II SAB/KR 33/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-04-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona zabytkówposzukiwanie zabytkówbezczynność organuKodeks postępowania administracyjnegoterminy załatwiania sprawWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu w przedmiocie pozwolenia na poszukiwanie zabytków, stwierdzając jednak samą bezczynność, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący złożył wniosek o pozwolenie na poszukiwanie zabytków, na który organ nie odpowiedział w ustawowym terminie. Po wniesieniu ponaglenia, organ wydał decyzję, jednak już po terminie. Sąd stwierdził bezczynność organu, ale umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu, uznając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono koszty postępowania.

Przedmiotem skargi była bezczynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie w sprawie wydania pozwolenia na poszukiwanie zabytków, na wniosek złożony 13 października 2023 roku. Skarżący wniósł ponaglenie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z powodu braku reakcji organu. Następnie, po wydaniu przez organ pozwolenia w dniu 18 stycznia 2024 roku (po terminie), skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie wydał decyzji w ustawowym terminie (miesiąc od złożenia wniosku) i nie poinformował o przyczynach zwłoki. Jednakże, z uwagi na wydanie decyzji przed rozpoznaniem skargi, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu. Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę obiektywne trudności organu związane z dużą liczbą wniosków. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Organ nie wydał decyzji w ustawowym terminie (miesiąc od złożenia wniosku) i nie poinformował strony o przyczynach zwłoki ani nowym terminie załatwienia sprawy, mimo złożenia wniosku o pozwolenie na poszukiwanie zabytków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 35 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

k.p.a. art. 35 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

k.p.a. art. 36 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Na niezałatwienie sprawy w terminie stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 52 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia.

u.o.z.o.z. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Określa przesłanki wydania pozwolenia na poszukiwanie zabytków.

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 roku w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich... art. 10 § 1

Reguluje kwestie związane z prowadzeniem prac konserwatorskich i badań przy zabytkach.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu zwrot kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wydał decyzji w ustawowym terminie. Organ nie poinformował strony o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że opóźnienie wynikało z dużej liczby wniosków i skomplikowania spraw, co nie zostało uznane za wystarczające usprawiedliwienie rażącego naruszenia prawa.

Godne uwagi sformułowania

Organ dopuścił się bezczynności w związku z wnioskiem Skarżącego z dnia 13 października 2023 roku o wydanie, pozwolenia na poszukiwanie zabytków. W bezczynności organ pozostawał jeszcze na dzień wniesienia skargi (16 stycznia 2024 roku), jednakże z uwagi na wydanie decyzji w dniu 18 stycznia 2024 roku konieczne stało się umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności. Dla uznania naruszenia prawa jako rażącego konieczne jest ustalenie, że bezczynność posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie.

Skład orzekający

Joanna Tuszyńska

przewodniczący

Paweł Darmoń

członek

Sebastian Pietrzyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów administracji publicznej, w szczególności w kontekście wydania aktu po wniesieniu skargi i oceny rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju pozwolenia (poszukiwanie zabytków) i oceny bezczynności organu, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych obszarach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem bezczynności organów administracji i sposób jego rozstrzygania przez sądy administracyjne, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Bezczynność organu w sprawie pozwolenia na poszukiwanie zabytków – sąd umarza postępowanie, ale stwierdza naruszenie prawa.

Sektor

kultura

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Kr 33/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Paweł Darmoń
Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewódzki Konserwator Zabytków
Treść wyniku
umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub podjęcia czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 35 par. 1 - par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Dnia 11 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie w sprawie wydania decyzji udzielającej pozwolenie na poszukiwanie zabytków na wniosek z dnia 13 października 2023 roku I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie; III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie na rzecz T. S. kwotę 100 (słownie: sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T. S. – dalej jako "Skarżący" jest bezczynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie w sprawie wydania decyzji udzielającej pozwolenia na poszukiwanie zabytków na wniosek z dnia 13 października 2023 roku.
Pismem z dnia 13 października 2023 roku Skarżący złożył do Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie za pośrednictwem platformy e-PUAP wniosek o wydanie, pozwolenia na poszukiwanie zabytków.
Wniosek został złożony w trybie art. 36 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad; zabytkami (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 710) oraz § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 roku w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich prac restauratorskich i badań konserwatorskich przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków albo na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz robót budowlanych, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków a także badań archeologicznych i poszukiwań zabytków (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 81). Jak wskazano w treści wniosku wnioskodawca (Skarżący) zamierzał prowadzić poszukiwania ukrytych i porzuconych zabytków na terenie nieruchomości wyszczególnionej we wniosku w terminie od 1 stycznia 2024 do 31 grudnia 2024. Swój wniosek uzasadnił tym, że lubi poznawać historię okolicy swojego miejsca zamieszkania w sposób aktywny. Pozyskane w trakcie poszukiwań zabytki mogą dostarczyć nowych i ciekawych informacji o dawnych mieszkańcach oraz wydarzeniach, jakie miały miejsce na otaczających go terenach.
Do wniosku załączono m.in. program poszukiwania zabytków oraz mapę topograficzną w skali 1:10.000.
Wobec niepodjęcia przez organ jakichkolwiek czynności w sprawie, pismem z dnia 4 grudnia 2023 roku (wniesionym za pośrednictwem systemu ePUAP) Skarżący wniósł ponaglenie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na bezczynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie w sprawie wydania decyzji udzielającej pozwolenia na poszukiwanie zabytków na wniosek z dnia 13 października 2023 roku.
W dniu 18 stycznia 2024 roku Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Krakowie wydał decyzję (pozwolenie nr [...]), którą udzielił Wnioskodawcy T. S. na przeprowadzenie poszukiwań porzuconych i ukrytych zabytków za pomocą Wykrywacza metali na terenie działki ewidencyjnej [...] w miejscowości G., gm. D., pow. [...] – to jest, na terenie oddziału leśnego [...] w Nadleśnictwie N. polegających na prowadzeniu poszukiwań przy pomocy wykrywacza metali zgodnie z programem poszukiwań zawartym we wniosku.
Postanowieniem z dnia 9 lutego 2024 roku, znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Krakowie nie pozostaje w bezczynności. W uzasadnieniu Minister wskazał, że w tej sprawie nie ma bezczynności organu, ponieważ w dniu 18 stycznia 2024 roku Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Krakowie wydał decyzję zgodnie z wnioskiem.
Następnie pismem z dnia 16 stycznia 2024 roku T. S. wniósł skargę na bezczynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie w przedmiocie wydania decyzji w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na poszukiwanie zabytków.
W skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 6, 7 i 8 Kodeksu Postępowania administracyjnego (zwany dalej "kpa"), art. 12 § 1 kpa; art. 35 § 1 i § 3 kpa, art. 36 § 1 kpa i art. 37 § 5 kpa poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy tj. pozostawanie w bezczynności przez Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Powołując się na powyższe Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, zobowiązanie Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do niezwłocznego załatwienia sprawy oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przewidzianych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Organ w ciągu 3 miesięcy od złożenia przeze mnie wniosku nie wykonał jednak żadnego działania zmierzającego do wydania decyzji. Nie dopełnił obowiązków informacyjnych. W związku z tym, że organ uchybił ustawowemu terminowi załatwienia sprawy, nie zawiadomił o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz nie wskazał przyczyny zwłoki i nowego terminu zakończenie postępowania, wystosowałem pismem z dnia 04.12.2023r. (e-PUAP) w trybie art. 37 kpa, ponaglenie w sprawie braku decyzji administracyjnej organu.
Ponadto Skarżący wskazał, że uważa, iż ponaglenie mogło nie zostać jednak przekazane do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ponieważ organ kontrolny nie dokonał do tej pory żadnych czynności określonych w przepisie art. 37 § 6 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Krakowie wniósł o uznanie, że wprawdzie pozwolenie na poszukiwanie zabytków zostało wydane z przekroczeniem terminów administracyjnych, o których mowa w art. 35 i 36 Kpa, jednakże zostało wydane przed przekazaniem odpowiedzi na skargę, w związku z czym MWKZ w tym stanie sprawy nie pozostaje w bezczynności.
W uzasadnieniu wskazano, że z uwagi na niewspółmierną liczbę wniosków przypadających na jednego pracownika Wydziału do spraw inspekcji Zabytków Archeologicznych w WUOZ, wielokrotnie przekraczających możliwość rozpatrywania spraw w ustawowym terminie, oraz wpływu innych wniosków na poszukiwanie zabytków, które obejmowały bardzo dużą liczbę działek ewidencyjnych, na których planowane były poszukiwania, nastąpiło opóźnienie w rozpatrywaniu wniosku. Pismem z dnia 04.12.2023 roku, Skarżący złożył ponaglenie, adresowane do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
W dniu 18.01.2024 roku. Organ po dokonaniu uzgodnień z Delegaturą WUOZ w T. , wydał pozwolenie w przedmiotowej sprawie i pismem z dnia 30.01.2024 roku (omyłka-było 2023 roku), przesłał ponaglenie do organu odwoławczego, załączając jako załącznik wydane pozwolenie.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w złożonej skardze. Organ przyznaje, że ze względów natury obiektywnej nie był w stanie zachować ustawowych terminów załatwienia tej sprawy. W piśmie z dnia 30.01. 2024 roku, przesyłającym ponaglenie na, bezczynność Organu, w. uzasadnieniu wskazano okoliczności, które, spowodowały taki stan sprawy. Od początku roku, liczba wniosków o wydanie pozwoleń na poszukiwanie zabytków gwałtownie, wzrasta, a wydanie takiego pozwolenia wymaga czasu i wielkiego skupienia przy analizie stanu prawnego działek.
Wniosek o wydanie pozwolenia zawierał elementy kwalifikujące go do rozpatrzenia, jednakże napływ innych wniosków (kumulacja) z wielokrotną ilością wymienionych działek, spowodował ogólny stopień skomplikowania spraw -jak podano powyżej.
Organ wskazał też, że od wpływu wniosku tj. 13.10.2023 roku do dnia wydania pozwolenia tj. 18.01.2024 roku, pracownik prowadzący przedmiotową sprawy w Wydziale do spraw Inspekcji Zabytków Archeologicznych, otrzymał do rozpatrzenia ok. 300 spraw - w 8 godzinnym dniu pracy. Ze względu na specyfikę zakresu obowiązków, praca ta odbywała się często w terenie na obszarze województwa małopolskiego. Jednocześnie organ podjął czynności administracyjne, zakończone wydaniem pozwolenia na poszukiwanie zabytków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
W myśl art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. - dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1) p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania. Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W myśl art. 119 ust. 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Dlatego też w takim trybie skarga została rozpoznana.
Na wstępie należało ocenić, czy skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Skarżący dopełnił wymogu, o którym mowa w art. 52 p.p.s.a. wnosząc pismem 4 grudnia 2023 roku w trybie art. 37 § 1 pkt. 1) ustawy z dnia 17 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 775 ze zm.) – dalej jako "K.p.a." ponaglenie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na bezczynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie w sprawie wydania decyzji udzielającej pozwolenia na poszukiwanie zabytków na wniosek z dnia 13 października 2023 roku.
Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 957/19, w myśl którego, skarga na przewlekłość (bezczynność) może być wnoszona niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. uzasadnienia do postanowień: NSA z dnia 10 października 2013 r. I OZ 893/13, NSA z dnia 25 lutego 2016 r. II OSK 326/16, NSA z dnia 4 lipca 2012 r. II OSK 1478/12). Innymi słowy, prowadzenie postępowania przez organ na skutek ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. i wydanie w tym zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia stosownie do art. 37 § 6 k.p.a. nie decyduje o wyczerpaniu toku środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1210/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 maja 2022 roku, sygn. IV SAB/Wr 458/21). Przesłanką wyczerpania środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. jest bowiem w tym przypadku już samo wniesienie ponaglenia.
Skarga była zatem dopuszczalna i Sąd mógł przystąpić do jej merytorycznej kontroli.
Stosownie do zapisów art. 35 § 1 – 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
W myśl natomiast art. 36 § 1 i § 2 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Zgodnie natomiast z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie o bezczynności należy mówić nie tylko wtedy, gdy w ustalonym prawem terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale także wówczas, gdy prowadził postępowanie w sprawie i podejmował pewne czynności, lecz nie zakończył go wydaniem w ustawowym terminie rozstrzygnięcia (por. T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 116–117). Należy zatem przyjąć, że organ będzie pozostawał w bezczynności, jeśli nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych i nie dopełnił obowiązku sygnalizacyjnego, jak i wówczas, gdy dopełnił obowiązku sygnalizacyjnego oraz wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy, ale nie załatwił sprawy w tym terminie, czy też nie załatwił sprawy w terminie wyznaczonym przez organ wyższego stopnia w trybie art. 37 lub sąd administracyjny na podstawie art. 149 p.p.s.a. (por. A. Golęba (w:) H. Knysiak-Molczyk (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; WK 2015, komentarz do art. 37 teza 1). O bezczynności można mówić wówczas, gdy w terminie nie zostanie wydana decyzja rozstrzygająca o istocie sprawy lub decyzja o umorzeniu postępowania.
Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia, jeśli w prawnie ustalonym terminie organ, mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie dokonał stosownej czynności, niezależnie, czy w tym okresie w ogóle nie realizował żadnych działań czy też podjął je, ale nieskutecznie.
Przechodząc natomiast bezpośrednio na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że analiza podejmowanych przez organ czynności prowadzi do wniosku, że Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie dopuścił się bezczynności w związku z wnioskiem Skarżącego z dnia 13 października 2023 roku o wydanie, pozwolenia na poszukiwanie zabytków.
Stan sprawy w zakresie podejmowanych czynności przedstawia się następująco.
Pismem z dnia 13 października 2023 roku Skarżący złożył do Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie za pośrednictwem platformy e-PUAP wniosek o wydanie, pozwolenia na poszukiwanie zabytków.
Przez kolejne trzy miesiące – jak wynika z akt sprawy – Wojewódzki Konserwator Zabytków nie podjął istotnych czynności w sprawie, z wyjątkiem – jak podnosi sam organ – "uzgodnień z delegaturą WUOZ w T. " i następnie w dniu 18 stycznia 2024 roku wydał decyzję (pozwolenie nr [...]), którą udzielił Wnioskodawcy (Skarżącemu) T. S. zgody na przeprowadzenie poszukiwań porzuconych i ukrytych zabytków za pomocą wykrywacza metali na terenie działki ewidencyjnej [...] w miejscowości G., gm. D., pow. [...] – to jest, na terenie oddziału leśnego [...] w Nadleśnictwie N. zgodnie z programem poszukiwań zawartym we wniosku.
Wydanie decyzji nastąpiło przy tym już po skierowaniu przez Skarżącego ponaglenia, co nastąpiło pismem z dnia 4 grudnia 2023 roku.
W zwykłym trybie przedmiotowe postępowanie powinno zakończyć się do połowy listopada 2023 roku. Zgodnie bowiem z przytoczonym art. 35 § 3 K.p.a. organ powinien załatwić sprawę nie później niż w ciągu miesiąca. Nie przy tym w ocenie Sądu podstaw, aby przyjmować na gruncie tej sprawy termin dwóch miesięcy, jak dla sprawy szczególnie skomplikowanej, w szczególności, że Wojewódzki Konserwator wydał decyzję, uznając, że nie ma potrzeby w tym zakresie prowadzić szczegółowego postępowania dowodowego, co potwierdzają akta sprawy.
Pomimo tego jednak organ, aż do dnia 18 stycznia 2024 roku nie wydał decyzji w tej sprawie sprawy, ani też w zasadzie nie podjął innych czynności. Nie podjął takiej czynności pomimo nawet tego, że Skarżący pismem z dnia 4 grudnia 2023 roku skierował do Ministra ponaglenie. Jednocześnie trzeba wskazać, że organ nie zawiadomił strony stosownie do art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, ani też nie podał przyczyn zwłoki jak i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy.
W świetle powyższych okoliczności nie budzi wątpliwości, że organ nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z art. 35 § 3 K.p.a. Analiza czynności organu, w kontekście art. 35 § 3 K.p.a. i art. 36 § 1 K.p.a. nakazuje przyjąć, że organ w tym czasie pozostawał w bezczynności.
W bezczynności organ pozostawał jeszcze na dzień wniesienia skargi (16 stycznia 2024 roku), jednakże z uwagi na wydanie decyzji w dniu 18 stycznia 2024 roku konieczne stało się umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności.
Obowiązkiem Sądu, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., było stwierdzenie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przypisania organowi kwalifikowanej postaci bezczynności. Dla uznania naruszenia prawa jako rażącego konieczne jest ustalenie, że bezczynność posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, jednak naruszenie to musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Organ z niezbyt dużym opóźnieniem zareagował na złożony wniosek, a jego postępowania w tym zakresie nie sposób zakwalifikować jako oczywistego, czy też intencjonalnego naruszenia terminów do załatwienia wniosku, w związku z czym nie sposób przypisać postępowaniu organu rażącego naruszenia prawa.
Niezależnie należy wskazać, że zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że fakt stwierdzenia bezczynności, nawet w stopniu rażącym, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Gdyby bowiem był taki zamiar ustawodawcy wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej kwestii fakultatywne jedynie działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka należy całkowicie do oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Bez wątpienia przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej winno być zatem zastrzeżone jedynie do wyjątkowych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. To natomiast w realiach niniejszej sprawy nie miało miejsca, co w ocenie Sądu stanowi o braku podstaw do przyznania skarżącej spółce sumy pieniężnej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 149 § 1 pkt. 1 i 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt I, II i III sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono w punkcie IV wyroku, na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 100 zł składa się uiszczony wpis od skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI