II SAB/KR 67/25

II SAB/Kr 67/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-06-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Monika Niedźwiedź /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Darmoń
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 149  par 1 i par 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 35 par 3 , art 35  , art 37 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. M. oraz G. M. na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji nakazującej usunięcie zatoru ziemnego z przepustu I. stwierdza, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie dopuścił się bezczynności, II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. oddala skargę w pozostałym zakresie, IV. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie solidarnie na rzecz skarżących kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga W. M. i G. M. na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Skarżący zarzucili brak rozpatrzenia odwołania skarżących od decyzji Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarządu Zlewni jako organu I instancji. Państwowe w K. z dnia 2 marca 2023 r. przez organ II instancji t.j. Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K., zarzucając organowi naruszenie art. 128 kpa polegającego na niezasadnym nieuznaniu przez organ pisma odwołujących z dnia 2.03.2023 r. jako odwołanie i nierozpoznanie odwołania po przekazaniu sprawy przez organ I instancji. Skarżący wnieśli o:
1) zobowiązanie organ do rozpatrzenia odwołania,
2) stwierdzenie, że bezczynność organu Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,
3) zasądzenie od organu Państwowe Gospodarstwo-Wodne Wody Polskie, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 5.000 zł,
4) zasądzenie od organu Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. na rzecz skarżących wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
5) wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia 2 marca 2023 r. (data pisma) moi Mocodawcy G. M. i W. M. złożyli pismo datowane na dzień 2.03.2023 r., w którym w sposób wyraźny zakwestionowali decyzję organu Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie Zarządu Zlewni w K. z dnia 14.02.2023 r. znak: KR.ZPU.Z.434.68.2021.MG. Organ, nie wiadomo z jakich powodów, nie potraktował pisma Skarżących jako odwołanie. Po upływie terminu do zaskarżenia odwołania, organ wadliwie potraktował decyzję, jako ostateczną. Zgodnie z art. 128 k.p.a. odwołanie od decyzji administracyjnej nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Osoba wnosząca odwołanie od decyzji administracyjnej może jedynie wyrazić niezadowolenie z decyzji wydanej przez organ administracji. Przepisy prawa nie wymagają formułowania precyzyjnych zarzutów co do treści decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, czy też oczekiwanego sposobu rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji. W wyroku NSA w Warszawie z 20.07.1981 r., SA 1461/81, ONSA 1981/2, poz. 71, stwierdził, że: "Kodeks postępowania administracyjnego wyraża m.in. w art. 63, 65, 1,28 i 140, pośrednio również w art. 206, zasadę odformalizowania postępowania na korzyść strony co do formy i treści żądania wszczęcia postępowania oraz odwołań od decyzji I instancji i skargi do WSA.
Po tym jak wobec skarżących wszczęto postępowanie przymuszające do wykonania decyzji organu Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarządu Zlewni w K. dnia 14.02.2023 r. znak: KR.ZPU.Z.434.68.2021.MG, pismem z dnia 13.11.2024 r., pełnomocnik skarżących złożył skargę na zaniedbanie oraz nienależyte wykonywanie zadań przez organ, naruszenie praworządności i interesów skarżących w trybie art. 227 kpa wraz z wnioskiem o rozpoznanie odwołania. W odpowiedzi z dnia 25 listopada 2024 r. uzyskano informację zawartą w piśmie organu I instancji, że organ ten przekazuje skargę wraz z wnioskiem o rozpatrzenie odwołania do organu wyższej instancji. Organ II instancji tj. Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. Polskie pismem z dnia 10.02.2025 r. uznał skargę za niezasadną i nie rozpoznał odwołania, wskazując, że pismo odwołujących nie mogło zostać potraktowane jako odwołanie. W między czasie Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 22 stycznia 2025 r., wobec wniosku Skarżących, zawiesił postępowanie egzekucyjne wobec skarżących do dnia, organ egzekucyjny otrzyma od wierzyciela zawiadomienie o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, alternatywnie o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wniosku o odrzucenie skargi wskazano, że o w/w piśmie tut. Organ dowiedział się wskutek przekazaniu przez Dyrektora Zarządu Zlewni w K. zgodnie z art. 231§1 kpa skargi złożonej w trybie art. 227 kpa przez profesjonalnego pełnomocnika, jako skargi na działanie organu - Dyrektora Zarządu Zlewni w K.. Nadmienić trzeba, że strony nie wnosiły ponaglenia na działanie organów. Z tej przyczyny skarga w opinii tut. organu powinna podlegać odrzuceniu z uw/agi na brak wyczerpania środków zaskarżenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 52 §1 i § 2 p.p.s.a skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z ostrożności nadmienić należy, że skarga na działanie organu, o której mowa powyżej w trybie art. 227 kpa nie stanowi ponaglenia, o którym mowa w art. 37 kpa. Są to dwa odmienne tryby, przy czym skarga z dnia 13 listopada 2024 r. została złożona przez profesjonalnego pełnomocnika z wyraźnym powołaniem na podstawę prawna i charakter złożonego środka. Podstawę prawną określono jako art. 227 kpa, a charakter środka jako skargę na "zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań" przez Dyrektora Zarządu Zlewni w K. z uwagi na cyt: "wadliwe potraktowanie decyzji jako ostatecznej". Pismo skierowano do Dyrektora Zarządu Zlewni w K..
Pismem z dnia 10 lutego 2025 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodne w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, jako organ nadrzędny nad organem, którego dotyczyła skarga na podstawie art. 238 kpa zawiadomił pełnomocnika skarżącego o uznaniu skargi za niezasadną wraz z uzasadnieniem stanowiska oraz stosownym pouczeniem o treści art. 239 kpa. Na wypadek jednakże, gdyby Sąd z jakichkolwiek przyczyn nie odrzucił skargi, organ przedstawia jak poniżej. Z całą stanowczością wskazać należy, że pismo na które obecnie powołuje się pełnomocnik skarżących w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym nie nosiło cech odwołania, a ponadto z okoliczności sprawy wynika, że same strony nie poczytywały pisma jako odwołania. Aktualnie podejmowane przez pełnomocnika czynności mają natomiast na celu uchylenie się od egzekucji. Wskazać należy, że pomimo braku wysoce rozbudowanych wymogów formalnych odwołania, to jednak zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przyjmuje się, że aby uznać ewentualną czynność strony za odwołanie musi ona spełniać pewne minimalne wymagania, których pismo powołane przez pełnomocnika skarżących nie spełnia. W pierwszej kolejności powołane wyżej pismo nie zawierało informacji o decyzji, która miałaby jak twierdzi obecnie pełnomocnik skarżących podlegać zaskarżeniu. W piśmie tym brak jest odniesienia do decyzji. Z treści pisma nie wiadomo, czego ono dotyczy. Stanowi ono rodzaj przedstawienia jakichś okoliczności. Nie wynika z pisma, aby stanowiło środek zaskarżenia względem decyzji, ani też nie wynikają z niego żadne zarzuty ani żądania wobec decyzji, ani nawet niezadowolenie z decyzji. Nie wskazano organu, do którego kierowane jest pismo, określenia stron z ich adresami. W tym stanie rzeczy nie można przedmiotowego pisma poczytywać jako odwołanie. Pismo to nie spełnia jakichkolwiek minimalnych wymagań stawianych odwołaniu w orzecznictwie sądowym i doktrynie prawa administracyjnego. Dodatkowo twierdzenie, że w/w pismo nie było odwołaniem w sprawie wspiera fakt, że pismem z dnia 18 kwietnia 2023 r. zarówno Pan W. M., jak i Pan G. M. zostali poinformowani przez Dyrektora Zarządu Zlewni w K., iż decyzja w sprawie znak KR.ZPU.2.434.68.2021.MG stała się ostateczna z dniem 05 kwietnia 2023 r. Informacja ta pozostała bez jakiejkolwiek reakcji stron przez następne niemal 2 lata. Powyższe potwierdza, że powołane przez pełnomocnika pisma z dnia 02 marca 2023 r. nie było odwołaniem od decyzji. Strony przyjęły do wiadomości informację o ostateczności decyzji i nie podjęły żadnych dalszych kroków. W październiku 2023 r. strona dobrowolnie wpłaciła również koszty upomnienia wystawionego w związku z niewykonaniem decyzji bez jakiejkolwiek reakcji formalnej na upomnienie co do braku wykonania decyzji, co również potwierdza, że powołane aktualnie przez pełnomocnika pismo nie było odwołaniem. Skarga pełnomocnika stron z dnia 25 listopada 2025 r. została złożona po niemal 2 latach (19 miesięcy) od informacji o ostateczności decyzji, jako linia obrony w postępowaniu egzekucyjnym, która w świetle treści powołanego pisma oraz okoliczności sprawy nie jest wiarygodna. Powyższe stanowi nadużycie prawa podmiotowego, a całość okoliczności sprawy świadczy, że strony nie wniosły w terminie odwołania od decyzji i przyjęły do wiadomości informację o ostateczności decyzji. Podobne pismo z opisem stanu faktycznego (dotyczącego składowania popiołów i odpadów na działce sąsiadującej z działką Skarżących), również zatytułowane "Wody Polskie", zostało złożone w dniu 7 marca 2023 r. i zawierało prośbę o pilną interwencję "by nie ucierpiało środowisko". Pismo to zalega w aktach sprawy. Pismo to jest podobne, również zawiera opis pewnych okoliczności związanych z konfliktem sąsiedzkim, jednak nie stanowi odwołania od decyzji. Prawidłowość oceny organów potwierdza stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego "(...) już z art. 128 KPA wynikają niezbędne elementy odwołania, że powinno być sporządzone przez stronę i wyrażać niezadowolenie z decyzji, czyli musi przynajmniej ją określać (ten element decyduje o zasadności trybu odwoławczego: od jakiej decyzji jest odwołanie, czy wniesione przez stronę, czy w terminie, czy do właściwego organu). Odwołanie jako podanie, powinno spełniać także wymagania z art. 63 § 2 KPA, czyli zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie, które jak wynika z art. 128 KPA musi obejmować co najmniej niezadowolenie z decyzji. Jeżeli brakuje tych elementów, które powinno zawierać odwołanie, to takie pismo nie może być traktowane jako odwołanie, a tym samym, nie daje podstaw do zastosowania trybu wzywania o uzupełnienie tych braków." Mając na względzie okoliczności sprawy, nie jest zasadny wniosek o przyznanie sumy pieniężnej stronie skarżącej oraz o stwierdzenie bezczynności Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach:
1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym,
2) dochowania wymaganej prawem procedury,
3) respektowania reguł kompetencji.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt pkt 8 oraz 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024, poz.935, dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i pkt 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.sa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli dotyczy bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Wobec powyższego przedmiotowa skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym.
W pierwszej kolejności zbadać należy, czy skarga jest dopuszczalna, w szczególności, czy została ona poprzedzona ponagleniem złożonym do organu wyższego stopnia.
Skarżący zostali wezwani przez Sądu do przedłożenia dowodu potwierdzającego złożenie ponaglenia do organu wyższej instancji (k. 16 sądowych akt sprawy). W odpowiedzi na wezwanie przedłożono pismo z dnia 13 listopada 2024 r. zawierające skargę wniesioną w trybie k.p.a. na działanie organu wyższej instancji, w której w pkt 2 wezwano organ do rozpatrzenia odwołania. Skarżący wskazali, że w pkt 2 w istocie wniesiono ponaglenie w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. Pismo to zostało przekazane organowi wyższej instancji. W ocenie Sądu spełnione zostały tym samym przesłanki formalne wniesienia skargi.
Przechodząc do meritum sprawy należy podkreślić, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 ustawy z 14 czerwca 1960 r. –Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie zaś z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (art. 35 § 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Jak stanowi art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i judykatury pojęcie "bezczynności organu" jest nie tylko pojęciem prawniczym, ale i prawnym, ponieważ ustawodawca posługuje się nim w treści przepisów prawa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., jako kryterium wyznaczającym zakres sądowej kontroli administracji. Najczęściej pod tym pojęciem rozumie się stan, w którym organ nie załatwia sprawy w określonym terminie. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 486/23).
Organy rozstrzygając sprawy administracyjne powinny zgodnie z art. 7 k.p.a. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Z kolei art. 9 k.p.a. wymaga od organów administracji publicznej, by w sposób należyty i wyczerpujący informowały strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje.
Poza sporem jest, że w przedmiotowej sprawie wydana została w pierwszej instancji decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (k. 204 adm. akt sprawy) z dnia 14 lutego 2023 r. znak KR.ZPU.2.434.68.2021.MG. Decyzja ta została doręczona Skarżącym odpowiednio 22 lutego 2023 r. (G. M., k. 212 adm. akt sprawy) oraz 27 lutego 2023 r. (W. M., k. 208 adm. akt sprawy). Z kolei pismo zatytułowane "Wody polskie" z dnia 2 marca 2023 r. zostało nadane w Urzędzie Pocztowym dnia 3 marca 2023 r., zatem w otwartym terminie do wniesienia odwołania (k. 226 adm. akt sprawy) oraz zawierało wskazanie na "pismo z dnia 14 lutego 2023 r." (jest to data decyzji organu I instancji), zaś w jego treści przedstawione było stanowisko, zgodnie z którym przepusty nie są zasypane, są drożne (a w konsekwencji zaprzeczono zasadności usunięcia zatoru z przepustu). W ocenie Sądu treść pisma wskazywała na to, że w istocie strony wyraziły swoje niezadowolenie z decyzji z dnia 14 lutego 2023 r. oraz nie widzą podstaw do nałożenia na nie obowiązku określonego w tej decyzji. Organ I instancji powinien był przekazać pismo organowi wyższej instancji. Pismo zostało przekazane dopiero w ramach rozpatrywania skargi w trybie k.p.a. w związku z tym, że Skarżący nie doczekali się żadnej reakcji na złożone odwołanie. Tak więc od momentu przekazania w/w pisma organowi wyższej instancji (k. 350 adm. akt sprawy) miał wiedzę o złożonym w terminie odwołaniu i powinien był je rozpatrzyć. Jako, że nie uczynił tego do momentu wniesienia skargi, skarga na bezczynność organu wyższej instancji zasługiwała na uwzględnienie. Organ zobowiązany jest rozpatrzyć odwołanie w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych do organu.
Jednocześnie w ocenie Sądu brak jest podstaw do stwierdzenia, ze bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19). Takie okoliczności w ocenie Sądu nie zaistniały w przedmiotowej sprawie. Działanie organy w świetle akt sprawy nie było wyrazem lekceważenia przepisów prawa, lecz wiązało się z błędną oceną treści pisma Skarżących. Przede wszystkim organ nie zwrócił uwagi na wymienione powyżej trzy okoliczności, które zdaniem Sądu wskazywały dość jednoznacznie na to, że w/w pismo jest odwołaniem: wniesienie go w terminie otwartym do wniesienia odwołania, powołanie się na datę decyzji organu I instancji oraz nawiązanie w treści pisma do kwestii, którą rozstrzygała decyzja organu I instancji.
Odnosząc się z kolei do żądania przyznania Skarżącym sumy stwierdzić należy, co następuje. Skorzystanie ze środków, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwie do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 września 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 204/23). W judykaturze podnosi się, że za ich orzeczeniem przemawia w szczególności sytuacja, gdy stwierdzona bezczynność lub przewlekłość ma kwalifikowany charakter, tj. wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie należy zastrzec, że z art. 149 § 2 p.p.s.a. nie wynika, by zastosowanie przewidzianych w nim instytucji ograniczało się jedynie do wyjątkowych sytuacji. Sąd powinien wziąć pod uwagę możliwość zastosowania tych środków także wówczas, gdy okoliczności danej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania w kontekście ochrony praw strony (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2024 r. sygn. I OSK 1450/23).
Mając jednakże na uwadze, że nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa, jak również mając na uwadze dyskrecjonalny charakter uprawnienia do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej lub nałożenia na organ grzywny, Sąd w pkt III oddalił skargę w pozostałym zakresie.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, to jest uiszczonego wpisu od skargi (100 złotych) oraz kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 złotych.