II SAB/Kr 215/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił skargę na bezczynność organu w sprawie udostępnienia ekspertyzy technicznej, uznając ją za dokument wewnętrzny, a nie informację publiczną.
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność PINB w Nowym Targu w zakresie udostępnienia ekspertyzy technicznej dotyczącej drogi gminnej. Organ odmówił udostępnienia, uznając ekspertyzę za dokument wewnętrzny, a nie informację publiczną. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że ekspertyza nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a skarżąca jako strona postępowania ma prawo wglądu do akt sprawy na podstawie K.p.a.
Skarżąca J. G. złożyła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, domagając się przesłania kopii ekspertyzy technicznej z dnia 12 grudnia 2021 r. Organ odmówił udostępnienia, argumentując, że ekspertyza nie stanowi informacji publicznej, a jedynie dokument wewnętrzny służący organowi w procesie decyzyjnym. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając, że ekspertyza zewnętrzna, zawierająca analizy i wnioski twórcy, nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwłaszcza gdy nie została wykorzystana w procesie decyzyjnym jako dokument urzędowy. Sąd podkreślił, że skarżąca, jako strona postępowania administracyjnego, ma prawo wglądu do akt sprawy i sporządzania z nich kopii na podstawie art. 73 K.p.a., co stanowi odrębną ścieżkę dostępu do dokumentów niż ustawa o dostępie do informacji publicznej. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym ekspertyzy stanowiące etap procesu decyzyjnego, a nie gotowe stanowisko, nie są informacją publiczną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ekspertyza techniczna, która stanowi jedynie etap w procesie decyzyjnym organu i nie jest dokumentem urzędowym, nie stanowi informacji publicznej.
Uzasadnienie
Ekspertyza zewnętrzna zawierająca analizy i wnioski twórcy, stanowiąca etap przydatny do przyjęcia przez organ stanowiska, nie jest informacją publiczną. Dokument urzędowy jest podpisany przez funkcjonariusza publicznego, czego ekspertyza nie spełnia. Strona postępowania ma prawo wglądu do akt sprawy na podstawie K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Ekspertyzy zewnętrzne nie stanowią informacji publicznej.
K.p.a. art. 73 § ust. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona ma prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania notatek, kopii lub odpisów.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych, np. K.p.a.
u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Prawo wglądu do dokumentów zawierających informację publiczną ograniczone jest do dokumentów urzędowych.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Obowiązek udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Obowiązek powiadomienia o opóźnieniu w udostępnieniu informacji.
u.d.i.p. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej.
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Obowiązek wydania decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia informacji.
K.p.a. art. 10 § ust. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
P.p.s.a. art. 149 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ekspertyza techniczna nie jest informacją publiczną, lecz dokumentem wewnętrznym. Strona postępowania ma prawo wglądu do akt sprawy na podstawie K.p.a., co wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ prawidłowo poinformował wnioskodawczynię o braku podstaw do udostępnienia żądanej informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Ekspertyza techniczna powinna zostać udostępniona jako informacja publiczna. Bezczynność organu w udostępnieniu ekspertyzy uzasadnia skargę.
Godne uwagi sformułowania
ekspertyzy zewnętrzne obejmujące swym zakresem analizy, poglądy czy wnioski ich twórców, stanowiące pewien proces/etap przydatny do przyjęcia przez organ stanowiska w sprawie, nie stanowią informacji publicznej prawo wglądu do dokumentów zawierających informację publiczną jest stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy ograniczone do dokumentów urzędowych ekspertyza - opinia techniczna nie podlega udostępnieniu na podstawie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej albowiem nie była ona podpisywana przez funkcjonariusza publicznego skarżąca pomimo bycia stroną postępowania administracyjnego, żąda udostępnienia kopii z akt tego postępowania na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie K.p.a., który gwarantuje jej pełny dostęp do tych akt ustawa o dostępie do informacji publicznej daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych. Tego prawa nie można w żaden sposób utożsamiać z uprawnieniem do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku.
Skład orzekający
Magda Froncisz
członek
Mirosław Bator
sprawozdawca
Paweł Darmoń
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia ekspertyzy technicznej jako informacji publicznej, gdy strona ma prawo wglądu do akt sprawy na podstawie K.p.a."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca jest stroną postępowania administracyjnego, w którym powstała ekspertyza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i rozgraniczenia go od prawa wglądu do akt sprawy. Wyjaśnia, kiedy ekspertyza nie jest informacją publiczną, co jest istotne dla praktyków.
“Czy ekspertyza techniczna to informacja publiczna? Sąd wyjaśnia, kiedy nie dostaniesz jej na wniosek.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Kr 215/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2022-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Magda Froncisz Mirosław Bator /sprawozdawca/ Paweł Darmoń /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198 art 1 ust 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej skargę oddala Uzasadnienie Pismem z dnia 6 maja 2022 r. J. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wniosła o wyznaczenie organowi terminu do wydania żądanych danych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że pismem z dnia 22 kwietnia 2022 r. złożyła w trybie dostępu do informacji publicznej wniosek o przesłanie kopii ekspertyzy technicznej z dnia 12 grudnia 2021 r. sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego T. S. w sprawie drogi gminnej nr [...] stanowiącej działkę o nr ewid.[...] w L. M. . Organ odmówił udostępnienia danych co nie posiada podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że w dniu 22 kwietnia 2022 roku do organu wpłynęło pismo, w którym J. G. wniosła o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii ekspertyzy - opinii technicznej z dnia 12 grudnia 2021 r. sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego inż. T. S. w sprawie drogi gminnej nr [...], dz. nr ewid.[...] w L. M. . W odpowiedzi na powyższy wniosek PINB w Nowym Targu zawiadomieniem z dnia 28 kwietnia 2022 r. poinformował wnioskodawczynię, że żądane informacje nie mogą zostać udostępnione. Organ stwierdził, że ekspertyza - opinia techniczna nie stanowi informacji publicznej o jakiej mowa w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 tej ustawy jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Określenia istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego i jednostkowego. Dlatego, pomimo szerokiego, chociaż mało precyzyjnego rozumienia pojęcia informacji publicznej, ustawa o dostępie do informacji publicznej nie jest środkiem do wykorzystywania w celu wystąpienia z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Zakres przedmiotowy ustawy wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji. I tak ekspertyzy zewnętrzne obejmujące swym zakresem analizy, poglądy czy wnioski ich twórców, stanowiące pewien proces/etap przydatny do przyjęcia przez organ stanowiska w sprawie, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2015 r. I OSK 1681/14). Należy bowiem zwrócić uwagę, iż prawo wglądu do dokumentów zawierających informację publiczną (udostępnienia dokumentu jako nośnika tej informacji, udostępnienia postaci tego dokumentu) jest stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy ograniczone do dokumentów urzędowych. Dokument urzędowy jest to treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Wobec tego ekspertyza - opinia techniczna nie podlega udostępnieniu na podstawie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej albowiem nie była ona podpisywana przez funkcjonariusza publicznego. Z tego względu nie można uznać, że PINB w Nowym Targu jest w bezczynności, bowiem nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej. W takiej sytuacji bowiem podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie "zwykłym" pismem a nie wydając decyzję, o której mowa w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Tak też uczynił PINB w Nowym Targu wystosowując zawiadomienie do skarżącej w dniu 28 kwietnia 2022 r. w którym poinformował o tej kwestii. Na marginesie należy podnieść, że skarżąca pomimo bycia stroną postępowania administracyjnego, żąda udostępnienia kopii z akt tego postępowania na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie K.p.a., który gwarantuje jej pełny dostęp do tych akt. Może bowiem na podstawie z art. 73 K.p.a. sporządzać kopie, odpisy czy też notatki bez konieczności składania w tej materii wniosku na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. W myśl natomiast art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Ponadto, w myśl § 2 sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W razie uwzględnienia skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Bezczynność organu administracji zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wyznaczonym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.), zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.). Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 K.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. W niniejszej sprawie skarżąca zwalcza bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu w udostępnieniu informacji publicznej określonej we wniosku z dnia 22 kwietnia 2022 r. Do rozpoznania tego wniosku zastosowanie znalazły więc przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.), zwaną dalej u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. jeżeli adresat wniosku dysponuje żądaną informacją, winien ją udostępnić w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. Z kolei art. 7 u.d.i.p. wskazuje na sposób udostępnienia w drodze, m. in. ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 (art. 7 pkt 1 u.d.i.p.). Art. 10 ust. 1 u.d.i.p. wskazuje, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. A contrario zatem, informacja udostępniona w takim Biuletynie nie podlega udostępnieniu na wniosek, czyli wnioskowy tryb jej udostępnienia nie znajduje zastosowania. W świetle powyższego należy stwierdzić, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, udostępnianej na wniosek, polega więc na tym, że podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej, czyli do udostępnienia informacji publicznej (art. 14 u.d.i.p.), takiej czynności nie podejmuje, nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 i art. 17 u.d.i.p.), ani na piśmie nie udziela odpowiedzi, że informacja nie ma charakteru publicznej. W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu zawiadomieniem z dnia 28 kwietnia 2022 r. poinformował skarżącą, że dokument w postaci ekspertyzy – opinii technicznej z dnia 12 grudnia 2021 r. w sprawie drogi gminnej nr [...], dz. nr [...] w L. M. nie może zostać udostępniony, gdyż nie stanowi informacji publicznej o jakiej mowa w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Co więcej organ poinformował skarżącą, że jest ona stroną postępowania administracyjnego, w którym przedłożona została przedmiotowa ekspertyza. Zatem jako strona postępowania ma ona prawo wglądu w akta sprawy stosownie do treści art. 73 K.p.a. W świetle powyższych zapatrywań zasadnym jest w ocenie Sądu wskazanie, że ustawa o dostępie do informacji publicznej daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych. Tego prawa nie można w żaden sposób utożsamiać z uprawnieniem do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku. Konsekwencją przyjęcia takiego poglądu jest z kolei uznanie, że część dokumentów służących jedynie potrzebom podmiotu zobowiązanego, pomimo że związana jest z jego działalnością, nie jest informacją publiczną i nie podlega ujawnieniu (dokumenty wewnętrzne) (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, komentarz do art. 1, teza 2, teza 4). W bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego także wielokrotnie zwracano uwagę, że zasadniczo dokumentacja o charakterze wewnętrznym bądź też aktywność o charakterze technicznym stanowią taki rodzaj aktywności podmiotu, który nie jest nośnikiem informacji publicznej. Waloru takiej informacji nie mają tytułem przykładu opinie ekspertów, jeżeli nie dotyczą konkretnego aktu będącego już przedmiotem toczącego się procesu legislacyjnego. Opinie takie stanowią dokument wewnętrzny, służący gromadzeniu informacji, które w przyszłości mogą zostać wykorzystane w procesie decyzyjnym. Opinie i ekspertyzy mające jedynie charakter poznawczy nie odnoszą się wprost do przyszłych działań i zamierzeń podmiotu zobowiązanego a mają jedynie poszerzyć zakres wiedzy i informacji posiadanych przez ten podmiot. Dlatego poddanie tego procesu ścisłej kontroli społecznej byłoby niecelowe i utrudniłoby wewnętrzny proces kształtowania się stanowisk, uzgadniania i ścierania się opinii dotyczących istniejącego stanu rzeczy, jego oceny oraz ewentualnej potrzeby zmian (zob. w tej materii na przykład wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2012 r.; sygn. akt I OSK 2196/11). Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zdaje się dominować wąskie rozumienie dokumentu wewnętrznego, (przykładowo: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 lipca 2015 r.; sygn. akt I OSK 1607/14 oraz z dnia 24 stycznia 2018 r.; sygn. akt I OSK 319/16). Podkreśla się, że dokumenty wytworzone na potrzeby sprawy publicznej nie są dokumentami wewnętrznymi (wyrok z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 1800/16). Jako dokumenty wewnętrzne traktuje się więc co do zasady materiały nieoficjalne i robocze (zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2014 r.; sygn. akt I OSK 1769/13). Podkreśla się, że o ile opinie i wnioski wypracowane w trakcie prac zespołu na podstawie materiałów przygotowanych na posiedzenia stanowią swoistą ekspertyzę dla ministra i są informacją publiczną, to nie mają takiego charakteru materiały, które mają służyć zespołowi do wypracowania stanowiska (zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2014 r.; sygn. akt I OSK 3007/13). Wskazuje się, że charakter wewnętrzny ma korespondencja, w tym mailowa, osoby wykonującej zadania publiczne, z jej współpracownikami, mieści się ona bowiem w zakresie swobody niezbędnej dla podjęcia prawidłowej decyzji po rozważeniu wszystkich racji przemawiających za różnorodnymi możliwościami załatwienia sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2014 r.; sygn. akt I OSK 2320/13, czy z dnia 31 lipca 2014 r.; sygn. akt OSK 2770/13 i z dnia 18 września 2014 r.; sygn. akt I OSK 3073/13). Istotne jest również to, czy informacja stanowi jedynie pewien etap w wypracowaniu stanowiska, czy gotowe już stanowisko, sporządzone przez odpowiedni podmiot, nawet w sytuacji poprzedzającej wydanie rozstrzygnięcia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lipca 2011 r. (sygn. akt I OSK 678/11) nie stanowią informacji publicznej różnego rodzaju materiały znajdujące się co prawda w posiadaniu organu, których jednak zawartość (treść) intelektualna nie została użyta przez organ przy załatwianiu jakiejkolwiek ze spraw publicznych, a przez to materiały te nie nabrały cech dokumentów urzędowych (w tej materii zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lutego 2015 r.; sygn. akt I OSK 586/14 oraz z dnia 15 lipca 2010 r.; sygn. akt I OSK 707/10 oraz z dnia 4 lutego 2015 r.; sygn. akt I OSK 430/14). Zdaniem Sądu przedmiotowa ekspertyza nie stanowi informacji publicznej. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w orzeczeniu I OSK 1681/14 ekspertyzy zewnętrzne obejmujące swym zakresem analizy, poglądy czy wnioski ich twórców, stanowiące pewien proces/etap przydatny do przyjęcia przez organ stanowiska w sprawie, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Dodatkowo podkreślić należy, że prawo strony dostępu do akt sprawy jest jedną z form realizacji w postępowaniu zasady ogólnej zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.). W myśl art. 73 § 1 K.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (art. 73 § 2 K.p.a.). Z kolei zgodnie z art. 74 § 2 K.p.a., odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Dokonując wykładni powołanych przepisów, należy zauważyć, że jawność postępowania administracyjnego może być rozważana w dwóch aspektach: tzw. jawności wewnętrznej (względnej), to jest jawności wobec stron i uczestników postępowania na prawach strony, oraz jawności zewnętrznej, to jest jawności wobec podmiotów niebędących uczestnikami postępowania. Jawność wewnętrzna jest ściśle związana z zasadami ogólnymi czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.), budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.) oraz informowania (art. 9 K.p.a.). Jawność zewnętrzna jest realizowana w szczególności poprzez prawo dostępu do informacji publicznej wynikające z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 (por. H. Knysiak-Sudyka, w: T. Woś (red.), Postępowanie administracyjne, Warszawa 2017, s. 268). Wobec powyższego, należy stwierdzić, że udostępnianie akt sprawy w postępowaniu administracyjnym, uregulowane w art. 73 i 74 K.p.a., jest przejawem jawności względnej (wewnętrznej), natomiast poza zakresem powyższej regulacji pozostaje tzw. jawność zewnętrzna. Sprowadza się to do wskazania, że tylko strona postępowania ma prawo wglądu w akta sprawy. Przepisy K.p.a. nie zawierają jednocześnie regulacji dotyczących kwestii udostępniania akt podmiotom niebędącym stronami postępowania. Brak takiego unormowania nie prowadzi do konstatacji, że informacje znajdujące się w aktach spraw administracyjnych nie mogą być w pewnych sytuacjach udzielane osobom, które nie zostały uznane za stronę w takich postępowaniach, jednak taki dostęp odbywa się na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z uprawnień przewidzianych w art. 73 k.p.a. może korzystać tylko podmiot uznany za stronę w postępowaniu "głównym", a ponadto, że powołany przepis nie stanowi podstawy do weryfikowania kręgu stron ustalonego w tymże postępowaniu "głównym" (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 281/16). Okoliczność wskazująca na to, że art. 73 § 1 K.p.a. posługuje się pojęciem strony nie oznacza, że jest to inna strona niż strona w postępowaniu "głównym", czyli takim, które zmierza do merytorycznego załatwienia sprawy. Postępowanie w sprawie udostępnienia akt ma charakter postępowania incydentalnego i zależnego od owego postępowania "głównego". To w postępowaniu "głównym" organ administracji rozstrzyga sprawę administracyjną. Skoro postępowanie w sprawie udostępnienia akt w toku postępowania administracyjnego ma charakter wpadkowy, incydentalny i zależny od postępowania "głównego", to także i krąg stron na potrzeby postępowania wpadkowego nie ustala się odrębnie niż ten, który organ ustalił na potrzeby postępowania "głównego". Przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza stosowanie jej przepisów tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewniony dostęp do żądanych informacji publicznych w innym trybie. Zgodnie z jego treścią, przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji, będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że przepisów u.d.i.p. nie stosuje się, jeżeli informacja publiczna dostępna jest w innym trybie. Dla przykładu, takim innym trybem, w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., jest art. 73 K.p.a. regulujący udostępnianie akt sprawy stronie postępowania administracyjnego. Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2021 r. III OSK 865/21, norma kolizyjna zawarta w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza stosowanie jej przepisów zawsze w przypadku istnienia regulacji szczególnych o dostępie do informacji publicznych. Wskazany przepis należy rozumieć w ten sposób, że wyłącza on u.d.i.p. w zakresie, w jakim inna szczególna ustawa reguluje ten dostęp, a pozwala na jej stosowanie tam, gdzie ustawa szczególna nie reguluje kwestii dostępności do informacji publicznych. Jak wskazuje organ, a nie przeczy temu skarżąca, jest ona uczestnikiem postępowania administracyjnego na potrzeby którego ekspertyza, będąca przedmiotem wniosku o udostępnienie tego dokumentu w trybie informacji publicznej. W tej sytuacji dostęp do tego dokumentu, może i powinien odbywać się w innym trybie, niż tryb udostępnienia informacji publicznej. Biorąc powyższe pod uwagę skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI