II SAB/Kr 35/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-03-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznabezczynność organuprawo dostępu do informacjiwyboryochrona prywatnościtajność wyborówWSAwniosekorgan administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Wójta Gminy Koniusza do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącego liczby wyborców pod konkretnym adresem, stwierdzając bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa.

Skarga została wniesiona na bezczynność Wójta Gminy Koniusza w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby wyborców pod konkretnym adresem. Organ odmówił udzielenia informacji, uznając ją za niepubliczną. Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, ponieważ błędnie zakwalifikował żądanie jako niebędące informacją publiczną, mimo że kwestia ta podlega ochronie prywatności i tajności wyborów. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku, stwierdził bezczynność, ale bez rażącego naruszenia prawa, i zasądził koszty postępowania.

Skarga została wniesiona przez P. K. na bezczynność Wójta Gminy Koniusza w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 8 listopada 2024 roku. Skarżący domagał się podania liczby zarejestrowanych uprawnionych wyborców w spisie wyborców pod konkretnym numerem adresowym w wyborach samorządowych. Organ odmówił udzielenia informacji, uznając ją za niebędącą informacją publiczną. Sąd uznał, że organ błędnie zakwalifikował żądanie, ponieważ informacje dotyczące spisu wyborców, choć podlegają pewnym ograniczeniom (ochrona prywatności, tajność wyborów), nadal stanowią informację publiczną. Organ powinien był rozpoznać wniosek, a nie od razu odmawiać lub informować o braku podstaw prawnych. Sąd stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ odniósł się do wniosku, choć w sposób nieprawidłowy. W konsekwencji Sąd zobowiązał Wójta Gminy Koniusza do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie wniosku, stwierdził bezczynność organu, zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i w pozostałym zakresie skargę oddalił.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności, ponieważ błędnie uznał, że żądana informacja nie jest informacją publiczną i nie podjął stosownego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informacje dotyczące spisu wyborców, mimo potencjalnych ograniczeń związanych z ochroną prywatności i tajnością wyborów, stanowią informację publiczną. Organ powinien był rozpoznać wniosek, a nie od razu odmawiać lub informować o braku podstaw prawnych. Błędna kwalifikacja żądania jako niebędącego informacją publiczną skutkuje bezczynnością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (23)

Główne

P.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 6

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 17

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

k.w. art. 18 § 2 i 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

k.w. art. 19 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

k.w. art. 36

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ błędnie zakwalifikował żądanie jako niebędące informacją publiczną. Organ dopuścił się bezczynności, nie rozpoznając wniosku w ustawowym terminie.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Organ twierdził, że nie dopuścił się bezczynności, ponieważ odniósł się do wniosku.

Godne uwagi sformułowania

nie jest to informacja publiczna nie stanowi informacji publicznej nie sposób zarzucać mu bezczynności nie posiada waloru informacji publicznej nie wykazano, aby osoby zamieszkujące na posesjach objętych wnioskiem posiadały status osób publicznych wzgląd na ochronę tajności wyborów może wykluczać udzielenie żądanej informacji błędne jest twierdzenie organu, że wskazane informacje nie stanowią informacji publicznej nie zwalnia organu z obowiązku podjęcia stosownego rozstrzygnięcia bezczynność ta nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa

Skład orzekający

Piotr Fronc

przewodniczący

Mirosław Bator

sprawozdawca

Małgorzata Łoboz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście danych wyborczych, obowiązki organów w przypadku wniosków o udostępnienie informacji publicznej, rozróżnienie między bezczynnością a rażącym naruszeniem prawa."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju informacji (liczba wyborców pod adresem) i może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych. Ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa dostępu do informacji publicznej, ale w specyficznym kontekście danych wyborczych, co może być interesujące dla prawników zajmujących się tym obszarem. Pokazuje, jak organy mogą błędnie interpretować przepisy, a sąd koryguje ich działanie.

Czy dane o liczbie wyborców pod Twoim adresem to informacja publiczna? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Kr 35/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-03-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Małgorzata Łoboz
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Piotr Fronc /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
zobowiązano do wydania aktu lub dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 149 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy Koniusza w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy Koniusza do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie z wniosku strony skarżącej z dnia 8 listopada 2024 roku; II. stwierdza, że Wójt Gminy Koniusza dopuścił się bezczynności w sprawie, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy Koniusza na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. w pozostałym zakresie skargę oddala
Uzasadnienie
P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Organowi zarzucił naruszenie art. 1 ust. 1, art. 6, art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący w dniu 8 listopada 2024 r. złożył do Wójta Gminy K. wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie ile było zarejestrowanych uprawnionych wyborców w spisie wyborców pod numerem adresowym – "B. M. [...] [...] K. ", w wyborach do jednostek samorządu terytorialnego zarządzonych na dzień 7 kwietnia 2024 r. Organ pismem z dnia 27 listopada 2024 r. odmówił udzielenia informacji publicznej argumentując lakonicznie, że nie jest to informacja publiczna. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 18 § 2 Kodeksu wyborczego, centralny rejestr wyborców potwierdza prawo wybierania, rejestr wyborców stanowi zbiór danych o których mowa w art. 18a. Wedle art. 18 § 3 ustawy rejestr wyborców służy do sporządzania spisów wyborców uprawnionych do udziału w wyborach, ustala liczby wyborców dokonuje ustalania liczby mieszkańców (...). Z uwagi na to, że złożony wniosek jednoznacznie określa tryb w jakim wnioskodawca domagał się udzielenia informacji, organ jest tym żądaniem związany i nie może samodzielnie konwertować zgłoszonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w kierunku zastosowania trybu przewidzianego przepisami ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeksu wyborczy. Skarżący do chwili obecnej nie uzyskał odpowiedzi od organu.
W konkluzji wniesiono o zobowiązanie Wójta Gminy K. w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, do udostępnienia wnioskowanej informacji, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności postępowania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 27 listopada 2024 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek informując, iż w ocenie organu żądana we wniosku informacja nie stanowi informacji o sprawach publicznych, albowiem dotyczy ona konkretnego numeru adresowego, w związku z czym nie może zostać udostępniona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto wskazano w odpowiedzi, iż dostęp do danych ujętych w spisie wyborców uregulowany został przepisami ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, w których wskazano, komu, jakie dane i w jakim trybie mogą być udostępniane. Odpowiedź na wniosek przekazana została skarżącemu w postaci przezeń określonej, tj. pocztą elektroniczną na wskazany we wniosku adres e-mail oraz w postaci papierowej na wskazany we wniosku adres do doręczeń. Oceniając żądanie zawarte we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ zobligowany jest dokonać analizy tego żądania pod kątem bądź zakwalifikowania żądanych informacji jako informacji publicznych bądź odmowy przyznania żądanym informacjom takiego przymiotu. W zależności od dokonanej kwalifikacji żądania wniosku, gdy żądanie to dotyczy w istocie żądania udostępnienia informacji publicznej - organ winien udostępnić tę informację, ewentualnie odmówić jej udostępnienia z zachowaniem przesłanek oraz formy i trybu określonych przepisami u.d.i.p. W sytuacji jednakże, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w zakresie objętym przepisami u.d.i.p. lub że przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu.
Po otrzymaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej Wójt Gminy K. dopełnił niezbędnych czynności wymaganych przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, zatem nie sposób zarzucać mu bezczynności. Organ zakwalifikował żądanie wniosku jako żądanie udostępnienia informacji niestanowiącej informacji publicznej. Jak wynika z treści wniosku, skarżący żądał udostępnienia informacji na temat liczby zarejestrowanych uprawnionych wyborców w spisie wyborców Gminy K. pod numerem adresowym B. M. [...] w wyborach do organów jednostek samorządu terytorialnego zarządzonych na dzień 7 kwietnia 2024 r. W ocenie Wójta Gminy K. nie stanowi jednakże informacji publicznej informacja na temat liczby uprawnionych do głosowania zarejestrowanych pod danym konkretnym adresem. Zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, spis wyborców sporządzany jest w oparciu o Centralny Rejestr Wyborców dla stałego obwodu głosowania. Centralny Rejestr Wyborców prowadzi minister właściwy do spraw informatyzacji, a dostęp do tego rejestru jest ograniczony wyłącznie do podmiotów wskazanych w ustawie Kodeks wyborczy. W myśl normy określonej przepisem art. 19 § 1 tej ustawy, wyborca może być ujęty w Centralnym Rejestrze Wyborców tylko w jednym stałym obwodzie głosowania, a wyborcy zameldowani na pobyt stały na obszarze danej gminy są z urzędu ujmowani w stałym obwodzie głosowania właściwym dla adresu zameldowania na pobyt stały. Natomiast wyborcy stale zamieszkali na obszarze gminy bez zameldowania na pobyt stały w tej gminie są ujmowani w stałym obwodzie głosowania właściwym dla adresu stałego zamieszkania, jeżeli złożą w tej sprawie wniosek do urzędu gminy właściwego dla miejsca zamieszkania (art. 19 Kodeksu wyborczego). W ocenie organu informacja będąca przedmiotem wniosku skarżącego nie jest informacją dotyczącą spraw publicznych. Informacja dotyczy bowiem konkretnego numeru adresowego, konkretnie wskazanego miejsca (w B. M. nr [...]), i liczby ujętych pod tym adresem osób uprawnionych do głosowania w ostatnich wyborach do jednostek samorządu terytorialnego.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", które to przepisy stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1615 ze zm.), dalej: "P.u.s.a." oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia, czy też - jak w sprawie niniejszej - przez rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W świetle powołanej ustawy, aby uchylić się od zarzutu bezczynności podmiot zobowiązany powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskowana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Ustalenie tej okoliczności determinuje dalsze czynności organu, w takim bowiem przypadku organ powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
W przypadku gdy organ stwierdzi, że nie posiada żądanej informacji publicznej
powinien poinformować o tym wnioskodawcę, czyniąc to w formie zwykłego pisma (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Analogicznie organ powinien postąpić jeśli w wyniku analizy przedmiotu sprawy stwierdzi, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w przypadku, gdy - wbrew ocenie podmiotu zobowiązanego – wnioskodawca uznaje, że żądane przez niego informacje stanowią informację publiczną i powinny być mu udostępnione w trybie u.d.i.p. przez ten podmiot, może kwestionować tę ocenę wnosząc skargę na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.
W postępowaniu zainicjowanym taką skargą sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., dokonuje weryfikacji czy wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (warunek podmiotowy), czy żądane informacje posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. (warunek przedmiotowy) oraz czy wniosek został rozpatrzony w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej. Prezydent Miasta Legionowa, jako organ władzy publicznej, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że "informacją publiczną" jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie "sprawa publiczna" oznacza natomiast przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto szeroką definicję pojęcia "informacja publiczna" wskazując, że jest to każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1574/19, publ. CBOSA). Charakter publiczny należy zatem przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności władz publicznych oraz innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.
W niniejszej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej poprzez wskazanie ile było zarejestrowanych uprawnionych wyborców w spisie wyborców pod numerem adresowym – B. [...], [...] K. w wyborach do jednostek samorządu terytorialnego zarządzonych na dzień 7 kwietnia 2024 r. Organ pismem z dnia 27 listopada 2024 r. odmówił udzielenia informacji publicznej argumentując, że nie jest to informacja publiczna. Sąd, po zapoznaniu się z treścią pisma będącego przedmiotem wniosku uznał, że stanowisko organu nie jest prawidłowe. Informacje żądane przez skarżącego nie zostały co prawda zdefiniowane w przykładowej egzemplifikacji zagadnień stanowiących informację publiczną ( art. 6 ustawy) , jednak przedstawienie to ma charakter przykładowy i nie sposób przyjąć, że inne kwestie pozostające we władaniu organów władzy publicznej nie będą stanowić informacji publicznej. Jednakże pamiętać należy, że nie każda jednak informacja publiczna podlega udostępnieniu podmiotowi o nią występującemu, pomimo że spełniony został warunek posiadania przez żądany zakres wiadomości statusu takiej informacji. Przepis art.5 ust.1 ustawy przewiduje, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Na mocy z kolei przepisu art. 5 ust.2 tej ustawy prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ochrona prywatności osoby fizycznej jako podstawa odmowy udostępnienia informacji publicznej doznaje co prawda ograniczenia w sytuacji, gdy dotyczy to osób publicznych, jednak w przedmiotowej sprawie wyjątek ten nie będzie miał zastosowania, a przynajmniej brak jest informacji, aby zastosowanie takie miał. Po pierwsze wskazać należy, że udostępnianie spisu wyborców zostało uregulowane w przepisach kodeksu wyborczego w szczególności art. 36 tej ustawy gdzie wskazano, na co słusznie powołał się organ, wypadek kiedy spis taki może zostać udostępniony, a także wskazano osobę, której zawarte w nim zapisy są udostępniane. Są one zatem udostępniane danemu, konkretnemu wyborcy celem ewentualnej poprawy i konkretyzacji zawartych tam wpisów w celu zapewnienia tej właśnie osobie prawidłowej realizacji prawa wyborczego. Przepisy nie przewidują udostępniania innym osobom zapisów w spisach wyborców, w szczególności informacji co do tego czy dana osoba widnieje w spisie wyborców pod wskazanym adresem. W ocenie sądu ma to na celu zapewnienie tajności aktu wyborczego. Niewątpliwie przez tajność wyborów należy rozumieć takie postępowanie, że chroniony jest akt wyborczy podejmowany przez konkretnego wyborcę, w szczególności dotyczący tego jaki głos został przez niego oddany. Do zapewnienia tego celu konieczna jest także ochrona informacji co do uczestniczenia przez wyborcę w wyborach. Może się bowiem okazać, że już sam fakt uczestnictwa w wyborach może wskazywać w jaki sposób oddal głos, co dotyczy sytuacji małej ilości głosów oddanych na jakiegoś kandydata zwłaszcza w przypadku niskiej frekwencji wyborczej. Dlatego też wzgląd na ochronę tajności wyborów może wykluczać udzielenie żądanej informacji.
Drugą przyczyną jest ochrona prywatności wyborców. W tym zakresie należy wskazać, że nie wykazano, aby osoby zamieszkujące na posesjach objętych wnioskiem posiadały status osób publicznych. W takim przypadku wzięcie udziału w wyborach, lub nieuczestniczenie w elekcji w ocenie Sądu polega ochronie z uwagi na prywatność osób mających czynne prawo wyborcze. W stosunkach ludzkich w małych miejscowościach osoby dysponujące tym prawem mogą nie chcieć ujawniania informacji co do tego czy uczestniczyły w wyborach, nawet jeżeli nie ujawnia to ich preferencji wyborczych i do tego rodzaju dyskrecji organu maja prawo. Z uwagi na omawiane prawo do prywatności. Ujawnienie ilości osób biorących udział w wyborach z danej posesji pozwala na przykład na ujawnienie, że konkretna osoba nie wzięła w nich udziału jeżeli np.: nikt z danej posesji nie wziął w nich udziału. To może rodzić określone konsekwencje i narusza prawo do prywatności. Niezależnie od tego przy malej ilości głosów (co wskazano już powyżej ) wykazanie ilości glosujących z danej posesji może wręcz ujawniać, w jaki sposób głosowali, poprzez wykazanie, że nie poparli konkretnego kandydata, który uzyskał mniejsza ilość głosów niż osób zamieszkałych na danej posesji.
Ujawnienie wiec żądanych informacji nie polega zatem na przekazaniu pewnych informacji o charakterze statystycznym ale może prowadzić do zachwiania tajności wyborów a po drugie naruszenia prywatności osób nie będących osobami publicznymi.
Niemniej jednak błędne jest twierdzenie organu, że wskazane informacje nie stanowią informacji publicznej. Jeszcze raz przypomnieć należy, że w przypadku skierowania do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej pisemnego wniosku, można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, następujące działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany.
Podmiot ten może:
1) udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udostępnienia; podmiot dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (pisemnej odpowiedzi);
2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że podmiot nie jest dysponentem informacji, o których udostępnienie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować wnioskodawcę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia żądanej przez niego informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);
3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej;
4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powinien dokonać powyższych działań w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).
Wadliwe przyjęcie przez organ, że żądana informacja nie jest informacją publiczną przesądziło o nierozpoznaniu wniosku o jej udostępnienie. Sąd jeszcze raz podkreśla, że nawet jeśli udostepnienie informacji publicznej jest ograniczone choćby ze względu na prywatność osoby fizycznej, to nie zmienia to jej charakteru i nie zwalnia organu z obowiązku podjęcia stosownego rozstrzygnięcia, czego w niniejszej sprawie zabrakło. W konsekwencji należało ustalić, że organ, wbrew obowiązkowi, w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie załatwił wniosku skarżącego w zakresie informacji publicznej. Powyższe skutkować musiało ustaleniem zaistnienia stanu bezczynności po stronie organu.
Wobec powyższego Sąd ustalił, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie załatwienia wniosku skarżącego, jednakże bezczynność ta nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, wykazujących oczywisty brak poszanowania prawa dostępu do informacji publicznej i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Organ bowiem nie zignorował wniosku skarżącego, odniósł się do jego żądania, choć nieprawidłowo. W takim stanie faktycznym Sąd ocenił, iż organ dopuścił się bezczynności jednakże bez rażącego naruszenia prawa, o czym orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. w punkcie 1 wyroku Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny. O kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu od skargi w wysokości 100 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI