II SAB/Kr 204/24

II SAB/Kr 204/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Anna Kopeć /sprawozdawca/
Joanna Człowiekowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 50 a ust 1 pkt 72 a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Dnia 4 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel AWSA Anna Kopeć (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. C. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki w przedmiocie wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
D. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki w przedmiocie rozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych. Skarżąca wniosła o
1. zobowiązanie organu do wszczęcia postępowania administracyjnego, zgodnie z wnioskiem skarżącej z 15 kwietnia 2024 r.,
2. stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,
3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2 000 zł,
4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi D. C. wskazała, że informowała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki o samowolnie wykonanych robotach budowlanych w lokalach nr [...] w budynku przy ul. [...] w K.. W odpowiedzi uzyskała stanowisko organu, iż przeprowadzone zostały czynności kontrolne, w wyniku których zarówno w oparciu o kontrolę w terenie, jak również przedłożone na kontroli dokumenty utrzymania obiektu budowlanego nie stwierdzono naruszenia przepisów ustawy Prawa budowlanego, skutkujących wszczęciem postępowania administracyjnego w podnoszonym zakresie.
Nie zgadzając się z tym stanowiskiem, w piśmie z 15 kwietnia 2024 r. wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego wskazując na wykonane w lokalach o nr [...] remonty polegające na zmianie układu pomieszczeń niezgodnie z pierwotnym planem architektonicznym, braku przewodów wentylacyjnych (kominowych), wykonaniu ścian z cegieł o małej grubości, ściągnięciu tynków i zastąpieniu ich ścianami regipsowymi, przeniesieniu kuchni i sprzętów AGD, w tym pralki oraz instalacji wodno - ściekowe. Skarżąca zaznaczyła, iż wykonane prace uniemożliwiają jej normalne funkcjonowanie.
Mimo wskazanych okoliczności organ nadzoru budowlanego nie wszczął postępowania administracyjnego w tej sprawie, pozostając w stanie bezczynności pomimo kolejnych pism skarżącej w tej samej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że 8 września 2022 r. wpłynęło do PINB pismo skarżącej z prośbą o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego w K. przy ul. [...] odnośnie mieszkań nr [...] oraz nr [...]. Organ udzielił odpowiedzi w piśmie z 8 września 2024 r., informując o podjętych działaniach. Kolejne pisma skarżącej, w których wnioskuje o podjęcie interwencji w tym samym zakresie pochodzą z dat 27 lutego 2024 r., 15 kwietnia 2024 r. i 5 czerwca 2024. Na pierwsze z nich PINB odpowiedział pismem z 5 marca 2024 r., w którym poinformowano, że przeprowadzone zostały czynności kontrolne, w wyniku których zarówno w oparciu o kontrolę w terenie jak również przedłożone na kontroli dokumenty utrzymania obiektu budowlanego, nie stwierdzono naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlanego, skutkujących wszczęciem postępowania administracyjnego w podnoszonym zakresie. Pismo skarżącej z 15 kwietnia 2024 r. organ załatwił jako skargę (informacja o sposobie załatwienia skargi została skarżącej udzielona w piśmie z 10 maja 2024 r.). Wobec ponowienia skargi w piśmie z 5 czerwca 2024 r. bez wskazania nowych okoliczności. Wobec tego sprawa została zakończona sporządzeniem stosownej adnotacji urzędowej, na podstawie art. 239 § 1 k.p.a., pozostawionej w aktach. Kolejne pismo skarżącej skierowane było do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie.
PINB podkreślił, że każde wystąpienie skarżącej nie pozostawało bez reakcji organu, przeprowadzone zostały czynności kontrolne w terenie, przeanalizowane zostały zgromadzone dokumenty. Odpowiedzi były udzielane z zachowaniem ustawowych terminów, co zostało potwierdzone zawiadomieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 19 lipca 2024 r. uznającym skargę wnoszącej za bezzasadną.
Organ zaznaczył jednak, że skarżąca nie poprzedziła skargi na bezczynność wniesieniem ponaglenia, wobec czego jej skarga powinna zostać odrzucona.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." -- sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Jeżeli natomiast sąd dojdzie do przekonania że skarga jest bezzasadna – oddala ją na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy przywołać art. 53 § 2b p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Wbrew twierdzeniem organu, skarżąca spełniła ten warunek, bowiem w piśmie z dnia 4 czerwca 2024 r. (k. 63 akt sądowych) zwróciła się do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z prośbą "o podjęcie interwencji wobec Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki (...) w związku z brakiem rzetelnego prowadzenia sprawy dotyczącej samowoli budowlanej (...)". Skarżąca wniosła też o podjęcie działań w związku z brakiem reakcji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na samowolę budowlaną właścicieli lokali nr [...] i braku zezwoleń na zmianę układu pomieszczeń. Mimo, że pismo nie zostało zatytułowane jako "ponaglenie", to jego treść i skierowanie go do organu wyższego stopnia wskazuje, że celem skarżącej było właśnie złożenie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a.
Przechodząc do oceny merytorycznej zasadności skargi trzeba zauważyć, że skarżąca domagała się wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych. Tymczasem stosownie do treści art. 53a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.) postępowanie w takich sprawach wszczyna się z urzędu. Na tle tego przepisu pojawiły się rozbieżności interpretacyjne dotyczące uprawnienia do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania przez organ nadzoru budowlanego oraz skuteczności takiego żądania.
Rozbieżności te zostały wyjaśnione w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2025 roku, sygn. II OPS 2/25 – wydanej 4 dni po wydaniu wyroku w niniejszej sprawie. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny zajął następujące stanowisko:
"1) Z uwagi na treść art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, z późn. zm.) nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny. Postępowania w tych sprawach wszczyna się wyłącznie z urzędu.
2) Organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek (żądanie) wszczęcia jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy - Prawo budowlane, obowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym, o podjętych działaniach i zajętym stanowisku."
Organ udzielał odpowiedzi na kolejne pisma skarżącej w drodze pism o charakterze informacyjnym, względnie informując ją o sposobie załatwienia skargi. Tym samym organ wypełnił obowiązek wynikający z przepisów. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki nie miał obowiązku podejmowania jakichkolwiek innych czynności, w szczególności wydania postanowienia w przedmiocie wszczęcia albo odmowy wszczęcia postępowania. Tym samym nie można postawić mu zarzutu bezczynności.
Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.