II SAB/WA 743/23

II SAB/Wa 743/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /sprawozdawca/
Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Joanna Kube
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 2 ust. 1; art. 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 50 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi E. B. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. [...] S.A. z siedzibą w [...] (zwana dalej: "Spółką"), w imieniu której wniosek z [...] października 2023r. podpisała radca prawna E. B. zwróciła się do Wojewody [...] (zwany dalej "Wojewodą"), na podstawie ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r., poz. 902, zwana dalej "u.d.i.p.") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie informacji, czy dla terenu objętego przedsięwzięciem deweloperskim - działek o nr ew. [...] (objętych księgą wieczystą nr [...]) oraz o nr ew. [...], [...] (objętych księgą wieczystą nr [...]) obręb [...] oraz dla obszaru w promieniu 1 km od terenu objętego ww. przedsięwzięciem deweloperskim, wydano decyzje o:
1) zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego,
2) pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych,
3) ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej,
4) ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej,
5) ustaleniu lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej,
6) ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego.
Spółka podniosła, że jeżeli którakolwiek z ww. decyzji wydano dla terenu objętego przedsięwzięciem deweloperskim (ww. działek) lub obszaru w promieniu 1 km od terenu objętego ww. przedsięwzięciem deweloperskim, to wnosi o podanie: - która z ww. decyzji została wydana, - jakiej inwestycji celu publicznego dotyczy ta decyzja, - organu wydającego decyzję, - numeru (znaku) i daty wydania decyzji oraz - ustaleń decyzji w zakresie rozmieszczenia inwestycji celu publicznego, mogących mieć znaczenie dla terenu objętego przedsięwzięciem deweloperskim (działki gruntu o nr ewidencyjnych [...] oraz [...], [...] obręb [...]).
Spółka wskazała, że jeżeli toczy się postępowanie o wydanie którejkolwiek z aktów prawa wymienionych powyżej dla terenu objętego przedsięwzięciem deweloperskim (tj. działek nr ew. gruntu [...] oraz [...], obręb [...]) lub obszaru w promieniu 1 km od terenu objętego ww. przedsięwzięciem deweloperskim, to wniosła o podanie: - oznaczenia (znak sprawy), pod którym prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji, - kiedy jest przewidywany termin zakończenia tego postępowania i czy zmierza ono do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, której ustalania będą mogły mieć znaczenie dla terenu objętego przedsięwzięciem deweloperskim (działek nr ew. gruntu [...] oraz [...], [...] obręb [...]).
W uzasadnieniu wniosku Spółka podkreśliła, że zawartość BIP [...] Urzędu Wojewódzkiego, w którym można poszukiwać ww. dokumentów jest zbyt ogólny, co uniemożliwia dotarcie do informacji opisanych w ww. wniosku. Odesłanie wnioskodawcy do ogólnej wyszukiwarki BIP nie stanowi udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok WSA w Białymstoku z 27 marca 2008r. sygn. akt II SAB/Bk 7/08).
Spółka wskazała ponadto, że na wypadek uznania, że udzielenie ww. informacji stanowi informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., to udostępnienie jej informacji spełnia kryterium szczególnej istotności dla interesu publicznego. Spółka ma świadomość, że nie spoczywa na niej obowiązek wykazania szczególnego interesu publicznego, ale jej zamierzeniem jest wybudowanie na ww. działkach ([...], [...], obręb [...]) budynków mieszkalnych wielorodzinnych, które zaspokoją potrzeby mieszkaniowe co najmniej kilkuset mieszkańców [...]. Szczególna istotność dla interesu publicznego wynika również z tego, że ustawodawca nałożył na deweloperów obowiązek uzyskanie ww. danych w treści ustawy z 20 maja 2021r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (Dz.U. z 2021r., poz. 1177, ze zm.) - przez uzyskania ww. informacji i wprowadzenia ich do prospektu informacyjnego. Obowiązek prawidłowego i pełnego wypełnienia prospektu informacyjnego obarczony jest odpowiedzialnością karną po stronie dewelopera i zagrożony karą grzywny, ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do lat 2. Spółka - deweloper nie widzi innych możliwości prawnych w uzyskaniu ww. informacji, niż przez uzyskanie ich od Wojewody - właściwego dla miejsca położenia przedsięwzięcia. Skoro państwo polskie nakłada na obywateli obowiązki, dodatkowo za ich niewykonanie zastrzega odpowiedzialność karną, ma obowiązek umożliwić w sposób realny i skuteczny wywiązanie się z tych obowiązków.
Spółka wniosła o udostępnienie ww. informacji w formie papierowej - przez przesłanie ich na adres Spółki w [...] lub poprzez przesłanie ich w formie elektronicznej pocztą e-mail na adres: [...].
2. Wojewoda pismem z [...] października 2023r. wezwał Spółkę do usunięcia braków we wniosku w terminie 7 dni od otrzymani wezwania przez: - doprecyzowanie podania i wskazanie nr decyzji i daty jej wydania lub znaku sprawy, której dotyczy wniosek o udzielenie informacji publicznej, mając na uwadze, że wskazanie wnioskowanych informacji musi być na tyle precyzyjne i jasne, by przedmiot i zakres wniosku nie budził wątpliwości; - wskazanie szczególnie istotnej dla interesu publicznego przyczyny udostępnienia informacji publicznej, stanowiącej informację przetworzoną. Pouczono Spółkę, że brak usunięcia ww. braków w ww. terminie będzie skutkował pozostawiona bez rozpoznania ww. wniosku.
3. Spółka w odpowiedzi na wezwania z [...] października 2023r. podniosła, że nie ma możliwości wskazania precyzyjnych danych ze wskazaniem nr decyzji, daty jej wydania oraz znaku, dlatego wystąpiła z wnioskiem do organu, który jest dysponentem tych informacji w żądnym zakresie, a dane te znajdują się w rejestrze prowadzonym przez Wojewodę. We wniosku podała nr nieruchomości i obszar, co do którego poszukuje informacji, a ich zakres odnosi się do decyzji wydanych na podstawie spec ustaw, co wystarczająco zawęża zakres żądanych informacji publicznych, gdyż w odniesieniu do wskazanego obszaru – organem właściwym do wydania decyzji jest Wojewoda.
4. Wojewoda pismem z [...] listopada 2023r. udzielił Spółce odpowiedzi na ww. wniosek z [...] października 2023r., podnosząc, że odpowiedź Spółki z [...] października 2023r. nie stanowiła uzupełnienia braków formalnych wniosku, a ponadto udzielenie Spółce żądanej informacji nie będzie miało wpływu na funkcjonowanie państwa, a także nie usprawni funkcjonowania jego organów. Tym samym żądana informacja nie jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Jest ona potrzebna Spółce do realizacji niepublicznego celu. Wojewoda powołał się także na orzecznictwo Sądów administracyjnych w zakresie informacji przetworzonej i potrzeby wykazania szczególnej istotności w uzyskaniu ww. informacji (por. wyroki: WSA w Warszawie z 26 maja 2015r. sygn. akt II SA/Wa 15/15; NSA z 27 stycznia 2011r. sygn. akt I OSK 1870/10).
5. Radca prawna E. B. (zwana dalej Skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z 13 listopada 2023r. na bezczynność Wojewody w zakresie ww. wniosku z [...] października 2023r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie:
- art. 4 ust. 1 i 4 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w związku z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997r., nr 78, poz. 483, ze zm.) - przez ich niezastosowanie i w konsekwencji nieudzielenie informacji publicznej, zgodnie z żądaniem wniosku, w ustawowym terminie
- art. 64 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (zwanej dalej: "k.p.a.") - przez jego niewłaściwe zastosowanie.
Skarżąca wniosła o: - zobowiązanie Wojewody do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt Wojewodzie; - stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności i miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - zasądzenie od Wojewody na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych; - dopuszczenie dowodów zawnioskowanych w skardze oraz znajdujących się w aktach sprawy.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazała, że w związku z obsługą prawną Spółki – złożyła wniosek o udzielenie informacji publicznej. Wskazała ponadto, że u.d.i.p. nie reguluje formalnej procedury udzielenia informacji publicznej i nie przewiduje ustawowej formy wniosku, który nie wymaga uzasadnienia i wykazania interesu prawnego. Powołanie się zatem przez Wojewodę na art. 64 § 2 k.p.a. i wezwanie do uzupełnieniem braków formalnych ww. wniosku było bezprzedmiotowe. Należało udostępnić informacje, zgodnie żądaniem, gdy znajdują się one w zasobach organu lub wydać decyzję o odmowie dostępu do informacji publicznej. Podkreślił też, że w odpowiedzi na ww. wezwanie z [...] października 2023r. do uzupełnienie braków wniosku nie miała możliwości wskazania precyzyjnych żądanych danych i podtrzymała stanowisko wyrażone w odpowiedzi Spółki z [...] października 2023r. Wojewoda - zdaniem Skarżącej - był zobowiązany, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., do udzielenia informacji publicznej, a żądana informacje miały charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Podniosła też, że dane objęte prospektem informacyjnym nie dotyczą wyłącznie przedsięwzięcia deweloperskiego sensu stricto, lecz w przeważającej części odnoszą się do okolicy, w której planowana inwestycja zostanie umiejscowiona, stąd do ich pozyskania potrzebna jest pomoc właściwych organów administracji. Zgodnie zaś z art. 75 ust. 1 Konstytucji RP, władze publiczne zobowiązane są popierać działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania, a w zakresie tego poparcia, powinno się mieścić również udostępnianie obywatelom – jako docelowym odbiorcom prospektu informacyjnego, informacji wymaganych Ustawą deweloperską. Przyszli nabywcy lokali stanowią istotną grupę społeczną, zmierzającą do zrealizowania swoich chronionych konstytucyjnie potrzeb mieszkaniowych, a władze publiczne powinny popierać działania obywateli, w tym pośrednio - poprzez wsparcie w zgromadzeniu informacji publicznych, które zgodnie z wolą ustawodawcy należy zamieścić w prospekcie informacyjnym. Na Wojewodzie ciążył obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji zadań, zgodnie z przepisami prawa i zasadami działania administracji, a konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać Spółki. Organ nie podjął żadnych działań w przedmiocie rozpoznania wniosku Spółki, co potwierdza podana przez Wojewodę argumentacja. Tym samym, skarga na bezczynność stała się koniecznością.
6. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
2. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 1634, zwana dalej "P.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że sformułowanie "każdy, kto ma w tym interes prawny", o którym mowa w powołanym przepisie, oznacza odejście przy określaniu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi od pojęcia strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a. Pod pojęciem interesu prawnego należy rozumieć istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością. Istoty tego interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną, którą może być norma należąca do każdej dziedziny prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego, jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe (zatem nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie których dany podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków bądź "żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków (por. wyrok NSA z 24 listopada 2004r. sygn. akt OSK 919/04, OSP 2005, z. 11, poz. 128, z glosą W. Chróścielewskiego).
Podstawę procesowej legitymacji strony musi więc stanowić przepis prawa wskazujący na własne prawo lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Od wykazania związku między chronionym przez prawo interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione więc jest uprawnienie do złożenia skargi" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 maja 2019r. sygn. akt I OSK 2097/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd zauważa, że z akt sprawy nadesłanych przez Wojewodę wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z [...] października 2023r., którego dotyczy skarga na bezczynność, nie był wnioskiem złożonym przez Skarżącą – E. B. we własnym imieniu. Wniosek ten, choć został podpisany przez Skarżącą, pochodzi - co wynika z całokształtu okoliczności sprawy - od ww. Spółki. Wskazuje na to zarówno treść samego wniosku ("W związku z obsługą prawną [...] S.A. z siedzibą w [...] – dewelopera rozpoczynającego realizację przedsięwzięcia deweloperskiego (...)"), jak i złożenie na wniosku na papierze z oznaczeniem "[...]" wraz z podanie, danych adresowych spółki - jej siedziby i danych do kontaktu, w tym adresu strony internetowej Spółki. Działanie Skarżącej, jako osoby, której dane widnieją pod wnioskiem było – w świetle powyższego – działaniem na rzecz ww. Spółki. Potwierdza to jest treść wniosku o udostępnienie wnioskowanych informacji, na co wskazano już wyżej, a także żądanie przesłania wnioskowanych informacji na podany we wniosku adres do doręczeń poczty tradycyjnej: "[...] S.A., ul. [...] ([...] piętro) [...] [...]" lub przesłanie ich w formie elektronicznej pocztą e-mail na podany we wniosku adres.
Z powyższego wynika, że ww. wniosek o udzielenie informacji publicznej z [...] października 2023 nie był złożony przez Skarżącą – E. B. we własnym imieniu, jako osobę prywatną, lecz pochodził od Spółki, w imieniu której działała Skarżąca, jak radca prawny. Tym samym tylko Spółka była podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na bezczynność Wojewody, jako podmiot, od którego pochodził ww. wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Takich uprawnień nie posiadała E. B., która złożyła skargę do WSA w Warszawie w imieniu własnym.
Sąd zauważa ponadto, że także Wojewoda, kierując wezwanie z [...] października 2023r. i kolejne pisma w sprawie wskazywał, że dotyczy ono wniosku "E. B., radcy prawnego [...] S.A.". Również uzasadnienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 listopada 2023r. potwierdza, że Skarżąca złożyła ww. wniosek o udostępnienie informacji publicznej z [...] października 2023r. "w związku z obsługą prawną [...] S.A. z siedzibą w [...] – dewelopera, mając na uwadze nałożony na deweloperów mocą ustawy z 20 maja 2021r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (...)". Tym samym Skarżąca, składając ww. wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie działała w imieniu własnym, lecz w imieniu Spółki, z uwagi na nałożony na deweloperów obowiązek dotyczący opracowania treści prospektu informacyjnego.
Warto zauważyć, że przepis art. 2 ust. 1 u.d.i.p., stanowi, że "każdemu" przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Stosownie do treści tego przepisu nie ma znaczenia dla dochodzenia prawa do informacji, kto i dlaczego kieruje konkretny wniosek, w szczególności status takiej osoby. W sprawie tej nie jest jednakże zagadnieniem uprawnienie do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ale uprawnienie do wniesienia skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Uprawnienie do wniesienia skargi na bezczynność ma zatem podmiot, który był wnioskodawcą, a nie osoba, która działała w imieniu wnioskodawcy – E. B.. Skoro Skarżąca nie złożyła wniosku o udzielenie informacji publicznej z [...] października 2023r. we własnym imieniu - jako osoba prywatna, lecz działała na rzecz ww. Spółki, jako radca prawny - co wynika z całokształtu powołanych wyżej okoliczności, to należało uznać, że Skarżąca nie uprawnia do wniesienia skargi w imieniu własnym. Skarżąca byłaby uprawniona do wniesienia we własnym imieniu skargi na bezczynność Wojewody w rozpatrzeniu tego wniosku, gdyby wniosek ten złożyła we własnym imieniu, nie powołując się na działanie na rzecz Spółki. Skoro Skarżąca, składając wniosek posłużyła się danymi Spółki, wskazała na działanie w związku z obsługą prawną świadczoną na rzecz Spółki. i zażądała przesłania informacji na adres Spółki, to jedynie Spółka – która nie złożyła jednak skargi – była podmiotem uprawnionym (mającym interes prawny) do dochodzenia praw związanych z realizacją ww. wniosku z [...] października 2023r., a nie E. B. jako osoba prywatna.
4. Sąd, z tych względów stwierdził, że Skarżąca – E. B. - nie była podmiotem uprawnionym w rozumieniu art. 50 P.p.s.a do wniesienia skargi na bezczynność Wojewody w przedmiocie ww. wniosku Spółki z [...] października 2023r., dotyczącym udostępnienia informacji publicznej.
Oddalenie skargi wniesionej przez E. B. nie stanowi natomiast przeszkody w dochodzeniu przez Spółkę przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym praw spowodowanych bezczynnością Wojewody w rozpoznaniu ww. wniosku z [...] października 2023r.
5. Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a, orzekł, jak w wyroku.