II SAB/Kr 39/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2013-06-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
przewlekłość postępowaniaprawo wodnekodeks postępowania administracyjnegowójt gminyskarżącyorgan administracjiterminynaruszenie prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Wójta Gminy do wydania aktu administracyjnego i stwierdził rażące naruszenie prawa z powodu przewlekłego prowadzenia postępowania.

Skarga dotyczyła przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wójta Gminy w sprawie wniosku o zmianę decyzji dotyczącej stosunków wodnych. Pomimo wcześniejszych interwencji i uchylenia decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, organ I instancji nie wydał rozstrzygnięcia, tłumacząc opóźnienia przekazaniem akt sprawy do Sądu Rejonowego. Sąd uznał, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę W. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy G. w sprawie wniosku o zmianę decyzji dotyczącej stosunków wodnych. Sprawa ciągnęła się od 2010 roku, a organ I instancji wielokrotnie wydawał decyzje, które następnie były uchylane lub zmieniane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wójt Gminy tłumaczył opóźnienia przekazaniem akt sprawy do Sądu Rejonowego w M., co skarżąca uznała za próbę uniknięcia odpowiedzialności za przewlekłość. Sąd administracyjny stwierdził, że Wójt Gminy dopuścił się rażącego naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasad szybkości i terminowości postępowania. Sąd zobowiązał Wójta Gminy do wydania aktu administracyjnego w terminie 14 dni, stwierdził rażące naruszenie prawa z powodu przewlekłości i zasądził koszty postępowania od organu na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, które nie jest uzasadnione obiektywnymi przyczynami, może stanowić rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ I instancji nie podjął wystarczających działań w celu terminowego załatwienia sprawy, a tłumaczenia dotyczące przekazania akt sądowi powszechnemu nie usprawiedliwiają braku operatywności i lekceważenia przepisów procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 35 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

k.p.a. art. 36 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest powiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 154

Kodeks postępowania administracyjnego

Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w określonych przypadkach.

k.p.a. art. 52 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 149

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności oraz stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości postępowania.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron.

Pr. wodne art. 29

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Przepis dotyczący nakazania wykonania określonych prac w celu zapobiegania szkodom wodnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ I instancji dopuścił się rażącego naruszenia przepisów k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania. Przekazanie akt sprawy sądowi powszechnemu nie zwalnia organu z obowiązku terminowego załatwienia sprawy. Organ nie podjął wystarczających działań w celu odzyskania akt lub zapewnienia ich zwrotu w rozsądnym terminie.

Odrzucone argumenty

Organ I instancji argumentował, że opóźnienie było spowodowane okolicznościami niezależnymi od organu (wypożyczenie akt sądowi powszechnemu) i nie wlicza się do terminów załatwiania spraw. Organ wskazał, że sprawa może wymagać dalszych ustaleń dowodowych po zwrocie akt.

Godne uwagi sformułowania

przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa organ jest dysponentem akt i winien dbać o to by sprawa administracyjna została załatwiona zgodnie z zasada szybkości postępowania czynności organu I instancji charakteryzują się ignorancją przepisów procesowych i lekceważeniem strony postępowania

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

sprawozdawca

Joanna Tuszyńska

przewodniczący

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności organu administracji za przewlekłe prowadzenie postępowania i rażące naruszenie prawa, a także obowiązki organu w sytuacji przekazania akt sprawy sądowi powszechnemu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przewlekłości postępowania administracyjnego i interpretacji przepisów k.p.a. w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak długo i skomplikowanie może trwać postępowanie administracyjne, nawet w prostych z pozoru kwestiach, oraz jak ważne jest egzekwowanie terminowości od organów.

Organ w zwłoce: Sąd administracyjny ukarał Wójta za przewlekłe postępowanie w sprawie wodnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Kr 39/13 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2013-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-03-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Mariusz Kotulski
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
659
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Sygn. powiązane
II OSK 2364/13 - Wyrok NSA z 2014-02-27
Treść wyniku
Zobowiązano do wydania aktu
stwierdzono że przewlekłość postępowania miała miejscw z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 35 , 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 52 par 1 , art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Mariusz Kotulski WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi W. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy I. zobowiązuje Wójta Gminy do wydania w terminie 14 dni aktu administracyjnego w sprawie wniosku W. K. z dnia 28 grudnia 2010 r.; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej W. K. kwotę 340 zł ( słownie: trzysta czterdzieści siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Wójt Gminy G. na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239 poz.2019 ze zm.) nakazał P.D. - właścicielowi działki nr [...] położonej we wsi T. gmina G.
1. wykonanie prawidłowego orynnowania strony północnej budynku gospodarczego stojącego równolegle do granicy z działką nr [...], będącą własnością W.K. ,
2. wykonanie wzdłuż wyżej wspomnianego budynku gospodarczego całej jego długości rowu odprowadzającego wodę opadową. Rów powinien mieć spadek w kierunku zachodnim, łączyć się istniejącym odwodnieniem terenu oraz powinien być szczelny możliwości przesiąkania,
3. przykrycie znajdujących się przy granicy z działką nr [...] materiałów budowlanych w ten sposób aby woda opadowa nie spływała na tą działkę.
Orzekł również, że prace te należy wykonać w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 października 2010 r.
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Wójt Gminy G. na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne wezwał P.D. do wykonania prac określonych w decyzji z dnia 29 września 2010 r. w ostatecznym terminie do dnia 10 grudnia 2010 r.
Decyzją z [...] grudnia 2010 r. Wójt Gminy G. na podstawie art. 154 k.p.a. zmienił decyzją własną z dnia 19 listopada 2010 r. w ten sposób, że przedłużył ostateczny termin do wykonania określonych w tej decyzji prac do dnia 30 kwietnia 2011 r.
Pismem z dnia 28 grudnia 2010 r. W.K. zwróciła się do Wójta Gminy G. o zmianę w trybie art. 154 k.p.a. jego decyzji z dnia 29 września 2010 r. w ten sposób, aby w pkt 2 decyzji nakazać P.D. wykonanie na całej długości jego nieruchomości rowu odprowadzającego wodę opadową oraz w pkt 3 decyzji nakazać usunięcie znajdujących się na jego nieruchomości przy granicy z działką nr [...] materiałów budowlanych w ten sposób, aby woda opadowa nie spływała na te działkę.
Pismem z dnia 15 lipca 2011 r. W.K. złożyła zażalenie na bezczynność Wójta Gminy G. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w związku z nierozpoznaniem jej pisma z 28 grudnia 2010 r.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało powyższe zażalenie na bezczynność za uzasadnione i wyznaczyło termin 1 miesiąca do załatwienia niniejszej sprawy licząc od daty otrzymania akt sprawy.
Decyzją z dnia [..] kwietnia 2012 r. powołując się na art. 104 k.p.a. Wójt Gminy G. odmówił zmian w decyzji własnej z dnia 29 września 2010 r. Wskazano, iż decyzję Wójta z 29 września 2010 r. wykonano w całości, a ponadto w trakcie wielokrotnych wizji w terenie w różnych warunkach atmosferycznych nie zaobserwowano spływu wód opadowych oraz nie stwierdzono zmian na odcinku między budynkiem gospodarczym (chlewem) a stodołą.
Pismem z dnia 10 lutego 2012 r. (data wpływu do urzędu: 13 lutego 2012 r.) W.K. złożyła do Wójta Gminy G. wniosek o uregulowanie stosunków wodnych na działce nr [...] P.D. z uwagi na fakt, że przy granicy z działką wnioskodawczyni gromadzi on hałdy śniegu, które topniejąc zaleją jej budynek. Stanowisko to podtrzymała w piśmie z dnia 5 marca 2012 r.
Pismem z dnia 16 kwietnia 2012 r. Wójt Gminy G. odnosząc się do pism z dnia 13 lutego 2012 r. oraz 5 marca 2012 r. poinformował W.K. , że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy zostanie ona zakończona w terminie do dnia 31 maja 2012 r.
Również 16 kwietnia 2012 r. Wójt Gminy G. na podstawie art. 61a k.p.a. oraz art. 29 ustawy Prawo wodne wydał postanowienie, w którym odmówił W.K. wszczęcia postępowania w związku z pismem z dnia 13 lutego 2012 r. Podobnie jak w decyzji z 5 kwietnia 2012 r. powołano się na wykonanie wydanych wcześniej decyzji oraz na wyniki przeprowadzonych w terenie wizji lokalnych.
W.K. złożyła zażalenie na powołane wyżej postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania oraz odwołanie od decyzji z 5 kwietnia 2012 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. uchyliło postanowienie z dnia 16 kwietnia 2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania, a decyzją z dnia 10 września 2012 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy G. z dnia 5 kwietnia 2012 r.
Wójt Gminy G. pismem z dnia 30 października 2012 r. przekazał akta administracyjne Sądowi Rejonowemu w M. Wydział I Cywilny do sprawy [...] . Pismem z tej samej daty organ I instancji zawiadomił strony postępowania na podstawie art. 35 i art. 36 k.p.a., iż ponowne rozpatrzenie sprawy administracyjnej nastąpi niezwłocznie po zwrocie akt przez Sąd Rejonowy w M.
Pismem z dnia 2 listopada 2012 r. Sąd Rejonowy w M. zwrócił akta administracyjne Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. "jako mylnie skierowane do tut. Sądu".
Pismem z 7 listopada 2012 r. Kolegium ponownie przesłało akta administracyjne organowi I instancji.
Pismem z 14 listopada 2012 r. Wójt Gminy G. ponownie przesłał akta sprawy Sądowi Rejonowemu w M.
Pismem z 26 listopada 2012 r. W.K. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania na podstawie art. 37 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. uznało powyższe zażalenie za nieuzasadnione.
Pismem z dnia 28 stycznia 2013 r. W.K. wiosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy G. w sprawie naruszenia stosunków wodnych na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w T. , zarzucając rażące naruszenie przepisu art. 35 § 1 k.p.a., art. 36 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Skarżąca wniosła o wyznaczenie organowi I instancji terminu niezwłocznego zakończenia postępowania pierwszoinstancyjnego.
Uzasadniając skargę podniosła, że organ I instancji dopuścił się rażącego naruszenia przepisów art. 36 k.p.a. w zw. z art.35 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a., bowiem po uchyleniu decyzji przez SKO w K. organ zawiadomieniem z dnia 30 października 2012 r. - pomimo, że materiał dowodowy jest kompletny do załatwienia sprawy - poinformował, że w związku z pismem Sądu rejonowego w M. do sygn. akt. [...] przesłano akta przedmiotowej sprawy o po wykorzystaniu przystąpi do ponownego rozpatrzenia sprawy. Skarżąca podała, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym organ wyznaczający na podstawie art. 36 k.p.a. nowy termin załatwienia sprawy jest związany przepisem art. 12 i art. 35 k.p.a., a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu załatwienia sprawy. Wprawdzie przepis art. 36 k.p.a. nie stwarza ograniczeń, ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu, jednakże nie oznacza to dowolności i swobody. Musi on bowiem być interpretowany zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego.
Udostępnienie akt administracyjnych sądowi powszechnemu, co do zasady, stanowi przeszkodę w niezwłocznym lub miesięcznym terminie rozpatrzenia sprawy. Skarżąca przyznała, że każda jednostka organizacyjna na żądanie sądu powszechnego winna przedstawić dany dokument czy akta sprawy, jednakże z orzecznictwa sadowoadministracyjnego wynika, że to organ administracji publicznej jest dysponentem tych akt i to na nim ciąży powinność takiego określenia czasokresu udostępnienia akt sądowi powszechnemu, aby zapewnione było załatwienie sprawy administracyjnej w terminach określonych w k.p.a. W sytuacji, zaś gdy organ administracji udostępniając akta sądowi powszechnemu nie zakreślił terminu ich zwrotu, to postępowanie organu powinno wyczerpać wszelkie możliwe środki niezbędne do ich odzyskania (wyrok WSA w Szczecinie sygn. II SAB/Sz 2/08, tak też WSA w Krakowie). Tymczasem Wójt gminy G. nie podjął w tym zakresie żadnych czynności tj. nie wyznaczył jakiegokolwiek terminu sądowi do wykorzystania tych akt bądź uwierzytelnieniu tych dokumentów i przesłaniu sądowi cywilnemu akt poświadczonych za zgodność z oryginałem. Należy również zauważyć, że przesłanie akt Sądowi Rejonowemu w M. nastąpiło w dniu 31.10.2012 r. i do obecnej chwili Wójt Gminy G. nie podjął żadnych czynności mających na celu ich odzyskanie czy ponaglenie Sądu w tym zakresie. Taka zupełna obojętność i brak jakiegokolwiek zainteresowania (brak operatywności) ze strony organu I instancji prowadzi do naruszenia naczelnej zasady szybkości postępowania. W związku z tym strona nie ma wiedzy na temat daty załatwienia sprawy. Wskazanie przez organ, że niezwłocznie wyda decyzję po zwrocie akt przez Sąd jest naruszeniem zasady szybkiego i sprawnego załatwienia sprawy.
Mając powyższe na uwadze rażącą nieprawidłowością ze strony organu I instancji jest wręcz mechaniczne przesłanie akt sprawy Sądowi Rejonowemu w M. bez zakreślenia stosownego terminu do ich wykorzystania, tym bardziej, że sprawa po uchyleniu winna być załatwiona niezwłocznie, bowiem organ dysponował kompletnym materiałem dowodowym. Jak trafnie zauważa się w powołanym wyżej orzecznictwie to organ jest dysponentem akt sprawy i winien dbać o to by sprawa administracyjna została załatwiona zgodnie z zasada szybkości postępowania, a to w terminach określonych przez ustawodawcę. Podkreślenia wymaga również fakt, że po przekazaniu akt sprawy przez organ odwoławczy Wójt gminy G. nie podjął żadnych czynności czy też nie zadbał o to by w pierwszej kolejności wydać decyzję rym bardziej w sytuacji gdy materiał dowodowy w sprawie jest kompletny, a dopiero później przesłać akta celem wykorzystania przez sąd powszechny (SKO rozpoznając uprzednio w tej sprawie zażalenie skarżącej na przewłokę uznało to zażalenie za zasadne). Zatem tym bardziej w sytuacji, gdy organ jest już w przewłoce winien po otrzymaniu akt sprawy w pierwszej kolejności rozpoznać sprawę. Z powyższego nie trudno zauważyć, że czynności organu I instancji charakteryzują się ignorancją przepisów procesowych i lekceważeniem strony postępowania, co musi prowadzić do rażącego naruszenia przepisów art. 35 k.p.a.. art. 36 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez niedozwoloną swobodę w zakresie czasu trwania postępowania. Jak widać organ nie tylko nie wywiązuje się z wyraźnie brzmiącego przepisu art. 36 k.p.a. nie spełniając podstawowego obowiązku procesowego, ale co więcej przejawia niedozwoloną swobodę w zakresie terminowości prowadzenia postępowania narażając strony na szkodę materialną (sprawa bowiem dotyczy naruszenia stosunków wodnych). Ponadto organ wskazując w piśmie z dnia 30.10.2012 r., że przystąpi do rozstrzygnięcia sprawy w terminie "niezwłocznie po zwrocie akt przez Sąd Rejonowy w M. " nie daje podstawy do przyjęcia, że zostały zachowane przepisy k.p.a. w zakresie terminowości.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy G. wniósł o jej oddalenie podkreślając, że skarżąca nie kwestionuje czynności organu zmierzających do ostatecznego załatwienia sprawy, lecz podważa przerwę w rozpoznaniu sprawy spowodowaną wypożyczeniem akt administracyjnych do sądu powszechnego. Wskazał, iż w myśl art. 35 § 5 k.p.a. do terminów załatwiania spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu, a z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Z mocy art. 248 § 1 k.p.a. sąd powszechny może z urzędu zobowiązać "każdego" do przedstawienia dowodów będących w jego posiadaniu. Jak wskazano w komentarzu autorstwa K.K. do powyżej wskazanego przepisu, pojęcie "każdy" oznacza każdą osobę fizyczną, prawną bądź inną jednostkę organizacyjną. Zasadniczo podmiot wezwany przez sąd do przedstawienia dokumentu nie może uchylić się od tego obowiązku. Tym samym okres opóźnień w zakończeniu postępowania spowodowany wypożyczeniem akt przez organ I instancji stanowi okoliczność niezależną od organu, o której to okoliczności organ I instancji zawiadomił stronę (pismo z dnia 30.10.2012 r.). W zawiadomieniu wskazano, iż zakończenie sprawy nastąpi niezwłocznie po zwrocie przez Sąd powszechny akt postępowania administracyjnego. Ponieważ data ta jest data niepewną uznać należy za prawidłowe wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy przez organ I instancji poprzez posłużenie się terminem prawnym - niezwłocznie, którym posługuje się art. 35 § 1 k.p.a. ("bez zbędnej zwłoki"). Nie można z góry założyć i zgodzić się z poglądem skarżącej, że organ dysponował kompletnym materiałem dowodowym nie sprawdzając, czy sprawa naruszenia stosunków wodnych na działkach nr ewid. [...] i [...] w T. jest przedmiotowa i czy na skutek zawiadomienia stron postępowania stosownie do art. 10 § 1 kodeksu postępowania nie wystąpią dodatkowe okoliczności i dowody w sprawie.
Wójt Gminy G. nadmienił również, iż aktualnie akta sprawy nadal znajdują się w Sądzie Rejonowym w M. oraz w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. w zakresie część objętej postanowieniem [...] z dnia 19 grudnia 2012 r.
Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013r. pełnomocnik Skarżącej sprecyzowała skargę w ten sposób, że oświadczyła iż dotyczy ona przewlekłości postępowania w sprawie prowadzonej w trybie nadzwyczajnym tj. na podstawie art. 154 Kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. póz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a p.p.s.a. Stosownie do pkt 1 art. 3 § 2 kognicja sądów administracyjnych obejmuje rozpoznawanie skarg na decyzje administracyjne, zaś zgodnie z pkt 2 powołanego przepisu - sprawy ze skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest przewlekłość postępowania Wójta Gminy G. , prowadzone w trybie art. 154 Kpa w sprawie zmiany decyzji Wójta Gminy G. z dnia 29 września 2010r. znak[...] , co zostało ostatecznie wyjaśnione na rozprawie przez pełnomocnika Skarżącej. Wątpliwości wynikały z tego, że w przedłożonych aktach administracyjnych dokumentowane są równolegle prowadzone dwa odrębne postępowania administracyjne. Pierwsze z nich to prowadzone w trybie nadzwyczajnym art. 154 Kpa postępowanie dotyczące zmiany decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] września 2010r. znak[...] ; oraz drugie – zainicjowane wnioskami Skarżącej z dnia 10 lutego 2012 oraz 5 marca 2012r. dotyczące "uregulowania stosunków wodnych na działce [...]" .
W stosunku do obu tych postępowań używane są wymiennie sformułowania, że postępowanie dotyczy "naruszenia stosunków wodnych" ,
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. warunkiem wniesienia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia. W przypadku skargi na bezczynność organu administracji takim środkiem zaskarżenia jest zażalenie na bezczynność, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Skarżąca w dniu 28 lipca 2011r. złożyła zażalenie na bezczynność Wójta Gminy G. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , które postanowieniem z dnia [...] marca 2012r. znak [...] uznało je za uzasadnione i wyznaczyło termin 1 miesiąca na załatwienie sprawy.
W następstwie tego rozstrzygnięcia Wójt Gminy G. wydał w dniu 5 kwietnia 2012r. decyzję o odmowie zmiany decyzji z [...] września 2012r. Decyzja ta została uchylona przez SKO w K. decyzją z dnia 10 września 2012r. znak[...] . Akta sprawy został zwrócone Wójtowi Gminy G. w dniu 26 października 2012r. W dniu 26 listopada 2012r. Skarżąca złożyła kolejne zażalenie na przewłokę postępowania " w sprawie naruszenia stosunków wodnych na działce nr ewid. [...] i [...] ". Z uzasadnienia tego zażalenia wynika (str. [...] ), że zażalenie dotyczy stanu po uchyleniu decyzji przez SKO a zatem sprawy prowadzonej w trybie 154 Kpa. Równolegle bowiem w dniu 10 września 2012r. SKO wydało postanowienie znak [...] o uchyleniu postanowienia Wójta Gminy G. , którym odmówił o wszczęcia postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie.
Żadna z tych spraw nie została do dnia wyrokowania zakończona przez organ I Instancji, zatem istniała konieczność wyjaśnienia której z tych spraw w rzeczywistości skarga dotyczy.
Podkreślić należy, że wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest jedynie warunkiem formalnym rozpoznania skargi przez sąd. Stanowisko organu wyższego stopnia zajęte w tym trybie (a więc uznanie zażalenia za uzasadnione bądź nieuzasadnione) nie ma znaczenia w świetle art. 52 § 1 p.p.s.a. Nieistotne jest nawet, czy organ wyższego stopnia wypowie się w sprawie. Niezależnie od sposobu załatwienia przez organ wyższego stopnia zażalenia na bezczynność organu l instancji stronie zostaje otwarta droga do podniesienia przed sądem administracyjnym bezczynności organu l instancji (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2006 r., II SAB/Bk 14/06, LEK nr 284727, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 września 2008 r., II SAB/Go 16/08, LEX nr 459355, wyrok WSA w Lublinie z dnia 18 marca 2008 r., II SAB/Lu 2/08, LEX nr 532756). W niniejszej sprawie SKO w K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012r. uznało zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania za nieuzasadnione.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Do dnia wyrokowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie decyzja w sprawie nie została wydana.
Zgodnie z art. 149 ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny.
Zgodnie z art. 35 KPA, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Natomiast art. 36 § 1 KPA nakłada na organy administracji obowiązek powiadomienia stron postępowania o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Z powyższego wynika, że jeżeli sprawy nie można załatwić w terminach wskazanych w art. 35 Kpa., wówczas organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiadomić strony o tym fakcie, a jednocześnie powinien podać przyczyny zwłoki oraz wskazać nowy termin załatwienia sprawy.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie (art. 35 k.p.a.) wymieniony organ nie podejmie żadnej czynności w sprawie, lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Co do zasady organ administracji publicznej pozostaje więc w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 KPA, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 KPA.
Oprócz pozostawania w bezczynności, organ może również prowadzić postępowanie przewlekle, co oznacza, że podejmowane przez organ czynności nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 KPA, względnie mają charakter czynności pozornych. Innymi słowy przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego zaistnieje zawsze wtedy, gdy można organowi skutecznie zarzucić niedochowanie należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie (tak WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 25.08.2011r. sygn. IISAB/po 42/11).
W niniejszej sprawie, w której zarzucana jest przewlekłość postępowania, niezbędne do rozstrzygnięcia i tym samym załatwienia sprawy pozostawały wyłącznie kwestie formalne (proceduralne) związane z dopuszczalnością zastosowania art. 154 przez Wójta Gminy G. przy rozpoznawaniu wniosku Skarżącej o zmianę decyzji. Wskazania te wynikały zresztą wprost z decyzji SKO z dnia 10 września 2012r. Tym samym wydanie decyzji i rozstrzygnięcie sprawy bez zbędnej zwłoki tj. w terminie przewidzianym w art. 35 § 1 i 2 Kpa nie wymagało prowadzenia postępowania dowodowego, które natomiast byłoby niezbędne w przypadku postępowania prowadzonego w trybie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2012 poz.145). Okoliczność ta miał wpływ na stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W szczególności wydanie tej decyzji i zakończenie sprawy było możliwe niezwłocznie po zwrocie akt administracyjnych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , a przed udostępnieniem tych akt sądowi powszechnemu.
Niezależnie od powyższego, rację ma skarżąca, że Wójt wypożyczając akta administracyjne sądowi powszechnemu nie wskazał żadnego okresu na jaki akta wypożycza względnie nie sporządził uwierzytelnionych kopii tych akt w oparciu o które przedmiotowa decyzja mogła zostać wydana. Nie podjęta została również nawet próba ustalenia z sądem powszechnym, czy wystarczające byłoby przesłanie uwierzytelnionej kopii akt administracyjnych. Także wyznaczenie terminu do załatwienia sprawy w ten sposób, że "niezwłocznie po zwrocie akt przez Sąd rejonowy w M. przekazanych oryginałów akt sprawy, tutejszy urząd przystąpi do ponownego rozpatrzenia sprawy" nie czyni zadość wymaganiom stawianym organom w art. 36 Kpa, albowiem prowadzi do sytuacji w której de facto żaden termin nie został wyznaczony, gdyż nie są stronie znane nawet przybliżone daty zwrotu akt oraz załatwienia sprawy po ich zwrocie.
Z wszystkich wyżej wymienionych względów orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. 2012 poz 270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI