyraził zgodę na udostępnienie akt do wglądu. Następnie skarżący złożył kolejny wniosek o przesłanie kserokopii dokumentów, na co Prokurator Rejonowy odpowiedział, że kserokopie będą wydane po uiszczeniu opłat, powołując się na art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że stanowisko Prokuratora Rejonowego dotyczące stosowania art. 156 kpk do dostępu do akt zakończonego postępowania przygotowawczego było wadliwe. Sąd podkreślił, że po zakończeniu postępowania, dostęp do akt powinien być regulowany ustawą o dostępie do informacji publicznej. W części dotyczącej wglądu do akt, sąd oddalił skargę, uznając zgodę Prokuratora Okręgowego na udostępnienie akt za skuteczne załatwienie wniosku, mimo że skarżący nie skorzystał z tej możliwości. Natomiast w części dotyczącej kserokopii, sąd uwzględnił skargę, stwierdzając, że Prokurator błędnie uzależnił wydanie kserokopii od opłat wyliczonych na podstawie art. 156 kpk. Sąd wskazał, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej regulują kwestię kosztów inaczej, a zasada bezpłatności dostępu jest ograniczona jedynie do rzeczywiście poniesionych dodatkowych wydatków. Sąd zobowiązał Prokuratora Rejonowego do załatwienia wniosku w terminie 14 dni i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w kontekście dostępu do akt postępowań przygotowawczych oraz rozróżnienie między dostępem do wglądu a uzyskaniem kserokopii.
Dotyczy głównie spraw związanych z dostępem do informacji publicznej od organów prokuratury w sprawach zakończonych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dostęp do akt zakończonego postępowania przygotowawczego powinien być regulowany przepisami Kodeksu postępowania karnego (art. 156 kpk) czy ustawą o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dostęp do akt zakończonego postępowania przygotowawczego, które stanowią informację publiczną, powinien być regulowany przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie przepisami kpk, które dotyczą postępowania w toku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy kpk regulują dostęp do akt tylko w toku postępowania przygotowawczego. Po jego zakończeniu, jeśli akta zawierają informację publiczną, zastosowanie mają przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Brak jest podstaw do wyłączenia takich akt spod reguł dostępu określonych tą ustawą.
Czy organ może uzależnić udostępnienie kserokopii dokumentów z akt sprawy od uiszczenia opłat wyliczonych na podstawie przepisów kpk, zamiast stosować przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może uzależniać udostępnienia kserokopii dokumentów od uiszczenia opłat wyliczonych na podstawie art. 156 kpk, jeśli sprawa powinna być rozpatrywana na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Opłaty te nie są tożsame z kosztami, o których mowa w art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Prokurator błędnie zastosował przepisy kpk do wydania kserokopii. Ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje koszty inaczej, a zasada bezpłatności dostępu jest ograniczona jedynie do rzeczywiście poniesionych dodatkowych wydatków. Konieczność poniesienia takich wydatków nie rodzi uprawnienia do wstrzymania udostępnienia informacji do czasu zapłaty.
Czy zgoda Prokuratora Okręgowego na udostępnienie akt do wglądu stanowi skuteczne załatwienie wniosku o dostęp do informacji publicznej, nawet jeśli skarżący nie skorzystał z tej możliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgoda Prokuratora Okręgowego na udostępnienie akt do wglądu stanowi skuteczne załatwienie wniosku w tej części, nawet jeśli skarżący nie podjął działań zmierzających do skorzystania z przyznanego uprawnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapoznanie się z aktami jest czynnością faktyczną strony, a brak własnej aktywności skarżącego w tym zakresie, wobec pisemnej deklaracji organu o gotowości udostępnienia akt, czyni zarzut bezczynności nieuzasadnionym.
Przepisy (8)
Główne
u.d.i.p. art. 15
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Sąd wskazał, że ten przepis reguluje koszty udostępnienia informacji, ograniczając je do rzeczywiście poniesionych dodatkowych wydatków, a nie opłat z kpk.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi w części dotyczącej wglądu do akt.
p.p.s.a. art. 149
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uwzględnienia skargi w części dotyczącej kserokopii.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prokurator powołał się na ten przepis, odmawiając udostępnienia akt z uwagi na tajemnicę postępowania przygotowawczego.
k.p.k. art. 156
Kodeks postępowania karnego
Prokurator błędnie stosował ten przepis jako podstawę do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego oraz do naliczania opłat za kserokopie.
k.p.k. art. 156 § 5
Kodeks postępowania karnego
Sąd wskazał, że przepis ten dotyczy akt 'w toku postępowania' i nie ma zastosowania do akt zakończonego postępowania przygotowawczego.
u.d.i.p. art. 22
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prokurator pouczył o możliwości wniesienia powództwa do sądu powszechnego na podstawie tego przepisu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast kpk do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego. • Niedopuszczalność uzależniania wydania kserokopii od opłat wyliczonych na podstawie kpk.
Odrzucone argumenty
Zarzut bezczynności w części dotyczącej wglądu do akt, podczas gdy Prokurator Okręgowy wyraził zgodę na udostępnienie akt.
Godne uwagi sformułowania
nie ma luki, którą w drodze interpretacji rozszerzającej mogłyby wypełnić przepisy ustawy współistniejącej, i to w dodatku ograniczające zarówno krąg osób uprawnionych, jak i swobodę w dostępie. • Człowiek nie jest maszyną, która może być zaprogramowana do działania w określony sposób. Człowiek jest istotą wolną, która ma prawo do wyboru. • Sposób wykonania tej czynności w żadnej mierze nie zależy od tego, jaki przepis prawa dysponent akt przyjął jako podstawę własnego działania polegającego na udostępnieniu akt do wglądu.
Skład orzekający
Anna Szkodzińska
przewodniczący sprawozdawca
Kazimierz Bandarzewski
członek
Renata Czeluśniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w kontekście dostępu do akt postępowań przygotowawczych oraz rozróżnienie między dostępem do wglądu a uzyskaniem kserokopii."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw związanych z dostępem do informacji publicznej od organów prokuratury w sprawach zakończonych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między przepisami kpk a ustawą o dostępie do informacji publicznej w kontekście dostępu do akt prokuratury, co jest częstym problemem praktycznym.
“Czy akta prokuratury są dostępne na żądanie? Sąd wyjaśnia, kiedy kpk ustępuje miejsca ustawie o dostępie do informacji publicznej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.