II SAB/KR 49/25

II SAB/Kr 49/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magda Froncisz /przewodniczący/
Małgorzata Łoboz
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Muzeum Narodowego w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej skargę oddala
Uzasadnienie
M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę bezczynność Muzeum Narodowego w K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.
W uzasadnieniu skarżący podał, że dnia 12 stycznia 2025 r. zwrócił się do Muzeum Narodowego w K. o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
1/ kopii cyfrowej dokumentacji potwierdzającej złożenie starodawnego berła rektorów Akademii Zamoyskiej w depozycie w Muzeum Czartoryskich w K. wraz ze wszelkimi załącznikami i aneksami, jeśli zostały wykonane;
2/ kopii cyfrowej dokumentacji potwierdzającej zwrot starodawnego berła rektorów Akademii Zamoyskiej z depozytu w Muzeum Czartoryskich w K. wraz ze wszelkimi załącznikami i aneksami, jeśli zostały wykonane;
3/ kopii cyfrowej korespondencji dotyczącej złożenia starodawnego berła rektorów Akademii Zamoyskiej w depozycie w Muzeum Czartoryskich w K. wraz ze wszelkimi załącznikami i aneksami, jeśli zostały wykonane;
4/ kopii cyfrowej korespondencji dotyczącej zwrotu starodawnego berła rektorów Akademii Zamoyskiej z depozytu w Muzeum Czartoryskich w K. wraz ze wszelkimi załącznikami i aneksami, jeśli zostały wykonane;
5/ kopii cyfrowej dokumentacji notarialnej dotyczącej starodawnego berła rektorów -Akademii Zamoyskiej w depozycie w Muzeum Czartoryskich w K. wraz ze wszelkimi załącznikami i aneksami, jeśli zostały wykonane;
6/ kopii cyfrowej dokumentacji notarialnej dotyczącej zrzeczenia się prawa do dziedziczenia przez dzieci Jana Zamoyskiego wraz ze wszelkimi załącznikami i aneksami, jeśli zostały wykonane;
7/ informacji czy zrzeczenie się prawa do dziedziczenia dotyczyło tylko tego berła? Czy może zrzeczenie się praw do berła wynikało z jakiegoś bardziej ogólnego dokumentu, w którym dzieci Jana Zamoyskiego zrzekły się praw do dziedziczenia w szerszym zakresie? Wnioskodawca zwrócił się do organu dostarczenie tego dokumentu, wraz ze wszystkimi załącznikami i aneksami oraz z zachowaną korespondencją na ten temat, także wraz ze wszystkimi załącznikami i aneksami;
8/ informacji czy dokumentację notarialną, o której mowa w punktach 6 i 7 kiedykolwiek unieważniono? Wnioskodawca poprosił również o dostarczenie dokumentacji potwierdzającej takie fakty, wraz ze wszystkimi załącznikami i aneksami, oraz wszelką korespondencją na ten temat, także wraz ze wszystkimi załącznikami i aneksami.
W dniu 27 stycznia 2025 r. organ poinformował o tym, że odpowiedź na wniosek zostanie sporządzona najpóźniej 12 marca 2025 r. Skarżący stwierdził, że organ nie wyjaśnił dlaczego udzielenie odpowiedzi wiąże się z koniecznością zaangażowania wielu komórek organizacyjnych ani dlaczego było to niemożliwe w ciągu 14 dni, ani nie wyjaśniło także dlaczego ma to się udać najpóźniej aż do 12 marca 2025 r., czyli dwa miesiące od dnia złożenia wniosku. To maksymalny czas dopuszczony przez ustawodawcę. Organ zdecydowanie nadużywa swojego prawa.
W konkluzji skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie grzywny oraz zasądzenie sumy pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę Muzeum Narodowe w K. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wiadomości e-mail z dnia 27 stycznia 2025 r. poinformowano wnioskodawcę o przedłużeniu terminu na udzielenie odpowiedzi na podstawie art. 13. ust. 1 ustawy. Organ przedłużył termin do udzielenia informacji publicznej w terminie. Wnioskodawca złożył wniosek w dniu 12 stycznia 2025 roku (niedziela). Zgodnie z art. 57 § 4 K.p.a., który wskazuje, że jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Zatem organ przedłużył termin do udzielenie informacji zgodnie z przepisami prawa. Nie można zatem mówić o bezczynności organu. Trzeba tym samym rozważyć zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania. Zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wskazać, że wniosek z pkt. 5 może nie stanowić informacji publicznej, ponieważ dopiero weryfikacja treści tych dokumentów pozwoli na weryfikację czy jest to rzeczywiście informacja publiczna. Podobnie wniosku z pkt. 6-8. Już sama treść wniosków wskazuje, że dotyczy to działania osób prywatnych. Zatem powyższe również może prowadzić do stwierdzenia, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną albo też nastąpi odmowa udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest uzasadniona.
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.) w zw. z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa.
Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.
Należy przy tym podkreślić, że niniejsze postępowanie zainicjował wniosek skarżącego z 12 stycznia 2025 r. W odpowiedzi organ pismem z dnia 27 stycznia 2025 r. przedłużył termin rozpoznania wniosku skarżącego wskazując, że wniosek nie może zostać rozpatrzony w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej , w związku z zakresem żądanych informacji i koniecznością zaangażowania wielu komórek organizacyjnych, w tym działów Muzeum Narodowego i zgromadzenia żądanych informacji. W związku z powyższym odpowiedź zostanie przygotowana niezwłocznie, najpóźniej w terminie do dnia 12 marca 2025 r.
W kontrolowanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.) Ustawa ta reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
W świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a informacje dotyczące funkcjonowania jednostki organizacyjnej, która wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym są informacjami publicznymi.
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezczynność polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, nie podejmuje takiej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej bądź decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie w przypadku, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Termin ten może być jednak przedłużony nie dłużej niż o 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
W kontrolowanej sprawie organ, wbrew postawionym zarzutom, organ nie pozostaje w bezczynności. Termin rozpoznania wniosku został przedłużony do 12 marca 2025 r., w tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że skarga na bezczynność organu z 31 stycznia 2025 r. jest przedwczesna. Zanim upłynął termin załatwienia sprawy skarżący skierował skargę do Sądu. Należy podkreślić, że istotą ustawy o dostępie do informacji publicznej jest szybkość działania w procesie udostępniania informacji publicznej. Stanowi o tym art. 13 ust. 1 ustawy, zakreślający termin do udzielenia informacji bez zbędnej zwłoki, nie późniejszy jednak niż 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Powołany przepis ustanawia zatem zasadę udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, zaś ewentualna zwłoka w udostępnieniu informacji publicznej musi mieć charakter niezbędny. W kontrolowanej sprawie, organ nie pozostawał w bezczynności, bowiem z zachowaniem ustawowego terminu, odpowiedział na wniosek skarżącego i poinformował go o konieczności przedłużenia terminu do załatwienia sprawy, co wyczerpująco uzasadnił. Przed upływem tego terminu skarżący złożył skargę.
Na marginesie podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 maja 2023 r., sygn. III OSK 181/22 wyjaśnił, że nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega zatem na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest bowiem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków. Ponadto wskazał, że w każdym indywidualnym przypadku zachowanie skarżącego wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być oceniane nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, ale w konkretnych sytuacjach należy również uwzględnić płynące wobec niego wartości, a przede wszystkim nadrzędne zasady. Dalej zauważył, że zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu.
Podsumowując, podniesione w skardze zarzuty okazały się całkowicie nieuzasadnione. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.