II SAB/Kr 257/23

II SAB/Kr 257/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Monika Niedźwiedź /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Fronc
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
stwierdzono, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 par. 1 i par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 35 i art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi P. S. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Małopolskiego w przedmiocie wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności, II. stwierdza, że Wojewoda Małopolski dopuścił się przewlekłości, III. stwierdza, że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz P. S. kwotę 597 złotych (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga P. S. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Małopolskiego w sprawie odwołania od decyzji Starosty Tatrzańskiego z dnia 8 kwietnia 2022 r. znak AB.6740.476.2021JM w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego o nazwie: nadbudowa, rozbudowa, przebudowa istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią gospodarczą wraz z infrastrukturą techniczną i urządzeniami budowlanymi; przyłącz do sieci ciepłowniczej, przyłącz do sieci kanalizacji sanitarnej, projektowane dojazd i dojście z kostki betonowej oraz zmiana sposobu użytkowania części gospodarczej na garaż dwustanowiskowy: adres zamierzenia: dz. ewid. Nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...]. Skarżący domaga się zobowiązania Wojewody Małopolskiego do wydania w sprawie decyzji administracyjnej do 30 listopada 2023 roku, rozstrzygającej sprawę odwołania skarżącego, stwierdzenia, że w sprawie Wojewoda Małopolski dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia Wojewodzie Małopolskiemu grzywny w wysokości 5.000,00 zł oraz zasądzenie od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł i kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 5 maja 2022 roku do Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło wraz z aktami sprawy odwołanie inwestora P. S. (skarżącego) od decyzji Starosty Tatrzańskiego z dnia 8 kwietnia 2022 roku. Jednak do dnia złożenia skargi, mimo znacznego upływu czasu, nie zostało wydane rozstrzygnięcie w sprawie i nie zostały przeprowadzone żadne czynności ku temu zmierzające. Wskazano, że termin załatwienia rzeczonej sprawy był wielokrotnie przekładany przez organ II instancji, albowiem pierwotnie termin ten był ustalony na dzień 16 sierpnia 2022 roku. Na dalszym etapie, termin załatwienia sprawy był wyznaczony na dzień 7 listopada 2022 roku, następnie na 13 stycznia 2023 roku, następnie na 13 marca 2023 roku i na dzień 15 maja 2023 roku. Skarżący za pośrednictwem Wojewody Małopolskiego wniósł do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ponaglenie, w wyniku którego postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2023 roku (znak sprawyrDOT:7112.57.2023.JUR) stwierdzono przewlekłość Wojewody Małopolskiego w prowadzeniu postępowania, przewlekłość Wojewody Małopolskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyznaczono Wojewodzie Małopolskiemu termin na załatwienie sprawy do 14 września 2023 roku oraz zarządzono wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegawczych przewlekłości w przyszłości. Jednakże, mimo wyznaczonego terminu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na załatwienie sprawy do 14 września 2023 roku, rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie zostało wydane. Po kontakcie telefonicznym pełnomocnika skarżącego w dniu 13 października 2023 roku ustalono, że decyzja nadal nie została wydana i być może zostanie wydana do końca listopada 2023 roku. W ocenie skarżącego, tak znaczące opóźnienie jest nieuzasadnione i sprawia, że skarżący P. S. nie może powziąć żadnej decyzji w zakresie budowy i rozporządzeniem własną nieruchomością. Skarżący zaznacza, że poza wskazanymi pismami, od ponad roku nie otrzymał on żadnej informacji na temat jakichkolwiek czynności podejmowanych przez Wojewodę Małopolskiego w celu wyjaśnienia sprawy. Fakt, iż w sprawie organ zajmuje się głównie sporządzaniem pism o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, wskazuje jasno, że organ administracyjny nie podjął dotychczas żadnych kroków mogących prowadzić do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wydaje się, że przez okres ponad roku od wszczęcia postępowania przed organem II instancji, organ miał wystarczającą ilość czasu do tego by wydać decyzję w sprawie.
W opinii skarżącego, zasadne będzie ukaranie organu administracyjnego i przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości wskazywanej w petitum wniosku co będzie miało zarówno na celu ukaranie organu administracji za jego opieszałość, jak również zrekompensowanie skarżącemu poniesionej krzywdy i szkody spowodowanej przewlekłym postępowaniem. Podkreślono, że długotrwałość prowadzonego postępowania spowodowała u skarżącego znaczną krzywdę, gdyż do dnia dzisiejszego żyje on w stresie i niepewności co do tego czy jego sprawa zostanie rozpoznana pozytywnie - w sprawie, która jest relatywnie prosta, nieskomplikowana i powinna zostać niezwłocznie załatwiona przez organ administracyjny, a która ciągnie się już ponad roku i wymaga od Skarżącego, który jedynie chroni swoje interesy, poświęcania jej nadmiernej ilości czasu oraz pieniędzy. Skarżący jest przedsiębiorcą i zamierzenie budowlane, które jest przedmiotem niniejszego postępowania wpływa na jego zyski. Od dłuższego czasu skarżący nie może czerpać zysków z działalności związanej z nieruchomością, gdyż przez tak długi czas nie została załatwiona niniejsza sprawa administracyjna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazano, że 5 maja 2022 r. na dziennik podawczy Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło pismo Starosty Tatrzańskiego przekazujące odwołanie pełnomocnika Inwestora od ww. decyzji Starosty Tatrzańskiego w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na realizacje przedmiotowej inwestycji. Po przeprowadzeniu sprawdzenia odwołania pod względem formalnym, zawiadomieniem z 14 czerwca 2022 r., wezwano Starostwo Powiatowe w Zakopanem o uzupełnienie materiału dowodowego o odwołanie pełnomocnika Inwestora p. J. D. w formie, w której zostało złożone, tj. w formie elektronicznej oraz złożenie wyjaśnień w zakresie potwierdzenia odbioru przedmiotowej ww. decyzji przez pełnomocnika Inwestora, znajdującego się w aktach sprawy organu I instancji. Jednocześnie, zgodnie z art. 36 kpa, poinformowano strony postępowania o wyznaczeniu nowego przewidywanego terminu załatwienia sprawy do 16 sierpnia 2022 r. oraz pouczono o przysługującym prawie do wniesienia ponaglenia do organu wyższej instancji. Dnia 4 sierpnia 2022 r. organ odwoławczy udostępnił pełnomocnikowi Inwestora p. A. D. (pełnomocnictwo substytucyjne) akta przedmiotowej sprawy Wl-1.7840.15.33.2022.MO (protokół spotkania w aktach organu odwoławczego). Zawiadomieniem z 6 września 2022 r., znak: WI-I.7840.15.33.2022.MO, zgodnie z art. 36 kpa, poinformowano strony postępowania o wyznaczeniu nowego przewidywanego terminu załatwienia sprawy do 7 listopada 2022 r. oraz o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów na każdym etapie postępowania odwoławczego. Wyjaśniono także, iż udostępnienie akt sprawy WI-I.7840.15.33.2022.MO, możliwe jest jedynie w postaci elektronicznej, z uwagi na fakt elektronicznej formy prowadzonych spraw w tutejszym Urzędzie. Zawiadomieniem z 15 listopada 2022 r., znak: WI-I.7840.15.33.2022.MO, zgodnie z art. 36 kpa, poinformowano strony postępowania o wyznaczeniu nowego przewidywanego terminu załatwienia sprawy do 13 stycznia 2023 r. W uzasadnieniu wskazano, iż procedowanie spraw realizowane jest w oparciu o, będące przejawem bezstronności i równego traktowania, kryterium kolejności wpływu spraw. Zainteresowanym gwarantuje to możliwość kontrolowania nie tylko na jakim etapie jest sprawa, ale także jaki jest stan zaawansowania wobec innych spraw czekających w kolejce. Ten sposób działania ma służyć dwóm celom: transparentności biegu spraw oraz możliwości realnego zaplanowania przez strony działań związanych z wydaniem rozstrzygnięcia. Zaznaczono także, iż zbyt mała ilość urzędników w stosunku do liczby spraw i stopnia ich skomplikowania, nie jest oczywiście uzasadnieniem prawnym, tylko faktycznym, niemniej jednak wydaje się, że podejście oparte na faktach, a nie formalistyczne, w większym stopniu wypełnia zasady wskazane w art. 8 kpa, tj. zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zawiadomieniem z 17 stycznia 2023 r, znak: Wl-1.7840.15.33.2022.MO, zgodnie z art. 36 kpa, poinformowano strony postępowania o wyznaczeniu nowego przewidywanego terminu załatwienia sprawy do 13 marca 2023 r. Z kolei zawiadomieniem z 16 marca 2023 r., znak: Wl-1.7840.15.33.2022.MO, zgodnie z art. 36 kpa, poinformowano strony postępowania o wyznaczeniu nowego przewidywanego terminu załatwienia sprawy do 15 maja 2023 r.. Kolejnym zawiadomieniem z 16 maja 2023 r., znak: W1-I.7840.15.33.2022.MO, zgodnie z art. 36 kpa, poinformowano strony postępowania o wyznaczeniu nowego przewidywanego terminu załatwienia sprawy do 17 lipca 2023 r., zaś zawiadomieniem z 27 lipca 2023 r., znak: WI-I.7840.15.33.2022.MO, zgodnie z art. 36 kpa, poinformowano strony postępowania o wyznaczeniu nowego przewidywanego terminu załatwienia sprawy do 18 września 2023 r. W ww. zawiadomieniach informowano strony postępowania, że zgodnie z art. 37 kpa przysługuje im prawo do wniesienia ponaglenia wraz z uzasadnieniem, do organu wyższego stopnia (Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego) za pośrednictwem tutejszego organu, jak również w ich uzasadnieniach o ww. zasadach stosowanych w trakcie procedowania spraw realizowanych przez tutejszy organ odwoławczy. Pismem z 21 lipca 2023 r. pełnomocnik Inwestora radca prawny p. M. Ł. (data wpływu do tutejszego Urzędu 26 lipca 2023 r.) złożył ponaglenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie za pośrednictwem tutejszego organu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 14 sierpnia 2023 r., znak: DOR.7112.57.2023.JUR, stwierdził przewlekłość Wojewody Małopolskiego w prowadzeniu przedmiotowego postępowania i wyznaczył termin załatwienia sprawy do 14 września 2023 r. Jednocześnie informuje się iż na dzień dzisiejszy nie została wydana decyzja w przedmiotowej sprawie, w związku z brakiem odpowiedzi pełnomocnika Inwestora na wezwanie tutejszego organu z 22 listopada 2023 r. znak: WI-1.7840.15.33..2022.MO, o przedłożenie pozostałych egzemplarzy projektów: zagospodarowania terenu i projektów architektoniczno-budowlanego, co umożliwia wydanie rozstrzygnięcia zgodnie z żądaniem strony.
Odnosząc się do treści skargi organ wyjaśnia, iż w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie procedowanie wszelkich spraw realizowane jest w oparciu o, będące przejawem bezstronności i równego traktowania, kryterium kolejności wpływu spraw. Zainteresowanym gwarantuje to możliwość kontrolowania nie tylko na jakim etapie jest sprawa, ale także jaki jest stan zaawansowania wobec innych spraw czekających w kolejce, praktyce wygląda to w ten sposób, że sprawa z pozycją pierwszą na liście (najstarsza, według wpływu) jest załatwiana albo do takiego momentu, w którym urzędnik nie jest wstanie przejść do kolejnego kroku (np. wysłano wezwanie o uzupełnienie materiałów dowodowych) albo, jeśli materiał dowodowy jest kompletny i sprawa możliwa do przeprowadzenia i zakończenia analizy, wydawane jest rozstrzygnięcie (decyzja, postanowienie). Pracownik w czasie "oczekiwania" na materiały do sprawy pierwszej na liście (najstarszej według wpływu) zajmuje się następną i kolejnymi sprawami w ten sam sposób, czyli doprowadzając je do określonego etapu lub do wydania rozstrzygnięcia, jeśli przeprowadzone postępowanie na to pozwala. Ten sposób działania ma służyć dwóm celom: transparentności biegu spraw (zainteresowany może się dowiedzieć, jak w kolejce przesuwa się jego sprawa) oraz możliwości realnego zaplanowania przez strony działań związanych z wydaniem rozstrzygnięcia. Ponadto taki sposób działania powoduje, że nie zawsze w momencie wpływu odpowiedzi na wezwanie pracownik prowadzący postępowanie może natychmiast przystąpić do analizy uzupełnionego materiału dowodowego gdyż zaangażowany jest w inne postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt pkt 8 oraz 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 1634, dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.sa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli dotyczy bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Wobec powyższego przedmiotowa skarga na przewlekłość postępowania została rozpoznana w trybie uproszczonym.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarga jest dopuszczalna, albowiem przed jej wniesieniem została ona poprzedzona ponagleniem złożonym do organu wyższego stopnia.
Przechodząc do meritum sprawy należy podkreślić, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 ustawy z 14 czerwca 1960 r. –Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: K.p.a.), jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie zaś z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (art. 35 § 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Jak stanowi art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i pkt 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Przedmiotowa skarga obejmuje bezczynność i przewlekłość postępowania.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i judykatury pojęcie "bezczynności organu" jest nie tylko pojęciem prawniczym, ale i prawnym, ponieważ ustawodawca posługuje się nim w treści przepisów prawa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., jako kryterium wyznaczającym zakres sądowej kontroli administracji. Najczęściej pod tym pojęciem rozumie się stan, w którym organ nie załatwia sprawy w określonym terminie. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 486/23).
Istotą przewlekłości postępowania z kolei jest to, że postępowanie trwa dłużej niż jest to konieczne do załatwienia sprawy. W przypadku przewlekłości postępowania organ formalnie nie przekracza terminu załatwienia sprawy (np. zawiadamia strony o niemożności załatwienia sprawy w terminie i przedłuża termin do załatwienia sprawy, zawiesza postępowanie), lecz w prowadzonym przez niego postępowaniu wystąpiły nieprawidłowości, które doprowadziły do tego, że postępowanie trwa znacznie dłużej, niż jest to rzeczywiście potrzebne dla załatwienia sprawy. Jako konkretne przypadki prowadzenia przez organ postępowania w sposób przewlekły wskazać należy m.in. niezasadne wyznaczenie w oparciu o art. 36 k.p.a. dodatkowego terminu załatwienia sprawy, wyznaczenie nadmiernie odległego terminu załatwienia sprawy, wielokrotne niewłaściwe korzystanie z instytucji sygnalizacji, zatrzymanie biegu terminu załatwienia sprawy na skutek bezzasadnego podejmowania przez organ czynności, z którymi połączone są ustawowe terminy, niewliczane do terminu na podstawie art. 35 § 5 k.p.a. (P. Kornacki, Skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 381–382), brak podjęcia działań zmierzających do usunięcia przeszkód w kontynuowaniu zawieszonego postępowania (zob. A. Golęba, Komentarz do art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie II, WKP/el. 2019). Przewlekłość postępowania obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 10 września 2021 r. I SAB/Wa 240/21, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1039/17, z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 772/17, z 25 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3750/17 i z 13 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 809/16).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje.
W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że już po wniesieniu skargi przez P. S. została wydana decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 7 grudnia 2023 r. znak WI-I.7840.15.33.2022.MO utrzymująca w mocy decyzję Starosty Tatrzańskiego z 8 kwietnia 2022 r., znak: AB.6740.476.2021.JM, w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i rozbiórkę dla zamierzenia budowlanego pn.: Nadbudowa, rozbudowa, przebudowa istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią gospodarczą wraz z infrastrukturą techniczną i urządzeniami budowlanymi przyłącz do sieci ciepłowniczej, przyłącz do sieci kanalizacji sanitarnej, projektowane dojazd i dojście z kostki betonowej oraz zmiana sposobu użytkowania części gospodarczej na garaż dwustanowiskowy, na działce nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] (elektroniczne akta sprawy organu II instancji). Wobec tego, że stan bezczynności ustał, w pkt I wyroku orzeczono o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności.
Jednakże mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, w szczególności to, że akta organowi odwoławczemu zostały przekazane w dniu 5 maja 2022 r. i przez 1,5 roku nie zostało wydane rozstrzygniecie w sprawie, w ocenie Sądu postępowanie organu nosiło znamiona przewlekłego prowadzenia postępowania. Wprawdzie organ informował regularnie stronę o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczał nowy termin załatwienia sprawy, jednak nie prowadziło to do koncentracji materiału dowodowego w sprawie, ani też nie przybliżało do wydania rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu działanie organu nosiło także znamiona rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19). Z akt sprawy nie wynika, aby od momentu przekazania akt sprawy organowi odwoławczemu zaistniały w sprawie obiektywne przeszkody uniemożliwiające jej rozpoznanie w terminie (np. kwestia prejudycjalna). Z akt sprawy nie wynika także szczególnie skomplikowany charakter sprawy. Zauważyć należy, że sprawa ta była już także rozpoznawana przez sąd administracyjny, udzielający wskazówek co do kierunków dalszego postępowania. Ponadto z treści wydanej decyzji z dnia 7 grudnia 2023 r. nie wynika, aby była ona szczególnie skomplikowana i wiązała się z koniecznością długotrwałego i skomplikowanego postępowania dowodowego. Uwagę zwraca, że dopiero 22 listopada 2023 r., a zatem po pół roku od wpłynięcia akt sprawy, organ odwoławczy wezwał do przesłania brakujących egzemplarzy projektów: projektu zagospodarowania terenu i projektu architektonicznobudowlanego, bowiem organ I instancji przekazał organowi odwoławczemu tylko 1 egzemplarz ww. dokumentacji projektowej wraz z przesłaniem odwołania. W związku z tym, iż pozostałe egzemplarze ww. projektów stanowią obligatoryjne załączniki do złożonego wniosku o pozwolenie na budowę, wezwano pełnomocnika Inwestora do uzupełnienia pozostałej ww. dokumentacji projektowej w wyznaczonym terminie wyjaśniając, iż jest to konieczny warunek uzyskania możliwości otrzymania decyzji zgodniej z żądaniem strony (Inwestora). Poza sporem pozostaje, że gdyby o uzupełnienie braków wezwano wcześniej, byłoby możliwe wcześniejsze rozstrzygnięcie sprawy.
Nie mogą wyłączać stwierdzenia przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa okoliczności związane z organizacją pracy organu. Oczywiście zbyt mała ilość pracowników oraz duża liczba spraw podlegających załatwieniu w jakiś sposób utrudniają terminowe załatwianie spraw szczególnie skomplikowanych, wymagających dużego nakładu pracy. Jednak brak podejmowania prostych czynności (jak wezwanie do uzupełnienia braków) przez blisko pół roku stanowi naruszenie prawa o dużym ciężarze gatunkowym.
Odnosząc się do pkt IV wyroku wskazać należy, co następuje. Skorzystanie ze środków, o których mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a., jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwie do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 września 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 204/23). Sąd nie jest związany wnioskiem ani zakresem żądania strony, zaś oceniając przesłanki do przyznania sumy pieniężnej bierze pod uwagę indywidualne okoliczności sprawy, zarówno leżące po stronie organu, jak i samej strony, takie jak np. czas trwania postępowania, stopień bezczynności, jej okoliczności indywidualne i dolegliwości, jakich w związku z tym mogła doświadczyć strona, rodzaj sprawy, w której nastąpiła bezczynność jak i przewlekłość oraz jej znaczenie dla strony skarżącej. Rozstrzygnięcie w przedmiocie sumy pieniężnej oparte jest na instytucji uznania sędziowskiego.
W niniejszej sprawie Sąd wziął pod uwagę, że rozstrzygnięcie zostało ostatecznie wydane, zaś stwierdzenie przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa spełnia funkcję dyscyplinującą organ, stąd Sąd nie widział potrzeby nakładania dodatkowo grzywny. Z kolei jeśli chodzi o oddalenie wniosku w zakresie zasądzenia sumy pieniężnej na rzecz skarżącego także i to żądanie w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest zasadne. We wniosku o przyznanie sumy pieniężnej skarżący wskazał jedynie ogólnikowo, że jako przedsiębiorca nie mógł korzystać z budowanego budynku. Jednak uwagę zwraca, że zarówno z decyzji organu I, jak i II instancji wynika, że okolicznością determinującą postępowanie w sprawie była również niekompletność dokumentacji, obciążająca inwestora.
W tym stanie faktycznym i prawnym, orzeczono, jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a zasądzając na rzecz skarżącego P. P. kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania, na którą składają się kwota uiszczonego wpisu sądowego (100 złotych), koszty zastępstwa procesowego (480 złotych) oraz kwota opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 złotych).