II SAB/Kr 67/23

II SAB/Kr 67/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Człowiekowska
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2702/23 - Wyrok NSA z 2024-07-16
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
zobowiązano do wydania aktu lub dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
w zw. z art. 4 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Dnia 12 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. N. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie do wydania w terminie 14 dni aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosków skarżącego R. N. zawartych w punktach 4 - 6 pisma z dnia 10 stycznia 2023 roku; II. stwierdza, że Komendant Miejski Policji w Krakowie dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie na rzecz skarżącego R. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
R. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie w sprawie rozpatrzenia pkt 4-6 wniosku z dnia 10.01.2023r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 1 ust. 1, 10 ust. 1 i 13 ust. 1 ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, dalej u.d.i.p.) oraz art. 61 ust.1 Konstytucji RP i wnosząc o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podano, iż w/w pkt 4-6 wniosku zażądano informacji publicznej co do danych i materiałów interwencji policji w dniu 29 grudnia 2022r. wobec skarżącego:
- Kopii notatników służbowych z dnia zdarzenia.
- Nagrania zdarzenia oraz ewentualnie innych dowodów, które stanowiły dowód wykroczenia i tym samym podstawę nałożenia mandatu karnego.
- nagrania z przebiegu interwencji kamerą nasobną (funkcjonariusz ją podejmujący poinformował, że interwencja jest nagrywana).
Podkreślono, iż dane te stanowią informację publiczną, a organ jej nie udzielił, z tym, że pismem z dnia 25 stycznia 2023r. oraz z dnia 8 marca 2023r. organ poinformował, że wniosek dotyczy sprawy prywatnej wnioskodawcy, w której postępowanie zakończyło się przyjęciem mandatu, wobec czego wniosek nie może być rozpatrzony w trybie u.d.i.p.
Skarżący w uzasadnieniu skargi podał, iż nie zgadza się z tym poglądem organu, wskazując na odmienne stanowisko orzecznictwa i podkreślając, że kiedy spełnione są przesłanki decydujące o tym, że żądane dane stanowią informacje publiczną, a organ jest podmiotem zobowiązanym do takiej informacji, to nie mają znaczenia motywy jakimi kieruje się wnioskodawca. Niemniej jednak kwestia interwencji funkcjonariuszy policji nie dotyczy tylko indywidulanego interesu skarżącego, lecz odnosi się do przestrzegania prawa przez organy władzy. Brak udzielenia informacji pod pozorem sprawy indywidulanej skarżącego spowodowałoby obejście przepisów u.d.i.p. i wyłączenie policji spod działania ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia podając, iż wnioski składane w zakresie prywatnych spraw wnioskodawców, których interesów sprawy te dotyczą nie mają waloru informacji publicznej. Wniosek został złożony we własnej sprawie – cel wniosku nie ma charakteru publicznego lecz jednostkowy, prywatny. Wskazano na art. 156 kpk, jako informacji z akt postępowania karnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa.
W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przepisy u.d.i.p. stanowią, iż bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Stosownie do art. 13 ust 1 i 2 u.d.i.p. samo udostępnienie informacji następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja nie może być udostępniona w tym terminie to podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od złożenia wniosku.
Wskazany w skardze organ jest w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, gdyż w świetle jego brzmienia takimi organami są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. W świetle art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 z późn. zm.), Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej zadań należy m.in.: ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra (art. 1 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy), ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych (art. 1 ust. 2 pkt 2), wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców (art. 1 ust. 2 pkt 4). Nie ma więc wątpliwości co do tego, że Policja jest podmiotem, który wykonuje zadania publiczne i przez to jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Dlatego informacja o działaniach funkcjonariuszy Policji wykonujących te zadania stanowi informację o sprawach publicznych (zob. też np. uzasadnienie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2020 r., sygn. I OSK 2266/19). Ocena ta nie była kwestionowana przez organ.
Również z treści wniosku wynika, iż żądana informacja wytworzona została w ramach sfery działalności publicznej organu – podejmowania interwencji przez funkcjonariuszy policji, stąd co do zasady stanowi ona informację publiczną. Spełnione są zatem w ocenie Sądu przesłanki w zakresie wytworzenia żądanej informacji przez organ władzy publicznej i jako mającej przymiot tj. odnoszącej się do organu władzy publicznej. Sąd nie podziela przy tym stanowiska skarżonego organu, iż sporna informacja nie miała waloru "informacji o sprawach publicznych" z racji odnoszenia się li tylko do interesu indywidulanego – prywatnego wnioskodawcy wobec starania się uzyskania informacji w swojej własnej sprawie np. uchylenia mandatu karnego. Żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną. Notatki służbowe czy notatniki służbowe, nagrania wideo z przebiegu interwencji zawierają informację o działalności policji – władzy publicznej. Zatem dane i informacje jakich żądał skarżący stanowią informacje wytworzone przez organ - wychodzące z organu i wpływające do niego w związku z prowadzoną sprawą o wykroczenie posiadają walor informacji publicznej, dotyczą bowiem sfery faktów, zostały wytworzone w ramach sfery działalności organu administracji publicznej, zawierają informację o sposobie prowadzenia sprawy, itp., stanowią więc, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informację o sprawach publicznych, a stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "d" i pkt 4 lit. "a" i "b", będąc rodzajem informacji o sposobie załatwiania (rozstrzygania) spraw, podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych (co wypełnia dyspozycję art. 61 Konstytucji RP). Nadto o ile zgodzić się należy z Komendantem Policji, że dostęp do akt sprawy karnej sądowej czy akt postępowania przygotowawczego ma miejsce na zasadach wskazanych w art. 156 k.p.k., to jednak czym innym jest żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości, w odróżnieniu od dostępu do informacji poprzez przekazanie kopii notatki urzędowej/służbowej lub kopii notatników służbowych funkcjonariuszy z przeprowadzonej interwencji czy nagrania wideo z interwencji, co było przedmiotem żądania w niniejszej sprawie. Żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości, także akt zakończonego postępowania przygotowawczego, nie jest więc wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Prawo do informacji dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich (por. uzasadnienie do uchwały składu Siedmiu Sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r., sygn. I OPS 7/13).
Wniosek skarżącego skierowany do Komendanta nie dotyczy dostępu do akt sprawy, lecz dotyczy dostępu do informacji poprzez przekazanie kopii notatki lub kopii notatników służbowych funkcjonariuszy z przeprowadzonej interwencji i nagrania wideo. W świetle § 3 pkt 1 i pkt 2 Wytycznych nr 2 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych (Dz. Urz. KGP z 2019 r. poz. 30) - dalej jako "Wytyczne", notatnik służbowy zobowiązani są prowadzić policjanci pełniący służbę patrolową (w tym policjanci komórek ruchu drogowego pełniący służbę zewnętrzną), interwencyjną, obchodową, konwojową i ochronną z wyjątkiem policjantów pełniących służbę na stanowiskach, gdzie przebieg służby rejestruje się w odrębnej dokumentacji zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz inni policjanci na podstawie odrębnych przepisów oraz wskazani decyzjami komendantów wojewódzkich / Stołecznego, powiatowych (rejonowych, miejskich) Policji na obszarze swojego działania. W notatniku służbowym policjant dokumentuje czynności służbowe, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz inne, niezbędne informacje, dotyczące przebiegu służby (§ 4 ust. 1 Wytycznych), w tym min. podjętych interwencji i sposobu ich załatwienia (§ 4 ust. 2 pkt 2) lit. b) Wytycznych). Notatki zawarte w notatnikach są zatem sporządzane przez uprawnionych funkcjonariuszy i mają odzwierciedlać przebieg czynności podejmowanych przez nich w ramach realizacji zadań służbowych. Dotyczą zatem sfery faktów, są wytwarzane w ramach działalności organu władzy publicznej i zawierają informację o sposobie realizowania przez ten organ nałożonych nań zadań publicznych. Stanowią zatem informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (zob. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z 24 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 2901/19, NSA z dnia 22 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1280/17; zob. też I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej Komentarz, Warszawa 2016, str. 173).
Ponadto Sąd w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, iż z treści u.d.i.p. nie wynika, aby cel prywatny stanowił przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej. Nie wynika to w szczególności z treści art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Odmowa zastosowania wymienionych przepisów wyłącznie w oparciu o ustalenie, iż zamiarem wnioskodawcy jest ich wykorzystanie w celu prywatnym, byłaby odmową ich stosowania w oparciu o nieznane kryterium ustawowe. Rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej właściwy podmiot nie jest upoważniony do badania interesu prawnego, ani nawet faktycznego wnioskodawcy (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.). Ocena, czy określona informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy nie może być odmienna w zależności od tego, jaki wnioskodawca ubiegać się będzie o jej udostępnienie. Jeżeli zatem konkretny dokument ma charakter informacji publicznej, to nie może być on tej cechy pozbawiony wówczas, gdy jego udostępnienie, zdaniem podmiotu zobowiązanego, mogłoby służyć dla celu prywatnego (por. np. wyroki NSA z 18 października 2013 r. I OSK 1482/13, z 15 listopada 2013 r., I OSK 1585/13, z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1987/13). Natomiast tylko udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Jak wyżej wskazano w świetle przepisów u.d.i.p. podmiot do którego kieruje się wniosek, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, udostępnia informację.
Powyższe wymogi zostały naruszone i skarżony organ nie zakończył postępowania ani wydaniem w terminie decyzji, lub też innego aktu, ani nie podjął stosownej czynności. Stąd skoro, jak wyżej wskazano żądana informacja stanowi informację publiczną, a organ jest w jej posiadaniu, to winien udzielić takiej informacji. Jeśli natomiast uważa, iż nie może udostępnić informacji, to winna zostać wydana decyzja administracyjna w tym względzie. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej nie podejmuje takiej czynności ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Wobec nie uczynienia zadość temu obowiązkowi, w pkt I sentencji wyroku Sąd uznając, iż skarżony organ dopuścił się bezczynności zobowiązał go na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do wydania aktu lub dokonania czynności, w terminie 14 dni.
W zakresie oceny czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) zdaniem Sądu, skarżony organ nie działał z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ udzielił bez zbędnej zwłoki pisemnej odpowiedzi na wniosek, a zatem nie można uznać, aby zlekceważył wnioskodawcę. Nie uczynienie zadość wymogom ustawowym wyżej opisanym, spowodowane zaś było jedynie błędną oceną przesłanek informacji publicznej. Wobec tego orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, na którą składa się koszt wpisu, o czym orzeczono w pkt III sentencji wyroku.