II SAB/KR 71/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-05-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek okresowyzasiłek celowybezczynność organuSKOpostępowanie administracyjnetok instancjiwłaściwość rzeczowadopuszczalność skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając ją za niedopuszczalną z powodu naruszenia toku instancji.

Skarżący, małżonkowie M., wnieśli skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie przyznania im zasiłku okresowego. Twierdzili, że SKO nie wydało decyzji w ustawowym terminie, mimo ich trudnej sytuacji finansowej i posiadania dwójki małych dzieci. SKO wniosło o odrzucenie skargi, wskazując, że wniosek o zasiłek okresowy powinien być rozpatrzony przez organ pierwszej instancji, a odwołanie dotyczyło zasiłku celowego. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną, ponieważ skarżący naruszyli zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, domagając się od organu odwoławczego rozpatrzenia wniosku należącego do kompetencji organu pierwszej instancji.

Małżonkowie U.M. i S.M. złożyli skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w [...] w przedmiocie przyznania im zasiłku okresowego w kwocie 500 zł miesięcznie. Skarżący podkreślali swoją trudną sytuację życiową i finansową, brak środków do życia, posiadanie dwójki małych dzieci oraz niewystarczającą kwotę zasiłku celowego przyznanego decyzją Burmistrza Miasta G. SKO wniosło o odrzucenie skargi, argumentując, że odwołanie od decyzji Burmistrza zostało wniesione z naruszeniem art. 129 § 1 k.p.a. (bezpośrednio do SKO, zamiast za pośrednictwem organu, który wydał decyzję). SKO przekazało sprawę do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. w celu rozpatrzenia odwołania dotyczącego zasiłku celowego, a wniosek o zasiłek okresowy został przekazany jako sprawa wymagająca odrębnego postępowania przez organ pierwszej instancji. Sąd, rozpoznając skargę, stwierdził, że zasadniczym zagadnieniem jest dopuszczalność skargi na bezczynność organu w sytuacji naruszenia toku instancji. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Sąd podkreślił, że postępowanie odwoławcze nie może zastępować postępowania organu pierwszej instancji, a SKO jako organ odwoławczy nie mogło rozpoznać nowego wniosku, który podlega właściwości rzeczowej organu pierwszej instancji (MOPS). Naruszenie zasady dwuinstancyjności i właściwości rzeczowej skutkowałoby nieważnością decyzji. SKO prawidłowo przekazało sprawę do organu właściwego na podstawie art. 65 k.p.a. W związku z powyższym, Sąd uznał skargę za niedopuszczalną i odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność organu odwoławczego jest niedopuszczalna, jeśli skarżący narusza tok instancji, domagając się od organu odwoławczego rozpatrzenia sprawy należącej do właściwości organu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Organ odwoławczy nie może rozpoznać nowego wniosku, który podlega właściwości organu pierwszej instancji, gdyż skutkowałoby to naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej i instancyjnej. Skarga na bezczynność w takiej sytuacji jest niedopuszczalna, ponieważ nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia w prawidłowym toku postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 52 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

P.p.s.a. art. 52 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

P.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Nieważność decyzji.

k.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek przestrzegania z urzędu właściwości przez organy administracji publicznej.

k.p.a. art. 65 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek niezwłocznego przekazania sprawy do organu właściwego w przypadku stwierdzenia niewłaściwości.

u.p.s. art. 17 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Zakres kompetencji organów w sprawach pomocy społecznej.

u.s.k.o. art. 2

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

Zakres działania samorządowych kolegiów odwoławczych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga jest niedopuszczalna, ponieważ skarżący naruszyli zasadę dwuinstancyjności, domagając się od organu odwoławczego rozpatrzenia wniosku należącego do właściwości organu pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie odwoławcze nie może zastępować postępowania zastrzeżonego dla organu pierwszej instancji. Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne stosownie do zasady wyrażonej w art. 15 k.p.a. Wydanie w tym przedmiocie rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy z pominięciem toku instancji skutkowało by nieważnością takiej decyzji.

Skład orzekający

Tadeusz Woś

przewodniczący

Małgorzata Brachel - Ziaja

sprawozdawca

Dorota Pędziwilk - Moskal

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi na bezczynność organu w przypadku naruszenia toku instancji i właściwości rzeczowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia zasad postępowania administracyjnego przez stronę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Kr 71/04 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-05-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Dorota Pędziwilk - Moskal
Małgorzata Brachel - Ziaja /sprawozdawca/
Tadeusz Woś /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) WSA Dorota Pędziwilk - Moskal – del Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005 r. sprawy ze skargi U.M. i S.M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] postanawia skargę odrzucić
Uzasadnienie
U. i S. /małż./ M. w skardze na bezczynność organu zarzucili, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], nie wydało w ustawowym terminie decyzji w sprawie przyznania im zasiłku okresowego w kwocie 500 zł.
W uzasadnieniu skargi, małżonkowie M. podali, że znajdują się w trudnej sytuacji życiowej i finansowej. Faktycznie nie mają żadnych źródeł środków utrzymania. S.M. został zwolniony z pracy w dn. [...] 2003 r. i od tego czasu nie może znaleźć zatrudnienia, mimo usilnych starań. U.M. również nie pracuje. Skarżący mają dwoje małych dzieci w wieku od 2 miesięcy do dwóch lat. Poszukiwania pracy nie dały rezultatu i znajdują się oni bez środków utrzymania koniecznego dla siebie i ich dzieci. Żyją z przyznawanych im zasiłków, które nie wystarczają ani na pokrycie kosztów mieszkania ani minimalnych kosztów utrzymania. Dlatego też składając odwołanie od decyzji o przyznaniu im zasiłku celowego w kwocie 100 zł, która jest niewystarczająca dla nich wnieśli o przyznanie im zasiłki okresowego. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpoznaje tego wniosku mimo, iż znana jest w Urzędach ich ciężka sytuacja materialna i ich problemy życiowe. Zasiłek okresowy w kwocie co najmniej 500 zł miesięcznie przez okres 6 miesięcy pozwoliłby im na skromną egzystencję; mieliby na środki żywności i dopłatę do czynszu. Jednakże Kolegium przeciąga sprawę odwołania i nie załatwia sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzją Burmistrza Miasta G. sygn. akt. [...], z dnia [...].08.2004 r. przyznano U.M. zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości 100 zł. miesięcznie. Od decyzji tej skarżąca wniosła odwołanie bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] opisując ciężką sytuację materialne - bytową rodziny i podnosząc, że przyznana jej kwota zasiłku na zakup żywności jest niewspółmiernie niska w stosunku do potrzeb jej rodziny. Dlatego też wniosła zarazem o przyznanie jej zasiłku okresowego w kwocie 500 zł miesięcznie oraz o pomoc w zatrudnieniu jej męża w Firmie [...].
Ponieważ odwołanie nie zostało wniesione w trybie art. 129 par 1 k.p.a. czyli za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, Kolegium wystąpiło do kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o ustosunkowanie się do odwołania i nadania sprawie dalszego biegu o czym odwołująca się została powiadomiona. W dniu 29. 09. 2004 r. wpłynęły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego akta przedmiotowej sprawy i wówczas Kolegium dopiero mogło rozpatrzyć odwołanie od organu pierwszej instancji.
W dniu 11.10.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją znak [...], orzekło w przedmiocie odwołania od zaskarżonej decyzji. Natomiast w odniesieniu do wniosku o przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego, zamieszczonego w odwołaniu poinformowano skarżącą, że sprawa ta powinna być przedmiotem odrębnego postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji i zakończonego wydaniem przez organ I instancji decyzji, i że wniosek zawarty w odwołaniu o przyznanie zasiłku okresowego został przekazany organowi właściwemu do jego rozpatrzenia tj. Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej w G.
Rozpoznając skargę Sąd zważył, co następuje :
Zasadniczym zagadnieniem w przedmiotowej sprawie jest kwestia dopuszczalności skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w związku z niepodjęciem decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego.
Przepis art. 52 par 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zaś przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie /art. 52 par 2 p. p. s. a./
Postępowanie odwoławcza nie może zastępować postępowania zastrzeżonego dla organu pierwszej instancji. Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne stosownie do zasady wyrażonej w art. 15 k.p.a., co oznacza, że sprawa podlega rozpoznaniu zgodnie z przepisami o właściwości miejscowej i rzeczonej przez organ pierwszej instancji, od decyzji którego przysługuje stronie odwołanie do organu drugiej instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest organem odwoławczym. Nie mogło zatem z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej (instancyjnej) rozpoznać nowego wniosku zgłoszonego przez stronę, który podlega rozpoznaniu merytorycznemu przez właściwy organ w ramach jego kompetencji (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej) Wydanie w tym przedmiocie rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy z pominięciem toku instancji skutkowało by nieważnością takiej decyzji. (art. 156 par 1 kpa) Dlatego też organy administracji publicznej są zobowiązane z mocy przepisu art. 19 kpa. przestrzegać z urzędu swojej właściwości. W przypadku zaś stwierdzenia swojej niewłaściwości są zobowiązane przekazać sprawę niezwłocznie do organu właściwego, (art. 65 par 1 k.p.a.) .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w myśl przytoczonych powyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, prawidłowo przekazało sprawę postanowieniem z dnia [...].10.2004 r., sygn.. akt [...], na podstawie art. 65 k.p.a. w zw. z art. 17. ust. 1 pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U. z 2004 r. Nr 64 poz. 5937 i art. 2 art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia właściwemu organowi pierwszej instancji, t.j. Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej w G. Organ ten jest obowiązany rozpatrzyć sprawę i wydać decyzję.
Skoro więc nie został zachowany tok instancyjny postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie przez skarżących i z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej (instancyjnej) domagają się wydania przez organ odwoławczy decyzji merytorycznej w sprawie w której właściwość jest zastrzeżona dla organu pierwszej instancji, to skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 58 par 1 pkt 6 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI