II SAB/Kr 269/23

II SAB/Kr 269/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź /sprawozdawca/
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
stwierdzono, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 35 , art 36 i art 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 149 w zw z art 154   par 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ * Dnia 15 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2024 r sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy G. w przedmiocie wydania decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności, II. stwierdza, że Wójt Gminy G. dopuścił się przewlekłości, III. stwierdza, że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Wójta Gminy G. na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w K. sumę pieniężną w wysokości 2000 złotych (słownie: dwa tysiące złotych), V. zasądza od Wójta Gminy G. na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 597 złotych (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga P. sp. z o.o. z siedzibą w K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy G. w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Wskazano w niej, że sprawa z wniosku skarżącej, prowadzona przed Wójtem Gminy G. , nie została rozstrzygnięta zgodnie z terminem określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Pomimo nieistnienia uzasadnionych przeszkód do wydania rozstrzygnięcia zgodnie z poszanowaniem jednomiesięcznego terminu, Wójt Gminy G. nie wydał w terminie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą "P. recykling gospodarowanie odpadami - instalacja odzysku odpadów budowlanych, sortownia odpadów zbieranych selektywnie, punkt demontażu odpadów wielkogabarytowych", planowanego do realizacji na działce nr [...] w miejscowości S.. Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach został złożony już w dniu 16 czerwca 2021 roku i do dnia wniesienia skargi decyzja ta nie została wydana, pomimo wielokrotnych wezwań kierowanych do organu. Co istotne, Wójt Gminy G. zlekceważył również postanowienie wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia 27 września 2023 roku, w którym SKO zakreśliło termin do wydania rozstrzygnięcia. Po wydaniu przez SKO w Krakowie tego postanowienia skarżąca jeszcze dwukrotnie wzywała Wójta do wydania decyzji pismami z dnia 26 października 2023 r. i z dnia 8 listopada 2023 r. W tej sytuacji wniesienie skargi stało się niezbędne. Skarżąca wniosła o:
1) stwierdzenie, że Wójt Gminy G. przewlekle prowadzi postępowanie z wniosku strony skarżącej o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
2) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy G. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) zobowiązanie Wójta Gminy G. do rozpatrzenia wniosku skarżącej o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz z aktami sprawy;
4) przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 10.000 złotych na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.; lub
5) wymierzenie Wójtowi Gminy G. grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;
6) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym,
7) zasądzenie od Wójta Gminy G. na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.
Oceniając charakter zaistniałej bezczynności Wójta Gminy G. podkreślono w skardze, że bezczynność ma charakter rażący. Wziąć bowiem należy pod uwagę, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § la p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia przedmiotowego postępowania (wniosek został złożony 16 czerwca 2021 roku) i trwającej do dnia dzisiejszego bezczynności Wójta G. , ale również, jak wskazuje orzecznictwo, warunkowane okolicznościami sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (II OSK 468/13).
Niedochowanie wydania decyzji w przewidzianym przez prawo terminie powoduje, jak wskazano wyżej, iż Wójt G. rażąco narusza prawo. Dlatego przyznanie żądanej sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona skarżąca poniosła wskutek wadliwie działającego organu jakim jest Wójt Gminy G. . Zaznaczyć należy, że Wójt pomimo wyznaczenia terminu przez SKO w Krakowie, który stwierdził bezczynność Wójta i ponownego wzywania przez skarżącą do wydania decyzji, całkowicie zlekceważył (ze szkodą dla skarżącej) obowiązki jakie zostały na organ nałożone zarówno przepisami procesowymi, jak i materialnymi na ten organ. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie suma pieniężna winna być przyznana, albowiem bezczynność i lekceważenie przepisów jest oczywiste i uzasadnia to zastosowanie wobec organu środka kompensacyjnego. W ocenie skarżącej żądana kwota 10.000 zł będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania
administracyjnego), jak i trudności i niepewności, co do podjętych działań związanych z ww. inwestycją, z jakimi spółka musi się zmagać, nie uzyskując decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Skarżąca wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty ww. kwoty przez Wójta Gminy G. posłuży zwalczeniu bezczynności organu nie tylko w tej sprawie. Długotrwałe (ponad dwuletnie) oczekiwanie na rozpoznanie wniosku w sposób istotny ogranicza sposób funkcjonowania, planowania i swobodę działania skarżącej, której przepisy zapewniają terminowe rozpoznanie sprawy. Brak wydania rozstrzygnięcia - decyzji środowiskowej, bez wątpienia utrudnia, a wręcz blokuje podjęcie dalszych kroków związanych z zaplanowaną inwestycją, na którą skarżąca już na tym etapie wydała znaczące środki (zakup działki, wykonanie specjalistycznej dokumentacji, w tym ekspertyz z różnych dziedzin), czy wręcz uniemożliwia poczynienie dalszych kroków biznesowych gwarantujących stabilizację i pewność prowadzenia działalności niezbędnych dla każdego przedsiębiorcy. W ramach przysługujących kompetencji Sąd może na podstawie obowiązujących przepisów wymierzyć organowi również grzywnę. Wójt Gminy G. w niniejszej sprawie nie jest ani obciążony znacząco, ani nie wykazuje woli załatwienia sprawy w terminie, a wręcz zmierza do przewłoki postępowania, pomimo wydania przez SKO w Krakowie orzeczenia nakazującego rozstrzygnięcia złożonego wniosku. W tej sytuacji orzeknięcie grzywny wydaje się zasadne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że Spółka P. Sp. z o. o. reprezentowana przez pełnomocnika - Pana K. T. dnia 16 czerwca 2021 r. złożyła do Wójta Gminy G. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponieważ wniosek zawierał braki formalne, wnioskodawca został wezwany do ich uzupełnienia. Braki te zostały uzupełnione dnia 12.07.2021 r., po czym zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Ze względu na fakt, iż raport o oddziaływaniu na środowisko nie zawierał wielu jego elementów obligatoryjnych, dnia 26.07.2021 r. wnioskodawca został wezwany do ich uzupełnienia. Złożone dnia 30.08.2021 r. uzupełnienie było tylko częściowe, w związku z czym wnioskodawca dnia 22.09.2021 r. ponownie został wezwany do uzupełnienia raportu. Pomimo wyznaczenia długiego, miesięcznego terminu na uzupełnienie braków, wnioskodawca dwukrotnie wnosił o jego przedłużenie, do czego przychylił się organ prowadzący. Złożony dnia 23.12.2021 r. uzupełniony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nadal nie spełniał wymagań określonych w art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w związku z czym zawiadamiając dnia 25.01.2022 r. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wójt Gminy G. na podstawie art. 79a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego wskazał wnioskodawcy jakie braki wniosku nie zostały uzupełnione, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, które to jeszcze można uzupełnić w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Również ten termin okazał się dla wnioskodawcy za krótki i wniósł o jego przedłużenie, do czego przychylił się organ prowadzący. Dnia 17.03.2022 r. Wójt Gminy G. otrzymał kolejne uzupełnienie. Uzupełnienie to zawierało liczne błędy, do poprawy których Wójt Gminy G. wezwał wnioskodawcę. Dnia 14.04.2022 r. Wójt Gminy G. otrzymał od wnioskodawcy wyjaśnienia, po czym po blisko 10 miesiącach od złożenia wniosku w końcu dysponował wnioskiem spełniającym wymagania ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i mógł wystąpić o opinie i uzgodnienia właściwych organów współdziałających. Braki istotnych informacji w raporcie dostrzegł również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. oraz Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K., wzywając wnioskodawcę do ich uzupełnienia. Również w kwestii żądanych przez te organy uzupełnień wnioskodawca działał opieszałe. Pomimo wyznaczenia długich terminów na uzupełnienie wykorzystywał je maksymalnie lub występował o ich przedłużenie. W konsekwencji ostatnie stanowisko organów współdziałających w postępowaniu Wójt Gminy G. otrzymał dnia 24.02.2023 r. W związku z wielokrotnym uzupełnianiem raportu o oddział5waniu na środowisko należało dać społeczeństwu ponowną możliwość zapoznania się z niezbędną dokumentacja sprawy oraz składania uwag i wniosków. W rezultacie dopiero po upływie terminu na udział społeczeństwa w postępowaniu wyznaczonego do dnia 11.04.2023 r. zebrano całość materiałów i dowodów w sprawie o czym poinformowano strony postępowania.
Wójt Gminy G. w dniu 19.12.2023 r. wydał decyzję znak: RLOVL6220.7.2021 o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia o nazwie: "P. gospodarowanie odpadami - instalacja odzysku odpadów budowlanych, sortownia odpadów zbieranych selektywnie, punkt demontażu odpadów wielkogabarytowych''. Reasumując, sprawa istotnie była długo prowadzona, jednak z przyczyn niezależnych od organu prowadzącego, głównie leżących po stronie wnioskodawcy, który niestarannie przygotował wniosek oraz opieszałe i niechętnie go uzupełniał. Sprawa była szczególnie skomplikowana i dotyczyła rodzącej zwykle konflikty społeczne branży odpadów. W sąsiedztwie planowanej inwestycji podejmowano już kilkukrotnie próby realizacji przedsięwzięć związanych z gospodarką odpadami, które spotykały się z mocnym oporem społecznym. Wprawdzie bezpośrednio do prowadzonego postępowania społeczeństwo nie wnosiło uwag i zastrzeżeń, jednak przedstawiciele lokalnej społeczności wielokrotnie w rozmowach z Wójtem informowali go, iż planowane przedsięwzięcie nie jest akceptowane społecznie. Dlatego też sprawa była prowadzona ze szczególną starannością, w celu osiągnięcia rozwiązania satysfakcjonującego zarówno przedsiębiorcę jak i lokalną społeczność, co miało też wpływ na długość prowadzonego postępowania. Wobec powyższego należy uznać, że nie miała miejsce bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach:
1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym,
2) dochowania wymaganej prawem procedury,
3) respektowania reguł kompetencji.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt pkt 8 oraz 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 1634, dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i pkt 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.sa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli dotyczy bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Wobec powyższego przedmiotowa skarga na przewlekłość postępowania została rozpoznana w trybie uproszczonym.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarga jest dopuszczalna, albowiem przed jej wniesieniem została ona poprzedzona ponagleniem złożonym do organu wyższego stopnia.
Przechodząc do meritum sprawy należy podkreślić, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 ustawy z 14 czerwca 1960 r. –Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: K.p.a.), jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie zaś z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (art. 35 § 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Jak stanowi art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a.
Przedmiotowa skarga obejmuje bezczynność i przewlekłość postępowania.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i judykatury pojęcie "bezczynności organu" jest nie tylko pojęciem prawniczym, ale i prawnym, ponieważ ustawodawca posługuje się nim w treści przepisów prawa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., jako kryterium wyznaczającym zakres sądowej kontroli administracji. Najczęściej pod tym pojęciem rozumie się stan, w którym organ nie załatwia sprawy w określonym terminie. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 486/23).
Istotą przewlekłości postępowania z kolei jest to, że postępowanie trwa dłużej niż jest to konieczne do załatwienia sprawy. W przypadku przewlekłości postępowania organ formalnie nie przekracza terminu załatwienia sprawy (np. zawiadamia strony o niemożności załatwienia sprawy w terminie i przedłuża termin do załatwienia sprawy, zawiesza postępowanie), lecz w prowadzonym przez niego postępowaniu wystąpiły nieprawidłowości, które doprowadziły do tego, że postępowanie trwa znacznie dłużej, niż jest to rzeczywiście potrzebne dla załatwienia sprawy. Jako konkretne przypadki prowadzenia przez organ postępowania w sposób przewlekły wskazać należy m.in. niezasadne wyznaczenie w oparciu o art. 36 k.p.a. dodatkowego terminu załatwienia sprawy, wyznaczenie nadmiernie odległego terminu załatwienia sprawy, wielokrotne niewłaściwe korzystanie z instytucji sygnalizacji, zatrzymanie biegu terminu załatwienia sprawy na skutek bezzasadnego podejmowania przez organ czynności, z którymi połączone są ustawowe terminy, niewliczane do terminu na podstawie art. 35 § 5 k.p.a. (P. Kornacki, Skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 381–382), brak podjęcia działań zmierzających do usunięcia przeszkód w kontynuowaniu zawieszonego postępowania (zob. A. Golęba, Komentarz do art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie II, WKP/el. 2019). Przewlekłość postępowania obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 10 września 2021 r. I SAB/Wa 240/21, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1039/17, z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 772/17, z 25 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3750/17 i z 13 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 809/16).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do rozstrzygnięcia tut. Sądu w pkt I wyroku. Już po wniesieniu skargi stan bezczynności ustał w związku z wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie, a to decyzji Wójta Gminy G. z dnia 19 grudnia 2023 r. znak RLO-VI.6220.7.2021 ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia o nazwie "P. gospodarowanie odpadami – instalacja odzysku odpadów budowlanych, sortownia odpadów zbieranych selektywnie, punkt demontażu odpadów wielkogabarytowych" (k. 6, tom 4 administracyjnych akt sprawy). Wobec powyższego postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności stało się bezprzedmiotowe.
Odnosząc się do kwestii przewlekłości postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy G. wskazać należy, co następuje.
Poza sporem pozostaje, że wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie został złożony przez skarżącą dnia 16 czerwca 2021 r. (wniosek z dnia 14 czerwca 2021 r., data wpływu do organu 16 czerwca 2021 r., k. 57, tom 1 administracyjnych akt sprawy) oraz, że dnia 21 kwietnia 2023 r. zawiadomiono o zakończeniu postepowania i zgromadzeniu materiału dowodowego (k. 545-546, tom 4 administracyjnych akt sprawy), a także, że decyzja rozstrzygająca w przedmiocie wniosku została wydania dnia 19 grudnia 2023 r. (k. 6, tom 4 administracyjnych akt sprawy). Oceniając stan faktyczny z perspektywy zarzutów przewlekłego prowadzenia postępowania czas od momentu złożenia wniosku do momentu wydania decyzji w sprawie należy podzielić na dwa okresy. Pierwszy z nich obejmuje przedział czasowy od dnia 16 czerwca 2021 r. (złożenie wniosku) do dnia 21 kwietnia 2023 r. (zawiadomienie o zakończeniu postępowania wyjaśniającego). W tym okresie, jak wynika z akt sprawy, organ wielokrotnie wzywał skarżącego do uzupełnienia braków zakreślając termin na ich uzupełnienie, po czym skarżąca zwracała się do organu o przedłużenie tego terminu, na co organ przystawał (k. 112, k. 113, k. 123, k. 124, tom 1, k. k. 204, k. 478 tom 2, k. 496, tom 4 administracyjnych akt sprawy). Dlatego w tym okresie, w ocenie Sądu, nie można odpowiedzialnością za długotrwałe postępowanie obarczyć wyłącznie organu.
Inaczej natomiast wygląda ocena okresu od dnia 21 kwietnia 2023 r. do dnia 19 grudnia 2023 r. Z akt sprawy wynika, że obwieszczenie z dnia 21 kwietnia 2023 r. o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w zakreślonym terminie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy dnia 25 kwietnia 2023 r., zdjęte dnia 4 sierpnia 2023 r.(k. 543, tom 4 administracyjnych akt sprawy). Zgodnie z art. 49 k.p.a. zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej. Zatem termin ten w przedmiotowej sprawie upłynął 9 maja 2023 r. W konsekwencji 7-dniowy termin wskazany w obwieszczeniu upłynął dnia 16 maja 2023 r. Przez czas od momentu skutecznego zawiadomienia o zakończeniu postępowania do wydania decyzji absolutnie nic się w sprawie nie działo, o czym świadczą dwukrotne ponaglenia skarżącej i wreszcie skarga złożona do tut. Sądu. Ten czas ok. 7-miesięcznego braku działania w sprawie nie znajduje żadnego usprawiedliwienia w świetle dokumentów w sprawie. Nie może także stanowić usprawiedliwienia tego stanu rzeczy okoliczność, że zamierzenie inwestycyjne budzi kontrowersje okolicznych mieszkańców, co podnosi organ w odpowiedzi na skargę. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził w tym zakresie prowadzenie postępowania zdecydowanie dłużej niż wymagało tego rozstrzygnięcie – gotowej już w maju 2023 r. do rozstrzygnięcia – sprawy, ale także i to, że miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19).
Odnosząc się z kolei do żądania przyznania skarżącej sumy pieniężnej lub nałożenia na organ grzywny stwierdzić należy, co następuje. Skorzystanie ze środków, o których mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a., jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwie do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 września 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 204/23). W judykaturze podnosi się, że za ich orzeczeniem przemawia w szczególności sytuacja, gdy stwierdzona bezczynność lub przewlekłość ma kwalifikowany charakter, tj. wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie należy zastrzec, że z art. 149 § 2 p.p.s.a. nie wynika, by zastosowanie przewidzianych w nim instytucji ograniczało się jedynie do wyjątkowych sytuacji. Sąd powinien wziąć pod uwagę możliwość zastosowania tych środków także wówczas, gdy okoliczności danej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania w kontekście ochrony praw strony (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2024 r. sygn. I OSK 1450/23). Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Pomimo zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie i zakończeniu postępowania wyjaśniającego w okresie kilku miesięcy nie doszło do wydania decyzji. Naruszenie ma charakter rażący i zdecydowanie należy podjąć działania mające na celu zapobieganie w przyszłości tego rodzaju sytuacjom. W przedmiotowej sprawie wnioskując o zasądzenie grzywny lub alternatywnie sumy pieniężnej skarżąca wskazała, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny, służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona skarżąca poniosła wskutek wadliwego działania Wójta Gminy G. . Zwrócono uwagę, że brak decyzji środowiskowej utrudniał podejmowanie skarżącej dalszych działań umożliwiających realizację inwestycji i podjęcie działalności, na którą skarżąca poczyniła już pewne nakłady takie jak zakup działki, wykonanie specjalistycznej dokumentacji. Skarżąca zwróciła uwagę, że sytuacja ta zagroziła stabilizacji i pewności prowadzenia działalności. W ocenie Sądu istotnym argumentem jest w istocie stan niepewności, jaki rodzi opisana wyżej sytuacja. Strona nie wie, dlaczego mimo zgromadzenia materiału dowodowego nadal nie ma rozstrzygnięcia. Nie wie, kiedy może się go spodziewać i jakie w związku z tym kroki przedsięwziąć. Istotne jest także i to, że decyzja środowiskowa stanowi tylko jeden z etapów koniecznych do podjęcia planowanej przez skarżącą działalności. Jednocześnie odnosząc się do wysokości żądanej sumy podkreślenia wymaga, że skorzystanie ze środków, o których mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a., jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, także odnośnie do wysokości żądanej kwoty. Sąd w niniejszej sprawie uznał, że wystarczająca dla osiągnięcia skutku prewencyjnego i kompensacyjnego będzie kwota niższa niż żądana, zważywszy na okoliczności przedmiotowej sprawy dotyczące przedziału czasowego od dnia 16 czerwca 2021 r. do dnia 21 kwietnia 2023 r. (opisane powyżej). Jednocześnie funkcję represyjną w sposób wystarczający w okolicznościach przedmiotowej sprawy spełnia orzeczenie o rażącym naruszeniu prawa, stąd brak podstaw do nałożenia grzywny na organ.
W tym stanie faktycznym i prawnym orzeczono, jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a., zasądzając od Wójta Gminy G. na rzecz skarżącej kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Składają się na nią: kwota uiszczonego wpisu od skargi 100 złotych, koszty zastępstwa procesowego 480 złotych oraz kwota opłaty skarbowej od pełnomocnictwa 17 złotych.