II SAB/Kr 58/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-01-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
samowola budowlanapozwolenie na budowębezczynność organuprawo budowlanedecyzja administracyjnaNSAWSAnadzór budowlanyrozbiórka

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania decyzji w sprawie samowoli budowlanej w terminie miesiąca, uznając skargę na bezczynność organu za uzasadnioną.

Skarżący S.M. złożył skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., zarzucając mu zaniedbania i nieterminowość w sprawie samowoli budowlanej inwestorów M. i T.C. Mimo uchylenia pozwolenia na budowę przez NSA w 1999 r., budowa była kontynuowana. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, zobowiązując PINB do wydania decyzji w terminie miesiąca, podkreślając obowiązek organu do działania zgodnie z przepisami k.p.a. i prawa budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi S.M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie samowoli budowlanej. Skarżący podnosił, że mimo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę przez Naczelny Sąd Administracyjny w 1999 r. i postanowienia o wstrzymaniu robót, inwestorzy kontynuowali budowę, a PINB nie podjął stosownych działań, w tym nie wydał decyzji o rozbiórce. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając, że PINB był bezczynny w zakresie wydania decyzji dotyczącej samowoli budowlanej. Podkreślono, że po uchyleniu pozwolenia na budowę, dalsze prowadzenie robót stanowiło samowolę budowlaną, a organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania decyzji o rozbiórce na podstawie art. 48 prawa budowlanego. Sąd zobowiązał PINB do wydania decyzji administracyjnej w terminie jednego miesiąca od przekazania akt, uznając, że skarżący wyczerpał środki zaskarżenia, mimo że jego pisma były formalnie nazywane skargami, a zawierały elementy zażalenia na bezczynność organu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie podjął stosownych działań w celu wydania decyzji dotyczącej samowoli budowlanej po uchyleniu pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, dalsze prowadzenie robót stanowiło samowolę budowlaną, a organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania decyzji o rozbiórce na podstawie art. 48 prawa budowlanego, a nie mógł uchylać się od tego obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 149

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p. budowlanego art. 48

Prawo budowlane

Obowiązek wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Pomocnicze

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób terminowy.

k.p.a. art. 37

Kodeks postępowania administracyjnego

Tryb zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

p. budowlanego art. 50 § 1

Prawo budowlane

Podstawa do wstrzymania robót budowlanych.

p. budowlanego art. 51 § 1

Prawo budowlane

Obowiązki nakładane na inwestorów w przypadku samowoli budowlanej.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Przejście spraw z NSA do WSA po 1 stycznia 2004 r.

k.p.a. art. 227

Kodeks postępowania administracyjnego

Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania.

k.p.a. art. 238

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawiadomienie strony o braku stanowiska organu wyższego stopnia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezczynność organu nadzoru budowlanego w wydaniu decyzji dotyczącej samowoli budowlanej po uchyleniu pozwolenia na budowę. Naruszenie przepisów prawa budowlanego i k.p.a. przez organ, który nie podjął działań w celu usunięcia samowoli budowlanej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja PINB, że podejmowane były działania i wydawane decyzje, a opóźnienia wynikały z przyczyn niezależnych od niego.

Godne uwagi sformułowania

organ jest obowiązany wydać decyzję o rozbiórce budynku lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę organ właściwy mając przesłanki do wydania decyzji o rozbiórce nie może się od podjęcia takiej decyzji uchylać ani uzależnić jej od wyników innego toczącego się postępowania decydujące znaczenie ma treść zawarta w piśmie strony, a nie nazwa pisma ("skarga" czy "zażalenie")

Skład orzekający

Joanna Tuszyńska

przewodniczący

Małgorzata Brachel - Ziaja

sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów administracji w sprawach samowoli budowlanej oraz dopuszczalności skargi na bezczynność, gdy strona stosuje różne formy zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po uchyleniu pozwolenia na budowę i kontynuowaniu robót.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje długotrwały konflikt między obywatelem a organem administracji w kwestii samowoli budowlanej, podkreślając znaczenie terminowości i prawidłowego działania urzędów.

Nadzór budowlany zwlekał latami z reakcją na samowolę budowlaną – sąd nakazał działanie.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Kr 58/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-01-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Małgorzata Brachel - Ziaja /sprawozdawca/
Mariusz Kotulski
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Treść wyniku
Zobowiązano do wydania aktu
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel - Ziaja ( spr. ) AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005r. sprawy ze skargi S.M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. - zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. do wydania decyzji administracyjnej w terminie jednego miesiąca od przekazania akt -
Uzasadnienie
Skarżący S.M. w skardze na bezczynność organu zarzuca Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego Miasta T. liczne zaniedbania, nienależyte wykonywanie zadań i nieterminowość - bezczynność w spawie, zwłaszcza w latach 1999 i 2000 po dacie wydania postanowienia i wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, w sprawie do sygn. akt USA Kr/ 11165/99, podnosząc, że skargę wnosi po wyczerpaniu wszystkich możliwych dostępnych mu środków w konsekwencji braku rozpatrzenia wcześniej złożonych przez niego skarg do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz Urzędu Wojewódzkiego w K. , z dnia [...]. 10. 2001r., [...].12.2001 r., [...].02.2002 r.. [...].04. 2002 r. Dodatkowo skarżący w piśmie z dnia 7.12. 2004 r. wyjaśnił, że mimo, iż w skargach nie powoływał się bezpośrednio na przepis art. 37 k.p.a., to jego skargi w swej treści zawierały również skargę na niezałatwienie sprawy w obowiązującym terminie, a do obowiązków organu należy prowadzenie postępowania w taki sposób by zostały spełnione warunki określone w art. 7,8,9, i 35 k.p.a. Skarżący podał, że decyzja o zatwierdzeniu projektu budowy i pozwoleniu na budowę dla inwestorów M. i T.C. wydana przez Prezydenta Miasta T. i zatwierdzona decyzją Wojewody została uchylona wyrokiem Naczelny Sądu Administracyjnego, który wcześniej postanowieniem wstrzymał zaskarżoną decyzję . Mimo, iż nadal inwestorzy prowadzili budowę po wyroku NSA, który zapadł w 1999 r. ,. to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie nakazał inwestorom wstrzymania robót, a także rozbiórki samowolnie wzniesionej klatki schodowej w sposób naruszający granice jego działki i zabytkowej zabudowy.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 18. 01. 2005 r. skarżący oświadczył, że mimo wydania przez PINB w T. , w lipcu 2004 r. postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych związanych z remontem strychu oraz rozbudową budynku o klatkę schodową przy ul.[...], to podtrzymuje on skargę nadal, bowiem wstrzymanie robót nastąpiło w chwili gdy są już one w całości przez inwestora wykonane w warunkach samowoli budowlanej, i nie została wydana decyzja w przedmiocie rozbiórki, a tego domagał się prócz wstrzymania robót.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Przedstawiając przebieg spawy, w tym zaistniały spór kompetencyjny między organami administracyjnymi orzekającymi w I instancji, stwierdził; że wszystkie przeterminowania w sprawie następowały z przyczyn niezależnych od PINB. Sprawa jest w toku i decyzja po wydaniu zostanie podana niezwłocznie do wiadomości Sądu.
Na rozprawie w dniu 18.01.2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że w sprawie cały czas były podejmowane działania i wydawane decyzje. Ostatecznie w dniu [...]. 07. 2004 r. zostało wydane postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Zarzucił też; że w różnych pismach kierowanych przez skarżącego do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucano mu niekompetencje i nierzetelność ale nie bezczynność w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Nie zostało również wydane postanowienie WINB określające termin do załatwienia sprawy.
Sąd zważył, co następuje :
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , stosownie do przepisu art. 97 par l ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z póz. zm/, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym zatem do rozpoznania niniejszej skargi jest w świetle powyższych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Skargę należy uznać za uzasadnioną.
Bezsporne, co do przebiegu sprawy są następujące okoliczności:
Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] 1999 r.,: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom M. i T.C. pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego obejmującego : remont i zmianę sposobu użytkowania strychu na cele mieszkalne oraz rozbudowę budynku mieszkalnego o klatkę schodowa na działce nr 1 obr. [...] w T. przy ul. [...] - w granicy działki sąsiedniej nr 2 obr [...] przy ul. [...].
.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł właściciel sąsiedniej działki S.M. kwestionując jej zgodność z prawem.
Wojewoda decyzją z dnia [...].05. 1999 r., zn; [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, postanowieniem z dnia 6. 09.1999 r. sygn. akt S. A /Kr 1116/99 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Wojewody zdn. [....].05. 1999 r., a wyrokiem z dnia 26 10. 1999 r. uchylił decyzję organu I i II instancji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, wskazując w uzasadnieniu decyzji liczne naruszenia przepisów prawa budowlanego i postępowania administracyjnego.
Skarżący S.M. od daty wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia o wstrzymaniu decyzji zwracał się do PINB w T. o wstrzymanie robót na budowie prowadzonej przez inwestorów M. i T.C. , a później; po wydaniu przez NSA Wyroku ponaglał i ponawiał żądanie wstrzymania robót i komisyjnego stwierdzenia ich zaawansowania na dzień postanowienia o wstrzymaniu decyzji, - podając informację , że roboty nadal są wykonywane, a nawet doszło do ukończenia przybudówki, która w żaden sposób nie przystaje do starej zabytkowej zabudowy- kierując pisma wprost do PINB (pismo z dnia 2.04. 2002 r., 24. 04.2004 r. 15.11.2001. 24.04. 2004 r.) i skargi do organu wyższej instancji tj do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (z dnia 9.10. 2001 r., 28.12.2001 r. 28.02.2002r, 8..07.2002r) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozstrzygając w dniu 19. 02. 2001 r. spór kompetencyjny pomiędzy Prezydentem Miasta T. , a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w T. w sprawie o ustalenie, który z wymienionych organów jest właściwy w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej stwierdził, że organem właściwym jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. . Jednocześnie wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że w sprawie budowy prowadzonej przez inwestorów M. i T.C. powinny być prowadzone dwa postępowania administracyjne. Pierwsze, należące do organu architektoniczne budowlanego dotyczące kwestii wydania pozwolenia na budowę; będzie się toczyć na skutek wyroku NSA uchylającego decyzję wcześniejszą i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwy organ (Prezydenta Miasta T. ) i organ ten nie może przenieść swoich kompetencji na inny organ pod pozorem zaistnienia samowoli budowlanej. Drugie postępowanie, którego dotyczy przedmiotowe rozstrzygnięcie jest w sprawie; stwierdzenia zaistnienia samowoli budowlanej i podjęcia stosownych decyzji przez nadzór budowlany.. Od momentu bowiem uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę wyrokiem NSA przestała ona istnieć w obrocie prawnym . Od tej więc chwili przedmiotowa budowa prowadzona była bez pozwolenia na budowę, chociaż taka decyzja była wymagana do rozpoczęcia i prowadzenia budowy. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego był poprzedzony postanowieniem , na mocy którego inwestorzy powinni zaprzestać budowy. Prowadząc więc budowę, mimo wydania postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji pozwalającej na budowę, a następnie kontynuując ją bez wymaganego pozwolenia, inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej. Zgodnie z dyspozycją znajdującego zastosowanie art. 48 p. budowlanego właściwy organ jest obowiązany wydać decyzję o rozbiórce budynku lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ właściwy mając przesłanki do wydania decyzji o rozbiórce nie może się od podjęcia takiej decyzji uchylać ani uzależnić jej od wyników innego toczącego się postępowania . Organem właściwym wskazanym przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, do wydania decyzji na podstawie art. 48 p. budowlanego w przedmiocie samowoli budowlanej w omawianej sprawie jest Państwowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w T.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. , wydał w dniu [...]. 07. 2004 r. , postanowienie [...], na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 p. budowlanego; o wstrzymaniu prowadzenia przedmiotowych robót budowlanych, a decyzją z dnia [...] .09. 2004 r. [...] na podstawie art. 51 ust. l pkt. budowlanego nałożył na inwestorów wstrzymanych robót budowlanych obowiązek wykonania określonych czynności polegających na sporządzeniu i przedstawieniu projektu budowlanego - uwzględniającego szczegółowy zakres wykonanych i planowanych robót budowlanych oraz geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej określającej odległość rozbudowy budynku mieszkalnego o klatkę schodową w stos. do granic działki inwestora.
Badając kwestię dopuszczalności skargi w trzeba mieć na uwadze przepis art. 52 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu . W przypadku niedotrzymania terminu określonego w art. 35 k.p.a. stronie z mocy art. 37 k. p. a. przysługuje zażalenie na niezałatwienie sprawy do organu administracji publicznej wyższego stopnia . Trzeba stwierdzić, że skarżący w swoich skargach - wymienionych z dat w powyższych okolicznościach bezspornych - na postępowanie PINB w T. do organu wyższego stopnia, jakim jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , łączył w ich treści elementy skargi przewidzianej przepisem art. 227 k.p.a. z elementami zażalenia przewidzianego trybem art. 37 k.p.a. Bowiem w skargach swoich skarżący wskazywał zaniedbania PINB przy wykonywaniu jego zadań,, nienależyte wykonywanie zadań przez zaniechanie stosowania "policji budowlanej", braku kontroli na budowie prowadzonej przez inwestorów M. i T.C. w warunkach samowoli budowlanej po wyroku NSA i poprzedzającym go postanowieniu o wstrzymaniu wykonania decyzji, stronniczość ale i także :"nieterminowość" Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego tj. niezałatwienie sprawy. W przypadku zażalenia na niedotrzymanie terminu (art. 37 k.p.a.) inny jest tryb postępowania niż dla skargi przewidzianej art. 227 k.p.a. Trzeba się jednak zgodzić ze stwierdzeniem skarżącego, iż obowiązkiem organów administracji publicznej jest prowadzenie postępowania zgodnie z zasadami określonymi w przepisach art. 7, 8 ,9 i 35 k.p.a w tym czuwania, by strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek stosownie do wymogu zawartego w przepisie art. 9 k.p.a. Przy czym decydujące znaczenie ma treść zawarta w piśmie strony, a nie nazwa pisma ("skarga" czy "zażalenie") Skarżący w ostatniej "skardze" skierowanej do WINB z dnia 28. 02. 2002 r. podtrzymał swoje stawisko zawarte we wcześniejszych skargach, jako aktualne. W szczególności zawarte w skardze z dnia 9. 10. 2001 r. dotyczące bezczynności organu (PINB w T. polegającej na nie wstrzymaniu przedmiotowych robót budowlanych i braku decyzji o rozbiórce "samowoli budowlanej". W tym przedmiocie organ wyższego stopnia nie zajął żadnego stanowiska ograniczając się do wystosowania do skarżącego zawiadomienia w trybie art. 238 k.p.a.
Trzeba jeszcze dodać, że wniesienie zażalenia przez skarżącego jest wymogiem formalnym, warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu niezależnie od stanowiska pozytywnego lub negatywnego wyrażonego przez ten organ. W przedmiotowej sprawie skarżący wykazał, że wyczerpał przysługujący mu środek, zaskarżenia przed wniesieniem skargi do Sądu.
W tym stanie rzeczy skoro PINB wydając postanowienie o wstrzymaniu robót w lipcu 2004 r. - w odległym czasie od wydania przez NSA wyroku, mocą którego inwestorzy utracili tytuł do ich prowadzenia (26.10. 1999 r.), - a następnie wydał decyzję [...].09.2004 r. o nałożeniu obowiązków na inwestorów bez określenia terminu ich wykonania, i nie objął rozstrzygnięciem prac wykonanych samowolnie po wstrzymaniu wykonania decyzji przez NSA tj w przedziale czasu od [...].1999 r. do [...] 2004 r., to skargę należy uznać za uzasadnioną.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 149 prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI