II SAB/Kr 5/17

II SAB/Kr 5/17 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2017-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Krystyna Daniel /sprawozdawca/
Paweł Darmoń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
zobowiązano do wydania aktu lub dokonania czynności
stwierdzono że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 1 , 4 , 13 , 14 , 16 , 21
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 , 52 , 149 , 200 , 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r. przy udziale Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków [...] sprawy ze skargi "W." Spółka z o.o. w W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Krakowie [...] N. G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Krakowie [...] N. G. do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w sprawie dotyczącej wniosku "W." Sp. z o.o. w W. z 22 sierpnia 2016 r.; II. stwierdza, że bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Krakowie [...] – N. G. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Krakowie [...] – N. G. na rzecz "W." Spółka z o.o. w W. kwotę 895,68 złotych (słownie: osiemset dziewięćdziesiąt pięć złotych sześćdziesiąt osiem groszy).
Uzasadnienie
A sp. z o.o. w W. wniosła w dniu 29 grudnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla K. –K. N.G. i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej. Strona skarżąca wskazała, że w dniu 18 sierpnia 2016 r. na adres e-mail: [...] , dostępny na stronie internetowej komornika http://krakow-komornik.com.pl/, wysłała wniosek o udzielenie informacji publicznej o następującej treści: "proszę o udzielenie informacji, jaki jest adres [...] – elektronicznej skrzynki podawczej (art. 3 p. 17 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne), na którą można wysyłać pisma za urzędowym poświadczeniem odbioru (art. 3 p. 20 ww. ustawy), skierowane do tut. Komornika Sądowego w K. ". W dniu 30.08.2016 r. strona skarżąca wysłała zapytanie o odpowiedź na wysłanego maila. Pomimo upływu terminów określonych w przepisach, sprawa nie została załatwiona. Komornik nie rozpatrzył wniosku i nie udzielił odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla K. –K. N.G. wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Komornik sądowy wyjaśniła, że jak wynika z analizy akt sprawy [...] strona skarżąca otrzymała odpowiedź na przedmiotowego maila w dniu 22 sierpnia 2016 r. trakcie rozmowy telefonicznej przeprowadzonej przez asesora W.Z. z D.W. prezesem zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. . Zgodnie z art. 760 § 1 kpc (sprzed nowelizacji) "Wnioski i oświadczenia w postępowaniu egzekucyjnym składa się na piśmie, bądź ustnie do protokołu". Potwierdzeniem faktu, iż skarżący uzyskał odpowiedź na swoje zapytanie może być również fragment pisma z 24 sierpnia 2016 r. złożonego przez skarżącego za pośrednictwem platformy [...] do Sądu Rejonowego dla [...] w K. tj. "Ponieważ Komornik Sądowy nie ma elektronicznej skrzynki podawczej, a zatem nie ma możliwości wysłania do Komornika dokumentu elektronicznego za urzędowym poświadczeniem odbioru, pismo skierowane do Komornika Sądowego wysłaliśmy na skrytkę [...] organu sprawującego nadzór nad Komornikiem...".
Jednocześnie Komornik sądowy podkreśliła, że A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. występuje jako trzeciodłużnik w sprawie prowadzonej przez organ egzekucyjny pod sygn. akt [...] Pismem z 1 lipca 2016 r. Komornik sądowy zajęła wynagrodzenie za pracę dłużnika – A.K. , zatrudnionego w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. Trzeciodłużnik w odpowiedzi na zajęcie złożył pisemne zaświadczenie (18 lipca 2016 r.), a w ślad za nim dokonał potrącenia z zajętego wynagrodzenia, które przekazał na rachunek bankowy organu egzekucyjnego. Pismem z 9 sierpnia 2016 r. organ egzekucyjny skierował do trzeciodłużnika informację ze wskazaniem kwoty pozostającej do spłaty zadłużenia w celu zakończenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko dłużnikowi. Za kuriozalny, zdaniem organu egzekucyjnego, należy uznać fakt, iż skarżącemu - trzeciodłużnikowi chodziło o przesłanie na skrzynkę podawczą potwierdzenia wykonania przelewu z 4 sierpnia 2016 r. do sprawy [...] Ponadto Komornik sądowy podała, że zgodnie z znowelizowanym art. 760 kpc w stanie obowiązującym od 8 września 2016 r. istnieje możliwość składania pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego wyłącznie przez uczestników postępowania i po uprzednim dokonaniem wyboru takiej formy. Uczestnikiem jest każdy podmiot, który bierze udział w postępowaniu ze względu na własne prawa wymagające zaspokojenia lub ochrony w egzekucji prowadzonej przeciwko dłużnikowi na rzecz wierzyciela. Nie jest uczestnikiem postępowania osoba, która występuje w postępowaniu na pewnym jego etapie nie w celu zaspokojenia własnej wierzytelności lub ochrony własnego prawa, lecz w wykonaniu innej roli procesowej (np. trzeciodłużnik).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Kontroli sądów administracyjnych podlega bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach wskazanych w punktach 1- 4a art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) tj. w sytuacji braku wydania decyzji, zaskarżalnego postanowienia, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa . Powyższe wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Zgodnie z z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. sądowoadminitracyjna kontrola obejmuje także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W skargach na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Nie mają przy tym znaczenia powody, dla jakich organ nie wydał akt lub nie dokonał czynności, a także to czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W odniesieniu do skarg na bezczynność w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu.
Z kolei o przewlekłości postępowania można mówić wówczas, gdy organ nie podejmuje żadnych działań, uwzględniając czas niezbędny do ich podjęcia, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu. O ile podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, o tyle nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Przewlekłość postępowania jest bowiem stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podejmował czynności w sprawie. O przewlekłości mówimy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Inaczej rzecz ujmując przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia por. wyrok WSA z 5.10. 2016 r. sygn.akt [...] ).
Zgodnie z treścią art. 21 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782; dalej w skrócie u.d.i.p.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym miejscu należy jednak wskazać, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a zatem przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Co prawda przepis art. 52 § 3 p.p.s.a stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a skoro ustawa nie przewiduje żadnych dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w ramach udzielania informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania), należy uznać, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24. 05. 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05). Należy przy tym wskazać, że skarga na bezczynność może może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi A. spółka z o.o. z siedzibą w W. jest bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] – N.G. w udostępnieniu skarżącej spółce informacji publicznej określonej we wniosku z 18 sierpnia 2016 r. złożonego drogą elektroniczną na adres e-mail: [...] , dostępny na stronie internetowej komornika http://krakow-komornik.com.pl/, o udzielenie informacji publicznej o następującej treści: "proszę o udzielenie informacji, jaki jest adres ESP – elektronicznej skrzynki podawczej (art. 3 p. 17 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne), na którą można wysyłać pisma za urzędowym poświadczeniem odbioru (art. 3 p. 20 ww. ustawy), skierowane do tut. Komornika Sądowego w K " przez nieudzielenie wnioskowanej odpowiedzi. W dniu 30.08.2016 r. strona skarżąca wysłała zapytanie o odpowiedź na wysłanego e-maila, lecz do dnia złożenia skargi nie otrzymała odpowiedzi.
W związku z powyższym w pierwszym rzędzie należy wskazać, że zgodnie z art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2 ). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa ( ust. 3).Tryb udzielania informacji, o której mowa w ust. 1 i 2 , określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p informacją publiczną jest każdą informacja o sprawach publicznych. W doktrynie natomiast pzyjmuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). W konsekwencji należało uznać, że skarżąca spółka wniosła o udzielenie informacji publicznej jaką stanowiła informacja dotycząca adresu elektronicznej skrzynki podawczej ww. Komornika (art. 3 pkt 17 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne), na którą można wysyłać pisma za urzędowym poświadczeniem odbioru (art. 3 pkt 20 ww. ustawy).
Nie budzi również wątpliwości i jest niesporne w rozpatrywanej sprawie, że komornik sądowy jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z przepisem z art. 4 ust. 1 u.d.i. p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty władzy publicznej. Obowiązek udostępniania informacji publicznych więc także na komorniku sądowym, a zatem także na Komorniku Sądowym – N.G. , do którego strona skarżąca skierował ww. wniosek z 18 sierpnia 2016 r.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa tryb jej udzielania, w tym obowiązki podmiotu, do którego został skierowany wniosek w przedmiotowym zakresie, wskazując w szczególności w jaki sposób zainicjowane takim wnioskiem postępowanie powinno zostać zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek powinien albo udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 w zw. z art. 14 i 13 u.d.i.p.) albo, w drodze decyzji, odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do treści z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Należy podkreślić, że jakkolwiek żaden przepis prawa nie reguluje wprost w jakiej formie ma nastąpić udzielenie wnioskowanej informacji publicznej, to istotne znaczenie ma treść art. 14 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnienia informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. W sytuacji gdy taka informacja nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli w terminie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. W ramach powyższego powiadomienia wnioskodawcy organ jest również zobowiązany do jego poinformowania, że jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji publicznej zostanie umorzone.
Mając powyższe na uwadze, ponieważ wniosek o udzielenie przedmiotowej informacji został przesłany do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] – N.G. w formie e-mail’a także w tej formie należało udzielić wnioskowanej informacji publicznej. Z żadnych okoliczności sprawy nie można wnioskować, że istniały jakieś przeszkody w udzieleniu takiej informacji i to bez zbędnej zwłoki ( art. 13 ust. 1 ab initio u.d.i.p.). Trzeba zaznaczyć, że jak wynika z okoliczności sprawy Komornik Sądowy – N.G. nie wykazała, że zaistniały przeszkody w udzielenie spółce żądanej informacji w formie w jakiej wniosek został jej przesłany. A gdyby nawet takie okoliczności zaistniały to Komornik był zobowiązany do pisemnego powiadomienia o tym wnioskodawcy w takiej formie aby dotarła do wnioskodawcy, a po stronie w sposób pozwoliła na wykazanie, iż doszło do takiego powiadomienia. W ocenie Sądu nie można natomiast uznać, że w rozpoznawanej sprawie Komornik Sądowy N.G. udzieliła żądanej informacji, "że nie posiada ESP" za pośrednictwem asesora Kancelarii Komornika Sądowego – W.Z. , który w dniu 22 sierpnia 2016 r. przeprowadził rozmowę telefoniczną z D.W. – Prezesem Zarządu [...] w W. Podkreślić należy, że w przedłożonym do akt administracyjnych sprawy zapisku urzędowym z rozmowy telefonicznej asesor W.Z. wskazał, że "przeprowadził rozmowę telefoniczną z mężczyzną, który przedstawił się jako Prezes [...] ", natomiast obecny na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. D.W. Prezes Zarządu [...] sp. z o.o. w W. zaprzeczył, że w dniu 22 sierpnia 2016 r. rozmawiał z komornikiem. W ocenie Sądu nie zwalnia również Komornika Sądowego N.G. od obowiązku udzielenia informacji, o jaką wnosiła skarżąca spółka treść pisma spółki do Sądu Rejonowego dla [...] z 24 sierpnia 2016 r., szczególnie w sytuacji gdy brak możliwości oficjalnego sprawdzenia np. na e-PUAP czy konkretny komornik posiada ESP. Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że skarżąca spółka miała prawo - zgodnie z obowiązującymi przepisami - wnioskować o udzielenie odpowiedzi dotyczącej adresu elektronicznej skrzynki podawczej Komornika Sadowego N.G. i informacji takiej nie uzyskała. Do dnia rozprawy wniosek skarżącej spółki nie został rozpatrzony w formie przewidzianej przez prawo.
Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej we wskazanym art. 13 tej ustawy terminie, stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia oznacza, że pozostaje on w bezczynności (wyrok NSA z 24.05.2006 r., sygn. akt I OSK 605/05).
Na koniec trzeba wskazać, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu stwierdzona bezczynność Komornika Sądowego N.G. wynikała z niedostatecznej znajomości problematyki udostępniania informacji publicznej oraz nieprawidłowej interpretacji prawa i nie była intencjonalna.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie , na podstawie art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt I i w pkt II sentencji wyroku.
W punkcie II sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a.