II SAB/KR 23/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2021-05-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
przewlekłość postępowaniabezczynność organuskarga na przewlekłośćprawo wodnepostępowanie administracyjneobowiązek wydania aktuzadośćuczynieniekoszty postępowania

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Burmistrza R. - Z. do wydania aktu w terminie 30 dni, stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa i przyznał skarżącemu 1000 zł zadośćuczynienia oraz zwrot kosztów postępowania.

Skarżący J. C. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza R. - Z. w sprawie zmiany stosunków wodnych na jego gruncie. Po ponad dwóch latach postępowanie zostało uchylone przez SKO, a następnie Burmistrz przez kolejny rok nie podejmował znaczących czynności, ograniczając się do wysyłania zawiadomień o przedłużeniu terminu i powołując się na budowę kanalizacji deszczowej, która nie miała bezpośredniego związku ze sprawą. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdził przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał organ do wydania aktu w terminie 30 dni, przyznał skarżącemu 1000 zł zadośćuczynienia oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Skarżący J. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza R. - Z. w sprawie dotyczącej zmiany stosunków wodnych na jego działce. Postępowanie, wszczęte w marcu 2017 r., zostało zakończone decyzją Burmistrza z maja 2019 r., która następnie została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w N. S. w sierpniu 2019 r. Akta sprawy zwrócono organowi I instancji w październiku 2019 r. Od tego czasu organ przez ponad rok podejmował jedynie czynności polegające na wysyłaniu zawiadomień o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, powołując się m.in. na realizację zadania budowy kanalizacji deszczowej. Sąd uznał, że organ nie podjął dalszych kroków wskazanych przez SKO, takich jak weryfikacja kręgu stron czy przeprowadzenie rozprawy z udziałem biegłego. Sąd stwierdził, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę długi okres bezczynności organu, mimo zgłaszanych przez skarżącego szkód w postaci podtopień. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Burmistrza do wydania aktu w terminie 30 dni, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził rażące naruszenie prawa przez przewlekłość, a na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznał skarżącemu 1000 zł zadośćuczynienia za doznane szkody. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania w wysokości 597 zł.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

Uzasadnienie

Organ przez ponad rok od zwrotu akt przez SKO nie podjął znaczących czynności procesowych, ograniczając się do wysyłania zawiadomień o przedłużeniu terminu, co stanowiło rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 37 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo wodne art. 29 § ust. 3

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Pomocnicze

k.p.a. art. 35 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15 zzs § ust. 10

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ przez długi okres nie podejmował znaczących czynności procesowych po uchyleniu decyzji przez SKO. Czynności organu, takie jak powoływanie się na budowę kanalizacji, nie miały bezpośredniego związku z przedmiotem postępowania. Przewlekłość postępowania spowodowała wymierne szkody dla skarżącego (zagrożenie podtopieniami).

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że podejmował liczne czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy, w tym związane z zamówieniami publicznymi na dokumentację projektową kanalizacji deszczowej.

Godne uwagi sformułowania

przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa organ nie podejmował żadnych czynności procesowych, a jedynie ograniczał się do wysyłania kolejnych pism informujących o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy zagrożenie, które już spowodowało konkretne i wymierne szkody w majątku skarżącego stanowiło uzasadnienie do orzeczenia o przyznaniu mu sumy pieniężnej

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Bator

członek

Jacek Bursa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznania sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania oraz ocena rażącego naruszenia prawa w przypadku braku aktywności organu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przewlekłości postępowania administracyjnego i oceny rażącego naruszenia prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak długotrwałe zaniedbania organów administracji mogą prowadzić do realnych szkód dla obywateli i jakie narzędzia prawne przysługują w takich sytuacjach.

Organ zwlekał z decyzją latami, obywatel poniósł szkody – sąd nakazał działanie i wypłacił zadośćuczynienie.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SAB/Kr 23/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Bursa
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
659
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 6657/21 - Wyrok NSA z 2022-11-15
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
zobowiązano organ do wydania aktu
stwierdzono, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
przyznano sumę pieniężną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 37 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Dnia 6 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) SWSA Mirosław Bator SWSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza R. - Z. w sprawie znak [...] l. zobowiązuje Burmistrza R. - Z. do wydania aktu w terminie 30 dni, II. stwierdza, że Burmistrz R. - Z. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje od Burmistrza R. - Z. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1000 zł (jeden tysiąc), IV. zasądza od Burmistrza R. - Z. na rzecz skarżącego J. C. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
J. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania znak: [...] przez Burmistrza R. . Organowi zarzucił naruszenie art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) i powoływanie się na okoliczności, które dla jego rozstrzygnięcia nie mają żadnego znaczenia, celem niezasadnego przedłużania terminów do rozpoznania sprawy. W oparciu o te zarzuty, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a oraz na podstawie art. 149 § 1a i § 2 p.p.s.a. wniesiono o:
1) zobowiązanie Burmistrza Miasta do wydania decyzji administracyjnej w terminie czternastu dni od doręczenia prawomocnego wyroku;
2) stwierdzenie, że Burmistrz Miasta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania;
3) stwierdzenie, że bezczynność Burmistrza Miasta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
4) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej 1000 zł;
5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Nadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych zdjęć na okoliczność szkody i krzywdy, której doznaje Skarżący wobec opieszałości organu, a w konsekwencji na okoliczność zasadności przyznania od organu na rzecz skarżącego wnioskowanej sumy pieniężnej.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wnioskiem z dnia 10 marca 2017 r. oraz 20 marca 2017 r. J. C. wniósł o przeprowadzenie postępowania dot. zmiany stosunków wodnych na działce [...] w R. . Decyzją z dnia 17 maja 2019 r. po ponad dwóch latach prowadzenia postępowania Burmistrz Miasta wydał decyzję administracyjną, która następnie w wyniku odwołania stron postępowania została uchylona przez SKO w N. S. decyzją z dnia 7 sierpnia 2019 r., znak: [...], a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Od czasu zwrotu akt przez SKO w N. S. do organu I instancji sprawa prowadzona jest przewlekle.
W niniejszej sprawie poza uzupełnieniem opinii biegłych, co było zaleceniem SKO w N. S. nie wydarzyło się zupełnie nic, co prowadziłoby do merytorycznego zakończenia przedmiotowego postępowania. Organ I instancji zajmuje się głównie wysyłaniem kolejnych zawiadomień z art. 36 § 1 k.p.a., aby nie popaść w formalną bezczynność i przewlekłość (pomijając przy tym obowiązek wynikający z tego przepisu, a więc pouczenie o prawie do wniesienia ponaglenia), choć przecież to nie sanuje zarzuconej organowi przewlekłości.
J. C. wniósł ponaglenie z dnia 24 sierpnia 2020 r., które zostało rozpoznane postanowieniem SKO z dnia 19 Iistopada 2020 r., znak: [...]
W niniejszej sprawie wskazania SKO w N. S. z decyzji z dnia 7 sierpnia 2019 r., znak: [...] były jasne, proste i w znacznej mierze formalne (zebranie dokumentów dot. statusu stron, ustalenie stanu faktycznego dot. stanu wód, ich naruszenia, naruszyciela i sposobu usunięcia tego naruszenia). Tymczasem działania organu I instancji, które winny się zakończyć w terminie dwóch miesięcy (vide: art. 35 § 3 k.p.a.) były niezasadne, nieefektywne i niezwiązane z celem postępowania. Same informacje o przedłużaniu terminu do zakończenia sprawy nie ekskulpują organu, bo te czynności mają mieć sens, a podejmowane w niniejszej sprawie takiego sensu w większości nie miały.
Skarżący zauważył, że do całkowitego absurdu doszło w ostatnim czasie, gdy organ I instancji zaczął się powoływać na wzmiankowaną już budowę kanalizacji na zupełnie innych działkach, bez związku z niniejszym postępowaniem, jako rzekome remedium na naruszenie stosunków wodnych, przy czym nie wiadomo, czy i kiedy miałoby to rozwiązać problem będący przedmiotem niniejszego postępowania. Budowa kanalizacji deszczowej, na którą powołuje się Burmistrz Miasta, która jak wynika z cyt. pism jest na etapie "projektowania" nijak się ma do już zaburzonych stosunków wodnych, działaniem PP. Wójciak, które są przedmiotem niniejszego postępowania. Są to dwie sprawy niezależne i rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie jest uzależnione od budowy kanalizacji deszczowej. Oczywiście jeśli się to uda, to będzie to z pożytkiem dla stron niniejszego postępowania, ale planowana w przyszłości inwestycja nie może skutkować przewlekłym prowadzeniem postępowania, która trwa już prawie 3 i pół roku, a ponad rok od czasu ostatniej decyzji SKO w N. S..
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy R. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z przewlekłością w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a., gdyż od czasu uchylenia pierwotnej decyzji przez SKO w dniu 7 sierpnia 2019 r., Organ podejmował liczne czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy i zebrania materiału dowodowego, takie jak:
1. Pismo do biegłego o nieuwzględnieniu okoliczności, iż udrożnienie kanału może wpłynąć negatywnie na zmianę stosunków wodnych na działce sąsiedniej. 29.11.2019 r.
2. Ogłoszenie o rozpoczęciu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie zapytania ofertowego na wykonanie dokumentacji projektowokosztorysowej na zadanie pn: "Budowa kanalizacji deszczowej na działkach nr ewid. [...], [...] w R. " - 10.02.2020 r.
3. Podpisanie umowy z firmą Projektowo-Usługową [...] S. K. ul. S. B. [...] [...] na wykonanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej na zadanie pn: "Budowa kanalizacji deszczowej na działkach nr ewid. [...], [...] w R. " z terminem realizacji na 31.05.2020 r. - 08.04.2020 r.
4. Aneks z dnia 31.05.2020 r. do umowy na wykonanie dokumentacji projektowokosztorysowej na zadanie pn: "Budowa kanalizacji deszczowej na działkach nr ewid. [...], [...] w R. ", przesuwający termin realizacji umowy do dnia 30.09.2020 r.
5. Rozwiązanie umowy z dnia 29.12.2020 r. z firmą Projektowo-Usługową [...] S. K. i naliczenie kar za niedotrzymanie warunków umowy na wykonanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej na zadanie na zadanie pn:"Budowa kanalizacji deszczowej na działkach nr ewid. [...], [...] w R. ".
6. Procedura wyłonienia nowego wykonawcy w/w zadania - obecnie.
Wszystkie powyższe działania miały istotny charakter dla merytorycznego załatwienia sprawy.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego powoływania się przez Organ na projektowanie kanalizacji deszczowej organ wskazał, że w treści uzasadnienia decyzji z dnia 07.08.2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. podniosło między innymi, iż " ... Wydając rozstrzygnięcie organ I instancji nie wziął jednakże pod uwagę istotnej, znanej z twierdzeń K. W. i A. W., okoliczności a mianowicie, że udrożnienie kanału może wpłynąć negatywnie na zmianę stosunków wodnych na innej działce sąsiednie".
Dalej wskazano, że ze względu na zmianę zagospodarowania terenu, którego dotyczy postępowanie, z terenów rolnych na budowlane, brak jest możliwości wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego, a jedynie wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W dalszej części odpowiedzi na skargę wskazano jednak, że w obecnym stanie faktycznym nie ma też możliwości wydania decyzji nakazującej wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, w związku z brakiem możliwości wskazania miejsca odprowadzenia wody. Mając na uwadze powyższe stwierdzono konieczność zaprojektowania i wykonania alternatywnego odcinka kanalizacji deszczowej na działkach nr ewid. [...], [...] w R.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325.) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.). Istotnym jest również wskazanie, że Sąd powinien skargę na bezczynność oddalić, jeżeli stwierdzi, że organ nie pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast okoliczność wydania aktu lub podjęcia czynności po wniesieniu skargi powoduje, że bezprzedmiotowe jest orzekanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, ale uwzględnienie skargi może wówczas polegać na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo naruszenie prawa nie było rażące (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2018 roku, sygn. akt II OSK 2966/17). Sąd mając na względzie katalog możliwych rozstrzygnięć wymienionych w art. 149 p.p.s.a. - winien odnieść się do całości sprawy orzekając zarówno w zakresie bezczynności, jak i dokonując oceny, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa oraz rozważając, czy zachodzą podstawy do wymierzenia grzywny.
Warunkiem formalnym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wcześniejsze wyczerpanie środków zaskarżenia. Jak stanowi art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarżący przed wniesieniem skargi wniósł 25 sierpnia 2020 r. ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. S.. Tym samym przyjąć należy, że spełniony został warunek wynikający z art. 53 § 2b p.p.s.a.
Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
W orzecznictwie zwraca się uwagę, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania jest stanem obiektywnym, istniejącym niezależnie od ostatecznego załatwienia sprawy (wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. OSK 1039/17, LEX nr 2454680). Przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ale podejmuje czynności dowodowe lub inne czynności ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. II OSK 349/18, LEX nr 2509354).
W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, bowiem Burmistrz R. prowadzi postępowanie w sposób przewlekły.
Kontrolowane postępowanie administracyjne zostało wszczęte w marcu 2017 r., a decyzja kończąca postępowanie została wydana przez Burmistrza R. 17 maja 2019 r. Decyzja ta została następnie uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. w dniu 7 sierpnia 2019 r. Akta administracyjne zwrócono Burmistrzowi 3 października 2019 r. Od tego czasu jedyną czynnością dowodową podjętą przez organ I instancji było zwrócenie się do biegłego o uzupełnienie wydanej w sprawie opinii – pismem z 29 listopada 2019 r.
Trzeba się zgodzić ze skarżącym, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swojej decyzji kasatoryjnej wskazało na konieczność zwrócenia się do biegłego, zatem czynność ta była uzasadniona.
Nie wykonano jednak dalszych wskazań wynikających z decyzji SKO dotyczących konieczności zweryfikowania kręgu stron postępowania w oparciu o wypisy z rejestru gruntów bądź też księgi wieczyste (str. 5 decyzji SKO), ani nie przeprowadzono rozprawy połączonej z oględzinami z udziałem biegłego.
W postępowaniu ograniczono się jedynie do wysyłania stronom kolejnych zawiadomień na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy:
- pismem z dnia 29 listopada 2019 r. ustalono termin załatwienia sprawy na dzień 31 stycznia 2020 r.;
- pismem z dnia 27 stycznia 2020 r. ustalono termin załatwienia sprawy na dzień 31 marca 2020 r.;
- pismem z dnia 22 maja 2020 r. ustalono termin załatwienia sprawy na dzień 31 lipca 2020 r.;
- pismem z dnia 31 lipca 2020 r. ustalono termin załatwienia sprawy na dzień 31 października 2020 r.;
- pismem z dnia 30 października 2020 r. ustalono termin załatwienia sprawy na dzień 14 grudnia 2020 r.;
- pismem z dnia 07 grudnia 2020 r. ustalono termin załatwienia sprawy na dzień 31 marca 2021 r.
W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 15 zzs ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.) w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID
1) przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się;
2) organom lub podmiotom prowadzącym odpowiednio postępowanie lub kontrolę nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Przepis ten obowiązywał w okresie od 31 marca 2020 do 16 maja 2020 r. i przy ocenie zasadności skargi Sąd pominął ten okres. Zatem w ramach dokonywanej kontroli sądowej oceniono czynności podejmowane przez Burmistrza w ramach toczącego się postępowania w okresie od zwrotu akt przez SKO tj. od 3 października 2019 r. do 30 marca 2020 r. i od 17 maja 2020 r. do dnia wyrokowania tj. 6 maja 2021 r.
W czterech ostatnich z wymienionych wcześniej pism Burmistrza (z 22 maja 2020 r., z 31 lipca 2020 r., z 30 października 2020 r. i z 07 grudnia 2020 r.) powołano się na prace związane z realizacją zadania pn. "Budowa kanalizacji deszczowej na działkach nr [...], [...] w R. ", a mianowicie na podpisanie umowy na wykonanie dokumentacji projektowo – kosztorysowej. Organ w ramach prowadzonego postępowania nie wyjaśnia jednak jaki związek ma budowa kanalizacji z rozstrzygnięciem sprawy naruszenia stosunków wodnych. Dopiero w odpowiedzi na skargę Burmistrz wskazał, że "Ze względu na zmianę zagospodarowania terenu, którego dotyczy postępowanie z terenów rolnych na budowlane, brak jest możliwości wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego, a jedynie wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Z kolei stan techniczny rowu wzdłuż ulicy [...] nie pozwala na przejęcie wód z cieku, którego dotyczy postępowanie, a skierowanie wody na działkę nr ewid. [...] należącą do osób trzecich może wpłynąć negatywnie na zmianę stosunków wodnych na w/w działce oraz na działkach sąsiadujących. W obecnym stanie faktycznym nie ma też możliwości wydania decyzji nakazującej wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, w związku z brakiem możliwości wskazania miejsca odprowadzenia wody".
W tym miejscu trzeba przypomnieć, że kontrolowane postępowanie administracyjne toczy się w trybie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121). Zgodnie z tym przepisem "Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom". Celem tego postępowania nie jest uregulowanie stosunków wodnych w okolicy, lecz ustalenie, czy zaszły konkretne wymienione w art. 29 ust. 3 przesłanki (zmiana stanu wody ze szkodą dla gruntów sąsiednich) oraz nałożenie na stronę konkretnego obowiązku - przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
W odpowiedzi na skargę organ wskazuje na pewne okoliczności, które jego zdaniem uniemożliwiają zastosowanie tego przepisu. Okoliczności te winny jednak znaleźć odzwierciedlenie w treści aktu administracyjnego wydanego w ramach toczącego się postępowania. Dotychczas przyczyny te były jedynie ogólnie wskazywane w kolejnych pismach informujących o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy, co uniemożliwiało stronom weryfikację prawidłowości stanowiska organu. Wydanie aktu, podlegającego kontroli instancyjnej i sądowej, otworzy stronom drogę do dokonania kontroli zasadności poglądu Burmistrza.
Oczywiście w postępowaniu ze skargi na przewlekłość Sąd nie może oceniać zasadności wniosku ani wskazywać, jakie winno zapaść rozstrzygnięcie. Nie można jednak zgodzić się z Burmistrzem R. , że w ogóle brak możliwości rozstrzygnięcia sprawy naruszenia stosunków wodnych do czasu wybudowania kanalizacji.
Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności Sąd doszedł do wniosku, że skarga jest zasadna i zobowiązał Burmistrza do wydania aktu w toczącym się postępowaniu administracyjnym w terminie 30 dni – na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt.
Kontrolowane postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły, a przewlekłość ta rażąco narusza prawo – o czym orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd kierował się długim, pod rocznym okresem, w którym organ nie podejmował żadnych czynności procesowych, w tym również nakazanych w decyzji SKO, a jedynie ograniczał się do wysyłania kolejnych pism informujących o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy. Co istotne, J. C. informował Burmistrza, że istniejąca sytuacja powoduje permanentne zagrożenie podtopieniami domu i ogrodu, o zalaniu piwnicy domu mieszkalnego i garażu w drugiej połowie czerwca 2020 r. (pismo z 29 czerwca 2020 r.). Nie skłoniło to jednak organu do zakończenia postępowania. Z kolei - jak wynika z odpowiedzi na skargę - po upływie roku od podjęcia czynności zmierzających do wyłonienia wykonawcy dokumentacji projektowokosztorysowej dla planowanej budowy kanalizacji w trybie zamówienia publicznego tj. od 10.02.2020 r. umowa z wyłonionym wykonawcą została rozwiązana i rozpoczęto od nowa procedurę wyłonienia nowego wykonawcy. Można zakładać, że wykonanie dokumentacji, uzyskanie stosownych zezwoleń i wreszcie realizacja inwestycji polegającej na budowie kanalizacji deszczowej potrwa wiele lat, w czasie których wskazywany przez skarżącego i potwierdzony dołączonymi do skargi zdjęciami stan zagrożenia podtopieniami będzie cały czas trwał.
To właśnie zagrożenie, które już spowodowało konkretne i wymierne szkody w majątku skarżącego stanowiło uzasadnienie do orzeczenia o przyznaniu mu sumy pieniężnej w kwocie 1 000 zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 597 zł składa się: kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącego wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżących, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1827).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę