II SAB/Kr 243/23

II SAB/Kr 243/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Jacek Bursa /przewodniczący/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art 13 ust 1 , art 14  ust 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 148
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa SWSA Mirosław Bator SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Wojewody Małopolskiego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek z dnia 11 lipca 2023 r. I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Małopolskiego do wydania aktu albo do dokonania czynności celem załatwienia wniosku skarżącej z dnia 11 lipca 2023 r., II. stwierdza, że Wojewoda Małopolski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SAB/Kr 243/23
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 29 października 2023 r. A. C. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Wojewody Małopolskiego, w której zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez nieudostępnienie informacji publicznej mimo upływu terminu ustawowego.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że w dniu 9 września 2023 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożyła wniosek o treści: "Dzień dobry, na podstawie art. 61 Konstytucji wnoszę o informację w postaci kopii wszystkich, odpowiednio zanonimizowanych oświadczeń majątkowych Barbary Nowak. Kurator Oświaty. Udostępnić proszę w postaci elektronicznej na niniejszy adres email".
Skarżąca podała, że w dniu 21 września 2023 r. zwrócono się do niej o podpisanie wniosku z uwagi na zamiar wydania decyzji odmownej, a ona tego samego dnia podpisała wniosek przez ePUAP, jednakże dotychczas nie otrzymała ani wnioskowanej informacji, ani decyzji.
Zdaniem skarżącej Wojewoda Małopolski niewątpliwie jest podmiotem obowiązanym, a wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, skoro jest informacją o osobie pełniącej funkcję w podmiocie publicznym, tj. Kuratorium Oświaty (art. 6 ust. 1p kt 2 lit. d u.d.i.p.), a nadto może dotyczyć mienia publicznego w postaci bezprawnie zajmowanego przez Małopolską Kurator Oświaty mieszkania komunalnego (jeśli jest ona właścicielką lub współwłaścicielką mieszkania na terenie Krakowa).
W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o: (i) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, orzeczenie o jej charakterze i nakazanie rozpatrzenia wniosku; (ii) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o umorzenie postępowania sądowego lub oddalenie skargi, wskazując przy tym, że:
- w dniu 11 lipca 2023 r. skarżąca zwróciła się o kopię wszystkich odpowiednio zanonimizowanych oświadczeń majątkowych MKO;
- pismem z dnia 20 lipca 2023 r. poinformowano skarżącą, że odpowiedź zostanie udzielona do 10 września 2023 r. z uwagi na wątpliwości co do możliwości udostępnienia;
- pismem z dnia 7 września 2023 r. poinformowano skarżącą, że oświadczenia majątkowe MKO zostały objęte klauzulą "zastrzeżone", MKO nie wyraziła zgody na ich upublicznianie lub udostępnianie, a nie dopatrzono się "szczególnie uzasadnionego przypadku", który pozwalałby na ich ujawnienie (art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne);
- w dniu 9 września 2023 r. skarżąca zwróciła się o wydanie decyzji odmownej;
- pismem z dnia 21 września 2023 r. wezwano skarżącą do podpisania wniosku w terminie 7 dni (art. 64 § 2 k.p.a.);
- w dniu 21 września 2023 r. skarżąca podpisała wniosek;
- decyzją z dnia 10 listopada 2023 r., znak: WL-II.1331.15.2023, odmówiono udostępnienia informacji publicznej.
W związku z wydaniem decyzji stan bezczynności obecnie nie występuje, a zatem bezprzedmiotowe pozostaje postępowanie w przedmiocie zobowiązania do wydania określonego aktu lub dokonania czynności. Organ podkreślił, że przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie podejmowane były czynności zmierzające do rozpoznania wniosku (informowanie skarżącej o przebiegu postępowania, korespondencja z MKO, ocena w kontekście przepisów ustawy i judykatury).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie
z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowią, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
Na wstępie należy wskazać, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej wszczyna postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej. Wniosek ten jest procedowany na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 902 ze zm.) – dalej jako "u.d.i.p.". Formy aktywności organu wobec wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynikają wprost z przepisów u.d.i.p. Ustawa stanowi, że jeżeli adresat wniosku dysponuje żądaną informacją, winien - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ma miejsce w sytuacji, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), lub przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
W niniejszej sprawie wątpliwości nie budzi to, że podmiot, do którego wniosek skierowano tj. Wojewoda Małopolski jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej.
Wniosek z dnia 11 lipca 2023 r. o udzielenie informacji publicznej dotyczył udostępnienia oświadczeń o stanie majątkowym kuratora oświaty – kierownika służby wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie a także kierownika państwowej jednostki budżetowej tj. kuratorium oświaty stanowiącego aparat pomocniczy kuratora. Niewątpliwie zatem kurator oswiaty jest osobą pełniącą funkcje publiczne, a wniosek dotyczył informacji publicznych.
Jak wynika z odpowiedzi na skargę oraz z załączonych akt sprawy, w dniu 10 listopada 2023 r. Wojewoda Małopolski wydał decyzję znak WL-II.1331.15.2023 o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Wobec zatem załatwienia wniosku strony skarżącej poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, po wniesieniu skargi lecz przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, Sąd nie miał podstaw by orzekać o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności. W tym zakresie postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. I wyroku.
W pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 §1a p.p.s.a., że Wojewoda pozostawał w bezczynności w udzieleniu informacji publicznej, ale bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszym postępowaniu sekwencja istotnych faktów była następująca:
- - skarżąca złożyła wniosek do organu w dniu 11 lipca 2023 r. pocztą elektroniczną,
- - pismem z dnia 20 lipca 2023 r. Wojewoda poinformował skarżącą, że odpowiedź zostanie udzielona do 10 września 2023 r. z uwagi na wątpliwości co do możliwości udostępnienia żądanej informacji,
- - pismem z dnia 7 września 2023 r. poinformowano skarżącą, że oświadczenia majątkowe MKO zostały objęte klauzulą "zastrzeżone", MKO nie wyraziła zgody na ich upublicznianie lub udostępnianie, a nie dopatrzono się "szczególnie uzasadnionego przypadku", który pozwalałby na ich ujawnienie (art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne);
- w dniu 9 września 2023 r. skarżąca zwróciła się o wydanie decyzji odmownej;
- pismem z dnia 21 września 2023 r. wezwano skarżącą do podpisania wniosku w terminie 7 dni (art. 64 § 2 k.p.a.);
- w dniu 21 września 2023 r. skarżąca podpisała wniosek;
- decyzją z dnia 10 listopada 2023 r., znak: WL-II.1331.15.2023, odmówiono udostępnienia informacji publicznej.
Obiektywnie zatem organ nie dotrzymał wymaganego art. 13 u.d.i.p. ani 14 dniowego ani 2 miesięcznego terminu załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, czym naruszył prawo, bo od wpływu wniosku do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, minęły 4 miesiące. Niemniej jednak organ na każde pismo skarżącej odpowiadał i sprawy nie lekceważył. Ocena Sądu co do tego że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa wynika także ze szczególnych regulacji związanych z żądaną informacją.
Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1090), informacje zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym kuratora, stanowią tajemnicę prawnie chronioną i podlegają ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone", określonej w przepisach o ochronie informacji niejawnych, chyba że osoba, która złożyła oświadczenie, wyraziła pisemną zgodę na ich ujawnienie. W szczególnie uzasadnionych przypadkach osoba uprawniona do odebrania oświadczenia może je ujawnić pomimo braku zgody składającego oświadczenie.
Nie jest to zatem informacja, która podlega prostemu ujawnieniu i może być przekazana bez żadnych wątpliwości i bez zbędnej zwłoki. W szczególności prawidłowym działaniem było wystąpienie przez Wojewodę do kuratora o dobrowolne wyrażenie zgody na ujawnienie oświadczenie majątkowego, co rozwiałoby wszelkie wątpliwości co do sposobu załatwienia sprawy. Kurator oświaty takiej zgody nie wyraziła, stąd konieczność rozważania przez Wojewodę istnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" uzasadniającego ujawnienie oświadczenia majątkowego, co do zasady niejawnego. Zapewne do pewnego stopnia również wpłynęło to wydłużenie czasu potrzebnego do załatwienia wniosku. To zaś, czy Wojewoda doszedł do prawidłowych wniosków będzie mogło zostać ocenione dopiero w ewentualnej skardze na wydaną przez organ decyzję. Działania organu nie wskazują na szczególnie naganny sposób działania, któremu to działaniu można by przypisać cechy nie tylko naruszenia prawa, ale naruszenia go w sposób rażący.
O kosztach orzeczono w pkt. III wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 580 zł składa się: kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu i kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).