II SAB/KR 261/22

II SAB/Kr 261/22 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/
Mirosław Bator /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1793/23 - Postanowienie NSA z 2023-09-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. Z. na bezczynność [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu P. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu.
Uzasadnienie
P. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Polskiej Spółki Gazownictwa sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy w K. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożonego mailem w dniu 29 kwietnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie:
1) art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. 2176), poprzez nieudzielenie informacji publicznej, poprzez nieudzielenie informacji publicznej, pomimo spełnienia przesłanek przedmiotowych i podmiotowych, albowiem przedmiot wniosku o udzielenie informacji publicznej, dotyczył informacji publicznej, zaś Polska Spółka Gazownictwa sp. z o. o. Oddział Zakład Gazowniczy w K. , w zakresie wniosku o udzielenie informacji publicznej z 29 kwietnia 2022 r., był obowiązany do jego rozpatrzenia,
2) art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudzielenie informacji publicznej w zakresie określonym we wniosku o udzielenie informacji publicznej z 29 kwietnia 2022 r.
3) art. 7 ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez uzależnienie udzielenia informacji publicznej od pobrania od Strony skarżącej kosztów udzielenia tej informacji, pomimo braku podstaw do nałożenia na Stronę skarżącą takiego obowiązku, ewentualnie w przypadku, gdyby taka podstawa zaistniała - poprzez nieudzielenie informacji publicznej, nawet w przypadku braku pobrania należnej opłaty tytułem kosztów udzielenia informacji publicznej, albowiem ustawa nie uzależnia obowiązku udzielenia informacji publicznej, od pobrania takiej opłaty,
4) art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudzielenie informacji w terminie ustawowym, przez co zachodzi bezczynność Polskiej Spółki Gazownictwa sp. z o. o. Oddział Zakład Gazowniczy w K. , w zakresie udzielenia informacji publicznej,
5) art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez odmowę udzielenia informacji w formie wskazanej we wniosku z 29 kwietnia
2022 r., pomimo technicznych możliwości jej udzielenia w sposób wskazany we wniosku,
6) art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 107 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie decyzji bez podpisu, co skutkuje nieistnieniem decyzji,
7) art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 107 § 1 pkt 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak zawarcia w decyzji pouczenia o środkach odwoławczych przysługujących Stronie skarżącej, co skutkuje rażącym naruszeniem prawa Strony skarżącej do złożenia środków odwoławczych od decyzji,
8) art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 109 § 1 w zw. z art. 39 § 1 w zw. z art. 391 pkt 1) w zw. z art. 42 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez doręczenie wydruku decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej, w formie wydruku decyzji wydanej elektronicznie, w sytuacji, gdy wydanie decyzji winno
nastąpić wyłącznie w formie pisemnej, z oryginalnymi podpisami, i w taki sposób winno być doręczone na adres wskazany przez Stronę skarżącą we wniosku z 29 kwietnia 2022r.
W związku z powyższym skarżący wniósł:
1) na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - o zobowiązanie Polskiej Spółki Gazownictwa Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Oddział Zakład Gazowniczy w K. , do rozpatrzenia wniosku Strony skarżącej o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, i przekazanie żądanych informacji w sposób określony we wniosku z 29 kwietnia 2022 r., lub w sposób uzgodniony z Polską Spółką Gazownictwa sp. z o. o. Oddział Zakład Gazowniczy w K. tj. poprzez udostępnienie żądanych informacji w siedzibie organu, na nośnik elektroniczny (pendrive),
2) na podstawie art. 149 § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - o stwierdzenie, że bezczynność Polskiej Spółki Gazownictwa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział Zakład Gazowniczy w K. nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,
3) na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - o przyznanie od Polskiej Spółki Gazownictwa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział Zakład Gazowniczy w K. na rzecz Strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 10 000,00 zł,
4) na podstawie art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - o zasądzenie od Polskiej Spółki Gazownictwa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział Zakład Gazowniczy w K. na rzecz Strony skarżącej wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono czynności podjęte w związku ze złożonym wnioskiem oraz rozwinięto zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę Polska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w T. wniosła o oddalenie skargi oraz o zasądzenie od Skarżącej na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W przypadku uwzględnienia skargi organ wniósł o stwierdzenie, że bezczynność OZG PSG nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a także o nieuwzględnienie wniosku o przyznanie od Spółki na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wedle § 1b art. 149 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie z § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 P.p.s.a.).
Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (obecnie Dz. U. 2022 r. poz. 902, dalej u.d.i.p) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że: 1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, 2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a.
Pojęcie bezczynności zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022, poz. 2000, dalej k.p.a.) jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy. A zatem organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie wyznaczonym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a.
W tym kontekście wskazać należy, że w uchwale z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 (orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia uchwały NSA wynika m.in., że skarga na bezczynność nie może być wnoszona po zakończeniu postępowania administracyjnego. Zasadniczym bowiem celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności.
Wprawdzie wyrażone w uchwale stanowisko odnosi się bezpośrednio do zakończenia postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej, jednak należy mieć na względzie, że zarzut bezczynności lub przewlekłości ocenia się przez pryzmat sposobu realizacji kompetencji określonego organu. Jeśli zarzut bezczynności dotyczy organu rozpatrującego sprawę w pierwszej instancji, to momentem granicznym, z perspektywy ww. uchwały, będzie wydanie decyzji kończącej postępowanie przez ten organ. Ta zaś decyzja nie ma w momencie jej wydania przymiotu ostateczności, skoro przysługuje od niej odwołanie (vide: art. 16 § 1 k.p.a.).
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy Sąd wskazuje, że P. Z. wniósł w dniu 22 listopada 2022 r. skargę na bezczynność Polskiej Spółki Gazownictwa sp. z o.o. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożonego w dniu 29 kwietnia 2022 r.
Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika natomiast, że w dniu 29 czerwca 2022 r. Polska Spółka Gazownictwa sp. z o.o. wydała decyzję o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej z wniosku skarżącego z dnia 29 kwietnia 2022 r.
W takiej sytuacji należało uznać, że postępowanie wywołane wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej zakończyło się przed wniesieniem skargi wydaniem decyzji, a w konsekwencji odpadł cel skargi na bezczynność, którym jest zobowiązanie bezczynnego organu do wydania aktu lub dokonania czynności bezprawnie zaniechanej. To zaś oznacza, że zachodzi przeszkoda do merytorycznego rozpatrzenia skargi przez sąd administracyjny, o której stanowi ww. uchwała.
Tylko na marginesie należy zauważyć, że wydanego w dniu 29 czerwca 2022 r. aktu nie można określić jako nieistniejącego, skoro obejmuje on kluczowe dla istnienia decyzji administracyjnej elementy: oznaczenia strony, organu, rozstrzygnięcie oraz podpisy. Wobec tego argumentacja dotycząca podnoszonych w skardze naruszeń prawa materialnego i procesowego, w tym zarzucanego braku podstaw do umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej, czy też błędnej – jak twierdzi skarżący – formy decyzji (elektronicznej w miejsce zwykłej pisemnej), powinna być podnoszona w drodze środków zaskarżenia przysługujących od tej decyzji (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarga na decyzję), nie zaś w skardze na bezczynność. Jeśli natomiast skarżący twierdzi, że nie doręczono mu decyzji, może skorzystać ze skargi na bezczynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.
Wobec powyższego Sąd uznał, że wniesiona skarga na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie mogła odnieść skutku i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż podane w punktach 1-5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Na tej podstawie Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji postanowienia. W przedmiocie zwrotu wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie 2 sentencji postanowienia.