II SAB/Kr 231/23

II SAB/Kr 231/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Tuszyńska
Magda Froncisz /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
zobowiązano do wydania aktu lub dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art 1 , art 4 ust 1 pkt 4  , art 6 , art 15 , art 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 119 pkt 4   , art 149  par 1 , 1a  , 2 , art 200  , art 205 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędzia WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenie M. z siedzibą w M. na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 11 września 2023 r. I. zobowiązuje Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. do wydania aktu lub dokonania czynności w zakresie pkt 2 i 5 wniosku z dnia 11 września 2023 r. - w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. na rzecz Stowarzyszenie M. z siedzibą w M. 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 11 października 2023 r. Stowarzyszenie Mieszkańców Gminy M. z siedzibą w M. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność "Przychodni SPZOZ w M. " w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 11 września 2023 r., wnosząc o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: ,,MPPOIP") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2) art. 61 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
3) art. 10 ust. 1 w zw. z art 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do Informacji publicznej (dalej jako: "UDIP") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że w dniu 11 września 2023r. strona skarżąca złożyła za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji o następującej treści:
1. Proszę o podanie wysokości nagród, jakie otrzymywała dyrektor SPZOZ w M. w poszczególnych latach od początku kadencji.
2. Proszę o przesłanie uzasadnień do nagród, jakie otrzymywała Dyrektor SP ZOZ w M. .
3. Czy w trakcie pełnienia funkcji Dyrektor SP ZOZ w M. otrzymywała lub pobierała ryczałt na paliwo? Jeżeli tak, to w jakiej wysokości i w jakim celu?
4. Proszę o podanie miesięcznych kosztów utrzymania samochodu zakupionego przez SP ZOZ w M. .
5. Proszę o przesłanie kopii faktur za paliwo zakupione na potrzeby wspomnianego w pkt 4 samochodu, od początku jego eksploatacji.
6. Proszę o podanie aktualnego stanu licznika samochodu wspomnianego w pkt 4.
Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji strona skarżąca wskazał adres poczty elektronicznej: [...]
Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 UDIP, po 14 dniach od złożenia wniosku.
Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. To czyni skargę zasadną i konieczną.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. wniósł o jej oddalenie.
Zdaniem organu skarga jest bezzasadna. Organ wskazał, że w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że złożona skarga na bezczynność jest skierowana przeciwko podmiotowi, który nie tylko nie posiadania osobowości prawnej, ale w ogóle nie istnieje. Podmiot pod nazwą Przychodnia SPZOZ w M. nie istnieje, a zatem skierowana przeciwko niemu skarga nie powinna być uwzględniona.
Z daleko idącej ostrożności Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w M. poinformował, że rzeczywiście w dniu 11 września 2023 r. wpłynął do niego wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie, jaki podnosi strona skarżąca w swojej skardze.
Wniosek ten wpłynął na skrzynkę o adresie mailowym [...], która na skutek niedopatrzenia pracownika nie była otwierana w celu zebrania informacji na nią przychodzących.
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w M. posiada jeszcze inne skrzynki mailowe, na które regularnie wpływają wiadomości, które są odbierane i przekazywane do załatwienia, zgodnie z kompetencjami poszczególnych pracowników, w tym oczywiście skrzynkę epuap.
Wobec powyższego strona przeciwna do skarżącej dowiedziała się o złożonym wniosku przez Stowarzyszenie Mieszkańców Gminy M. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie szczegółowo opisanym w złożonej skardze dopiero, gdy za pośrednictwem Poczty Polskiej wpłynęła przedmiotowa skarga.
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w M. nie zaprzeczył, że informacje, których żądało Stowarzyszenie Mieszkańców Gminy M. , mieszczą się w kategorii spraw, które należy zaliczyć do informacji publicznych. Niemniej jednak należy wskazać, że Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, w jego ocenie, nie jest podmiotem, który jest zobowiązany do udzielenia informacji w zakresie wysokości wynagrodzenia dyrektora oraz jego nagród rocznych, które otrzymywał w poszczególnych latach swojej kadencji. Nie ma wątpliwości, że wynagrodzenie dyrektorów podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami podlegają udostępnieniu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Strona przeciwna jednak twierdzi, że żądanie informacji o wysokości nagród, jakie dyrektor SPZOZ w M. otrzymywała w poszczególnych latach od początku kadencji wraz z uzasadnieniami do nagród winna być skierowana do Organu Tworzącego, tj. w niniejszym przypadku do Gminy M..
Niezależnie od powyższego Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w M. wskazał, że nagrody oraz ich wysokość były przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów, o których mowa w art. 10 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagrodzeniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi.
Wobec powyższego wniesiono o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej określanej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Oceniając na wstępie dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.), dalej "u.d.i.p.", która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie K.p.a. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 k.p.a.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie była więc dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.
Dalej należy wskazać, że w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy
w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Jednocześnie należy podkreślić, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a.. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie.
W sytuacji, gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, skargę należy oddalić. Taka sytuacja także nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie.
Jeżeli natomiast na moment wyrokowania bezczynność nadal istnieje, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Pomimo pewnej niedokładności, nieścisłości w określeniu przez stronę skarżącą w skardze podmiotu zobowiązanego, jako "Przychodni SPZOZ w M. ", jest oczywistym, że podmiotem zobowiązanym jest Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. , co Sąd prawidłowo sformułował w wyroku.
Mając na względzie, że strona skarżąca nie jest profesjonalnym podmiotem prawniczym, ww. nieścisłość – w świetle lektury wniosku z dnia 11 września 2023 r. i skargi – nie mogła przesądzić o jej oddaleniu, o co w tym kontekście wnioskowała strona przeciwna w odpowiedzi na skargę.
Prawo dostępu do informacji publicznej jest gwarantowane konstytucyjnie jako podstawowe prawo obywateli. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie powyższego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Skonkretyzowanie prawa do informacji ma miejsce w ustawie z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, że należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).
Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5) u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W.w. podmioty są adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej.
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w M. został utworzony przez Radę Gminy M. na podstawie Uchwały Nr II/5/98 z dnia 9 listopada 1998 r., działa w oparciu o umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia i udziela świadczeń medycznych w zakresie: podstawowej opieki zdrowotnej, leczenia stomatologicznego, opieki ginekologiczno - położniczej oraz pielęgniarskiej, rehabilitacji.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. – jednostki udzielającej świadczeń z zakresu opieki zdrowotnej, w zakresie, w jakim jednostka ta korzysta ze środków publicznych - jako podmiot wykonujący zadania publiczne i dysponujący majątkiem publicznym, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
Sposób dysponowania środkami publicznymi powinien być objęty pełną transparentnością. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zapewniać transparentność działań władzy publicznej, umożliwiać społeczną jej kontrolę, budować społeczeństwo obywatelskie i rozwijać demokrację uczestniczącą, w której obywatele mają wpływ na podejmowanie dotyczących ich decyzji. Dlatego żądana informacja, aby uzyskała walor informacji publicznej musi dotyczyć zgodnie z art. 1 ust. 1 "sprawy publicznej". Przedmiotem takiej informacji jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa (zob. np. wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. I OSK 918/14).
Każda informacja odnosząca się do ponoszonych wydatków, o ile dotyczą one mienia publicznego, jest informacją publiczną. Informacją taką są również dane objęte ww. wnioskiem (por. prawomocny wyrok WSA w Szczecinie z 22 września 2016 r., sygn. II SAB/Sz 84/16).
Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. , był dysponentem informacji publicznej objętej żądaniem wniosku z 11 września 2023 r. o następującej treści:
1. Proszę o podanie wysokości nagród, jakie otrzymywała dyrektor SPZOZ w M. w poszczególnych latach od początku kadencji.
2. Proszę o przesłanie uzasadnień do nagród, jakie otrzymywała Dyrektor SP ZOZ w M. .
3. Czy w trakcie pełnienia funkcji Dyrektor SP ZOZ w M. otrzymywała lub pobierała ryczałt na paliwo? Jeżeli tak, to w jakiej wysokości i w jakim celu?
4. Proszę o podanie miesięcznych kosztów utrzymania samochodu zakupionego przez SP ZOZ w M. .
5. Proszę o przesłanie kopii faktur za paliwo zakupione na potrzeby wspomnianego w pkt 4 samochodu, od początku jego eksploatacji.
6. Proszę o podanie aktualnego stanu licznika samochodu wspomnianego w pkt 4.
W sytuacji złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, podmiot zobowiązany w ramach rozpatrzenia wniosku winien niezwłocznie – nie dłużej niż w terminie 14 dni - udostępnić żądane informacje bądź odmówić ich udzielenia wraz z pisemnym uzasadnieniem, ewentualnie – w przypadku stwierdzenia, że nie stanowią one informacji publicznej – poinformować o tym wnioskodawcę.
Innymi słowy obowiązkiem Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. , było, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od wpływu wniosku:
- udostępnienie żądanej informacji (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), bądź
- wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), bądź
- udzielenie żądanej informacji, w przypadkach, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., z wyjaśnieniem przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, z tym że w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), bądź
- poinformowanie pisemne strony skarżącej, że organ nie posiada żądanej informacji.
Art. 5 u.i.d.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
W przedmiotowej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany do podmiotu, który zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., był zobowiązany do jej udzielenia w zakresie, w jakim był on dysponentem żądanej informacji publicznej.
Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego.
Skoro ustawowe pojęcie sprawy publicznej rozumiane jako sprawa wspólnoty publicznej i wyznaczające ustawowy zakres prawa do informacji publicznej nie może być wykładane w sposób prowadzący do rozszerzenia konstytucyjnych granic tego prawa, to należy przyjąć, że sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją ich funkcjonowania. Wykładnia prokonstytucyjna art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Tak też należy rozumieć informację w zakresie organizacji tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.), czy w zakresie prowadzonych przez nie rejestrów, ewidencji i archiwów (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.), a także w zakresie danych publicznych (art. 6 ust. 4 u.d.i.p.) lub w zakresie polityki wewnętrznej i zagranicznej, w tym o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.i.p.). Koresponduje z tą wykładnią treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p. eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, LEX nr 737513).
Mając na uwadze powyższe uwagi należy zatem przyjąć, że wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest wniosek, który jednocześnie dotyczy: 1) informacji rozumianej jako powiadomienie, zakomunikowanie czegoś, wiadomość, pouczenie (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego, Tom A-J, red. S. Dubisz, Warszawa 2008, s. 1212) czyli oświadczenia wiedzy, które - na co wskazuje analiza art. 6 cyt. ustawy - dotyczy określonych faktów, tj. czynności i zachowań podmiotu wykonującego zadania publiczne podejmowanych w zakresie wykonywania takiego zadania; 2) informacji istniejącej i znajdującej się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia; 3) informacji w zakresie spraw publicznych rozumianych jako przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych (por. I OSK 1163/15, LEX nr 2260512).
W okolicznościach niniejszej sprawy Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. pismami z: 10 listopada 2023 r. i 22 listopada 2023 r. udzielił stronie skarżącej odpowiedzi na pytania nr: 1,3,4,6 wniosku z 11 września 2023 r.
Do chwili wydania przez Sąd wyroku w niniejszej sprawie pytania nr: 2 i 5 wniosku z 11 września 2023 r. pozostały bez odpowiedzi, a żądana w tym zakresie informacja publiczna nie została stronie skarżącej udostępniona.
Charakter wnioskowanej informacji – jako informacji publicznej – jest bezsporny między stronami, natomiast, z powodów wyżej wskazanych, nie zasługuje na uwzględnienie wyrażona w odpowiedzi na skargę polemika organu co do podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia.
Reasumując należy stwierdzić, że w zakresie informacji publicznej wnioskowanej w pkt nr: 2 i 5 wniosku z 11 września 2023 r. organ w terminie 14 dni od złożenia wniosku nie udzielił informacji, nie wszczął procedury związanej z informacją przetworzoną ani nie wydał decyzji odmownej. Nie uczynił tego także nawet po wniesieniu skargi, ani do chwili wydania niniejszego wyroku.
Mając to na uwadze Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w pkt l sentencji wyroku zobowiązał Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. do wydania aktu lub dokonania czynności w zakresie pkt 2 i 5 wniosku z dnia 11 września 2023 r. - w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Uzasadnia to w pełni ocenę, że sprawie miała miejsce bezczynność w udostępnieniu żądanych w zakresie pkt 2 i 5 wniosku informacji publicznych, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
W sprawie ze skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej brane pod uwagę mogą być tylko obiektywnie ustalone okoliczności dotyczące charakteru informacji i działań zobowiązanego organu. W okolicznościach sprawy należało, zdaniem Sądu uznać, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie bez znaczenia jest okoliczność, że podmiot zobowiązany w niniejszej sprawie nie jest typowym organem administracji publicznej, a obowiązki związane ze sprawami administracyjnymi i informacjami publicznymi nie stanowią centrum jego działalności. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków stron i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Organ wprawdzie naruszył termin, o którym mowa w 13 ust. 1 u.i.d.p., jednakże – zdaniem Sądu - nie było to działanie intencjonalne, a po wniesieniu skargi żądana informacja publiczna została częściowo udzielona. Częściowo błędna interpretacja przepisów u.d.i.p., w szczególności jej art. 4, doprowadziło organ do błędnego przekonania, że nie miał obowiązku podjąć działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, co przesądziło o czasowym braku odpowiedzi na wniosek strony skarżącej. Mając to na uwadze Sąd orzekł jak w pkt II i III sentencji wyroku, stwierdzając, że Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. dopuścił się bezczynności, a bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt V sentencji wyroku, w oparciu o art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 1 P.p.s.a. Stosownie do pierwszego ze wskazanych przepisów w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei art. 205 § 1 P.p.s.a. stanowi, że do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Mając na uwadze te przepisy Sąd zasądził od Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. na rzecz Stowarzyszenia Mieszkańców Gminy M. z siedzibą w M. 100 zł, co stanowi równowartość uiszczonego wpisu od skargi.